{"id":68479,"date":"2017-10-17T15:54:27","date_gmt":"2017-10-17T12:54:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=68479"},"modified":"2017-10-17T15:54:45","modified_gmt":"2017-10-17T12:54:45","slug":"irak-kurt-bolgesel-yonetimi-cephesinde-enerji-perspektifine-giris","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/irak-kurt-bolgesel-yonetimi-cephesinde-enerji-perspektifine-giris\/","title":{"rendered":"(Turkish) Irak K\u00fcrt B\u00f6lgesel Y\u00f6netimi Cephesinde Enerji Perspektifi\u2019ne Giri\u015f"},"content":{"rendered":"<p class=\"qtranxs-available-languages-message qtranxs-available-languages-message-en\">Sorry, this entry is only available in <a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68479\" class=\"qtranxs-available-language-link qtranxs-available-language-link-tr\" title=\"Turkish\">Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p><p><strong>Bu makalede T\u00fcrkiye ve \u0130ran&#8217;\u0131n di\u011fer yandan Moskova\u2019n\u0131n kaynaklar ve menfaatler do\u011frultusunda giderek daha da yak\u0131nla\u015fmasmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan diplomasi trafi\u011fini artt\u0131ran gerek\u00e7eler ve Avrupa\u2019da Fransa\u2019n\u0131n arabuluculuk vazifesi \u00fcstlenme gayretleri de dahi olmak \u00fczere Irak K\u00fcrdistan B\u00f6lgesel Y\u00f6netimi (IKBY)\u2018de tart\u0131\u015fmal\u0131 hale gelen \u00a0referandum sonras\u0131\u00a0 s\u00fcre\u00e7te ya\u015fanan g\u00fcncel geli\u015fmelere dikkat \u00e7ekilirken, b\u00f6lgedeki dengelerin enerji anlam\u0131nda gerek do\u011fal gaz gerekse de petrol a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel akt\u00f6rlere temas etti\u011fi noktalara buna ilaveten de petrol vanas\u0131n\u0131n \u00a0kapat\u0131lmas\u0131 mevzuna \u00a0de\u011finilmesi i\u00e7in bir \u00f6n inceleme ve derlemeye \u00a0yer verilecektir. .<\/strong><\/p>\n<p>9 Ekim 2017 \u2018te(Bug\u00fcn)\u00a0 Sputniknews\u2019e\u00a0\u00a0\u00a0 Irak Milli G\u00fcvenlik Kurulu, Irak K\u00fcrt B\u00f6lgesel Y\u00f6netimi&#8217;nin (IKBY) gayrime\u015fru \u015fekilde tabir edilen \u00a0referandumunu ger\u00e7ekle\u015ftirenler hakk\u0131nda &#8216;hukuki i\u015flem&#8217; <img loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-24367\" src=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/ikbynin-petrol-ihracinda-dengeleri-degistirecek-secimi-300x201.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"201\" srcset=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/ikbynin-petrol-ihracinda-dengeleri-degistirecek-secimi-300x201.jpg 300w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/ikbynin-petrol-ihracinda-dengeleri-degistirecek-secimi-74x50.jpg 74w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/ikbynin-petrol-ihracinda-dengeleri-degistirecek-secimi.jpg 462w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurdu\u011fu haberi yan\u0131s\u0131d\u0131 ve buna g\u00f6re .Irak Ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;ndan yap\u0131lan yaz\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamada Milli G\u00fcvenlik Kurulu Ba\u011fdat&#8217;ta Ba\u015fbakan Haydar el \u0130badi ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda topland\u0131\u011f\u0131 ve KBY&#8217;deki referandumu ger\u00e7ekle\u015ftiren memurlar\u0131n tespit edildi\u011fi ve bunlarla ilgili &#8216;hukuki i\u015flem&#8217; ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 buna ilaveten\u00a0 IKBY ve tart\u0131\u015fmal\u0131 b\u00f6lgelerdeki y\u00f6netimin federal h\u00fck\u00fcmete ge\u00e7mesi i\u00e7in yeni ad\u0131mlar at\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde karar al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 kaydedilmekteydi.<\/p>\n<p>.IKBY&#8217;deki yetkililerin petrol gelirini i\u00e7eren banka hesaplar\u0131na el konulmas\u0131 hakk\u0131nda da at\u0131lan ad\u0131mlar\u0131n takip edildi\u011fi ifade edilen a\u00e7\u0131klamada, &#8220;Bu ad\u0131mlar ve al\u0131nacak kararlarla Irak gelirlerinin iadesi ve yolsuzluk yapanlar\u0131n pe\u015finden gidilmesi sa\u011flanacak&#8221; \u015feklindeki\u00a0 konu\u015fmalara da\u00a0 yer verildi. . \u00d6te yandan Milli G\u00fcvenlik Kurulu cep telefonu operat\u00f6rlerinin de Ba\u011fdat y\u00f6netiminin kontrol\u00fcne ge\u00e7ip buraya ta\u015f\u0131nmas\u0131na karar Verdi ve ayr\u0131ca Ba\u011fdat y\u00f6netiminin, \u0130ran ve T\u00fcrkiye&#8217;den de IKBY ile olan t\u00fcm s\u0131n\u0131rlar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 ve sadece Ba\u011fdat h\u00fck\u00fcmetiyle ili\u015fki kurulmas\u0131n\u0131 talep etti\u011fi kaydedilen a\u00e7\u0131klamada, y\u00f6netimin IKBY ile \u00f6zellikle petrol ihracat\u0131 ve sat\u0131\u015f\u0131 gibi t\u00fcm ticari ili\u015fkilerin durdurulmas\u0131 ve bu konuda sadece Ba\u011fdat ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi aktar\u0131ld\u0131.Irak Milli G\u00fcvenlik Kurulunun ise\u00a0 konuyla ilgili ba\u015fka kararlar ald\u0131\u011f\u0131 belirtilirken, bu kararlar\u0131n detay\u0131na ili\u015fkin bir haber yoktu .<\/p>\n<p>Bug\u00fcn ya\u015fanan bir di\u011fer geli\u015fme ise Barzani\u2019nin dan\u0131\u015fman\u0131 ABD\u2019li eski diplomat Peter Galbraith\u2019\u0131n , anla\u015fmada madde oldu\u011fu i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019nin siyasi sebeplerden \u00f6t\u00fcr\u00fc petrol ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 kesemeyece\u011fini iddia etmesiyle ilgiliydi. \u00a0<a href=\"#_edn1\" name=\"_ednref1\">[i]<\/a>Enerji Enstit\u00fctsnde yay\u0131nlanan habere g\u00f6re Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n Tahran ziyaretinden \u201cba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 daha fazla ad\u0131m\u201d karar\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131 sonra ne y\u00f6nde ad\u0131mlar bekledi\u011fine ili\u015fkin eski diplomata sorulan souya verdi\u011fi yan\u0131t \u201cTabii ki kara s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 kapatabilirler. Elbette bu K\u00fcrdistan\u2019a zarar verir ancak bir yandan da Ba\u011fdat\u2019a ve T\u00fcrkiye\u2019nin ticaretine de zarar verir. Petrol boru hatt\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 da konu\u015fuluyor. Ama ikili anla\u015fma \u2018Boru hatt\u0131 siyasi nedenlerden kapat\u0131lamaz\u2019 eklinde oldu\u011fundan \u015fayet hat kapat\u0131l\u0131rsa Erbil tahkim mahkemesine gider ve ciddi miktarda tazminat kazan\u0131r. As\u0131l kaybedense Rusya olur \u00e7\u00fcnk\u00fc ald\u0131klar\u0131 petrol\u00fcn \u00e7o\u011fu \u00f6nceden sat\u0131ld\u0131. B\u00f6lgesel y\u00f6netim \u00e7oktan paras\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f durumda.\u201d \u015feklindeydi.<\/p>\n<p>\u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz 2017 y\u0131l\u0131n\u0131n Ekim ay\u0131 ba\u015f\u0131nda\u00a0 geli\u015fmelere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda\u00a0 Irak K\u00fcrt B\u00f6lgesel Y\u00f6netimi (IKBY) lideri Mesud Barzani&#8217;nin dan\u0131\u015fman\u0131 Kefah Mahmud, b\u00f6lgedeki ba\u015fkanl\u0131k ve parlamento se\u00e7imlerinin 1 Kas\u0131m\u2019da yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 kaydetti. Ve Sputnik\u2019e a\u00e7\u0131klamada bulunan Mahmud, \u201cBa\u015fkanl\u0131k koltu\u011funa adaylar\u0131n s\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in sadece birka\u00e7 g\u00fcn kald\u0131. Muhalefetteki Goran (De\u011fi\u015fim) Hareketi ba\u015fkanl\u0131k aday\u0131n\u0131n kayd\u0131n\u0131 yapt\u0131 bile. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde, se\u00e7im komisyonu adaylar\u0131n tam listesini a\u00e7\u0131klayacak\u201d ifadelerini kulland\u0131. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki se\u00e7imler i\u00e7in organizasyon ve teknik haz\u0131rl\u0131klar\u0131n 3 ayd\u0131r s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten Mahmud, \u201cGenel haz\u0131rl\u0131klar ise 1 y\u0131ldan fazla bir s\u00fcredir devam ediyor. Se\u00e7imleri zaman\u0131nda yapmak, olas\u0131 iktidar bo\u015flu\u011funu \u00f6nlemek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli. Mevcut parlamento ve ba\u015fkan\u0131n g\u00f6rev s\u00fcresinin sona ermekte oldu\u011funu herkes biliyor\u201d.\u015feklinde konu\u015ftu.<a href=\"#_edn2\" name=\"_ednref2\">[ii]<\/a>\u00a0 5 Ekim tarihinde ise \u00a0yine ayn\u0131 kaynakta \u00a0Irak K\u00fcrt B\u00f6lgesel Y\u00f6netimi&#8217;nde (IKBY) ger\u00e7ekle\u015ftirilen referandumun ard\u0131ndan Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u0130ran ziyaretinin \u00f6zel \u00f6nem kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Sadikan, referandumun zaten yak\u0131n i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde olan Ankara ve Tahran\u2019\u0131 daha da birbirine yak\u0131nla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.Ankara ile Tahran aras\u0131nda g\u00fcvenlik, ticaret ve ekonomi alan\u0131ndaki ili\u015fkilerin son 15 y\u0131lda kesintiye u\u011framad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Sadikan, iki \u00fclkenin Suriye konusundaki siyasi anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 a\u015fmay\u0131 ba\u015fard\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek: \u201cT\u00fcrkiye ve \u0130ran, Astana g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinden ba\u015flayarak konumlar\u0131n\u0131 birbirine \u00e7ok yakla\u015ft\u0131rd\u0131. Buna Suriye\u2019de gerilimi azaltma b\u00f6lgelerinin olu\u015fturulmas\u0131 da yard\u0131mc\u0131 oldu. Kuzey Irak\u2019la ilgili durum b\u00f6lge i\u00e7in yeni sorun oldu. Muhtemelen Ankara ile Tahran\u2019\u0131n daha fazla yak\u0131nla\u015fmas\u0131na yol a\u00e7acak.&#8221;\u015feklinde konu\u015ftu\u011funa dikkat \u00e7ekilirken\u00a0 \u00a0resmi bir ziyaret i\u00e7in \u0130ran\u2019a giden Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan ile g\u00f6r\u00fc\u015fme sonras\u0131 ortak bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 yapan \u0130ran Cumhurba\u015fkan\u0131 Hasan Ruhani, yapt\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmede iki \u00fclkenin ekonomik ili\u015fkilerini daha ileri g\u00f6t\u00fcrmek i\u00e7in m\u00fchim kararlar ald\u0131klar\u0131n\u0131 belirterek, T\u00fcrk taraf\u0131n daha fazla do\u011falgaz almaya haz\u0131r oldu\u011funu bildirdi\u011fini kaydeden haberlere de yer verilmi\u015fti. Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan ise \u201cEnerji alan\u0131ndaki i\u015fbirli\u011fimizi yo\u011funla\u015ft\u0131rmaya kararl\u0131y\u0131z\u201d ifadesini kullanm\u0131\u015f. ayr\u0131ca, y\u0131llar \u00f6nce \u0130ran ile y\u0131ll\u0131k ticaret hacmi i\u00e7in 30 milyar dolar hedef belirlendi\u011fini hat\u0131rlatarak, son d\u00f6nemlerde bu hedefin 10 milyar dolarlarda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve iki \u00fclke ekonomik ve ticari ili\u015fkilerini daha da geli\u015ftirerek bu hedefe ula\u015fmak istediklerini de belirtmekteydi. Ertesi g\u00fcn\u00a0 Referandum sonras\u0131 s\u00fcreci BBC T\u00fcrk\u00e7e&#8217;ye de\u011ferlendiren Irak K\u00fcrdistan B\u00f6lgesel Y\u00f6netimi (IKBY) H\u00fck\u00fcmet S\u00f6zc\u00fcs\u00fc Sefin Dizayi, \u00a0T\u00fcrkiye ve \u0130ran&#8217;\u0131n iki kom\u015fu ve b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 olarak ili\u015fkilerinin olmas\u0131n\u0131 normal bulduklar\u0131n\u0131 kaydederken &#8220;Askeri a\u00e7\u0131dan kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelinmeyece\u011finden eminiz \u00e7\u00fcnk\u00fc bu iki \u00fclke de b\u00fcy\u00fck ordulara sahip ve biz de dert aram\u0131yoruz. \u0130stikrar, dostluk ve daha fazla kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anlay\u0131\u015f istiyoruz&#8221; diye konu\u015fmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Rus Rosneft \u015firketinin IKBY ile yapt\u0131\u011f\u0131 anla\u015fman\u0131n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 IKBY H\u00fck\u00fcmet S\u00f6zc\u00fcs\u00fc Sefin Dizayi,\u2019ye \u00a0hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131na istinaden yorumlar\u0131 da\u00a0 Moskova&#8217;n\u0131n Suriye&#8217;de ya\u015fananlar sonras\u0131 Ortado\u011fu&#8217;ya d\u00f6n\u00fc\u015f yapmak istedi\u011fi ve b\u00f6lgenin Suriye&#8217;den ibaret olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeydi ve \u00a0&#8220;K\u00fcrdistan&#8217;\u0131n Sovyetler ile geleneksel ili\u015fkileri vard\u0131 hatta SSCB\u2019den de\u00a0 \u00f6nce \u00c7arl\u0131k d\u00f6neminde de&#8221; diyen Dizayi, Moskova&#8217;yla yapt\u0131klar\u0131 mezkur anla\u015fmay\u0131 politize etmek istemediklerinin vurgulamaktayd\u0131 &#8220;Rusya&#8217;da b\u00fcy\u00fck bir K\u00fcrt kitlesi var. Rusya son zamanlarda buradaki enerji kaynaklar\u0131 ile \u00e7ok ilgilendi. Haziran ay\u0131nda St. Petersburg&#8217;da yap\u0131lan enerji forumuna ba\u015fbakan\u0131m\u0131z kat\u0131ld\u0131. Rosneft ile enerji sekt\u00f6r\u00fcnde yat\u0131r\u0131m i\u00e7in anla\u015fma yapt\u0131lar. Do\u011falgaz\u0131n boru hatt\u0131 ile T\u00fcrkiye \u00fczerinden Avrupa&#8217;ya ihrac\u0131na dair bir anla\u015fma. Bu anla\u015fmay\u0131 politize etmek istemiyoruz, tamamen ticari.&#8221; diyor, Rusya&#8217;n\u0131n referandum s\u00fcrecinde di\u011fer \u00fclkelere g\u00f6re daha sessiz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 da kabul ederken \u00a0&#8220;\u00c7\u00fcnk\u00fc Ruslar buradaki \u015fartlar\u0131 ve K\u00fcrtlerin tarihini di\u011ferlerine g\u00f6re daha iyi biliyorlar ve daha pragmatik davrand\u0131lar. Evet, Rusya D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Irak&#8217;\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu ama ayn\u0131 zamanda K\u00fcrdistan&#8217;\u0131n isteklerine sayg\u0131 duyduklar\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131klad\u0131lar. Yani \u00e7ok dengeli ve ger\u00e7ek\u00e7iydiler.&#8221; diyerek bu duruma da\u00a0 bir a\u00e7\u0131klama getiriyordu.<\/p>\n<p>5 Ekim\u2019de ya\u015fanan bir ba\u015fka geli\u015fme de Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Putin\u2019in , \u201cT\u00fcrkiye IKBY petrol\u00fc ithalat\u0131n\u0131 keserse fiyatlar y\u00fckselir\u201d \u015feklindeki a\u00e7\u0131klamalar\u0131yd\u0131. Putin, Irak K\u00fcrt B\u00f6lgesel Y\u00f6netimi\u2019nde (IKBY) d\u00fczenlenen tart\u0131\u015fmal\u0131 referandum sonras\u0131nda buradaki b\u00f6lgesel h\u00fck\u00fcmete petrol ambargosu uygulanmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na ili\u015fkin olarak \u201cIKBY\u2019ye y\u00f6nelik petrol ambargosu, petrol fiyatlar\u0131n\u0131n artmas\u0131na neden olur. Fakat kimsenin bu yola ba\u015fvuraca\u011f\u0131n\u0131 sanm\u0131yorum\u201d demi\u015f, Rusya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Moskova\u2019da d\u00fczenlenen Rus Enerji Haftas\u0131\u2019n\u0131n ana oturumunda, IKBY\u2019de ge\u00e7en hafta d\u00fczenlenen ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k referandumu hakk\u0131ndaki bir soruya da. \u201cK\u00fcrt halk\u0131yla tarihsel olarak iyi ili\u015fkileri var. Bu s\u00fcrece kar\u0131\u015fm\u0131yor, hi\u00e7bir \u015feye kar\u015f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtm\u0131yor, kimseyi de bir \u015feye itmiyoruz. Irak\u2019\u0131n K\u00fcrt b\u00f6lgesi etraf\u0131ndaki tart\u0131\u015fmalar konusunda durumu alevlendirmemek i\u00e7in gerekli olan her \u015feyin yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine inan\u0131yoruz.\u201d \u015feklinde yan\u0131t vermi\u015fti.\u00a0 Buna ilaveten \u201cS\u00f6ylediklerimizin hepsi, taraflar\u0131n birbirlerine ula\u015f\u0131p herkes i\u00e7in kabul edilebilir bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmas\u0131na y\u00f6nelik. Nitekim ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k referandumu, Irak\u2019\u0131n i\u00e7 meselesi\u201d diye konumas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren \u00a0Putin, bunun T\u00fcrkiye, \u0130ran ve Suriye i\u00e7in \u00e7ok hassas bir konu oldu\u011funu da anlad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtmi\u015fti. Putin, T\u00fcrkiye\u2019den IKBY\u2019den petrol ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n kesilebilece\u011fine ili\u015fkin yap\u0131lan uyar\u0131lar\u0131n uygulanmas\u0131 halinde bunun Erbil\u2019i ne derece etkileyece\u011fi \u015feklindeki soru \u00fczerine ise \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015f, petrol ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n kesilmesi k\u00fcresel enerji piyasalar\u0131na da yans\u0131r, petrol fiyatlar\u0131n\u0131n \u00a0artaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u015f bildirmi\u015f, ve kendi d\u00fc\u015f\u00fcncesine g\u00f6re \u00a0de bunun \u00a0kimsenin \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve yap\u0131lan \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n durumu alevlendirmemesi gerekti\u011fine i\u015faret etmi\u015fti.<\/p>\n<p>Bu arada\u00a0 Rusya Federasyonuna de\u011finmi\u015fken\u00a0 Gazprom Neft\u2019in Irak\u2019ta yer ald\u0131\u011f\u0131 d\u00f6rt projesinden \u00fc\u00e7\u00fc kuzey Irak\u2019ta yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 di\u011fer yandan 2017 Eyl\u00fcl ay\u0131 sonu itibar\u0131yla Rus petrol \u015firketi Gazprom Neft\u2019in Orta Do\u011fu Direkt\u00f6r\u00fc Sergey Petrov, co\u011frafi zorluklar\u0131 nedeniyle Irak K\u00fcrt B\u00f6lgesel Y\u00f6netimi\u2019ndeki (IKBY) Halep\u00e7e petrol kuyusunun geli\u015ftirilmesinden vazge\u00e7tiklerini a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131n\u0131 da hat\u0131rlatmakta fayda var. Zira Rus Neftekompas dergisine de\u011ferlendirmelerde bulunan Petrov, petrol kuyusuna eri\u015fimdeki zorluklar ve b\u00f6lgedeki \u00e7at\u0131\u015fmalardan arta kalan may\u0131nlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle, IKBY\u2019ye ait Halep\u00e7e petrol kuyusunun geli\u015ftirilmesinden vazge\u00e7tiklerine ilaveten b\u00f6lgedeki jeopolitik risklerin azalt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli oranda yat\u0131r\u0131m gerekti\u011fine dikkat \u00e7ekmi\u015fti. Petrov, konuya ili\u015fkin \u201cAncak mevcut durum, \u00fcstlenmek istemedi\u011fimiz oranda risk bar\u0131nd\u0131r\u0131yor.\u201d ifadesini kullanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Yine 5 Ekim\u2019de \u00a0\u00a0Bat\u0131 cephesi geli\u015fmeere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise Fransa\u2019y\u0131 ziyaret eden Irak Ba\u015fbakan\u0131 Haydar el \u0130badi, IKBY ile silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma istemedi\u011fini s\u00f6yledi. Fransa Cumhurba\u015fkan\u0131 Emmanuel Macron ise Ba\u011fdat\u2019\u0131n talep bulunmas\u0131 durumunda IKBY ile aralar\u0131nda arabuluculuk yapmaya haz\u0131r olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Macron ayr\u0131ca K\u00fcrtlerin haklar\u0131na sayg\u0131 duyulmas\u0131n\u0131 istedi\u011fini belirtiyordu. Frans\u0131z diplomasisinin bu konuda eski konumunu korudu\u011funu ve uluslararas\u0131 toplumun ortak g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Hollanda\u2019daki Leiden \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi Myriam Benraad, \u201cFransa, ABD\u2019nin K\u00fcrtlerin tek tarafl\u0131 olarak elde etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan politikas\u0131n\u0131n arkas\u0131na saklan\u0131yor.Fransa dahil Bat\u0131 \u00fclkelerinin IKBY\u2019nin ilan etti\u011fi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kalmas\u0131 i\u00e7in t\u00fcm y\u00f6ntemlere ba\u015fvuraca\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Benraad, bununla birlikte dost\u00e7a ili\u015fkilerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve I\u015e\u0130D\u2019le m\u00fccadelenin \u00f6n saflar\u0131nda bulunan pe\u015fmergeyi k\u0131rmamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 kaydederek, \u201cParis, Ba\u011fdat ile Erbil aras\u0131nda manevra yapmak zorunda kal\u0131yor\u201d \u015feklinde ifadelerle yorumlarda bulunuyordu. Gelecekte gerilimin daha fazla t\u0131rmanabilece\u011fi ihtimali oldu\u011funu s\u00f6yleyen Benraad, \u201cK\u00fcrtler strateji konusunda aralar\u0131nda bile anla\u015fmaya varam\u0131yor. Kerk\u00fck\u2019te PKK da var, \u015eii milisler de. Erbil ile Ba\u011fdat aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmada di\u011fer taraflar da yer al\u0131yor\u201d ifadelerini kullanmaktayd\u0131 .<\/p>\n<p><strong>\u00c7e\u015fitli kaynaklar, Erbil y\u00f6netiminin petrol\u00fcn\u00fcn Ceyhan terminaline petrol sevkiyat\u0131n\u0131n 25 Eyl\u00fcl\u00a0 itibariyle normal seyrinde devam etti\u011fini bildirmekteydiler. \u00a0<\/strong><\/p>\n<p>N\u00fcfusu etnik K\u00fcrtlerden olu\u015fan ve Ba\u011fdat\u2019la \u00a0ilk \u00f6zerklik anla\u015fmas\u0131 1970\u2019te yapan\u00a0 Irak K\u00fcrt B\u00f6lgesel Y\u00f6netimi (IKBY), Irak\u2019tan ayr\u0131lmay\u0131 \u00f6ng\u00f6ren ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k referandumu D\u00fcnya\u2019n\u0131n k\u00fcresel ve b\u00f6lgesel gelimeleri ba\u011flam\u0131nda\u00a0 g\u00fcndeminin \u00fcst s\u0131ralar\u0131ndaki yerini halen korumakta. \u00a0<a href=\"https:\/\/www.haberler.com\/fransa\/\">Fransa<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.haberler.com\/cumhurbaskani\/\">Cumhurba\u015fkan\u0131<\/a>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.haberler.com\/emmanuel-macron\/\">Emmanuel Macron<\/a>&#8216;un, tart\u0131\u015fmal\u0131 <a href=\"https:\/\/secim.haberler.com\/\">\u00a0referandum\u00a0<\/a> sonras\u0131 gerilen Ba\u011fdat-Erbil ili\u015fkilerinde arabuluculuk teklifine her iki taraftan olumlu yan\u0131t vermesine istinaden\u00a0 Barzani ile \u0130badi, Paris&#8217;te bir araya geli\u015fi meselesi man\u015fetlerden inmeyen haber haline geldi. \u00a02005 y\u0131l\u0131nda kabul edilen anayasay\u0131 i\u015fletmeyen Irak\u2019ta K\u00fcrdistan halk\u0131 nas\u0131l bu yola geldi meselesine dair hat\u0131rlrsak Temmuz ay\u0131nda France 24 televizyon kanal\u0131na konu\u015fan Barzani, IKBY&#8217;de 25 Eyl\u00fcl&#8217;de &#8220;ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k referandumu&#8221; yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyaya duyurmu\u015ftu.\u00a0 A\u011fustos ay\u0131 ortas\u0131nda da Irak K\u00fcrt B\u00f6lgesel Y\u00f6netimi (IKBY) Ba\u011f\u0131ms\u0131z Y\u00fcksek Se\u00e7im ve Referandum Komisyonu\u2019nda , referandumun 25 Eyl\u00fcl 2017\u00a0 tarihinde yap\u0131lmas\u0131 karar\u0131n\u0131 oy \u00e7oklu\u011fuyla onaylanm\u0131\u015ft\u0131. Bu tarihte d\u00fczenlenen ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k referandumu nedeniyle\u00a0 T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan taraf\u0131ndan petrol vanas\u0131n\u0131 kesmekle tehdit edilen Irak K\u00fcrt B\u00f6lgesel Y\u00f6netimi\u2019nin(Kurdistan Regional Government \u2013 KRG)\u00a0 petrol ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n normal oldu\u011fu kaydedilmekteydi.<\/p>\n<p>Irak\u2019\u0131n kuzeyindeki petrol sahalar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan petrol, Kerk\u00fck-Ceyhan boru hatt\u0131 \u00fczerinden Ceyhan terminaline aktar\u0131l\u0131yor ve ihra\u00e7 i\u00e7in tankerlere y\u00fckleniyor. Yani hali haz\u0131rda Irak K\u00fcrt B\u00f6lgesel Y\u00f6netimi\u2019nin (\u00a0IKBY ) sahalar\u0131ndan Ceyhan terminaline petrol ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n normal seyrinde<\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan, referandumun d\u00fczenlendi\u011fi g\u00fcn \u00a0yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada, IKBY \u2018nint ek resmi petrol ihracat kanal\u0131 olan boru hatt\u0131 hakk\u0131nda, \u201cArt\u0131k Kuzey Irak y\u00f6netimi petrol\u00fcn\u00fc hangi kanalla nereye aktaracak, nereye satacak? Vana bizde, vanay\u0131 kapatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z anda o i\u015f de bitti\u201d \u015feklinde konu\u015fmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Bu ba\u011flamda analist ve uzmanlar\u0131n ekseriyas\u0131n\u0131n\u00a0 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc IKBY\u2019nin \u00a0T\u00fcrkiye ba\u015fta olmak \u00fczere kom\u015fu \u00fclkelerle ticaretindeki hareket dururusa sade petrol paras\u0131 ile\u00a0\u00a0 IKBY ekonominin\u00a0 \u00e7arklar\u0131n\u0131n kesintisiz d\u00f6nmeye devam edece\u011fini varsayman\u0131n \u00a0\u00a0realist bir yakla\u015f\u0131m olmayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde. Zira her ne kadar petrol\u00fcn kendi topraklar\u0131 \u00fczerinden ge\u00e7i\u015finden T\u00fcrkiye\u2019nin ta\u015f\u0131ma \u00fccreti d\u0131\u015f\u0131nda direk\u00a0 geliri olmasa da\u00a0 bu etmen\u00a0 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde vanay\u0131 kapatmak T\u00fcrkiye\u2019nin elindeki tek koz de\u011fil. \u00a0IKBY\u2019nin uluslararas\u0131 pazarlara petrol satabilmesi, T\u00fcrkiye \u00a0ihracat\u0131 \u00fczerinde etkili bir fakt\u00f6r.<\/p>\n<p><em>Vanalar konusunda liderler uzmanlar ve analistler\u00a0 hukuki s\u00fcre\u00e7lerin i\u015fletilmesi ihtimallerinin yan\u0131s\u0131ra petrol fiyatlar\u0131n\u0131n artaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fc\u015f bildirmektedirler.<\/em><\/p>\n<p><em>B\u00f6lgesel ve kresel a\u00e7\u0131dan ise ,T\u00fcrkiye ve \u0130ran\u2019\u0131n ulusal g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in sorun te\u015fkil etmesi hasebiyle hem bu \u00fclkeler hem de menfaatleri do\u011frultusunda ba\u015fta Rusya,olmak \u00fczere pek \u00e7ok \u00fclke Barzani\u2019ye bayrak kald\u0131rm\u0131\u015f vaziyette. Ana ak\u0131m medyaya yans\u0131yan haberler, a\u00e7\u0131klamlar\u00a0 ve veriler do\u011frultusunda bu \u00fclkeler i\u00e7inde \u00e7ekinik bir tav\u0131rla\u00a0 ABD\u2019de var fakat\u00a0 d\u011fer yandan b\u0131y\u0131k alt\u0131ndan T\u00fcrkiye ve \u0130ran\u2019\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 Yeni \u0130pek Yolu Projesine bir anlamda balta vurma potansiyeli ta\u015f\u0131yan, ve istikrars\u0131zl\u0131k ve ter\u00f6re gebe\u00a0 geli\u015fmelerden de ho\u015fnutluk duydu\u011funu s\u00f6ylemek de pek suizan say\u0131lmaz. \u00a0H\u00fclasa mevcut veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ABD referandumuna tepki g\u00f6sterse de, stratejik orta\u011f\u0131 \u0130srail\u2019in \u00e7\u0131karlar\u0131na yarayan bu tablo konusunda ikircikli bir tutum i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcnmektedir. Siyasi ve askeri diyalog mekanizmas\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmadan \u00e7\u00f6kmesi konusunda i\u015ftah duydu\u011funu hissettiren \u00a0\u0130srail ise Kuzey Irak K\u00fcrtlerinin ayr\u0131 bir ulus olarak ba\u011f\u0131ms\u0131z devlet kurma haklar\u0131na destek verme paravan\u0131n\u0131n arkas\u0131nda Filistin meselesinden Do\u011fu Akdeniz\u2019deki enerji pastas\u0131ndan pay kapmaya kadar geni\u015f yelpazedeki menfaat ve emelleri do\u011frultusunda faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcrmekte. \u00a0Bu minvalde L\u00fcbnan, Suriye ve Irak&#8217;\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 suretiyle b\u00f6lge i\u00e7in yeni bir harita \u00e7izmek gerek \u0130srail gerekse de ABD\u2019nin menfaalerine olmas\u0131ndan m\u00fctevellit meselenin bu y\u00f6n\u00fc \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnlerek b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel akt\u00f6rlerin d\u0131\u015f politika ekseninde sade etnik temelli de\u011fil \u00f6zellikle enerji boyutunda nas\u0131l pozisyonlanacaklar\u0131na ve\u00a0 s\u00fcrecin\u00a0 neye evrilece\u011fi konusunda alternatif senaryolar \u00fcreterek belli \u00f6ng\u00f6rlerde bulunmak m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r ki bu da yeni bir ara\u015ft\u0131rman\u0131n konusu olacakt\u0131r.<\/em><\/p>\n<p><strong><span lang=\"EN-US\">Haz\u0131rlayan:\u00a0\u00a0<\/span><span lang=\"EN-US\">H.\u00c7i\u011fdem Yorganc\u0131o\u011flu\u00a0\u00a0\u00a0<a href=\"http:\/\/www.cigdemyorgancioglu.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">http:\/\/www.cigdemyorgancioglu.org\/<\/a><\/span><\/strong><\/p>\n<p><a href=\"#_ednref1\" name=\"_edn1\">[i]<\/a> Enerji Enstitusu\u00a0 9 Ekim 2017 http:\/\/enerjienstitusu.com\/2017\/10\/09\/barzaninin-danismani-turkiye-petrol-akisini-kesemez\/<\/p>\n<p><a href=\"#_ednref2\" name=\"_edn2\">[ii]<\/a> Sputniknews 5 Ekim 2017\u00a0 <a href=\"https:\/\/tr.sputniknews.com\/ortadogu\/201710051030453741-ikby-baskanlik-ve-parlamento-secimleri-zamaninda-yapilacak\/\">https:\/\/tr.sputniknews.com\/ortadogu\/201710051030453741-ikby-baskanlik-ve-parlamento-secimleri-zamaninda-yapilacak\/<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.Bu makalede T\u00fcrkiye ve \u0130ran&#8217;\u0131n di\u011fer yandan Moskova\u2019n\u0131n kaynaklar ve menfaatler do\u011frultusunda giderek daha da yak\u0131nla\u015fmasmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan diplomasi trafi\u011fini artt\u0131ran gerek\u00e7eler ve Avrupa\u2019da [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24367,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,44],"tags":[67,1009,3072,10081,1333,34935,2388,34937,34936,846],"views":1095,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68479"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=68479"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68479\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":68480,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68479\/revisions\/68480"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24367"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=68479"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=68479"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=68479"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}