{"id":76355,"date":"2018-07-17T13:50:40","date_gmt":"2018-07-17T10:50:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=76355"},"modified":"2018-07-17T13:58:47","modified_gmt":"2018-07-17T10:58:47","slug":"yaptirimlara-karsi-iran-hurmuz-bogazi-kartini-masaya-koydu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/yaptirimlara-karsi-iran-hurmuz-bogazi-kartini-masaya-koydu\/","title":{"rendered":"(Turkish) Yapt\u0131r\u0131mlara Kar\u015f\u0131 \u0130ran, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 Kart\u0131n\u0131 Masaya Koydu"},"content":{"rendered":"<p class=\"qtranxs-available-languages-message qtranxs-available-languages-message-en\">Sorry, this entry is only available in <a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/76355\" class=\"qtranxs-available-language-link qtranxs-available-language-link-tr\" title=\"Turkish\">Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p><p><strong>Tarih boyunca gerek \u00a0jeo-stratejik, jeo-ekonomik gerekse jeo-politik,\u00a0 anlamda bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 diplomatik giri\u015fimlerin \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6nlemede yar\u0131 yolda kald\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenlik tehdidi alg\u0131s\u0131n\u0131 y\u00fckseltti\u011fi pek \u00e7ok vakaya bizzat veya aktar\u0131mlarlarla \u015fahit olmakla beraber \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda\u00a0 dengeli ve temkinli siyaset\u00a0 anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n u\u00e7 s\u0131n\u0131rlarda ne kadar h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015febildi\u011fine,esnedi\u011fine \u00a0ve bunun g\u00fcvenlik ve ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 tehditi ba\u011flam\u0131nda\u00a0 b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel akt\u00f6rlerin tutumlar\u0131na nas\u0131l yans\u0131d\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k olmaktay\u0131z. Bunun yeni bir \u00f6rne\u011fini i\u00e7inde bulundu\u011fumuz Temmuz ay\u0131nda yeniden ya\u015fad\u0131k. ABD\u2019nin, \u0130ran\u2019a kar\u015f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 sert a\u00e7\u0131klamalarla , petrol ihracat\u0131na y\u00f6nelik tehditk\u00e2r a\u00e7\u0131klamalar\u0131\u0131a \u0130ran\u2019\u0131n da pek pabu\u00e7 b\u0131rakmayacca\u011f\u0131na y\u00f6nelik de\u011ferlendirmelerinde bulunup \u0130ran\u2019\u0131n tedbirlerini ald\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik haberler servis edildi\u011fini g\u00f6rd\u00fck.\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignright size-medium wp-image-76357\" src=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/yaptirimlara-karsi-iran-hurmuz-bogazi-kartini-masaya-koydu-300x188.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"188\" srcset=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/yaptirimlara-karsi-iran-hurmuz-bogazi-kartini-masaya-koydu-300x188.jpg 300w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/yaptirimlara-karsi-iran-hurmuz-bogazi-kartini-masaya-koydu-768x480.jpg 768w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/yaptirimlara-karsi-iran-hurmuz-bogazi-kartini-masaya-koydu-1024x640.jpg 1024w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/yaptirimlara-karsi-iran-hurmuz-bogazi-kartini-masaya-koydu-500x313.jpg 500w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/yaptirimlara-karsi-iran-hurmuz-bogazi-kartini-masaya-koydu-80x50.jpg 80w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/yaptirimlara-karsi-iran-hurmuz-bogazi-kartini-masaya-koydu.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>Kendi hegemonyas\u0131ndaki tek kutuplu d\u00fcnyay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olsa tek ba\u015f\u0131na idare etmeye hevesli olan ABD\u2019nin, \u00a0BOP Projesinin bir uzant\u0131s\u0131 olarak, Orta Do\u011fu\u2019nun ba\u015fat g\u00fc\u00e7lerinden biri olan \u00a0\u0130ran&#8217;\u0131n\u00a0 ham petrol sat\u0131\u015f\u0131 gelirlerini yani\u00a0 petrol ihracat\u0131n\u0131 s\u0131f\u0131rlama y\u00f6n\u00fcndeki\u00a0 gayretlerinin ve dahi ekonomisini vurmaya y\u00f6nelik \u00a0uluslararas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131\u00a0 ad\u0131mlar atma hamlelelerinin\u00a0 bir ba\u015fka par\u00e7as\u0131 \u00a0olan\u00a0 n\u00fckleer anla\u015fmadan (JCPOA) tek tarafl\u0131 \u00e7ekilmesinin\u00a0ard\u0131ndan, b\u00f6lgede ba\u015fta enerji alan\u0131nda olmak \u00fczere siyasi gerginlik ve yank\u0131lar\u0131\u00a0 s\u00fcrmekte.<\/p>\n<p>Birle\u015fik Arap Emirlikleri (BAE), \u0130ran&#8217;a uygulanan yapt\u0131r\u0131mlar sebbeiyle\u00a0 ortaya \u00e7\u0131kabilecek muhtemel\u00a0 petrol arz eksikli\u011fini azaltmak i\u00e7in katk\u0131 sa\u011flamaya haz\u0131r oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamas\u0131\u00a0 2018 Temmuz ay\u0131n\u0131n ilk haftas\u0131n\u0131n \u00f6nemli geli\u015fmelerinden biri oldu .\u00a0 Bu ba\u011flamda \u0130ran Ortado\u011fu\u2019daki petrol rezervleri hakk\u0131nda yeni bir uyar\u0131 yay\u0131nlarken, UAE -BAE de kendi petrol \u00fcretimini artt\u0131rabilece\u011fini a\u00e7\u0131kl\u0131yordu ve konuya y\u00f6nelik\u00a0 BAE Enerji Bakan\u0131 ve OPEC D\u00f6nem Ba\u015fkan\u0131 Suheyl el-Mezrui, \u00fclkesinin olas\u0131 petrol arz eksikli\u011fini azaltmak i\u00e7in katk\u0131 sa\u011flamaya haz\u0131r oldu\u011funu\u00a0 vurguluyordu.\u00a0 BAE\u2019de devlete ait Abu Dabi National Oil Co. \u015firketi de, g\u00fcnde 3,3 milyon varil petrol \u00fcretim kapasitesine sahip oldu\u011funu ancak bu kapasiteyi g\u00fcnde 3,5 milyona \u00e7\u0131karmay\u0131 planlad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtti. \u015eirket ayr\u0131ca, \u201ctalep geldi\u011fi takdirde petrol \u00fcretimini g\u00fcnde birka\u00e7 y\u00fcz bin varil artt\u0131rma kabiliyetine sahip oldu\u011fu\u201d \u015feklinde de\u011ferlendirmelerde bulunuyordu .<\/p>\n<p>Bu makale Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin ve \u0130ran&#8217;\u0131n ruhani lideri Ayetullah Ali Hamaney&#8217;in ba\u015fdan\u0131\u015fman\u0131 Ali Ekber Velayeti, Moskova&#8217;da bir araya gelmesinin yank\u0131lar\u0131n\u0131 da kapsayacak \u015fekilde s\u00f6zkonusu geli\u015fmelerin ard\u0131ndan \u0130ran\u2019\u0131n \u0130ran ile Umman aras\u0131nda yer alan ve Basra K\u00f6rfezi\u2019nin d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 nokta olan \u00a0H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131n\u0131 kapatma tehdidi gibi bir noktaya geli\u015f a\u015famalar\u0131na geli\u015fini\u00a0 ve ba\u015fta d\u00fcnya piyasalar\u0131n\u0131 alt\u00fcst etmek olmak \u00fczere jeopolitik ve jeostratejik etkilerinin ana hatlar\u0131n\u0131 , Daimi m\u00fc\u015fterek g\u00fcvenli te\u015fkilat\u0131 olan NATO, zirvesinin yans\u0131malar\u0131n\u0131\u00a0 ve Temmuz ay\u0131 ilk iki haftas\u0131ndaki s\u0131cak geli\u015fmelerin \u00f6zetini \u00a0\u00a0Enerji \u00f6zelinde mercek alt\u0131na almaktad\u0131r. <a href=\"#_edn1\" name=\"_ednref1\">[i]<\/a><\/p>\n<p><strong>Rafineriden Gelen Rafine Bilgiler<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-76356\" src=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/yaptirimlara-karsi-iran-hurmuz-bogazi-kartini-masaya-koydu2-300x178.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"178\" srcset=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/yaptirimlara-karsi-iran-hurmuz-bogazi-kartini-masaya-koydu2-300x178.jpg 300w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/yaptirimlara-karsi-iran-hurmuz-bogazi-kartini-masaya-koydu2-768x455.jpg 768w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/yaptirimlara-karsi-iran-hurmuz-bogazi-kartini-masaya-koydu2-500x296.jpg 500w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/yaptirimlara-karsi-iran-hurmuz-bogazi-kartini-masaya-koydu2-80x47.jpg 80w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/yaptirimlara-karsi-iran-hurmuz-bogazi-kartini-masaya-koydu2.jpg 832w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Ge\u00e7ti\u011fimiz sene Temmuz ay\u0131nda bizzat kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m 22. D\u00fcnya Petrol Kongresi&#8217;nde <a href=\"https:\/\/www.haberler.com\/iran\/\">\u0130ran<\/a>&#8216;\u0131n Petrol Bakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Amir Hossein Zamaninia <a href=\"#_edn2\" name=\"_ednref2\">[ii]<\/a>bas\u0131n mensuplar\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.haberler.com\/turkiye\/\">T\u00fcrkiye<\/a>&#8216;ye g\u00f6nderilen do\u011falgaz miktar\u0131n\u0131 art\u0131rmak istediklerini s\u00f6ylerken\u00a0 \u0130ran&#8217;\u0131n 2017\u00a0 sonuna kadar g\u00fcnl\u00fck petrol \u00fcretimini 4 milyon varile \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131n\u0131 ifade ederken , &#8220;Biz ham petrol ihracat\u0131nda m\u00fc\u015fteri s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 \u00e7ekmiyoruz. Bizim \u00fcretimimiz ve ham petrol arz kapasitemiz s\u0131n\u0131rl\u0131. Bu ba\u011flamda elimizde ham petrol oldu\u011fu m\u00fcddet\u00e7e m\u00fc\u015fterisi daima haz\u0131r.&#8221; \u015feklinde konu\u015fmaktayd\u0131 \u0130ran&#8217;da bir \u00f6nceki\u00a0 yapt\u0131r\u0131mlar petrol arz\u0131n\u0131n g\u00fcnde 1 milyon varil azalmas\u0131na sebep olmu\u015f sonras\u0131nda yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n 2016 y\u0131l\u0131nda kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n akabinde \u0130ran yine \u00f6nde gelen petrol ihracat\u00e7\u0131lar\u0131ndan biri olmu\u015f, bu d\u00f6nemde \u00fcretimini art\u0131rarak 2018 Mart ay\u0131nda g\u00fcnde 3.81 milyon varile eri\u015fmi\u015fti ki bu bu miktar, k\u00fcresel \u00fcretimin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 4&#8217;\u00fcne tekab\u00fcl etmekteydi . \u00d6te yandan \u0130ran&#8217;\u0131n ham petrol ihracat\u0131ysa \u00a02018 senesinin\u00a0 ilk \u00e7eyre\u011finde ortalama olarak g\u00fcnde 2 milyon varili ge\u00e7mi\u015fti. \u015eimdi kanaat \u00f6nderleri ve analistler ABD&#8217;nin yapt\u0131r\u0131mlar\u0131na menfaatleri do\u011frultusunda boyun e\u011fecek \u00fclke say\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak, \u0130ran&#8217;\u0131n petrol arz\u0131n\u0131n 300.bin varil azalarak g\u00fcnde 1 milyon varile gerilemesini beklemekteler.\u00a0\u00a0 ,\u00dcyesi oldu\u011fu Petrol \u0130hra\u00e7 Eden \u00dclkeler \u00d6rg\u00fct\u00fc&#8217;n\u00fcn (OPEC) \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck \u00fcreticisi olan \u0130ran\u2019da pek \u00e7ok petrol rafinerisi bulundu\u011fu bilinmektedir. Temmuz ay\u0131n\u0131n ikinci haftas\u0131nda (2018) bu rafinerilerden birine y\u00f6nelik \u00e7arp\u0131c\u0131 bir beyan\u00a0 geldi . \u00a0\u0130ran\u2019\u0131n orta kesiminde yer alan \u00a0hali haz\u0131rda kapasitesi g\u00fcnl\u00fck 171 bin varil olan \u015eazend \u0130mam Humeyni Petrol Rafinerisinin\u00a0 Y\u00f6netim Kurul Ba\u015fkan\u0131 Ali R\u0131za Emin son alt\u0131 ay i\u00e7inde rafineride 1 milyar 200 milyon Euro 4 ve kur\u015funsuz s\u00fcper benzin \u00fcretildi\u011fini,\u00a0 bu s\u00fcre i\u00e7inde mezkur rafineride ayr\u0131ca 264 milyon litre s\u0131v\u0131 gaz, 26 milyon litre Propolin, 808 milyon litre mazot, 16 milyon litre hafif petroller ve 70 milyon jet yak\u0131t\u0131 \u00fcretildi\u011fini \u00a0a\u00e7\u0131klad\u0131.<a href=\"#_edn3\" name=\"_ednref3\">[iii]<\/a><\/p>\n<p>\u0130ran ile imzalanan ve resm\u00ee olarak Ortak Kapsaml\u0131 Eylem Plan\u0131 (JCPOA) olarak adlanan \u00a0n\u00fckleer anla\u015fma aleyhinde \u00a0en ate\u015fli muhalif isimlerden biri\u00a0olan, hali haz\u0131rda\u00a0 23 Mart 2018 \u2018dan bu yana\u00a0 ABD Ba\u015fkan\u0131 Trump\u2019\u0131n\u00a0 Ulusal G\u00fcvenlik Dan\u0131\u015fman\u0131\u00a0olup . vaktiyle de BM B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi olarak g\u00f6rev yapmak \u00fczere George W. Bush taraf\u0131ndan atan\u0131p \u0130ran&#8217;\u0131n n\u00fckleer tesislerinin bombalanmas\u0131n\u0131 savunan , 2015 y\u0131l\u0131n\u0131n Mart ay\u0131nda\u00a0New York Times\u00a0gazetesinin serbest k\u00fcrs\u00fc sayfas\u0131nda \u201c\u0130ran\u2019\u0131n bombas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in \u0130ran\u2019\u0131 bombala\u201d adl\u0131 bir makaleyi\u00a0 \u00a0kaleme alan \u00dclkenin eski Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) daim\u00ee temsilcisi olan ABD d\u0131\u015f politikas\u0131nda radikal \u015fahin tutumlar\u0131 ve diplomatik s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fan s\u00f6ylemleriyle bilinen John Bolton, hat\u0131rlarsak\u00a0 ge\u00e7en 2017 senesinde\u00a0 protestolar esnas\u0131nda Temmuz ay\u0131nda alenen\u00a0 Tahran&#8217;da rejim de\u011fi\u015fikli\u011fi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131.<br \/>\nVoice of America, Bel\u00e7ika&#8217;n\u0131n ba\u015fkenti Br\u00fcksel\u2019de NATO zirvesinin ard\u0131ndan d\u00fczenledi\u011fi bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda Trump, \u201c\u0130ran-ABD \u00a0aras\u0131nda bir t\u0131rmanman\u0131n olabilece\u011fini s\u00f6yleyebilirim\u201d. dedi\u011fini duyuruyordu. VOA, Trump\u2019\u0131n\u00a0 \u201cGe\u00e7mi\u015fe g\u00f6re bize \u015fu anda \u00e7ok daha sayg\u0131l\u0131 davran\u0131yorlar. Bir\u00e7ok sorun ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 ve ekonomilerinin \u00e7\u00f6kmekte oldu\u011funu biliyorum. Ancak size \u015funu s\u00f6yleyece\u011fim; bir noktada beni arayacaklar ve \u2018Bir anla\u015fma yapal\u0131m\u2019 diyecekler ve bir anla\u015fma yapaca\u011f\u0131z. Ama \u015fu anda canlar\u0131 yan\u0131yor\u201d \u015feklinde \u00a0konu\u015ftu\u011fu haberin servis etti . . Ayn\u0131 a\u00e7\u0131klamaya y\u00f6nelik\u00a0 Putin\u2019in , Kremlin&#8217;de \u0130srail Ba\u015fbakan\u0131 Benyamin Netanyahu ile yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmenin bir g\u00fcn sonra yani 12 Temmuz \u2018da Jerusalem Post\u00a0 gazetesi\u00a0\u00a0 Reuters\u2019dan , Jonathan Weber Rosen taraf\u0131ndan al\u0131nt\u0131\u00a0 servis haber etti\u011fi haberde Trump\u2019\u0131n &#8221; \u0130ranl\u0131larla aram\u0131zda\u00a0 gerginlik muhtemel bunu s\u00f6yleyebilirim ancak, \u015fu anda \u201c\u015fimdi ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fundan \u00e7ok daha fazla sayg\u0131l\u0131ar bize kar\u015f\u0131\u00a0 ve daha usturuplu\u00a0 davran\u0131yor\u201d ifadelerine yer verdi . Ayn\u0131 g\u00fcn ABD, Rus do\u011fal gaz\u0131n\u0131 Almanya \u00fczerinden Avrupa\u2019ya ta\u015f\u0131yacak\u00a0olan Rusya&#8217;n\u0131n Kuzey Ak\u0131m 2 Do\u011fal Gaz Boru Hatt\u0131\u2019na yat\u0131r\u0131m yapan Bat\u0131l\u0131 \u015firketlerin yapt\u0131r\u0131mlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalma riskleri oldu\u011fu ikaz\u0131nda\u00a0 bulundu.ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 S\u00f6zc\u00fcs\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, &#8220;Rusya&#8217;n\u0131n enerji ihracat boru hatt\u0131 sekt\u00f6r\u00fc ile \u00e7al\u0131\u015fan \u015firketlerin yapt\u0131r\u0131m riski ta\u015f\u0131yan bir faaliyet \u00e7izgisinde bulunduklar\u0131 mevzunda\u00a0 netiz. Biz, bu boru hatt\u0131n\u0131n Avrupa&#8217;n\u0131n genel enerji g\u00fcvenli\u011fi ve istikrar\u0131n\u0131 baltalayaca\u011f\u0131na inan\u0131yoruz. Rusya, bu projenin Avrupa&#8217;y\u0131 b\u00f6lmekte oldu\u011funu anlad\u0131 ve bunu lehine kullan\u0131yor&#8221; dedi. Kuzey Ak\u0131m 2&#8217;de uluslararas\u0131 enerji \u015firketleri Wihtershall, Uniper, OMV, Anglo-Dutch Shell ve Engie&#8217;nin yat\u0131r\u0131m\u0131 bulunuyor.\u015feklinde konu\u015fuyordu. <a href=\"#_edn4\" name=\"_ednref4\">[iv]<\/a><\/p>\n<p>Bilindi\u011fi \u00fczere b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 dengeleri, \u015eangay I\u015f birli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fcndeki varolma bi\u00e7imleri ,ba\u015fta Hazar enerji kaynaklar\u0131 \u00fczerindeki ortak\u00a0 menfaatleri olmak \u00fczee\u00a0 enerji konusundaki \u00e7\u0131karlar\u0131, Suriye ba\u011flam\u0131nda Suriye Arap Cumhuriyeti\u2019nin tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k birlik , egemenlik ve\u00a0 toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc destekleyen ve\u00a0\u00a0 Moskova zirvesi ile Astana g\u00f6r\u00fc\u015fmelerindeki arac\u0131l\u0131k hamleleriyle bunu somutla\u015ft\u0131ran\u00a0\u00a0 Rusya-\u0130ran yak\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131n tarihteki en \u00fcst seviyelerden birinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemdeyiz .(Ruhani \u2013 Putin d\u00f6nemi) . Putin, 11 Temmuz\u00a0 ak\u015fam Kremlin&#8217;de \u0130srail Ba\u015fbakan\u0131 Benyamin Netanyahu ile yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmenin ard\u0131ndan \u00a0\u00a0\u0130ran&#8217;\u0131n ruhani lideri Ayetullah Ali Hamaney&#8217;in ba\u015fdan\u0131\u015fman\u0131 Ali Ekber Velayeti&#8217;yi kabul etti. Moskova&#8217;daki Novo-Ogarevo Ba\u015fkanl\u0131k Rezidans\u0131&#8217;nda ger\u00e7ekle\u015fen g\u00f6r\u00fc\u015fmeye Rusya Devlet Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Yuriy U\u015fakov, Rusya D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Sergey Lavrov, \u0130ran Y\u00f6netimi Dan\u0131\u015fmanlar Dairesi Ba\u015fkan\u0131 Ali Asgar Fathi Sarbangoli ve \u0130ran\u2019\u0131n Moskova B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Mehdi Sanai de kat\u0131ld\u0131. Putin, 2018 D\u00fcnya Kupas\u0131 i\u00e7in Moskova&#8217;ya giden Netanyahu&#8217;yla Kremlin&#8217;de bir araya gelmi\u015fti. Taraflar, \u00f6zellikle Suriye&#8217;deki durum \u00fczerinde durmu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>Protestolar Berabaerinde Gelen \u201c\u0130ran\u2019da Rejim De\u011fi\u015fikli\u011fi\u201d \u00c7a\u011fr\u0131lar\u0131 ve Siyasi\u00a0 Pozisyonlanmalar<\/strong><\/p>\n<p>\u0130ran\u2019a 2006-2015 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda uygulanan uluslararas\u0131 yapt\u0131r\u0131mlar \u00fclke ekonomisine ciddi manada zarar vermi\u015f, 2012 ve 2013 y\u0131llar\u0131nda k\u00fcm\u00fclatif olarak yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 10 daralan \u0130ran ekonomisi, 2015 senesinde ise bir nebze toparlanm\u0131\u015ft\u0131r. Hatta i\u00e7inde bulundu\u011fumuz 2018 senesinin, bu ba\u011flamda n\u00fckleer anla\u015fman\u0131n semerelerinin al\u0131nmaya ba\u015flanaca\u011f\u0131 bir y\u0131l olaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmekteydi. Ne var ki, i\u015fler umuldu\u011fu gibi gitmedi. \u00a02017\u2019de ba\u015flayan<a name=\"_ednref1\"><\/a><a href=\"http:\/\/politikaakademisi.org\/2018\/05\/23\/nukleer-anlasmanin-cokusu-sonrasi-iranda-enerji-sahasindan-yansimalar\/#_edn1\">[i]<\/a>\u00a0ve 2018 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk g\u00fcnlerinde\u00a0 daha da geni\u015fleyerek\u00a0 siyasi bir eksende dalgalanan\u00a0 sokak olaylar\u0131n\u0131n da etkisiyle, \u00fclkede risk alg\u0131s\u0131 bir hayli y\u00fckseldi. Risk alg\u0131s\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n da etkisiyle, \u0130ran para birimi yabanc\u0131 paralar kar\u015f\u0131s\u0131nda ciddi miktarda de\u011fer kayb\u0131na u\u011frad\u0131. \u00dcst\u00fcne bir de ABD\u2019nin n\u00fckleer anla\u015fmadan \u00e7ekilme karar\u0131 gelince, zaten daralan ekonomi olumsuz gidi\u015fat\u0131 h\u0131zland\u0131. Bu noktada enerji piyasalar\u0131 ba\u011flam\u0131nda bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda siyaset uzman\u0131 ve enerji piyasas\u0131 kanaat \u00f6nderleri, petrol ihracat\u0131 ba\u011flam\u0131nda k\u0131sa vadede karar\u0131n \u00f6nemli bir menfi etki yaratmayaca\u011f\u0131n\u0131, hatta\u00a0 jeopolitik gerilimlerin son haftalarda ham petrol fiyatlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, \u0130ran\u2019\u0131n bu konjonkt\u00fcrde gelir art\u0131\u015f\u0131 bile sa\u011flayabilece\u011fini kaydetmekteler. \u00d6te yandan, ABD\u2019nin anla\u015fmadan tek tarafl\u0131 \u00e7ekilmesinin Avrupal\u0131 \u015firketlerin yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 bir hayli zorlayaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc de giderek uzmanlar aras\u0131nda hakim olmaktayd\u0131. \u00d6te yandan i\u00e7inde bulundu\u011fumuz 2018 y\u0131l\u0131\u0131n\u0131n May\u0131s sonlar\u0131nda en \u00f6nemli geli\u015fmelerinden birisi, CIA Direkt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc\u2019nden ABD D\u0131\u015f \u0130\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na ge\u00e7en Mike Pompeo\u2019nun Washington\u2019daki Heritage Vakf\u0131\u2019nda \u201cN\u00fckleer Anla\u015fmadan \u00c7ekildikten Sonra: Yeni Bir \u0130ran Stratejisi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir konu\u015fma yapmas\u0131 ve Tahran\u2019la \u2018yeni anla\u015fmaya varmak ve ili\u015fki kurmak\u2019 i\u00e7in 12 \u015fart s\u0131ralay\u0131p aksi takdirde alenen \u0130ran\u2019\u0131 rejim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle tehdit etmesi olmu\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. Tehditler aras\u0131nda; \u0130ran rejimine y\u00f6nelik e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f mali bask\u0131 uygulanmas\u0131 ve \u0130ran rejimi kendisi ve halk\u0131 i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi kabul edilemez yoldan \u00e7\u0131k\u0131p rotas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmezse, ABD\u2019nin uygulad\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131r\u0131mlar alt\u0131nda \u00e7ekti\u011fi \u0131st\u0131rab\u0131n \u00e7ok daha ac\u0131 verici olaca\u011f\u0131 gibi s\u00f6ylemler yer al\u0131yordu. Tehditler sadece \u0130ran ile de s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildi. ABD D\u0131\u015f \u0130\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131, \u0130ran\u2019\u0131n her t\u00fcrl\u00fc sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n\u0131 geri p\u00fcsk\u00fcrtmek i\u00e7in Pentagon ve b\u00f6lgesel m\u00fcttefiklerle yak\u0131n i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. <a href=\"#_edn5\" name=\"_ednref5\">[v]<\/a><\/p>\n<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz 2017 senesinin sonunda\u00a0\u00a0 Me\u015fhed\u2019de 28 Aral\u0131k 2017 g\u00fcn\u00fc ba\u015flayan ve ard\u0131ndan \u0130ran\u2019\u0131n di\u011fer \u015fehirlerine yay\u0131lan ekonomik kriz protestolar\u0131n\u0131n, h\u00fck\u00fcmet kar\u015f\u0131t\u0131 g\u00f6sterilere d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin ard\u0131ndan gece d\u00fczenlenen g\u00f6steride \u00f6l\u00fcmler gelmi\u015f, \u00dclkenin yar\u0131 resmi haber ajans\u0131 Mehr,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sabah.com.tr\/haberleri\/iran\">\u0130ran<\/a>&#8216;\u0131n bat\u0131s\u0131ndaki Luristan Eyaleti&#8217;ndeki Dorud&#8217;da gece d\u00fczenlenen g\u00f6sterilerde iki protestocunun \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc haberini servis etmi\u015fti \u00a0\u00c7e\u015fitli kaynaklar ayn\u0131 olaya ili\u015fkin Devlet televizyonu ise, Dorud&#8217;daki g\u00f6stericileri polisin de\u011fil, yabanc\u0131 ajanlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc iddias\u0131nda bulunuldu\u011funu bildirdi. \u00a0\u00a0 <a href=\"https:\/\/www.sabah.com.tr\/haberleri\/iran\">\u0130ran<\/a>&#8216;\u0131n dini lideri Ayetullah Hamaney&#8217;in gitmesini isteyen g\u00f6stericileri tehdit eden \u0130ran Devrim Muhaf\u0131zlar\u0131, &#8216;Halk\u0131n demir yumru\u011fu kafalar\u0131na inecek&#8217; tehdidinde bulunmu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>Avrupa\u2019daki Yank\u0131lanmalar<\/strong><\/p>\n<p>Temmuz ay\u0131n\u0131n ikinci haftas\u0131(2018) Fransa&#8217;n\u0131n ba\u015fkenti Paris&#8217;te d\u00fczenlenen \u0130ran muhalefeti \u0130ran Direni\u015fi Ulusal Konseyinin etkinli\u011fine sald\u0131r\u0131 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle Paris&#8217;te tutuklanan \u0130ran as\u0131ll\u0131 Merhad A&#8217;n\u0131n Bel\u00e7ika&#8217;ya iade edilece\u011fi haberi ise Temmuz ayn\u0131n ikinci haftas\u0131n\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kan geli\u015fmelerinden bir ba\u015fkas\u0131 oldu . Frans\u0131z bas\u0131n\u0131nda yer alan haberlere g\u00f6re, Paris Temyiz Mahkemesinin \u0130ran muhalefetinin \u0130ran Direni\u015fi Ulusal Konseyi 30 Haziran&#8217;daki etkinli\u011fine sald\u0131r\u0131 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle Paris&#8217;te tutuklanan \u0130ran as\u0131ll\u0131 54 ya\u015f\u0131ndaki Merhad A&#8217;n\u0131n Bel\u00e7ika&#8217;ya iadesine karar verdi\u011fi belirtildi.<\/p>\n<p>Hat\u0131rlarsak\u00a0 ge\u00e7ti\u011fimiz May\u0131s ay\u0131nda AB Enerji Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 Miguel Arias Ca\u00f1ete, Avrupa Birli\u011fi ve \u0130ran&#8217;\u0131n petrol ticareti konular\u0131nda \u00e7al\u0131\u015facak ortak bir \u00e7al\u0131\u015fma grubu olu\u015fturmay\u0131 kabul ettiklerini belirtmi\u015fti. Olu\u015fturulan grup \u0130ran&#8217;\u0131n n\u00fckleer anla\u015fmadan faydalanmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015f \u0130ran Atom Ve Enerji Kurumu Ba\u015fkan\u0131 Ali Ekber Salihi ile Tahran\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmede, \u00a0\u0130ran\u2019\u0131n, P5+1 (ABD, \u00c7in, Rusya, Fransa, \u0130ngiltere ve Almanya)- aras\u0131ndaki Joint\u00a0Comprehensive Plan of Action \u2013 \u00a0JCPoA (Ortak Kapsaml\u0131 Eylem Plan\u0131) \u00a0 n\u00fckleer anla\u015fmaya ba\u011fl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve t\u00fcm taahh\u00fctlerini yerine getirdi\u011fini s\u00f6yleyen Ca\u00f1ete, \u201cBuna kar\u015f\u0131l\u0131k Avrupa da t\u00fcm taahh\u00fctlerine ba\u011fl\u0131 kalacakt\u0131r\u201d \u015feklinde flash a\u00e7\u0131klamalarda bulunmu\u015ftu .Amerika\u2019n\u0131n n\u00fckleer antla\u015fmaya y\u00f6nelik att\u0131\u011f\u0131 menfi\u00a0 ad\u0131mlar kar\u015f\u0131s\u0131nda Avrupa\u2019n\u0131n anla\u015fmaya ba\u011fl\u0131 kalaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Avrupa Enerji Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 n\u00fckleer antla\u015fman\u0131n devam\u0131ndan yana olduklar\u0131n\u0131 belirterek \u201cBu konuda gerekirse ABD\u2019nin de kar\u015f\u0131s\u0131nda durmaya haz\u0131r\u0131z\u201d \u015feklinde de\u011ferlendirmelerde bulunmu\u015ftu . O g\u00fcnlerde\u00a0 \u0130ran Petrol Bakan\u0131 Bijen Namdar Zengene de mevzuya\u00a0 y\u00f6nelik\u00a0 yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, \u201cBr\u00fcksel&#8217;de \u0130ran ve \u00fc\u00e7 Avrupa \u00fclkesi aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen son zirvede, iki taraf\u0131n detayl\u0131 m\u00fczakerelere girmesi gerekti\u011fine i\u015faret edilmi\u015fti. Bug\u00fcn ise \u0130ran ve Avrupa aras\u0131nda petrol, do\u011falgaz, petrol \u00fcr\u00fcnleri, gaz kondensat ve petrokimya sekt\u00f6r\u00fc konusunda detayl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f oldu\u201d \u015feklinde konu\u015fmu\u015ftu .\u00a0 Haziran ay\u0131nda\u00a0 \u0130ran Atom Enerjisi Kurumu Ba\u015fkan\u0131 Ali Ekber Salihi, bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131nda \u0130slam \u0130nk\u0131lab\u0131 Rehberi\u2019nin verdi\u011fi n\u00fckleer talimat\u0131na ili\u015fkin N\u00fckleer enerjide 190 SWA\u2019ya ula\u015fmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131 kaydetmi\u015f .ba\u015flatt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n kati surette\u00a0 N\u00fckleer Anla\u015fmaya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan etmi\u015fti.Temmuz ay\u0131n\u0131n ilk haftas\u0131nda ise (2018) .\u00a0\u00a0 \u00e7e\u015fitli kaynaklar Trump&#8217;a b\u00fcy\u00fck \u015fok! AB, \u0130ran&#8217;da faaliyete onay verdi \u015feklinde man\u015fetlerle AB ve ABD aras\u0131nda ya\u015fanan misilleme d\u00fcellosunun Avrupa Birli\u011fi parlamenterleri, Avrupa Yat\u0131r\u0131m Bankas\u0131\u2019n\u0131n \u0130ran\u2019da i\u015f yapmas\u0131na onay vermesi suretiyle\u00a0 AB \u2018nin son noktay\u0131 koydu\u011funa ve \u00e7eki\u015fmeli s\u00fcrecin\u00a0 nihyete erdi\u011fine i\u015faret ediyordu \u00a0Hatta \u00a0ayn\u0131 g\u00fcnler\u00a0 \u0130ran ve Avusturya \u0130ran &#8216;da petrol e\u011fitim ve do\u011fal gaz i\u015fbirli\u011finin yan\u0131 s\u0131ra yenilenebilir enerjilere yat\u0131r\u0131m yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren Enerji \u0130\u015fbirli\u011fi Anla\u015fmas\u0131 uzat\u0131lm\u0131\u015f,\u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti Petrol Bakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Emir H\u00fcseyin Zemani, yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, \u0130ran Petrol Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve Avusturya Enerji Bakanl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda i\u015fbirli\u011fi anla\u015fmas\u0131n\u0131n uzat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetmi\u015fti .\u00a0IRNA&#8217;n\u0131n internet sitesinde yer alan haberlerde de , Zemani\u2019nin , iki \u00fclke aras\u0131nda petrol ticareti i\u00e7in m\u00fczakerelerin\u00a0 s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kaydetti\u011fi, \u0130ran\u2019dan Avrupa \u00fclkelerine gaz ihracat\u0131 ile ilgili olarak Avusturya ile g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, Avusturya&#8217;n\u0131n Hazar Denizi k\u0131y\u0131s\u0131 ve \u0130ran \u00fczerinden Avrupa&#8217;ya do\u011falgaz ihra\u00e7 edilmesini istedi\u011fini ve bu anlamda\u00a0 m\u00fczakerelerin\u00a0 oldu\u011funu ifade etti\u011fine yer vermi\u015fti.<\/p>\n<p>ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump&#8217;\u0131n, eski kanl\u0131s\u0131 Kuzey Kore Lideri Kim Jong-un&#8217;a yeni kankal\u0131\u011f\u0131n bir ni\u015fanesi olarak i\u00e7inde \u0130ngiliz m\u00fczisyen Elton John taraf\u0131ndan seslendirilen &#8216;Rocket Man&#8217; \u00a0\u015fark\u0131s\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 bir alb\u00fcm hediye edece\u011fi iddialar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 di\u011fer yandan ABD \u2018nin \u00c7in&#8217;in savunma, havac\u0131l\u0131k ve imalat sekt\u00f6rlerini hedef alacak \u015fekilde\u00a0 \u00c7in&#8217;den ithal edilen 34 milyar dolar de\u011ferindeki n\u00fckleer reakt\u00f6rler, gaz t\u00fcrbinleri, hava ve gaz s\u0131v\u0131la\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 makineler, f\u0131r\u0131nlar ve ticari bula\u015f\u0131k makineleri\u00a0 gibi 818 \u00fcr\u00fcne y\u00fczde 25 ek g\u00fcmr\u00fck vergisi uygulamaya resmen ba\u015flamas\u0131yla fitili ate\u015flenen \u00c7in-ABD ticaret sava\u015flar\u0131n\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerdeydik ge\u00e7ti\u011fimiz hafta. Ayn\u0131 esnada \u00a0OrtaDo\u011fu\u2019da H\u00fcrm\u00fcz Bogaz\u0131n\u0131n \u015fayet tehdidin \u00f6tesine ge\u00e7er ise kapat\u0131lmas\u0131 durumunda ticaret ve enerji piyasalar\u0131n\u0131n ne \u015fekilde evrilece\u011finin yan\u0131s\u0131ra s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fma, sava\u015flar\u0131 tetikleyebilece\u011fi endi\u015feleri \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz\u00a0 2018\u00a0 Temmuz ay\u0131n\u0131n ilk haftas\u0131n\u0131n s\u0131cak geli\u015fmeleri aras\u0131nda yer almakta. \u00a0Bu arada Iran&#8217;\u0131n yar\u0131 resmi haber ajans\u0131 Mehr&#8217;in, \u0130ran G\u00fcmr\u00fck M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn , ba\u015fta un, bu\u011fday, m\u0131s\u0131r ve arpa olmak \u00fczere toplam 18 tar\u0131m \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn ihracat\u0131n\u0131n yasakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yasa\u011f\u0131n ikinci bir duyuruya kadar uygulanmas\u0131 gerekti\u011fini bildirdi\u011fi duyurusu da yine \u00f6ne \u00e7\u0131kan geli\u015fmeler aras\u0131nda yer ald\u0131 Temmuzun ilk haftas\u0131n\u0131n sonunda.zira \u0130ran G\u00fcmr\u00fck M\u00fcd\u00fcr\u00fc Ali Ekber \u015eademani, s\u00f6z konusu yasa\u011f\u0131n \u00fclke genelinde bulunan t\u00fcm g\u00fcmr\u00fcklerde uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klarken \u0130hracat yasa\u011f\u0131n\u0131n gerek\u00e7esine ili\u015fkin bilgi de verilmemi\u015fti s\u00f6zkonusu haber kayna\u011f\u0131nda.<\/p>\n<p>ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Politika Planlama Direkt\u00f6r\u00fc Brian Hook,\u2019un\u00a0 2 Temmuz\u2019da \u0130ran\u2019a yap\u0131lan bask\u0131n\u0131n amac\u0131n\u0131n \u00fclkenin petrol gelirlerini s\u0131f\u0131ra indirerek Tahran y\u00f6netiminin b\u00f6lgedeki politikas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmesini sa\u011flamak oldu\u011fu\u00a0\u00a0 \u015feklindeki a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada bulunmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan OPEC\u2019in 3. b\u00fcy\u00fck petrol ihracat\u00e7\u0131s\u0131 olan \u0130ran\u2019\u0131n,\u00a0 \u00a0Cumhurba\u015fkan\u0131 Hasan Ruhani \u0130svi\u00e7re\u2019deki temaslar\u0131 esnas\u0131nda \u00a0yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, ABD\u2019nin, \u0130ran petrol ihracat\u0131n\u0131 tamamen durdurmak istedi\u011fine vurgu yaparak \u201cBu ifadenin manas\u0131n\u0131 kavrayam\u0131yorlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc ABD y\u00f6netimi \u2018\u0130ran\u2019a bir damla petrol ihracat ettirmeyece\u011fiz.Bu, t\u00fcm b\u00f6lge petrol\u00fcn\u00fcn ihra\u00e7 edilemeyece\u011fi manas\u0131na geliyor . \u0130ran petrol\u00fc ihra\u00e7 edilemezken b\u00f6lge petrol\u00fcn\u00fcn ihra\u00e7 edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olabilir mi? E\u011fer bunu yaparsan\u0131z sonu\u00e7lar\u0131na da katlan\u0131rs\u0131n\u0131z\u201d ifadelerini kullanm\u0131\u015ft\u0131. \u00a0Ayn\u0131 g\u00fcnler \u00a0\u0130ran\u2019dan y\u00fcksek miktarda petrol ithal eden Japonya ve G\u00fcney Kore, \u0130ran ambargosundan muafiyet i\u00e7in ABD ile g\u00f6r\u00fc\u015fmekteydi. ABD\u2019nin uluslararas\u0131 camiadan \u0130ran\u2019la olan petrol ticaretlerini Kas\u0131m ay\u0131 itibariyle sonland\u0131rmalar\u0131n\u0131 talep etmesi , G\u00fcney Kore ve Japonya gibi \u0130ran\u2019dan y\u00fcksek miktarda petrol ithal eden \u00fclkeleri ABD ile muafiyet kapsam\u0131na al\u0131nmalar\u0131 konusunda g\u00f6r\u00fc\u015fmeye sevketti.\u00a0 OPEC\u2019in 3. b\u00fcy\u00fck petrol ihracat\u00e7\u0131s\u0131 olan \u0130ran\u2019\u0131n ba\u015fl\u0131ca pazarlar\u0131 \u00c7in, Hindistan, G\u00fcney Kore ve Japonya. Bu \u00fclkelerden Hindistan, G\u00fcney Kore ve Japonya ABD\u2019nin \u0130ran anla\u015fmas\u0131ndan \u00e7ekilmesiyle birlikte bu \u00fclkeden petrol ithalatlar\u0131n\u0131 azaltmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Japonya ve G\u00fcney Kore 2016 y\u0131l\u0131nda \u0130ran\u2019dan g\u00fcnl\u00fck yakla\u015f\u0131k 700 bin varil ham petrol ithal etmi\u015flerdi.<\/p>\n<p><strong>H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 Polemi\u011fi<\/strong><\/p>\n<p>\u0130ran, gayelerinin\u00a0 \u0130ran&#8217;\u0131n petrol gelirlerini s\u0131f\u0131rlay\u0131p, Tahran&#8217;I ABD lehine olmak \u00fczere\u00a0 &#8220;daha iyi&#8221; bir n\u00fckleer anla\u015fmay\u0131 m\u00fczakere etmeye do\u011fru y\u00f6nlendirecek maksimum ekonomik ve diplomatik bask\u0131y\u0131 yaratmak\u00a0 niyetinde oldu\u011funu vurgulad\u0131\u011f\u0131 ABD\u2019ye kar\u015f\u0131 sert a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.\u00a0Cumhurba\u015fkan\u0131 Hasan Ruhani, ABD h\u00fck\u00fcmetinin \u0130ran petrol ihracat\u0131n\u0131 tamamen engellemek istedi\u011fini kaydedederek &#8220;ABD bunun ne manaya geldi\u011fini anlayam\u0131yor. Zira \u0130ran petrol\u00fcn\u00fcn ihra\u00e7 edilmemesi ama b\u00f6lge petrol\u00fcn\u00fcn ihracat\u0131n\u0131n devam etmesi anlams\u0131z bir ifade. \u015eayet yapabiliyorsan\u0131z \u0130ran petrol ihracat\u0131n\u0131 engelleyin, b\u00f6ylece neticelerini de g\u00f6receksiniz\u201d \u015feklinde konu\u015ftu\u00a0\u00a0 Amerikan\u2019\u0131n\u00a0 g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterisine ili\u015fkin \u0130ran Devrim Muhaf\u0131zlar\u0131 Komutan\u0131 \u0130smail Kevseri\u00a0 5 Temmuz g\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada \u201cE\u011fer \u0130ran petrol\u00fcn\u00fcn ihracat\u0131 engellenirse, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131\u2019ndan d\u00fcnyan\u0131n di\u011fer noktalar\u0131na petrol ge\u00e7i\u015fine izin vermeyece\u011fiz\u201d \u015feklinde konu\u015ftu . Sputnik&#8217;e a\u00e7\u0131klamas\u0131nda Kevseri&#8217;nin s\u00f6zlerini de\u011ferlendiren Rus ara\u015ft\u0131rma \u015firketi AKRA Direkt\u00f6r Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Vasiliy Tanurkov, &#8220;H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 k\u00fcresel enerji krizine ve petrol fiyatlar\u0131n\u0131n kontrol d\u0131\u015f\u0131 y\u00fckseli\u015fine sebep olur. Burada varil ba\u015f\u0131 200 dolar hatta \u00a0400 dolara kadar y\u00fckseli\u015fler s\u00f6zkonusu olabilir. Ama buna ihtimal vermiyoruz zira bu \u0130ran&#8217;\u0131n H\u00fcrm\u00fcz \u00fczerinden petrol ihra\u00e7 eden t\u00fcm \u00fclkelere ve onlar\u0131n temel partnerleri ABD, Avrupa ve \u00c7in&#8217;e sava\u015f ilan\u0131 anlam\u0131na gelir&#8221; dedi. Tanurkov, &#8220;H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 \u00fczerinden \u0130ran, Kuveyt, Katar ve BAE&#8217;nin petrol\u00fc ve ayr\u0131ca Suudi Arabistan ve Irak petrol\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 ta\u015f\u0131n\u0131yor. Toplamda d\u00fcnya petrol ticaretinin y\u00fczde 20&#8217;si H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131ndan ge\u00e7iyor. S\u00f6z konusu, g\u00fcnde 17-18 milyon varil. Buna Katar&#8217;\u0131n s\u0131v\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f do\u011falgaz\u0131n\u0131 da ilave edin. Bu petrol t\u00fcm d\u00fcnyaya sevk edilmekte ve H\u00fcrm\u00fcz&#8217;\u00fcn alternatifi yok&#8221; ifadelerini kulland\u0131. \u0130ran&#8217;\u0131n b\u00f6ylesi bir ad\u0131m\u0131 ataca\u011f\u0131na inanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Tanurkov, Tahran&#8217;\u0131n d\u00f6nem d\u00f6nem bu t\u00fcr a\u00e7\u0131klamalarda bulundu\u011funu hat\u0131rlatarak, &#8220;Ama bo\u011faz\u0131n ger\u00e7ekten kapat\u0131lmas\u0131 \u0130ran i\u00e7in intihar olur&#8221; dedi. Kimi uzmanlar ise tehdidini ger\u00e7ekle\u015ftirirse petrol fiyat\u0131n\u0131n varili 100 dolar ve \u00fcst\u00fc civarlar\u0131na \u00e7ekece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fc\u015f bildirmekteler.\u00a0 Moskova merkezli Skolkovo \u0130dare Okulu Enerji Merkezi uzman\u0131 Yekaterina Gru\u015fevenko, &#8220;E\u011fer bo\u011faz kapat\u0131l\u0131rsa fiyatlar kolayca varil ba\u015f\u0131na 100 dolar\u0131 ge\u00e7er. Hatta daha y\u00fckse\u011fe \u00e7\u0131kabilir. Arap Bahar\u0131 s\u0131ras\u0131nda bile petrol ticareti \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00fc\u015fmese de fiyatlar y\u00fckselmi\u015fti. Ama bo\u011faz kapan\u0131r petrol fiyatlar\u0131 u\u00e7arsa b\u00f6lgede sava\u015f ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olur&#8221; \u015feklinde konu\u015furken Vygon Consulting Ara\u015ft\u0131rma Direkt\u00f6r\u00fc Mariya Belova, &#8220;H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;nda ge\u00e7en petrol\u00fcn neredeyse y\u00fczde 80&#8217;i, Asya Pasifik B\u00f6lgesi \u00fclkelerine, ba\u015fta \u00c7in, Japonya, Hindistan, G\u00fcney Kore ve Singapur&#8217;a gidiyor diyerek g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sadece BAE, Suudi Arabistan ve Irak&#8217;\u0131n H\u00fcrm\u00fcz&#8217;\u00fc pas ge\u00e7en petrol boru hatlar\u0131na sahip oldu\u011funa i\u015faret ettikten sonra , &#8220;Suudi Arabistan&#8217;\u0131n toplam kapasitesi g\u00fcnl\u00fck 5.1 milyon varil olan 2 boru hatt\u0131, BAE&#8217;nin g\u00fcnl\u00fck 1.5 milyon varil kapasiteli bir boru hatt\u0131 ve Irak&#8217;\u0131n T\u00fcrkiye \u00fczerinden ge\u00e7en ve g\u00fcnl\u00fck 1.5 milyon varil kapasiteli boru hatt\u0131 var. Bu hatlar\u0131n mevcut yo\u011funlu\u011fu Suudi Arabistan&#8217;\u0131n y\u00fczde 40, BAE&#8217;nin y\u00fczde 20 ve Irak&#8217;\u0131n y\u00fczde 40 oran\u0131nda&#8221; \u015feklinde de\u011ferlendirmelerde bulundu.Tahran&#8217;\u0131n daha \u00f6nce AB&#8217;nin \u0130ran petrol\u00fcne ambargo uygulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti\u011fi 2012&#8217;de de H\u00fcrm\u00fcz&#8217;\u00fc kapatma tehdidinde bulundu\u011funun da alt\u0131n\u0131 \u00e7izen \u00a0Belova, &#8220;Bo\u011faz&#8217;\u0131n gemilere kapat\u0131lmas\u0131 k\u00fcresel petrol piyasas\u0131na ciddi etkisi olabilir ancak \u0130ran&#8217;\u0131n bunu ger\u00e7ekten isteyip istemedi\u011fi ve bu g\u00fcce sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir soru i\u015fareti. 6 y\u0131l \u00f6nce ya\u015fananlar, \u0130ran&#8217;\u0131n sadece s\u00f6zl\u00fc tehditlerle yetindi\u011fini g\u00f6sterdi. Bence \u015fimdi de ayn\u0131s\u0131n\u0131 yapacak&#8221; \u015feklinde de\u011ferlendirmer kaydetti. .<\/p>\n<p>\u0130ran ile Umman aras\u0131nda yer alan ve Basra K\u00f6rfezi\u2019nin d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 nokta olan H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131, d\u00fcnya petrol ticaretinde kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. \u0130ran d\u0131\u015f\u0131nda Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Birle\u015fik Arap Emirlikleri\u2019nde \u00fcretilen petrol\u00fcn yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 80\u2019inin H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131ndan ge\u00e7erek d\u00fcnya piyasas\u0131na ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 yoluyla ta\u015f\u0131nan petrol\u00fcn, d\u00fcnya petrol ticaretinin y\u00fczde 20 kadar\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011fu ifade ediliyor.ABD yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n hedefinde \u0130ran halk\u0131n\u0131n oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen\u00a0 Ruhani, \u201cABD, yapt\u0131r\u0131mlar sayesinde \u0130ran h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 bask\u0131 uygulamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyor ancak ila\u00e7 ithalat\u0131na yapt\u0131r\u0131m uyguluyorlarsa, bu \u0130ran halk\u0131n\u0131 hedef ald\u0131klar\u0131 g\u00f6steriyor\u201d dedi.<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref1\" name=\"_edn1\">[i]<\/a> CNBC\u00a0\u00a0 <a href=\"https:\/\/www.cnbc.com\/tom-dichristopher\/\">Tom DiChristopher<\/a> |\u00a0<a href=\"https:\/\/twitter.com\/tdichristopher\">@tdichristopher<\/a> Published 4:10 PM ET Thu, 5 July 2018\u00a0\u00a0Updated 5:03 PM ET Thu, 5 July 2018 <a href=\"https:\/\/www.cnbc.com\/2018\/07\/05\/iran-is-threatens-to-close-critical-transit-lane-for-crude-oil.html\">https:\/\/www.cnbc.com\/2018\/07\/05\/iran-is-threatens-to-close-critical-transit-lane-for-crude-oil.html<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/world\/2018\/jul\/05\/iran-retaliate-us-oil-threats-eu-visit-hassan-rouhani-trump\">https:\/\/www.theguardian.com\/world\/2018\/jul\/05\/iran-retaliate-us-oil-threats-eu-visit-hassan-rouhani-trump<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ednref2\" name=\"_edn2\">[ii]<\/a> \u00c7i\u011fdem Yorganc\u0131o\u011flu -MediaELire\u00a0 <a href=\"http:\/\/mediaelire.net\/lajm\/7223\/fusheveprimi-dhe-vizioni-i-iranit-ne-sektorin-e-naftes-dhe-gazit-nje-bisede-me-dr-amir-hussein-zamaninia-zevendes-ministrin-tregti-dhe-marredhenie-nderkombetare-te-naftes\/\">http:\/\/mediaelire.net\/lajm\/7223\/fusheveprimi-dhe-vizioni-i-iranit-ne-sektorin-e-naftes-dhe-gazit-nje-bisede-me-dr-amir-hussein-zamaninia-zevendes-ministrin-tregti-dhe-marredhenie-nderkombetare-te-naftes\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ednref3\" name=\"_edn3\">[iii]<\/a> \u00a0HOUSTON, June 27 06\/27\/2018 <a href=\"https:\/\/www.ogj.com\/content\/ogj\/en\/authors\/paula-dittrick.html\">By\u00a0Paula Dittrick\u00a0<\/a> OGJ Upstream Technology Editor<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.ogj.com\/articles\/2018\/06\/market-watch-crude-oil-prices-climb-as-us-talks-sanctions-on-iran-s-trading-partners.html\">https:\/\/www.ogj.com\/articles\/2018\/06\/market-watch-crude-oil-prices-climb-as-us-talks-sanctions-on-iran-s-trading-partners.html<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ednref4\" name=\"_edn4\">[iv]<\/a> <strong><a href=\"https:\/\/www.voanews.com\/a\/trump-withdraws-us-from-iran-nuclear-deal\/4385904.html\">https:\/\/www.voanews.com\/a\/trump-withdraws-us-from-iran-nuclear-deal\/4385904.html<\/a><\/strong><\/p>\n<p>Jerusalem Post\u00a0 International news PRESIDENT TRUMP ASSURES U.S. READINESS TO MAKE NEW DEAL WITH IRAN&#8221;I would say there might be an escalation between us and the Iranians.&#8221; However, Iran was now &#8220;treating us with much more respect right now, than they did in the past,&#8221; Donald Trump said. BY REUTERS, JONATHAN WEBER ROSEN 12 Jul 2018 <strong><a href=\"https:\/\/www.jpost.com\/International\/President-Trump-assures-USs-readiness-to-make-new-deal-with-Iran-562326\">https:\/\/www.jpost.com\/International\/President-Trump-assures-USs-readiness-to-make-new-deal-with-Iran-562326<\/a><\/strong><\/p>\n<p><a href=\"#_ednref5\" name=\"_edn5\">[v]<\/a> \u00c7i\u011fdem Yorganc\u0131o\u011flu UPA Uluslararas\u0131 Politika Akademisi <a href=\"http:\/\/politikaakademisi.org\/2018\/05\/23\/nukleer-anlasmanin-cokusu-sonrasi-iranda-enerji-sahasindan-yansimalar\/\">http:\/\/politikaakademisi.org\/2018\/05\/23\/nukleer-anlasmanin-cokusu-sonrasi-iranda-enerji-sahasindan-yansimalar\/<\/a><\/p>\n<p><span lang=\"EN-US\"><strong>Haz\u0131rlayan:\u00a0<\/strong>\u00a0<\/span><span lang=\"EN-US\">H.\u00c7i\u011fdem Yorganc\u0131o\u011flu\u00a0\u00a0\u00a0<a href=\"http:\/\/www.cigdemyorgancioglu.org\/\">http:\/\/www.cigdemyorgancioglu.org\/<\/a><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.Tarih boyunca gerek \u00a0jeo-stratejik, jeo-ekonomik gerekse jeo-politik,\u00a0 anlamda bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 diplomatik giri\u015fimlerin \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6nlemede yar\u0131 yolda kald\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenlik tehdidi alg\u0131s\u0131n\u0131 y\u00fckseltti\u011fi pek \u00e7ok [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":76357,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,44],"tags":[1198,67,1009,34464,1333],"views":2073,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/76355"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=76355"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/76355\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":76360,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/76355\/revisions\/76360"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/76357"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=76355"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=76355"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=76355"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}