{"id":6512,"date":"2013-02-12T11:12:04","date_gmt":"2013-02-12T08:12:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=6512"},"modified":"2013-02-12T12:01:46","modified_gmt":"2013-02-12T09:01:46","slug":"kuresel-isinma-uzun-vadede-devam-edecek-cozum-enerji-verimliligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/kuresel-isinma-uzun-vadede-devam-edecek-cozum-enerji-verimliligi\/","title":{"rendered":"(Turkish) K\u00fcresel Is\u0131nma Uzun Vadede Devam Edecek, \u00c7\u00f6z\u00fcm Enerji Verimlili\u011fi"},"content":{"rendered":"<p class=\"qtranxs-available-languages-message qtranxs-available-languages-message-en\">Sorry, this entry is only available in <a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6512\" class=\"qtranxs-available-language-link qtranxs-available-language-link-tr\" title=\"Turkish\">Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p><p><strong>D\u00fcnyam\u0131z \u0131s\u0131n\u0131yor! \u00a0Do\u011fal s\u00fcre\u00e7lerden \u00e7ok insan kaynakl\u0131 nedenler bunun en b\u00fcy\u00fck etkenidir.\u00a0 End\u00fcstri devriminden bu yana termometrelerde s\u0131cakl\u0131k gitgide artm\u0131\u015ft\u0131r. NASA\u2019n\u0131n son verilerine g\u00f6re s\u0131cakl\u0131klar\u0131n d\u00fczenli olarak \u00f6l\u00e7\u00fclmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 1880 y\u0131l\u0131ndan bu yana 2012 y\u0131l\u0131 dokuzuncu en s\u0131cak y\u0131l oldu. <\/strong><\/p>\n<p><strong>2012 y\u0131l\u0131nda ortalama s\u0131cakl\u0131k 14.6 <sup>o<\/sup>C olarak \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc. Bu veriye g\u00f6re 2012 y\u0131l\u0131 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalamas\u0131ndan 0.55 <sup>o<\/sup>C daha s\u0131cakt\u0131r. Ortalama k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131k 1880 y\u0131l\u0131ndan beri 0.8 <sup>o<\/sup>C artt\u0131. Bir y\u0131l\u0131n di\u011ferlerine oranla daha s\u0131cak olmas\u0131 \u00f6nemli de\u011fildir. Burada \u00f6nemli olan i\u00e7inde bulundu\u011fumuz 10 y\u0131lda ve bundan \u00f6nceki 10 y\u0131lda s\u0131cakl\u0131klar\u0131n artm\u0131\u015f olmas\u0131 ve sonraki 10 y\u0131llarda daha s\u0131cak y\u0131llar ya\u015fanacak olmas\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignright size-medium wp-image-6513\" title=\"kuresel-isinma-ve-enerji-verimliligi\" src=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/kuresel-isinma-ve-enerji-verimliligi-300x199.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"199\" srcset=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/kuresel-isinma-ve-enerji-verimliligi-300x199.jpg 300w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/kuresel-isinma-ve-enerji-verimliligi-75x50.jpg 75w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/kuresel-isinma-ve-enerji-verimliligi.jpg 500w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>Yukar\u0131daki verilere g\u00f6re k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131k rekoru gezegenin t\u00fcm y\u00fczeyi \u00fczerinde bir ortalamay\u0131 g\u00f6stermektedir. S\u0131cakl\u0131k tahminleri yap\u0131l\u0131rken yerel ve k\u0131sa s\u00fcreli \u00f6l\u00e7\u00fcmler (gece-g\u00fcnd\u00fcz, yaz-k\u0131\u015f) ve r\u00fczg\u00e2r-ya\u011f\u0131\u015f gibi tahmini zor \u00f6l\u00e7\u00fcmlerde \u00f6nemli derecede dalgalanmalar olur. Fakat k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131k gezegene g\u00fcne\u015ften ne kadar enerji geldi\u011fine ve ne kadar\u0131n\u0131n geri (uzaya) yans\u0131d\u0131\u011f\u0131yla ili\u015fkilidir; bu \u00f6l\u00e7\u00fcmlerde \u00e7ok az de\u011fi\u015fiklik olur. D\u00fcnyadan uzaya yans\u0131t\u0131lan enerji miktar\u0131 atmosferin kimyasal yap\u0131s\u0131na, \u00f6zellikle \u0131s\u0131 tutucu sera gazlar\u0131 miktar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Sera gaz\u0131 atmosferde yava\u015f yava\u015f birikir ve atmosferi terk etmesi \u00e7ok uzun zaman al\u0131r. Sera gazlar\u0131ndan en bilineni ve en y\u00fcksek seviyede atmosferde olan\u0131 karbondioksidin d\u00fcnya iklimine b\u00fcy\u00fck bir etkisi vard\u0131r. Do\u011fal etkenler iklimi etkilemektedir; ancak enerji elde etmek i\u00e7in fosil yak\u0131tlar\u0131n yak\u0131lmas\u0131 iklimi \u00e7ok daha fazla etkilemektedir. Atmosferdeki karbon dioksit seviyesi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde insan kaynakl\u0131 sebeplerle s\u00fcrekli artmaktad\u0131r. 1880 y\u0131l\u0131nda 285ppm olan atmosferdeki karbon dioksit konsantrasyonu, 1960 y\u0131l\u0131nda 315ppm, \u015fimdilerde ise 392ppm seviyesindedir. Y\u0131ldan y\u0131la ortalama s\u0131cakl\u0131klarda dalgalanmalar olabilir fakat atmosferdeki sera gaz\u0131 seviyesi artmaya devam etti\u011fi s\u00fcrece, s\u0131cakl\u0131klar da uzun vadede artmaya devam edecek.<\/p>\n<p>Bir derecelik k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131k de\u011fi\u015fimi bile gezegenimiz i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc okyanuslar\u0131n, atmosferin ve topra\u011f\u0131n \u0131s\u0131nmas\u0131 i\u00e7in bu de\u011fi\u015fim olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Ge\u00e7mi\u015fte bir- iki derecelik s\u0131cakl\u0131k d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc d\u00fcnyan\u0131n \u201cK\u00fc\u00e7\u00fck Buzul \u00c7a\u011f\u0131\u201dna girmesine neden olurken, ayn\u0131 \u015fekilde 100,000 y\u0131l \u00f6nce Kuzey Amerika\u2019n\u0131n buzullar alt\u0131nda kalmas\u0131 i\u00e7in be\u015f derecelik s\u0131cakl\u0131k d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc yeterli olmu\u015ftu.<\/p>\n<p>K\u00fcresel \u0131s\u0131nma her yerde s\u0131cakl\u0131k artmas\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir. Fakat D\u00fcnya\u2019n\u0131n k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131k ortalamas\u0131nda g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131 vard\u0131r. Bu nedenle, bir b\u00f6lgede \u00e7ok so\u011fuk k\u0131\u015f ya\u015fan\u0131rken, birden havan\u0131n \u0131s\u0131nmas\u0131 gibi d\u00fczensiz iklimler ya\u015fanabilir.<\/p>\n<p>Is\u0131nma kara y\u00fczeyinde okyanus y\u00fczeyinden daha fazla olur; \u00e7\u00fcnk\u00fc su \u0131s\u0131y\u0131 yava\u015f yava\u015f emer ve serbest b\u0131rak\u0131r. Is\u0131nma ayr\u0131ca belirli kara k\u00fctleleri ve okyanus havzalar\u0131 i\u00e7inde \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterebilir. Son 10 y\u0131lda (2000-2009), Amerika\u2019da kara s\u0131cakl\u0131k de\u011fi\u015fimi okyanus s\u0131cakl\u0131k de\u011fi\u015fiminden y\u00fczde elli daha fazla olurken, Avrasya\u2019da iki ila \u00fc\u00e7 kat daha fazla, Arktik ve Antarktika Yar\u0131madas\u0131\u2019nda ise \u00fc\u00e7 ila d\u00f6rt kat daha fazla olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak, elde edilen verilerden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi gezegenimiz her ge\u00e7en y\u0131l \u0131s\u0131nmaya devam ediyor. Bu \u0131s\u0131nma ile hava her zaman s\u0131cak olaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir. Baz\u0131 mevsimler ortalamadan daha serin ya\u015fanacak ve ya\u011f\u0131\u015flar etkisini daha fazla g\u00f6sterecek. Fakat insan\u0131n al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 u\u00e7 s\u0131cakl\u0131klar meydana gelecek, bu durum insan ve canl\u0131 do\u011fas\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde etkileyecektir.<\/p>\n<p><strong>Zeynep Pelin \u00c7eber<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi<\/strong> <strong> \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi \u00c7al\u0131\u015fma Grubu<\/strong><\/p>\n<p>Kaynak: <a href=\"http:\/\/www.yesilgazete.org\/blog\/2013\/02\/11\/kuresel-isinma-uzun-vadede-devam-edecek-zeynep-pelin-ceber\/\" target=\"_blank\">Ye\u015fil Gazete<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.D\u00fcnyam\u0131z \u0131s\u0131n\u0131yor! \u00a0Do\u011fal s\u00fcre\u00e7lerden \u00e7ok insan kaynakl\u0131 nedenler bunun en b\u00fcy\u00fck etkenidir.\u00a0 End\u00fcstri devriminden bu yana termometrelerde s\u0131cakl\u0131k gitgide artm\u0131\u015ft\u0131r. NASA\u2019n\u0131n son verilerine [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6513,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,52],"tags":[67,12,1471,1942,1370],"views":1291,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6512"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6512"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6512\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6515,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6512\/revisions\/6515"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6512"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6512"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6512"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}