{"id":95982,"date":"2019-07-17T13:08:29","date_gmt":"2019-07-17T10:08:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=95982"},"modified":"2019-07-17T13:19:19","modified_gmt":"2019-07-17T10:19:19","slug":"dogu-akdeniz-de-yasanan-enerji-savaslari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/dogu-akdeniz-de-yasanan-enerji-savaslari\/","title":{"rendered":"(Turkish) Do\u011fu Akdeniz&#8217;de Ya\u015fanan Enerji Sava\u015flar\u0131"},"content":{"rendered":"<p class=\"qtranxs-available-languages-message qtranxs-available-languages-message-en\">Sorry, this entry is only available in <a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95982\" class=\"qtranxs-available-language-link qtranxs-available-language-link-tr\" title=\"Turkish\">Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p><p><\/p>\n<h1><strong>Orta Do\u011fudaki \u00fclkelere ek olarak, Do\u011fu Akdeniz b\u00f6lgesinde k\u0131y\u0131s\u0131 olan ve dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019nin deniz alan\u0131 haklar\u0131 ile ilgili olarak ili\u015fkili oldu\u011fu M\u0131s\u0131r, \u0130srail, Suriye L\u00fcbnan, G\u00fcney K\u0131br\u0131s gibi \u00fclkelerin deniz dibi kaynak kaya seviyelerinde hidrokarbon y\u00f6n\u00fcnden b\u00fcy\u00fck potansiyele sahip oldu\u011fu 1990 y\u0131l\u0131ndan beri k\u00fcresel \u015firketlerce yap\u0131lmakta olan ara\u015ft\u0131rmalarla ortaya konulmu\u015ftur. <\/strong><\/h1>\n<p>\u00d6yle ise Ortado\u011fu\u2019daki \u00fclkelerde y\u0131llardan beri s\u00fcregelmekte olan karga\u015faya ilave olarak, 2011&#8217;in ba\u015f\u0131ndan bu yana da bu \u00fclkelerde ya\u015fanan Arap Bahar\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lan dramatik olaylar her halde tesad\u00fcf\u00fc de\u011fildir. Bu i\u00e7 kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n niteli\u011fi uluslararas\u0131 alanda yeni olmamakla birlikte, devam etmekte olan Orta Do\u011fu karga\u015fas\u0131na yeni b\u00f6lgelerin eklenece\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. Esasen bu olgu, <img loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-95984\" src=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dogu-akdeniz-enerji-savaslari-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dogu-akdeniz-enerji-savaslari-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dogu-akdeniz-enerji-savaslari-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dogu-akdeniz-enerji-savaslari-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dogu-akdeniz-enerji-savaslari-500x333.jpg 500w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dogu-akdeniz-enerji-savaslari-75x50.jpg 75w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dogu-akdeniz-enerji-savaslari-450x300.jpg 450w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/dogu-akdeniz-enerji-savaslari.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>b\u00f6lgedeki enerji kaynaklar\u0131n\u0131n kimler taraf\u0131ndan y\u00f6netilece\u011finin belirlenmesinde, m\u00fccadele ara\u00e7lar\u0131ndan biri olarak nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>Orta Do\u011fu&#8217;da 20\u2019nci y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda petrol ve do\u011fal gaz rezervlerinin ke\u015ffedilmesi b\u00f6lgenin kaderini de\u011fi\u015ftirdi. Birden bire uluslararas\u0131 stratejik rekabetlerin merkezinde yer almas\u0131na neden oldu. Neredeyse bir y\u00fczy\u0131l sonra, Do\u011fu Akdeniz&#8217;deki yap\u0131lan petrol ve do\u011fal gaz ke\u015fiflerinin; bu b\u00f6lgedeki karma\u015fa ve rekabette yeni fay hatlar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131na neden olaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Son zamanlarda M\u0131s\u0131r, \u0130srail ve K\u0131br\u0131s aras\u0131ndaki deniz dibinde olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck miktarlarda do\u011fal gaz bulunmas\u0131, b\u00f6lgedeki uluslararas\u0131 politikan\u0131n karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na katk\u0131da bulunmaktad\u0131r. M\u0131s\u0131r, G\u00fcney K\u0131br\u0131s ve \u0130srail&#8217;in, faydalanacak ilk \u00fc\u00e7 \u00fclke olmas\u0131 bekleniyor. Zira bu \u00fclkeler yak\u0131nda net enerji ihracat\u00e7\u0131lar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fecek ke\u015fif ve sondaj projeleri i\u00e7in \u00e7ok uluslu \u015firketlerle b\u00fcy\u00fck s\u00f6zle\u015fmeler imzalad\u0131lar. \u00dcstelik bu b\u00f6lgede daha fazla enerji rezervi ke\u015ffetme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131, Do\u011fu Akdeniz&#8217;deki t\u00fcm k\u0131y\u0131 devletlerinin, do\u011fal kaynaklar \u00fczerinde yetkisinin bulundu\u011fu alan olarak tan\u0131mlanan \u201cm\u00fcnhas\u0131r ekonomik b\u00f6lgelerinin\u201d (MEB) tasfiye edilmesi sorununu g\u00fcndeme getirmekle potansiyel yeni bir b\u00f6lgesel anla\u015fmazl\u0131k sorunu eklenmi\u015f oldu.<\/p>\n<p>B\u00f6lgenin k\u0131y\u0131s\u0131 bulunan devletlerinden biri olan T\u00fcrkiye&#8217;nin rol\u00fc; yaln\u0131zca m\u00fcnhas\u0131r ekonomik b\u00f6lge s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n do\u011furdu\u011fu haklar y\u00f6n\u00fcnden de\u011fil, ayn\u0131 zamanda garant\u00f6r \u00fclke olarak da Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti\u2019nin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 hukuki haklar ve b\u00fcy\u00fck bir enerji ithalat\u00e7\u0131s\u0131 olmas\u0131 nedeniyle de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \u00e7\u0131kar\u0131lan hidrokarbonlar\u0131n d\u00fcnya pazar\u0131na ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir ula\u015f\u0131m merkezi olarak hizmet edebilece\u011fi i\u00e7in de \u00f6nemli olmu\u015ftur. Bununla birlikte, Avrupa\u2019n\u0131n enerji g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in yapabilece\u011fi olumlu etkiye ra\u011fmen, K\u0131br\u0131s sorunu, MEB&#8217;nin tasviri konusundaki anla\u015fmazl\u0131klar ve T\u00fcrkiye\u2019nin \u0130srail, Suriye ve M\u0131s\u0131r ile donmu\u015f olan ili\u015fkileri, b\u00f6lgesel i\u015fbirli\u011fini s\u0131n\u0131rland\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n<h2><strong>Do\u011fu Akdeniz h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda do\u011fal gaz b\u00f6lgesi haline geliyor <\/strong><\/h2>\n<p>M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n Arap bahar\u0131ndan sonraki \u00e7alkant\u0131l\u0131 siyasi ge\u00e7i\u015fi, Suriye\u2019deki i\u00e7 sava\u015f, eksen \u00fclke niteli\u011findeki ABD ve Rusya ile birlikte \u0130ran ve T\u00fcrkiye&#8217;nin b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, \u0130srail ile Filistin aras\u0131ndaki gerginlikler ve T\u00fcrkiye ile K\u0131br\u0131s Rum Cumhuriyeti ve Yunanistan aras\u0131ndaki bitmeyen tart\u0131\u015fmal\u0131 alanlar nedeniyle b\u00f6lgesel jeopolitik dengenin de\u011fi\u015ftirilmesi gere\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda, karasal rezervlerinin yak\u0131n zamanda t\u00fckenece\u011fi bilinen yeni petrol ve do\u011fal gaz bulgular\u0131 b\u00f6lgesel enerji haritas\u0131n\u0131 yeniden \u015fekillendirmekte ve Do\u011fu Akdeniz&#8217;i h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bir do\u011fal gaz b\u00f6lgesi haline getirmektedir. \u00d6te yandan, bu jeopolitik ve enerji bask\u0131lar\u0131 b\u00f6lgedeki her oyuncu i\u00e7in bir tak\u0131m yeni zorluklar ve f\u0131rsatlar ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Do\u011fu Akdeniz&#8217;de, \u00f6zellikle K\u0131br\u0131s adas\u0131 \u00e7evresinde ve di\u011fer baz\u0131 yerlerde petrol ve gaz ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, kom\u015fu \u00fclkeler i\u00e7in enerji g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. T\u00fcrkiye&#8217;nin gecikmi\u015f olarak da olsa, haklar\u0131n\u0131 kullanarak Do\u011fu Akdeniz&#8217;deki petrol ve do\u011fal gaz ara\u015ft\u0131rma faaliyetlerine ba\u015flam\u0131\u015f olmas\u0131, b\u00f6lgenin enerji dengesinin de\u011fi\u015fmesi gerekti\u011fini ortaya koymu\u015f ve aktif olarak burada faaliyet g\u00f6steren akt\u00f6rlerin g\u00fcndemine yerle\u015ftirmi\u015ftir. ABD Jeoloji Ara\u015ft\u0131rma Kurumu taraf\u0131ndan sa\u011flanan verilere g\u00f6re, Do\u011fu Akdeniz&#8217;in Suriye k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131 i\u00e7eren Levant b\u00f6lgesinin 1,7 milyar varil petrol ve 3,5 trilyon metrek\u00fcp do\u011fal gaz rezervine sahip oldu\u011fu bilinmektedir. D\u00fcnyan\u0131n bilinen toplam do\u011falgaz rezervinin 200 trilyon metrek\u00fcp, petrol rezervinin de 1.8 trilyon varil civar\u0131nda oldu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda b\u00f6lgedeki kayna\u011f\u0131n ne kadar \u00f6nemli oldu\u011fu anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. Deniz dibi kaynak kaya derinli\u011finin ortalama 3000-3500 m seviyelerinde oldu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda gerek b\u00f6lgedeki k\u00fcresel \u015firketlerin, gerekse \u00fclkemizin yapaca\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalarla bu miktar\u0131n \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fcyece\u011fi de a\u00e7\u0131kt\u0131r. Rezervleri t\u00fckenmekte olan d\u00fcnya fosil enerji rezervlerinin %70\u2019inin Avrasya\u2019da; bunun b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn de Ortado\u011fu\u2019da oldu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bu b\u00f6lgedeki bitmek t\u00fckenmez krizlerin, kaoslar\u0131n, mezhep ve etnik sava\u015flar\u0131n as\u0131l nedeninin enerji sava\u015flar\u0131 oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Arap Bahar\u0131 olarak tan\u0131mlanan karga\u015fa da asl\u0131nda e\u015f zamanl\u0131 olarak belirlenen Do\u011fu Akdeniz, b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla da G\u00fcney Akdeniz enerji kaynaklar\u0131n\u0131n payla\u015f\u0131m sava\u015f\u0131n\u0131n g\u00f6stergesidir. Korkar\u0131m ki \u00e7ok daha kal\u0131c\u0131 bir \u00e7at\u0131\u015fmaya i\u015faret etmektedir.<\/p>\n<h2><strong>T\u00fcrkiye faaliyetlerini Bat\u0131 Karadeniz dibi \u00e7amurlar\u0131 ba\u015fta olmak <\/strong><strong>\u00fczere t\u00fcm k\u0131y\u0131 alanlar\u0131nda yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmal\u0131<\/strong><\/h2>\n<p>\u00d6yle ise T\u00fcrkiye ne yapmal\u0131? \u201cM\u00fcnhas\u0131r Ekonomik B\u00f6lge\u201d haklar\u0131n\u0131 ve de KKTC\u2019nin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 hukuki f\u0131rsatlar\u0131 kullanarak giri\u015fti\u011fi olduk\u00e7a maliyetli ve 6000 metre derinliklerdeki teknik ara\u015ft\u0131rma zorluklar\u0131n\u0131 a\u015farak b\u00f6lgedeki potansiyelin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na katk\u0131da bulunmaya devam etmelidir.<\/p>\n<p>Bu y\u00f6ndeki faaliyetlerini Bat\u0131 Karadeniz dibi \u00e7amurlar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm k\u0131y\u0131 alanlar\u0131na gecikmeden yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>En \u00f6nemlisi de Misak\u2019\u0131 Milli s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde t\u00fcm yeralt\u0131 do\u011fal kaynaklar\u0131n\u0131 bir an \u00f6nce belirleyerek ulusal ekonomiye kazand\u0131rmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca da di\u011fer aktif oyuncular\u0131 da dikkate alan bir denge ile b\u00f6lgede dramatik olarak a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lmak istenen etnik ve mezhebi ayr\u0131\u015fmalar\u0131n da taraf\u0131 olmadan, b\u00f6lgedeki enerji kaynaklar\u0131n\u0131 ara\u00e7salla\u015ft\u0131rarak d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131na katk\u0131 sunacak politikalar geli\u015ftirmelidir.<\/p>\n<p>\u0130stanbul Okan \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi &#8211; Maden Y\u00fcksek M\u00fchendisi &#8211; Prof. Dr. Ali Kahriman<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. Orta Do\u011fudaki \u00fclkelere ek olarak, Do\u011fu Akdeniz b\u00f6lgesinde k\u0131y\u0131s\u0131 olan ve dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019nin deniz alan\u0131 haklar\u0131 ile ilgili olarak ili\u015fkili oldu\u011fu M\u0131s\u0131r, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":95985,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[46,53,44],"tags":[53846,895,13718,53844,53845,25339,418,19248,53367,3885,44813,53840,819,53848,3987,45760,254,53853,53847,53852,632,53849,3352,53843,47939,53838,81,6870,52921,53842,53841,53851,53839,53850],"views":452,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95982"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=95982"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95982\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/95985"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=95982"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=95982"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=95982"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}