{"id":6078,"date":"2013-02-05T10:33:15","date_gmt":"2013-02-05T07:33:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=6078"},"modified":"2013-02-05T10:35:55","modified_gmt":"2013-02-05T07:35:55","slug":"emodan-tasarruf-tacirleri-uyarisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/emodan-tasarruf-tacirleri-uyarisi\/","title":{"rendered":"(Turkish) ”S\u00f6zde Elektrik Tasarruf Cihazlar\u0131” Tamamen Bir Aldatmacadan \u0130barettir"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

\u00dclkemizin enerji verimli teknolojileri kullanma zorunlulu\u011fu yan\u0131nda elektrik hizmetinin \u00fcretimden kullan\u0131c\u0131ya sunumuna kadar uzanan yap\u0131s\u0131nda yarat\u0131lan karma\u015fan\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 verimsizlikleri, piyasac\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla d\u00fczenlenen enerji verimlili\u011fi sekt\u00f6r\u00fcnde olu\u015fan “tasarruf tacirlerini” tart\u0131\u015fmas\u0131 gerekmektedir.<\/strong><\/p>\n

Elektrik hizmetinin \u00fcretim ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131ndaki verimsizlik \u00f6rneklerinden baz\u0131lar\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir:<\/p>\n

-Yerli kaynak potansiyeli de\u011ferlendirilmezken, 2009 y\u0131l\u0131nda elektri\u011fin y\u00fczde 48.5\u2018i do\u011falgazla \u00fcretilmi\u015ftir. \u0130thal k\u00f6m\u00fcr, fueloil ve LPG ile yap\u0131lan \u00fcretim de dahil edildi\u011finde elektri\u011fin y\u00fczde 58.4\u2018\u00fc d\u0131\u015f kaynaklardan \u00fcretilmi\u015ftir.<\/p>\n

\"\"-K\u00fcresel kriz \u00f6ncesinde; kamuya yat\u0131r\u0131m yapmas\u0131 yasaklan\u0131rken, \u015firketlerin de beklenen yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmemeleri sonucunda arz a\u00e7\u0131\u011f\u0131 yarat\u0131larak, borsa sisteminde fiyatlar\u0131n y\u00fckselmesine yol a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

-Elektrik \u00fcreticileri i\u00e7in karaborsa yarat\u0131lm\u0131\u015f, \u015firketlerin tatl\u0131 kar esasl\u0131 sat\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6z yumulmu\u015ftur. Kriz sonras\u0131nda elektrik talebi azalm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, kamu santrallar\u0131n\u0131n durdurulmas\u0131 pahas\u0131na bu borsadaki elektrik al\u0131\u015f-sat\u0131\u015f pay\u0131 korunmu\u015ftur. 2009 y\u0131l\u0131nda kamu santrallar\u0131n\u0131n elektrik \u00fcretimi y\u00fczde 9 civar\u0131nda azal\u0131rken, serbest \u00fcretici \u015firketlerin \u00fcretimleri y\u00fczde 21 oran\u0131nda artm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

-Elektrik \u00fcretiminde piyasa mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 kar h\u0131rs\u0131 verimli \u00fcretim olana\u011f\u0131n\u0131 yok etti\u011fi gibi da\u011f\u0131t\u0131m hizmetinin de \u00f6zelle\u015ftirilmeye ba\u015flanmas\u0131yla verimli hizmet sunumu anlay\u0131\u015f\u0131ndan uzak sanal maliyetler yarat\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Ocak 2010 zamm\u0131n\u0131n tamam\u0131 da\u011f\u0131t\u0131m \u015firketlerine kar sa\u011flama aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n sonucudur. Da\u011f\u0131t\u0131m \u015firketlerine her t\u00fcrl\u00fc kar garantisi sa\u011flan\u0131rken, bu bedellerin t\u00fcm\u00fc fatura yoluyla kullan\u0131c\u0131lara kesilmektedir.<\/p>\n

Elektrik hizmetinin sunumunda yarat\u0131lan plans\u0131zl\u0131k ve verimsizli\u011fin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek maliyetleri kar\u015f\u0131lamas\u0131 istenen yurtta\u015flara ise “enerji verimlili\u011fi” kampanyalar\u0131 ile “ceplerini yakmayan fatura” hayalleri kurdurulmaktad\u0131r. Elbette enerjinin verimli kullan\u0131lmas\u0131, gereksiz kullan\u0131m\u0131 ortadan kald\u0131racak tasarruf \u00f6nlemleri bir ya\u015fam bi\u00e7imi haline gelmelidir. Ancak yurtta\u015flar enerji alan\u0131nda piyasa y\u00f6netiminin yaratt\u0131\u011f\u0131 zafiyetlerin bedelini \u00f6dediklerinin fark\u0131nda olmal\u0131, enerji tasarruf y\u00f6ntemleri ile de bu bedelden kurtulamayacaklar\u0131n\u0131 bilmelidirler. Nitekim binalarda yap\u0131lacak elektrik tasarrufu ile y\u00fczde 20-40 daha az enerji t\u00fcketimi m\u00fcmk\u00fcn olabilecekken, 2 y\u0131lda konutlar i\u00e7in birim elektrik fiyatlar\u0131na yap\u0131lan zam y\u00fczde 70\u2018i a\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Yani yurtta\u015flar\u0131n yapacaklar\u0131 tasarrufla, piyasac\u0131 enerji y\u00f6netiminin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 zamlardan kurtulmas\u0131na imkan yoktur.<\/p>\n

Ne yaz\u0131k ki yurtta\u015flar yaln\u0131zca “ceplerini yakmayan fatura” hayaliyle ideolojik olarak kand\u0131r\u0131lmamakta, ayn\u0131 zamanda piyasa i\u00e7inde de “tasarruf tacirlerinin” eline b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131rlar. Enerji tasarrufu sa\u011flayan cihazlar piyasas\u0131 “tasarruf tacirleriyle” dolarken, bu alanda tam bir bilgi kirlili\u011fi yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu b\u00f6lgelerimizde da\u011f\u0131t\u0131lan tasarruflu ampullerle ilgili ortaya at\u0131lan “dinleme” iddialar\u0131ndan, tasarruflu ampullerin i\u00e7indeki civan\u0131n zehirleyicili\u011fine, elektrikli \u0131s\u0131t\u0131c\u0131 \u00fcreten firmalar\u0131n “benimki seninkinden daha tasarruflu” sava\u015flar\u0131na, sizin elektrik kullan\u0131m\u0131n\u0131z\u0131 azaltmadan t\u00fcketim miktar\u0131n\u0131 ve faturan\u0131z\u0131 azaltaca\u011f\u0131n\u0131 iddia eden b\u00fcy\u00fcl\u00fc aletlere kadar uzanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bug\u00fcne kadar Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile Sanayi ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere yetkili kurumlar\u0131n bu konularda yurtta\u015flar\u0131 uyard\u0131\u011f\u0131; bu t\u00fcr bilime, m\u00fchendisli\u011fe ve tekni\u011fe ayk\u0131r\u0131 iddialarda bulunan \u015firketlerle ilgili i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin herhangi bir bilgi kamuoyuna a\u00e7\u0131klanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Elektrik M\u00fchendisleri Odas\u0131, kamu yarar\u0131n\u0131 g\u00f6zeterek, elektrik kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltmadan faturalar\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia eden aletleri laboratuvar ortam\u0131nda incelettirerek bir rapor haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Ad\u0131 ge\u00e7en “s\u00f6zde elektrik tasarruf cihazlar\u0131” tamamen bir aldatmacadan ibarettir. <\/strong><\/p>\n

B\u00fcy\u00fck i\u015fletmelerde zorunlu olan kompanzasyon i\u015flemi, elektrik ak\u0131m\u0131n\u0131n i\u015f g\u00f6rmeyen g\u00fcc\u00fc (k\u00f6rg\u00fc\u00e7) olarak tan\u0131mlanabilecek “reaktif enerji”nin sisteme geri verilerek, toplam elektrik \u00fcretiminde yarataca\u011f\u0131 gereksiz art\u0131\u015f etkisini \u00f6nlemeye y\u00f6neliktir. \u00d6ncelikle, mevcut mevzuata g\u00f6re “mesken abonelerine, tek fazla beslenen abonelere, ba\u011flant\u0131 g\u00fcc\u00fc 9 (dokuz) kW\u2018a (dahil) kadar olan abonelere” reaktif enerji tarifesi uygulanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131 \u00e7izilmelidir. Yani bu abonelerin kompanzasyon yapmalar\u0131na gerek duyulmamakta, bu nedenle de bu saya\u00e7lar reaktif enerji kaydetmemektedir. Elektrik tasarruf cihaz\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda sat\u0131\u015fa sunulan bu t\u00fcr aletler ise, zaten kayda girmeyen bu reaktif enerjiye y\u00f6nelik k\u00fc\u00e7\u00fck kompanzasyon aletleridir.<\/p>\n

Konut ve k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fyerlerine cihaz\u0131n pazarlanmas\u0131nda kullan\u0131lan y\u00f6ntem de i\u015fte bu noktaya y\u00f6neliktir. Bir grup floresan lamba yak\u0131lmakta; s\u00f6zde tasarruf cihaz\u0131 tak\u0131lmadan lamba devresindeki ak\u0131m, pens ampermetre ile \u00f6l\u00e7\u00fclerek m\u00fc\u015fteriye g\u00f6sterilmekte; ard\u0131ndan cihaz fi\u015fe tak\u0131lmakta ve ayn\u0131 noktadaki ak\u0131m yine \u00f6l\u00e7\u00fclmektedir. Cihaz devrede iken bir miktar azalan ak\u0131m de\u011feri \u00fczerinden halk\u0131n aldat\u0131lmas\u0131 desteklenmektedir. \u0130\u015fin p\u00fcf noktas\u0131 da buradad\u0131r. Azalan ak\u0131m, fi\u015fe tak\u0131lan noktadaki reaktif enerjinin cihazdan lambaya verilmesi ile olu\u015fmaktad\u0131r. Kirli bir kampanya ile pazarlanan bu cihazlar bu tip saya\u00e7lar\u0131n kaydetmedi\u011fi, bu nedenle de t\u00fcketim faturalar\u0131na yans\u0131mayacak olan reaktif kompanzasyon i\u015flevi g\u00f6rmektedir.<\/strong><\/p>\n

Konuyla ilgili Odam\u0131z taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 \u00f6zet bir rapor olarak EMO\u2018nun \u0130nternet sitesinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fma kapsam\u0131nda piyasada sat\u0131lan 3 cihaz se\u00e7ilmi\u015f ve bunlar\u0131n incelenmesi sonucu haz\u0131rlanan raporda \u015fu saptamalar yer alm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n

“-Her \u00fc\u00e7 cihaz da kondansat\u00f6r fonksiyonu g\u00f6stermektedir. …kondansat\u00f6rlerin, bu cihazlar\u0131n ba\u011flanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen noktalara tesis edilmesi halinde al\u0131nacak sonu\u00e7, bu cihazlarla al\u0131nacak sonu\u00e7tan farkl\u0131 olmaz, hatta bu cihazlar\u0131n aktif kay\u0131plar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda daha da iyi sonu\u00e7 al\u0131nabilir.<\/p>\n

– Bu cihazlar veya kondansat\u00f6rlerin devrelere ba\u011flanmas\u0131 olay\u0131 kompanzasyon i\u015flemi olarak elektrik tesislerinde uygulana gelen y\u00f6ntemdir. S\u00f6z konusu cihazlar\u0131n veya kondansat\u00f6rlerin tesis edilmesi ile bina tesisat\u0131nda ba\u011fland\u0131klar\u0131 nokta ile saya\u00e7 aras\u0131ndaki hatlarda meydana gelen \u0131s\u0131nma kay\u0131plar\u0131 azalm\u0131\u015f olur. Hesaplardan (raporda yer alan) g\u00f6r\u00fclece\u011fi gibi cihazlar\u0131n kendi kay\u0131plar\u0131 b\u00fcy\u00fck oldu\u011fundan ekonomi yerine ilave aktif enerji t\u00fcketimine sebep olmaktad\u0131rlar.<\/p>\n

– Sonu\u00e7 olarak bu cihazlar\u0131n aktif enerjiden tasarruf sa\u011flamas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir.”<\/strong><\/p>\n

Ne yaz\u0131k ki bu cihazlar g\u00f6rsel ve yaz\u0131l\u0131 medyada reklamlar yoluyla yer almakta; marketlerde, elektronik ortamda sat\u0131lmaktad\u0131r. Kamuoyunun kand\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi amac\u0131yla EMO taraf\u0131ndan Reklam Kurulu ile Sanayi ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2018na ba\u015fvuruda bulunulacakt\u0131r.<\/p>\n

 <\/p>\n

ELEKTR\u0130K M\u00dcHEND\u0130SLER\u0130 ODASI <\/strong><\/p>\n

41. D\u00d6NEM Y\u00d6NET\u0130M KURULU<\/strong><\/p>\n

Kaynak: <\/strong>EMO\u00a0<\/a><\/p>\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.\u00dclkemizin enerji verimli teknolojileri kullanma zorunlulu\u011fu yan\u0131nda elektrik hizmetinin \u00fcretimden kullan\u0131c\u0131ya sunumuna kadar uzanan yap\u0131s\u0131nda yarat\u0131lan karma\u015fan\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 verimsizlikleri, piyasac\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6079,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[51,53,52],"tags":[67,565,103,12],"views":489,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6078"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6078"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6078\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6082,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6078\/revisions\/6082"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6079"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}