{"id":75335,"date":"2018-06-18T14:17:12","date_gmt":"2018-06-18T11:17:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=75335"},"modified":"2018-06-18T14:17:12","modified_gmt":"2018-06-18T11:17:12","slug":"tema-vakfindan-siyasete-ekolojik-cagri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/tema-vakfindan-siyasete-ekolojik-cagri\/","title":{"rendered":"(Turkish) TEMA Vakf\u0131\u2019ndan Siyasete Ekolojik \u00c7a\u011fr\u0131"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

TEMA Vakf\u0131, 24 Haziran 2018 se\u00e7imleri \u00f6ncesinde EkoSiyaset 2018 Belgesi\u2019ni haz\u0131rlayarak se\u00e7ime kat\u0131lan t\u00fcm siyasi partilerle payla\u015ft\u0131. \u00c7evre ile ilgili konular\u0131n herkesi ilgilendirdi\u011fine \u00f6nemle vurgu yapan TEMA Vakf\u0131, t\u00fcm siyasi partilere do\u011fay\u0131 korumak \u00fczere politikalar \u00fcretmeleri i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131 yap\u0131yor.<\/strong><\/p>\n

TEMA Vakf\u0131, EkoSiyaset 2018 Belgesi\u2019ni haz\u0131rlayarak se\u00e7imlere girecek t\u00fcm siyasi partilere iletti. \"\"EkoSiyaset 2018 Belgesi; toprak, tar\u0131m, g\u0131da g\u00fcvencesi, ormanlar, do\u011fa koruma alanlar\u0131, biyolojik \u00e7e\u015fitlilik, su, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, enerji politikalar\u0131, madencilik, mekansal planlama ve \u00e7evresel etki de\u011ferlendirmesi gibi konulara dikkat \u00e7ekiyor. Bu kapsamda yap\u0131lmas\u0131 gerekenlerle ilgili hem siyasi partilere hem de se\u00e7menlere y\u00f6nelik \u00f6nemli mesajlar i\u00e7eriyor.<\/p>\n

Konuyla ilgili konu\u015fan TEMA Vakf\u0131 Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Deniz Ata\u00e7, \u201cTEMA Vakf\u0131 bug\u00fcne kadar be\u015f genel ve \u00fc\u00e7 yerel se\u00e7im \u00f6ncesi siyaset\u00e7ilere ekosistem odakl\u0131 mesajlar haz\u0131rlad\u0131 ve \u00e7evre sorunlar\u0131na ili\u015fkin \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerini sundu. EkoSiyasetin temel amac\u0131, do\u011fan\u0131n ve \u00e7evrenin korunmas\u0131, \u00f6ncelikli oda\u011f\u0131 ise s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ya\u015famd\u0131r. TEMA Vakf\u0131 2018 EkoSiyaset Belgesi insan\u0131n da bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu ekosistemin neden ve nas\u0131l korunmas\u0131 gerekti\u011fi hakk\u0131nda siyaset\u00e7ilere ve se\u00e7menlere y\u00f6nelik \u00f6nemli bilgiler i\u00e7eriyor. Bu bilgilerin siyasi partiler taraf\u0131ndan benimsenmesini ve se\u00e7imden sonra uygulanmas\u0131n\u0131 umut ediyoruz. \u00dclkemizi y\u00f6netecek siyasilere, ekosistemi nas\u0131l koruyacaklar\u0131na dair rehber olmay\u0131, se\u00e7menleri s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ya\u015fam ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde bilgilendirerek siyasilerden bu konuda talepte bulunmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lad\u0131k. Se\u00e7imler \u00f6ncesi ve sonras\u0131nda, bu ama\u00e7lara hizmet etmek isteyen t\u00fcm siyasal partilerimize katk\u0131da bulunmay\u0131 sorumluluk say\u0131yoruz. Bu kapsamda TEMA Vakf\u0131 y\u00f6neticileri, TEMA Vakf\u0131 2018 EkoSiyaset Belgesi’ni se\u00e7imlere girecek siyasi partilere ve Cumhurba\u015fkan\u0131 adaylar\u0131na sunarak \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri hakk\u0131nda bilgi payla\u015f\u0131m\u0131nda bulundu\u201d dedi.<\/p>\n

\u0130\u00e7eri\u011finde do\u011fa ile ilgili yap\u0131lmas\u0131 gerekenler i\u00e7in \u00f6neriler bulunuyor<\/strong><\/p>\n

TEMA Vakf\u0131 2018 EkoSiyaset Belgesi ile toprak ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm do\u011fal varl\u0131klar, iklim, enerji, madencilik ve \u00e7evre politikalar\u0131 kapsam\u0131nda mevcut durum incelendikten sonra, ba\u015fl\u0131ca sorunlara dikkat \u00e7ekilerek \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri \u00f6zetleniyor. Tar\u0131m topraklar\u0131n\u0131n azald\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekilen belgede topraklar\u0131n ama\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir toprak ve mera y\u00f6netiminin hayata ge\u00e7irilmesi \u00f6neriliyor. Dikkat \u00e7ekilen di\u011fer bir konu ise 2B uygulamalar\u0131yla ya\u015fanan orman tahribat\u0131. 2B uygulamalar\u0131n\u0131n sona erdirilmesi \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak sunulurken Orman Kanunu\u2019na istinaden verilen izinlerde ise \u201ckesin zorunluluk ve \u00fcst\u00fcn kamu yarar\u0131\u201d ko\u015fulu aranmas\u0131 gerekti\u011fine vurgu yap\u0131l\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019nin zengin t\u00fcr \u00e7e\u015fitlili\u011fine sahip oldu\u011funun ve korunan alanlarla ilgili son y\u0131llarda art\u0131\u015f ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131n \u00e7izildi\u011fi belgede, 2016 y\u0131l\u0131 istatistiklerine g\u00f6re T\u00fcrkiye’de korunan alanlar\u0131n \u00fclke y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcne oran\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k %9 oldu\u011funa dikkat \u00e7ekiliyor. Bu oran\u0131n gerek d\u00fcnya gerekse AB ortalamalar\u0131n\u0131n alt\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131na vurgu yap\u0131l\u0131rken konuyu bir kurumun sahiplenmesi ve koruma alt\u0131na al\u0131nan alanlar\u0131n mevcut biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi kapsayacak \u015fekilde planlanmas\u0131, yap\u0131lacak bo\u015fluk analizlerine g\u00f6re yeni koruma alanlar\u0131n\u0131n belirlenmesi gerekti\u011fi dile getiriliyor.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi i\u00e7in yapabilecekleri var<\/strong><\/p>\n

TEMA Vakf\u0131 2018 EkoSiyaset Belgesi\u2019nde, \u015fiddetli kurakl\u0131klar\u0131n ya\u015fanmas\u0131 ve su talebinin en y\u00fcksek oldu\u011fu aylarda su potansiyelinin \u00f6nemli miktarda azalmas\u0131na dikkat \u00e7ekilerek \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak T\u00fcrkiye\u2019de suyu koruma alt\u0131na alacak bir su yasas\u0131na ihtiya\u00e7 duyuldu\u011fu belirtiliyor. T\u00fcrkiye\u2019nin iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkilerinden en fazla etkilenecek \u00fclkelerden biri olmas\u0131na ra\u011fmen, sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 en h\u0131zl\u0131 artt\u0131ran \u00fclkelerden olmas\u0131na dikkat \u00e7ekiliyor. \u201cUlusal Olarak Belirlenmi\u015f Katk\u0131 Niyet Beyan\u0131\u201dn\u0131n b\u00fcy\u00fcme senaryolar\u0131yla g\u00fcncellenmesinin ve Paris Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u2019nde onaylanmas\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm yolunda \u00f6nemli ad\u0131mlar oldu\u011fu \u00fczerinde duruluyor. Enerji politikalar\u0131 ile ilgili bilgilere de yer verilen belgede T\u00fcrkiye\u2019nin fosil yak\u0131tlar\u0131 kullanarak enerji \u00fcretmek yerine g\u00fcne\u015f ve r\u00fczgar gibi yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131na y\u00f6nelmesine \u00e7a\u011fr\u0131 yap\u0131l\u0131yor. Madencilik faaliyetlerinin \u00e7evreye azami duyarl\u0131l\u0131k g\u00f6sterilerek y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi gerekti\u011fine dikkat \u00e7ekilen belge ile \u00fcst\u00fcn kamu yarar\u0131na vurgu yap\u0131l\u0131yor. Ormanlarda ve korunan alanlarda madencilik faaliyetlerine izin verilmemesi gerekti\u011fi ifade ediliyor.<\/p>\n

\u00c7evresel Etki De\u011ferlendirmesi Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nde iyile\u015ftirmeler yap\u0131lmal\u0131<\/strong><\/p>\n

\u0130mar planlar\u0131n\u0131n su, toprak varl\u0131klar\u0131 ve biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi etkiledi\u011fine yer verilen TEMA Vakf\u0131 2018 EkoSiyaset Belgesi\u2019nde, mek\u00e2nsal planlama ile ilgili \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerine de de\u011finiliyor. Bu kapsamda ekosistem anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n benimsenmesi, tar\u0131m ve mera alanlar\u0131n\u0131n ama\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini \u00f6nleme ve uyum konular\u0131n\u0131n g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131, do\u011fal ve k\u00fclt\u00fcrel kimliklerin korunmas\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir arazi kullan\u0131m politikalar\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7mesinin temel \u015fart\u0131 olarak alt\u0131 \u00e7iziliyor. Bug\u00fcne kadar 20 kez de\u011fi\u015ftirilen \u00c7evresel Etki De\u011ferlendirmesi (\u00c7ED) Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nde ve uygulamalarda iyile\u015ftirilmeye ihtiya\u00e7 duyuldu\u011fu ifade edilirken Stratejik \u00c7evresel De\u011ferlendirmenin (S\u00c7D) t\u00fcm sekt\u00f6rlere etkin bir \u015fekilde uygulanmas\u0131 i\u00e7in ise 2017 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren S\u00c7D Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nin Ge\u00e7ici 2. maddesi kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine dikkat \u00e7ekiliyor.<\/p>\n

TEMA Vakf\u0131, insanlar\u0131n mutlulu\u011funu oda\u011f\u0131na alan siyaseti, bug\u00fcn\u00fcn ve gelecek ku\u015faklar\u0131n g\u0131da, hava ve su haklar\u0131n\u0131n teminat\u0131 olan topra\u011f\u0131m\u0131z\u0131 korumaya davet ediyor. Gelece\u011fin \u00e7a\u011fda\u015f T\u00fcrkiye\u2019sinde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ya\u015fam i\u00e7in \u00f6n ko\u015ful, \u201ctopra\u011f\u0131n, suyun, iklimin, orman\u0131n, biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin\u201d korunarak, do\u011fru y\u00f6netilmesidir.<\/p>\n

*Adalet ve Kalk\u0131nma Partisi (AKP), B\u00fcy\u00fck Birlik Partisi (BBP), Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), Demokrat Parti (DP), Halklar\u0131n Demokratik Partisi (HDP), \u0130Y\u0130 Parti, Milliyet\u00e7i Hareket Partisi (MHP), Saadet Partisi ve Vatan Partisi<\/p>\n

2018 EkoSiyaset Belgesi’ne ula\u015fmak i\u00e7in: bit.ly\/Ekosiyaset2018<\/a><\/p>\n

TEMA Vakf\u0131 2018 EkoSiyaset Belgesi \u00d6zeti<\/strong><\/p>\n

24 Haziran 2018 se\u00e7imlerinden \u00f6nce haz\u0131rlanan bu \u00e7al\u0131\u015fma ile s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ya\u015fam ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde do\u011fal varl\u0131klar\u0131, biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi ve iklimi koruma amac\u0131yla uygulanmas\u0131 \u00f6nerilen \u00e7evre politikalar\u0131 \u00f6zetlenmektedir. Siyaset\u00e7ilerin, ba\u015fta toprak olmak \u00fczere do\u011fal varl\u0131klar\u0131 koruma ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadeleye ili\u015fkin politikalar\u0131 di\u011fer toplumsal, ekonomik, y\u00f6netimsel ve yasal programlarla birlikte benimsemesi ve \u00f6nceliklendirmesi \u00f6nerilmektedir.<\/p>\n

TEMA Vakf\u0131 \u00f6ncelikle \u00fclkemizin toprak varl\u0131\u011f\u0131 ve arazi kayna\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131na dikkat \u00e7ekmektedir. Tar\u0131msal \u00fcretimin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi ve g\u0131da g\u00fcvencesinin \u00f6n ko\u015fulu topra\u011f\u0131n korunmas\u0131 ve veriminin art\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. TEMA Vakf\u0131’n\u0131n 2005 y\u0131l\u0131nda yasala\u015fmas\u0131na destek verdi\u011fi 5403 say\u0131l\u0131 Toprak Koruma ve Arazi Kullan\u0131m\u0131 Kanunu bu ama\u00e7la haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kanunun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc b\u00fcy\u00fck ovalar\u0131n ilan edilmesi, korunmas\u0131 ve arazi toplula\u015ft\u0131rmas\u0131na ili\u015fkin ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalara ek olarak, \u00fclkemizin toprak varl\u0131\u011f\u0131, arazi kaynak potansiyeli belirlenmeli ve arazi s\u0131n\u0131flamalar\u0131 \u00fclke bitki \u00fcretim potansiyeli ve co\u011frafi ko\u015fullara uygun yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca Kanun\u2019un \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc gibi, her \u00f6l\u00e7ekte ve sekt\u00f6rde planlamaya temel olu\u015fturmak \u00fczere tar\u0131m, sanayi, enerji, ula\u015ft\u0131rma, turizm, yerle\u015fme ve benzeri ama\u00e7larla kullan\u0131m\u0131 belirleyen ekolojik tabanl\u0131 arazi kullan\u0131m planlar\u0131 tamamlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

“TEMA Vakf\u0131 EkoSiyaset Belgesi”nde toprak ba\u015fta olmak \u00fczere do\u011fal varl\u0131klar, iklim, enerji, madencilik ve \u00e7evre politikalar\u0131 kapsam\u0131nda mevcut durum k\u0131saca incelendikten sonra, ba\u015fl\u0131ca sorunlara dikkat \u00e7ekilerek \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri \u00f6zetlenmi\u015ftir.<\/p>\n

Toprak, Tar\u0131m ve G\u0131da G\u00fcvencesi<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye tar\u0131m arazilerini h\u0131zla kaybetmektedir. Tar\u0131m arazilerinin kaplad\u0131\u011f\u0131 alan 1992 y\u0131l\u0131nda toplam 27,6 milyon hektar iken, 2017 y\u0131l\u0131nda 23,4 milyon hektara gerilemi\u015f ve 25 y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 4 milyon hektar tar\u0131m arazisi (t\u00fcm tar\u0131m arazilerinin %15\u2019i) kaybedilmi\u015ftir. 1920\u2019lerin ba\u015f\u0131nda arazilerimizin %56\u2019s\u0131n\u0131 olu\u015fturan meralar\u0131n oran\u0131 bug\u00fcn %19\u2019a gerilemi\u015f ve mevcut meralar\u0131m\u0131z\u0131n %70\u2019inde bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc zay\u0131f ve verimsiz hale gelmi\u015ftir. Di\u011fer yandan T\u00fcrkiye\u2019de 2023 y\u0131l\u0131na kadar 6 milyon n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131 olaca\u011f\u0131 tahmin edilmektedir. Sadece tah\u0131l \u00fcretimi bile dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, artan n\u00fcfusun ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in tar\u0131msal \u00fcretimimizin de artmas\u0131 gerekecektir. Verimlilik art\u0131\u015f\u0131 sa\u011flamadan sadece 1 milyon ton tah\u0131l i\u00e7in, yakla\u015f\u0131k 400.000 hektar tar\u0131m alan\u0131na daha ihtiya\u00e7 duyulaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, tar\u0131m alanlar\u0131m\u0131zdaki kay\u0131plar\u0131n ne kadar kritik oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00d6ng\u00f6r\u00fclen ihtiya\u00e7lar dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, tar\u0131m arazilerinin ama\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131m\u0131n\u0131n engellenmesi i\u00e7in 5403 Say\u0131l\u0131 Toprak Koruma ve Arazi Kullan\u0131m\u0131 Kanunu\u2019nun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde Toprak Koruma ve Arazi Kullan\u0131m Planlar\u0131\u2019n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131; tar\u0131msal potansiyeli y\u00fcksek b\u00fcy\u00fck ovalar\u0131n tar\u0131msal koruma alan\u0131 ilan edilmesi; topra\u011f\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir y\u00f6netimi; toprak koruma ve erozyonla m\u00fccadele tedbirlerinin acilen desteklenmesi gereklidir. Tar\u0131m alanlar\u0131 gibi meralar\u0131n da ama\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131m\u0131na son verilmeli, hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n geli\u015ftirilmesi, biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin ve topra\u011f\u0131n korunmas\u0131na hizmet edecek \u015fekilde “s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir mera y\u00f6netimi\u201d hayata ge\u00e7irilmelidir. Ayr\u0131ca, tar\u0131msal \u00fcretimin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi i\u00e7in al\u0131nacak \u00f6nlemlerle \u00fcreticinin kazanc\u0131 iyile\u015ftirilmeli, k\u0131rsal g\u00f6\u00e7\u00fcn \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meyi sa\u011flayacak k\u0131rsal kalk\u0131nma politikalar\u0131 benimsenmelidir.<\/p>\n

Ormanlar<\/strong><\/p>\n

2\/B uygulamalar\u0131 ile Orman Kanunu\u2019nun 16., 17., 18. maddeleri ile verilen izinler orman arazilerinin tahribine yol a\u00e7maktad\u0131r. 2\/B uygulamas\u0131 ile 473.420 hektar alan orman rejimi d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 6292 Say\u0131l\u0131 Kanun ile 2\/B uygulamalar\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131 beklentisini ortadan kald\u0131rmam\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim orman a\u00e7ma ve i\u015fgal su\u00e7lar\u0131nda su\u00e7 say\u0131s\u0131 olarak %16, a\u00e7\u0131lan alan miktar\u0131nda ise %35-40 oran\u0131nda art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Orman Kanunu\u2019nun 16., 17. ve 18. maddeleri ile ormanl\u0131k alanda madencilik, ula\u015f\u0131m, enerji, haberle\u015fme, at\u0131k y\u00f6netimi gibi \u00e7ok say\u0131da ormanc\u0131l\u0131k d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131m ve tesislerin yap\u0131m\u0131 i\u00e7in 30.037 adet (189.315 hektar) izin verilmi\u015ftir. Verilen izinler habitat par\u00e7alanmalar\u0131na nedeniyle biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi tehdit etmekte ve orman varl\u0131\u011f\u0131nda kay\u0131plara sebep olmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu tahribat\u0131n ve kayb\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in 2\/B uygulamas\u0131 \u00f6nce Anayasa’da ge\u00e7ici madde haline getirilmeli, sonras\u0131nda ise t\u00fcm\u00fcyle sonland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Orman Kanunu\u2019na istinaden verilen izinlerde ise \u201ckesin zorunluluk ve \u00fcst\u00fcn kamu yarar\u0131\u201d ko\u015fulu aranmal\u0131d\u0131r. Ormanlar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir y\u00f6netimi ve korunmas\u0131 i\u00e7in \u00fclkemizdeki 7,1 milyon orman k\u00f6yl\u00fcs\u00fcn\u00fcn kalk\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131, meselenin di\u011fer \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Orman k\u00f6yl\u00fclerinin kalk\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik uygulamalar ormanc\u0131l\u0131k ve di\u011fer sekt\u00f6rlerle b\u00fct\u00fcnle\u015fik bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmelidir.<\/p>\n

Do\u011fa Koruma Alanlar\u0131 ve Biyolojik \u00c7e\u015fitlilik<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye, \u00fc\u00e7 bitki biyo-co\u011frafyas\u0131n\u0131n kesi\u015fti\u011fi ender bir \u00fclke olarak, y\u00fcksek endemizmin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi y\u00fcksek bir \u00fclkedir. Zengin t\u00fcr \u00e7e\u015fitlili\u011fine ve korunan alanlarla ilgili son y\u0131llardaki art\u0131\u015fa ra\u011fmen, 2016 y\u0131l\u0131 istatistiklerine g\u00f6re T\u00fcrkiye’de korunan alanlar\u0131n \u00fclke y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcne oran\u0131 yakla\u015f\u0131k %9\u2019dur. Bu oran gerek d\u00fcnya gerekse AB ortalamalar\u0131n\u0131n alt\u0131nda kalmaktad\u0131r. \u00dclkemiz sahip oldu\u011fu y\u00fcksek \u00e7e\u015fitlili\u011fe ra\u011fmen d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde korunan alanlar s\u0131ralamas\u0131nda 177 \u00fclke aras\u0131nda 133. s\u0131radad\u0131r. Korunan alanlar farkl\u0131 Bakanl\u0131klar taraf\u0131ndan y\u00f6netilmekte, bu durum korumada farkl\u0131 stat\u00fc ve uygulamalar\u0131 beraberinde getirmektedir. Korunan alan b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn d\u00fcnya ortalamas\u0131 olan %17\u2019lik orana \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 \u00f6nceliklendirmelidir. Koruma alt\u0131na al\u0131nan alanlar mevcut biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi kapsayacak \u015fekilde planlanmal\u0131, yap\u0131lacak bo\u015fluk analizlerine g\u00f6re yeni koruma alanlar\u0131 belirlenmelidir. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yoktur ki \u00fclkemizde uluslararas\u0131 standartlarda, kat\u0131l\u0131mc\u0131 ve koruma hedefiyle haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir \u00e7er\u00e7eve do\u011fa koruma yasas\u0131 haz\u0131rlanmal\u0131, yasada t\u00fcm koruma alanlar\u0131 tek bir kurumun sorumlulu\u011funa verilmelidir.<\/p>\n

Su<\/strong>
\nCo\u011frafi konumu ve yar\u0131-kurak iklim \u00f6zellikleri nedeniyle T\u00fcrkiye, d\u00f6nemsel olarak \u015fiddetli kurakl\u0131klar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 ve su talebinin en y\u00fcksek oldu\u011fu aylarda su potansiyeli \u00f6nemli miktarda azalan bir \u00fclkedir. Dahas\u0131, hali haz\u0131rda T\u00fcrkiye \u201csu azl\u0131\u011f\u0131” ya\u015fayan bir \u00fclkedir. Yap\u0131lan tahminlere g\u00f6re T\u00fcrkiye n\u00fcfusunun 2040 y\u0131l\u0131nda 100 milyonu a\u015faca\u011f\u0131 ve bu durumda ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen kullan\u0131labilir su miktar\u0131n\u0131n 1000 metrek\u00fcp\u00fcn alt\u0131na d\u00fc\u015fmesiyle \u201csu fakiri\u201d bir \u00fclke konumuna gelece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. T\u00fcrkiye\u2019nin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine ba\u011fl\u0131 riskler ve etkiler konusunda olduk\u00e7a hassas ve k\u0131r\u0131lgan bir co\u011frafyada yer ald\u0131\u011f\u0131 ve bu etkilerin \u00f6zellikle su varl\u0131klar\u0131 \u00fczerinde kendini daha fazla g\u00f6sterece\u011fi ger\u00e7e\u011fi de unutulmamal\u0131d\u0131r. Uygulanan su politikalar\u0131n\u0131n su varl\u0131klar\u0131 \u00fczerinde olu\u015fturaca\u011f\u0131 miktar ve kalite bask\u0131s\u0131 dikkatle de\u011ferlendirmeli ve akarsu sistemlerinin do\u011fal hidrolojik d\u00f6ng\u00fclerinin bozulmamas\u0131na azami \u00f6nem g\u00f6sterilmelidir. Bu kapsamda, kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nmas\u0131 muhtemel sorunlar\u0131n \u00f6l\u00e7e\u011fi ve etkileri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde,ekosistem temelli ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 arz y\u00f6netimi yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 benimseyen bir su yasas\u0131n\u0131n ivedilikle haz\u0131rlanmas\u0131 ve hayata ge\u00e7irilmesi elzemdir.<\/p>\n

\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi etkilerine en hassas b\u00f6lgelerden birisinde yer almas\u0131na ve en fazla etkilenecek \u00fclkelerden biri olmas\u0131na ra\u011fmen, son d\u00f6nemde iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine neden olan sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 en h\u0131zl\u0131 artt\u0131ran \u00fclkelerden de biri olmu\u015ftur. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fine kar\u015f\u0131 diren\u00e7li ve ekonomik olarak g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00fclke olma hedefimizi ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 h\u0131zla azaltacak sanayi, ula\u015f\u0131m, enerji ve uyum politikalar\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi gereklidir. B\u00fcy\u00fcmenin h\u0131z\u0131 kadar niteli\u011fi de \u00f6nemlidir. D\u00fc\u015f\u00fck karbonlu sanayi, enerji ve ula\u015f\u0131m politikalar\u0131 sayesinde daha fazla enerji g\u00fcvenli\u011fi, daha az trafik sorunu, daha y\u00fcksek ya\u015fam kalitesi, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine kar\u015f\u0131 daha fazla dayan\u0131kl\u0131l\u0131k, daha y\u00fcksek sa\u011fl\u0131k kalitesi, daha iyi \u00e7evre ve \u00e7ok say\u0131da ba\u015fka fayda sa\u011flayacakt\u0131r. Bu faydalar\u0131n yarataca\u011f\u0131 de\u011fer, yukar\u0131daki politikalar\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi i\u00e7in gerekli olan maliyetlerin \u00fcst\u00fcnde olacakt\u0131r. \u00d6te yandan b\u00fct\u00fcn bu \u00f6nlem ve politikalar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olabilmesi ve ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in Paris Anla\u015fmas\u0131\u2019na taraf olunmas\u0131 konusu iyi de\u011ferlendirmelidir. 2018 y\u0131l\u0131 sonunda Polonya\u2019da yap\u0131lacak BM \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi (BM\u0130D\u00c7S) 24. Taraflar Konferans\u0131\u2019ndan \u00f6nce, \u201cUlusal Olarak Belirlenmi\u015f Katk\u0131 Niyet Beyan\u0131\u201dn\u0131n b\u00fcy\u00fcme senaryolar\u0131yla g\u00fcncellenmesi, makul bir azalt\u0131m hedefi belirlenmesi, Paris Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u2019nde onaylanmas\u0131 g\u00fcndeme al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Paris Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n onaylanmas\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, T\u00fcrkiye\u2019nin iklim hareketinde \u00f6nc\u00fc ad\u0131mlar atmas\u0131, ancak azalt\u0131m ve uyum alan\u0131nda birbirini tamamlayan ulusal-yerel politikalar\u0131n e\u015f zamanl\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi ile m\u00fcmk\u00fcn olabilir.<\/p>\n

Enerji Politikalar\u0131<\/strong><\/p>\n

Elektrik \u00fcretiminde yerli k\u00f6m\u00fcr\u00fcn pay\u0131n\u0131n iki kat\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla 2012 k\u00f6m\u00fcr y\u0131l\u0131 ilan edilmi\u015f ve Trakya, Eski\u015fehir Alpu, Konya ve Karaman Ovalar\u0131 gibi b\u00fcy\u00fck ova<\/em> ilan edilmi\u015f de\u011ferli tar\u0131msal b\u00f6lgelerde elektrik \u00fcretme ama\u00e7l\u0131 hem k\u00f6m\u00fcr ocaklar\u0131 hem de termik santraller projelendirilmi\u015ftir. Yeni termik santrallerin tesisi yerine enerji verimlili\u011fi ve tasarrufu ile enerji yo\u011funlu\u011funun d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi konular\u0131n\u0131n acilen ele al\u0131nmas\u0131 ve ilgili strateji ve eylemlerin uygulamaya koyulmas\u0131 \u00fclke ve toplum yarar\u0131na olacakt\u0131r. \u00dclkemiz, %27 oran\u0131nda enerji verimlili\u011fi ve tasarrufu potansiyeline sahiptir. Tar\u0131m alanlar\u0131m\u0131za planlanan k\u00f6m\u00fcr santrallerinin \u00fcretece\u011fi elektri\u011fin \u00e7ok daha fazlas\u0131 verimlilik ve tasarruf \u00f6nlemleri ile geri kazan\u0131labilir. Yeni enerji \u00fcretimi i\u00e7in k\u00fcresel enerji politikalar\u0131, hem iklim etkisi hem de \u00e7evre ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 etkileri ile k\u00f6m\u00fcr ve n\u00fckleerden uzakla\u015farak yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirme e\u011filimindedir. T\u00fcrkiye hem r\u00fczgar hem de g\u00fcne\u015f potansiyeli a\u00e7\u0131s\u0131ndan olanaklar\u0131 \u00e7ok olan bir \u00fclkedir. Yenilenebilir enerjiye ge\u00e7i\u015f sadece yeni enerji gelece\u011fini yakalamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, inovasyona dayal\u0131 sanayinin geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli bir f\u0131rsat sunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Madencilik<\/strong><\/p>\n

Madencilik faaliyetleri mutlaka etkin bir planlama ile \u00fclkenin ihtiya\u00e7lar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak \u00e7evreye azami duyarl\u0131l\u0131k g\u00f6sterilerek y\u00fcr\u00fct\u00fclmeli, \u00fcst\u00fcn kamu yarar\u0131 \u00f6ncelikli hale getirilmelidir. \u00d6zellikle ormanl\u0131k alanlarda yap\u0131lan madencilik faaliyetlerinde ormanlar\u0131n ekosistem i\u00e7in sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 yararlar g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir. Ta\u015f, \u00e7ak\u0131l, haz\u0131r beton ve asfalt yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan ve her yerde bol miktarda bulunan do\u011fal olu\u015fumlar\u0131n maden say\u0131lmas\u0131 ve kolayl\u0131kla \u00fcretim izni verilmesi ormanlar\u0131, i\u00e7inde ya\u015fayan canl\u0131lar\u0131 ve sundu\u011fu ekosistem hizmetlerini de\u011fersiz k\u0131lmaktad\u0131r. Ormanlarla beraber korunan alanlarda bile madencilik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na izin verilmesine olanak veren yasal d\u00fczenlemeler, hi\u00e7 ku\u015fkusuz do\u011fal ekosistem b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bozulmas\u0131na, par\u00e7alanmas\u0131na ve biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin azalmas\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r. Bu kapsamda Maden Kanunu ve Milli Parklar Kanunu yeniden d\u00fczenlenmeli ve do\u011fa koruma alanlar\u0131 madencilik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na kapat\u0131lmal\u0131d\u0131r. 6831 say\u0131l\u0131 Orman Kanunu’nun 16. Maddesi yeniden d\u00fczenlenerek orman alanlar\u0131nda madencilik faaliyetlerine ancak zaruri hallerde izin veren mevzuat d\u00fczenlemeleri yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan ve siyan\u00fcr havuzlar\u0131 gibi uzun s\u00fcreli zehirli at\u0131klar \u00fcreten madencilik faaliyetlerinin ekosistem ve gelecek nesiller \u00fczerinde yarataca\u011f\u0131 geri d\u00f6n\u00fclmez maliyetler g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r. T\u00fcm taraflar\u0131n do\u011frudan kat\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 sa\u011flamayan ve planland\u0131klar\u0131 y\u00f6rede kabul g\u00f6rmeyen maden arama ve \u00e7\u0131karma faaliyetleri toplumsal ihtilaflara neden olacak ve \u00fclkemiz i\u00e7in faydadan \u00e7ok zarar getirecektir.<\/p>\n

Mek\u00e2nsal Planlama<\/strong><\/p>\n

Planlama, ulusal ve kentsel \u00f6l\u00e7ekte bir kararlar b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Sekt\u00f6rel d\u00fczeyde ve \u00fclke \u00f6l\u00e7e\u011finde yat\u0131r\u0131m kararlar\u0131 ve b\u00f6lgesel geli\u015fme esaslar\u0131, kentsel \u00f6l\u00e7ekte ise kent mek\u00e2n\u0131n\u0131 \u015fekillendiren imar planlar\u0131 su, toprak varl\u0131klar\u0131n\u0131 ve biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi etkiler. Dolay\u0131s\u0131yla mek\u00e2nsal planlamada ekosistem anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n benimsenmesi, planlar\u0131n tar\u0131m ve mera alanlar\u0131n\u0131n ama\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesinde etkin hale getirilmesi, planlar\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini \u00f6nleme ve uyum konular\u0131nda etkin hale getirilmesi, do\u011fal ve k\u00fclt\u00fcrel kimliklerin korunmas\u0131, plan kademelenmesi boyunca s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir arazi kullan\u0131m politikalar\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7mesinin temel \u015fart\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u00c7evresel Etki De\u011ferlendirmesi<\/strong><\/p>\n

1993 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdikten sonra 1997, 2002, 2003, 2008, 2013 ve 2014 y\u0131llar\u0131nda t\u00fcm\u00fcyle yeniden yay\u0131mlanmak \u00fczere toplam 18 kez de\u011fi\u015ftirilen \u00c7evresel Etki De\u011ferlendirmesi (\u00c7ED) Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nde ve uygulamalarda kat\u0131l\u0131m, s\u00fcreler, izleme ve denetleme ile kapsam konular\u0131nda iyile\u015ftirilmeye ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r. \u00c7ED s\u00fcre\u00e7lerine kat\u0131l\u0131m, kapsam belirleme de dahil olmak \u00fczere, t\u00fcm s\u00fcre\u00e7te g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131\u015fveri\u015fine dayanan ve geri bildirim mekanizmalar\u0131n\u0131 kapsayan bir s\u00fcrece d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmelidir. S\u00fcreler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise, t\u00fcm taraflar\u0131n do\u011fru ve eksiksiz bir \u015fekilde inceleme yapmas\u0131na imkan verecek ve hak kayb\u0131na neden olmayacak \u015fekilde yeniden d\u00fczenleme yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130zleme\/denetlemenin, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131 da s\u00fcrece dahil eden, yat\u0131r\u0131mc\u0131 firmadan ba\u011f\u0131ms\u0131z ve yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n da belirlendi\u011fi bir a\u015famaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi gereklidir. Mevcut \u00c7ED raporlar\u0131 incelendi\u011finde, k\u00fcm\u00fclatif etki de\u011ferlendirmesinin eksik bir \u015fekilde sadece \u00c7ED uygulanan proje ile ayn\u0131 t\u00fcrde olan di\u011fer projelerin listelenmesi olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Se\u00e7me eleme kriterlerine tabi projeler, sadece kapasiteleri \u00fczerinden de\u011ferlendirilmemeli, projenin mek\u00e2nsal, fiziksel\/sosyo-ekonomik, do\u011frudan\/dolayl\u0131, uzun vadeli\/k\u0131sa vadeli, niteliksel\/niceliksel, k\u00fcm\u00fclatif etkileri ile birlikte konumu da se\u00e7me eleme kriterlerine dahil edilmelidir. Bunlarla birlikte, yine \u00f6nemli \u00e7evresel etkileri olacak projelerin \u00c7ED s\u00fcre\u00e7lerinden muaf tutulmas\u0131na neden olan Ge\u00e7ici 3. Madde Y\u00f6netmelikten \u00e7\u0131kart\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ayr\u0131ca, mevzuatta hi\u00e7bir \u015fey yap\u0131lmama alternatifi ile birlikte, di\u011fer alternatiflerin de\u011ferlendirilmesine ve sosyal ve sa\u011fl\u0131k etkileri de i\u00e7ermesine y\u00f6nelik de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmal\u0131; \u201chi\u00e7bir \u015fey yap\u0131lmama\u201d alternatifi de \u00fcst\u00fcn kamu yarar\u0131 analizine dayal\u0131 olarak de\u011ferlendirilmelidir. \u00c7ED\u2019den farkl\u0131 olarak plan ve programlara uygulanacak olan Stratejik \u00c7evresel De\u011ferlendirmenin (S\u00c7D) t\u00fcm sekt\u00f6rlere etkin bir \u015fekilde uygulanmas\u0131 i\u00e7in ise 2017 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren S\u00c7D Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nin Ge\u00e7ici 2. Maddesi kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Sonu\u00e7<\/strong><\/p>\n

Anayasam\u0131z\u0131n 56. maddesinde \u201c\u00e7evre hakk\u0131\u201d, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli bir \u00e7evrede ya\u015famay\u0131 herkese bir hak olarak tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r ve bu hak insan odakl\u0131d\u0131r. Oysa do\u011fal varl\u0131klar olmaks\u0131z\u0131n insan da dahil hi\u00e7bir canl\u0131, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcremez. Art\u0131k insana y\u00f6nelik bir haktan de\u011fil, insan\u0131n da bir par\u00e7as\u0131n\u0131 te\u015fkil etti\u011fi \u201cekosistemin haklar\u0131ndan\u201d bahsedilmektedir. “Ekosistemin haklar\u0131n\u0131n” yan\u0131 s\u0131ra “gelecek nesillerin haklar\u0131n\u0131n” da g\u00f6zetilmesi uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Gelecek (do\u011fmam\u0131\u015f) nesiller, sag\u0306l\u0131kl\u0131 olarak is\u0327leyen bir ekosistem ve sag\u0306l\u0131k, refah ve bar\u0131s\u0327 ic\u0327inde bir du\u0308nya du\u0308zeni ic\u0327ine dog\u0306ma ve yas\u0327amlar\u0131n\u0131 su\u0308rdu\u0308ru\u0308p, kendilerinden sonraki nesilleri olus\u0327turabilme hakk\u0131na sahip olmal\u0131d\u0131rlar. “S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ya\u015fam hakk\u0131” olarak da de\u011ferlendirilebilecek bu haklar kapsam\u0131nda, \u00e7evrenin insanl\u0131\u011f\u0131n ortak miras\u0131 olarak korunmas\u0131, iyile\u015ftirilmesi ve gelecek nesillere aktar\u0131lmas\u0131 gereken bir de\u011fer olarak kabul edilmesi \u00f6nemlidir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.TEMA Vakf\u0131, 24 Haziran 2018 se\u00e7imleri \u00f6ncesinde EkoSiyaset 2018 Belgesi\u2019ni haz\u0131rlayarak se\u00e7ime kat\u0131lan t\u00fcm siyasi partilerle payla\u015ft\u0131. \u00c7evre ile ilgili konular\u0131n herkesi ilgilendirdi\u011fine […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":75336,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53],"tags":[37982,33895,37981,63,67,1009,1224,6638,9309],"views":935,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75335"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=75335"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75335\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":75338,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75335\/revisions\/75338"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/75336"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=75335"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=75335"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=75335"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}