İşçileri ve İklimi Koruyan Adil Bir Dönüşüm Mümkün

1 Mayıs 2025, İSTANBUL – İklim ve çevre alanında çalışan sivil toplum kuruluşları olarak, Türkiye’deki binlerce kömür madeni ve santral işçisinin, bugün olduğu gibi yakın gelecekte de işsiz kalmaması için hem iklimi hem de işçileri koruyan adil bir dönüşüm talep ediyoruz.

İklim krizine karşı mücadele, başta kömür olmak üzere fosil yakıtlara dayalı iş kollarını yeniden şekillendiriyor ve yeni istihdam alanları ortaya çıkarıyor.

İklim ve Çevre Sivil Toplum Kuruluşlarından ‘1 Mayıs’ Mesajı | Devamı>>>

İklim alanında çalışan sivil toplum örgütleri, Afşin ve Elbistan’daki mevcut termik santrallerin çevreye ve halk sağlığına verdiği zararlara dikkat çekerek yeni santral projesinin iptal edilmesini talep ediyor.

Kahramanmaraş, 40 yıldır kömürün gölgesinde yaşıyor. Hâlihazırda Afşin-Elbistan A ve B Santrallerinin toplamda 8 ünitesi bulunuyor ve bu santraller 2795 MW kapasiteye sahip. Ancak mevcut termik santrallerin çevreye ve halk sağlığına verdiği büyük zararlar ortadayken, bölgedeki enerji yatırımları hız kesmeden devam ediyor.

Afşin-Elbistan A Termik Santrali’ne, toplam 688 MW kapasitede 2 ünite daha eklenmesi planlanıyor.

Afşin ve Elbistan’daki Yeni Kömürlü Termik Santral Projesi İptal Edilsin | Devamı>>>

İklim alanında çalışan sivil toplum kuruluşları, Türkiye’nin 2024 yılında iklim alanında attığı olumlu ve olumsuz adımları değerlendirerek Türkiye’nin “2024 İklim Karnesi”ni hazırladı.

Türkiye’nin güneş ve rüzgâr enerjisi kapasitesini dört katına çıkarma hedefi olumlu bir adım olarak öne çıkarken, bu hedefin ulusal enerji planına hâlâ dâhil edilmemesi endişe yaratıyor.

Karnede olumsuz olarak değerlendirilen konular ise şöyle:

– Afşin Elbistan A kömürlü termik santralini genişletme planlarıyla kömürde ısrar edilmesi

– 2053 Uzun Dönemli İklim Stratejisi’nde fosil yakıtlardan çıkışın yer almaması

– Nükleer enerjinin 2050 yılına kadar üç katına çıkarılması taahhüdü

– Sivil toplumla birlikte hazırlanmayan İklim Kanunu’nun hâlâ akıbetinin belirsiz olması.

Türkiye’nin 2024 İklim Karnesi Çelişkilerle Dolu | Devamı>>>

Bugün, Birleşik Krallık’ın son kömürlü termik santrali Ratcliffe-on-Soar kapılarını kapatıyor ve Sanayi Devrimi’ni başlatan ülkede kömürden elektrik üretimi sona eriyor. 2012 gibi yakın bir tarihte, dünyanın altıncı büyük ekonomisi olan Birleşik Krallık, elektriğinin yaklaşık %40’ını kömürden üretiyordu [1]. Bugün bu rakam, iklim eylemine verilen yaygın destek ve yenilenebilir enerjideki artış sayesinde sıfıra indi.

Rüzgar ve güneş enerjisi Birleşik Krallık’ın elektriğinin sadece %6’sını sağlarken şu anda %34’ünü karşılıyor, ayrıca geçen yıl gaz, 2012’ye göre daha az elektrik üretti.

Birleşik Krallık Son Kömürlü Termik Santralini Kapatıyor | Devamı>>>

Türkiye Halk Temsilcileri Meclisi’nce İstanbul Kartal’dan başlayıp Adana İncirlik’teki NATO üssünde sonlanacak yürüyüşünde, çok değerli katılımcılar şehrimize ulaştılar ve derneğimizi ziyaret ettiler.

Ülke gündemini son yıllarda işgal eden en önemli gündem maddeleri maalesef Çevre katliamları oldu. 2019 yılında Kirazlı Altın Madeni projesi kapsamında Kaz Dağları’nda, 2023’te linyit madeni genişleme projesi ile Muğla Milas’a bağlı Akbelen’ de, 2024’te Erzincan İliç’te Altın Madenciliği şirketlerince gerçekleştirilen çevre katliamları ve gasp edilen Ülke kaynakları; Kütahya Murat Dağı’nda altın madeni açma çabaları, Eskişehir’de Alpu Ovası’na kurulmak istenen kömürlü termik santral, yine Eskişehir Mihalgazi ilçesi Alpagut – Atalan bölgesinde Cengiz Holding tarafından yağmalanmak istenen ülke kaynakları ve bu yolda gerçekleştirilecek Çevre katliamı ve maalesef ülkenin dört bir yanında benzer niceleri mevcuttur.

Türkiye Halk Temsilcileri Meclisi ‘ESÇEVDER’i Ziyaret Etti… | Devamı>>>

Global Energy Monitor’ün her yıl yayımlanan ”Yükseliş ve Çöküş” raporuna göre, 2023 yılında dünyada işletmede olan kömür kurulu gücünde yüzde 2’lik bir artış yaşandı. Bu artışın üçte ikisi Çin’den kaynaklanırken, ABD ve Avrupa’da emekli edilen kapasitenin diğer yıllara kıyasla daha düşük olması da bu artışı etkiledi.

Kömür kurulu gücündeki bu artışın 2023 yılından itibaren ABD ve Avrupa’da kömürden çıkışın hızlanmasıyla kısa sürede tersine dönmesi bekleniyor. Çin’in 2025 yılına kadar 30 GW’lık kömürlü termik santral kapasitesini devre dışı bırakma hedefini tutturmak için derhal harekete geçmesi durumunda ise ilave kapasitelerdeki artışın daha da yavaşlaması bekleniyor.

Kömürlü Termik Santraller Daha Hızlı Kapatılmalı | Devamı>>>

Kömürlü termik santrallerin elektrik üretimindeki payı bir yıl öncesine göre 2 puan artarak yüzde 36,3 oldu. Elektrik üretiminde fosil yakıtların payı da yüzde 58’e yaklaştı. Kömür kullanımının artması Türkiye’nin iklim hedeflerine ulaşmasını zorlaştırıyor.

Türkiye’de elektrik üretiminde kömürün payı artmaya devam ediyor. 2023 yılında üretilen 326,3 milyar kilovaatsaat elektriğin yüzde 36,3’ü kömürlü termik santrallerden sağlandı. Bu oran 2021 yılında yüzde yüzde 31,4, 2022 yılında ise yüzde 34,6’ydı. Elektrik üretiminde kömürlü termik santralleri yüzde 21,4’lük oranla gaz santralleri takip etti.

Elektrik Üretiminde Kömürün Payı % 36’yı Geçti | Devamı>>>

2023 yılı, rekor kıran küresel sıcaklıklar ile tarihe geçti. Bu yıl yaşadığımız sel felaketleri de iklim için harekete geçmediğimiz her saniye bizi daha büyük felaketlerin beklediğinin kanıtı. İklim değişikliği alanında çalışan sivil toplum kuruluşları, Türkiye’nin 2023 yılında iklim alanında attığı olumlu ve olumsuz adımları derleyerek Türkiye’nin “2023 İklim Karnesi”ni çıkardı.

Karnede, Türkiye’nin 2023 yılında yenilenebilir enerji alanındaki hedefleri, adil geçişin resmi belgelerde ilk kez yer alması olumlu olarak değerlendirildi.

STK’lardan Eksileri ve Artılarıyla Türkiye’nin 2023 İklim Karnesi | Devamı>>>

Ürettiği kesintisiz elektrik ile Türkiye’nin artan enerji ihtiyacının karşılanmasına kritik bir katkı sunan ÇATES’in halka arzına, yoğun talep geldi.

Yurt içi bireysel yatırımcılar tahsisat tutarının yaklaşık 2 katı, yurt içi kurumsal yatırımcılar tahsisat tutarının yaklaşık 10,5 katı, yurt dışı kurumsal yatırımcılar tahsisat tutarının 2,3 katı, Grup çalışanları tahsisat tutarının yaklaşık 1 katı olmak üzere toplamda, planlanandan 3,7 kat fazla talep geldi.

‘ÇATES’in Halka Arzına Yoğun Katılım Oldu | Devamı>>>

40 yıldır kömürün gölgesinde yaşayan Milas için hazırlanan yeni rapora göre, halk geleceğinin kömüre bağlı olmadığı bir adil geçiş istiyor; Milas’ın sahip olduğu doğal ve kültürel değerlerle bu mümkün. Rapor, özellikle coğrafi işaretli Milas zeytinyağı ve çam balının güvenceli, doğayı koruyan yeşil işler yaratarak kömüre alternatif olabileceğini ortaya koyuyor.

Milas’ta kömürlü iki termik santralin faaliyette olması ve kömür madenlerinin sürekli genişlemesi bir yandan ciddi bir ekosistem tahribatına yol açıyor, diğer yandan hak ihlallerini beraberinde getiriyor.

Milaslılar Kömür Değil; Güvenceli, Yeşil İşler İstiyor | Devamı>>>

Sürdürülebilir Ekonomi ve Finans Araştırmaları Derneği (SEFiA), 2053 Net Sıfır emisyon hedefi yolunda emekli edilmesi gerekecek kömürlü termik santraller hakkında ekonomik bir inceleme yayımlarken özelleştirilen santrallerin hemen hepsi 2030’ların 2’inci yarısına kalmadan özelleştirme bedellerini ödeyerek emekli edilebilir duruma geliyor.

SEFiA’nın yayımladığı çalışmada, net sıfır hedefine ulaşmak için yaşlı ve ekonomik ömrünü tamamlamış/tamamlamak üzere olan santrallerin devreden çıkarılmasının uygunluğu yalnızca kamu maliyesi gözünden değil, yatırımcı açısından da ekonomik olarak değerlendiriliyor.

Kömürlü Termik Santraller 2032 Yılında Emekli Edilebilir mi? | Devamı>>>

Yeni rapora göre, kömür madenini genişletmek için zeytinlerin söküldüğü Milas’ta zeytinin işlenmesi için kurulacak 70 yeni tesisle, kömüre mahkum olmadan zeytine dayalı yerel bir ekonomi kurmak mümkün. 685 kişiyi istihdam edecek bu tesisler için ihtiyaç duyulan yatırım ise, Milas’ta işletmedeki iki kömürlü termik santrale sadece bir yılda verilen teşvik miktarına eşdeğer. Ayrıca, yörede zeytine dayalı bir ekonominin desteklenmesi ile AB coğrafi işaretli Milas zeytinyağının yarattığı değer 4,5 milyon TL’den 60 milyon TL’ye çıkabilir.

Zeytinlikleri madenciliğe açan ve tüm Türkiye’nin tepkisini çeken yeni yönetmelikle Milas’taki zeytin ağaçları da kesilme tehdidi altında.

Milas’ın Geleceği ‘AB Tescilli’ Zeytinyağı’nda, Kömürde Değil | Devamı>>>