{"id":5930,"date":"2013-02-01T16:43:51","date_gmt":"2013-02-01T13:43:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=5930"},"modified":"2013-02-01T16:43:51","modified_gmt":"2013-02-01T13:43:51","slug":"petrolculerin-kutup-dairesini-paylasma-plani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/petrolculerin-kutup-dairesini-paylasma-plani\/","title":{"rendered":"(Turkish) Petrolc\u00fclerin Kutup Dairesi\u2019ni Payla\u015fma Plan\u0131"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

Kaynaklar azald\u0131k\u00e7a bu defa da petrol \u015firketleri g\u00f6zlerini Kuzey Kutup Dairesi ve Arktik Denizi\u2019ne \u00e7evirdiler. Teoride b\u00f6lge sahipsiz olsa da fiilen petrol ve gaz kaynaklar\u0131 \u00e7oktan payla\u015f\u0131ld\u0131 bile…<\/strong><\/p>\n

Kaynaklar azald\u0131k\u00e7a bu defa da petrol \u015firketleri g\u00f6zlerini Kuzey Kutup Dairesi ve Arktik Denizi\u2019ne \u00e7evirdiler. Teoride b\u00f6lge sahipsiz olsa da fiilen petrol ve gaz kaynaklar\u0131 \u00e7oktan payla\u015f\u0131ld\u0131 bile.<\/p>\n

\"\"2050 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyada enerji talebinin g\u00fcn\u00fcm\u00fczdekinin en az iki kat\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131 bekleniyor. Bir yanda yeni enerji kaynaklar\u0131na y\u00f6nelik aray\u0131\u015flar devam ederken \u00f6te yanda fosil yak\u0131t nam\u0131na nerede ne kalm\u0131\u015fsa \u00e7\u0131karman\u0131n pe\u015finde olanlar da bo\u015f durmuyor, bakir alanlar\u0131 koval\u0131yor. Bunlar\u0131n en ba\u015f\u0131ndaysa Kuzey Kutbu ve etraf\u0131n\u0131 \u00e7evreleyen Kuzey Kutup Dairesi yani Arktika K\u0131tas\u0131 geliyor. Sahipsiz bir \u00fclke olan Arktika ve Arktik Okyanusu buzullar alt\u0131nda yatan fosil enerji kaynaklar\u0131yla \u00e7ok uluslu petrol \u015firketleri i\u00e7in adeta \u201cvaat edilmi\u015f topraklar\u201d h\u00fckm\u00fcnde.<\/p>\n

2008 y\u0131l\u0131nda 10\u2032a yak\u0131n petrol ve gaz \u015firketinin y\u00f6neticileri Alaska Anchorage\u2019da bir araya gelmi\u015fti. Toplant\u0131n\u0131n sebebi ABD h\u00fck\u00fcmetinin Tchouktches Denizi\u2019nde bir milyon hektar alan\u0131 kaplayan bir b\u00f6lgede sondaj yapma hakk\u0131n\u0131 sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131karmas\u0131yd\u0131. Buzlarla kapl\u0131 bu denizin alt\u0131nda bir petrol ve gaz hazinesi yatt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu. Sat\u0131\u015f hakk\u0131n\u0131 2.1 milyar dolar veren Royal Dutch Shell almay\u0131 ba\u015fard\u0131 ve derhal \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015fland\u0131. D\u00f6rt y\u0131l sonra 2012\u2032de \u00e7ok uluslu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flad\u0131. Tchouktches Denizi\u2019nin dibi b\u00f6ylelikle ilk defa sondaj aletleriyle tan\u0131\u015fm\u0131\u015f oldu. Ancak birka\u00e7 hafta sonra zorlu do\u011fa ko\u015fullar\u0131 etkisini g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fmalar bir y\u0131l sonras\u0131na ertelenmek zorunda kald\u0131.<\/p>\n

Kuzey Kutbu\u2019nun etraf\u0131n\u0131 \u00e7evreleyen olduk\u00e7a geni\u015f bir b\u00f6lge asl\u0131nda daha 1980\u2032lerden beri petrol ve gaz platformlar\u0131yla tan\u0131\u015f\u0131yordu. Ancak ilk d\u00f6nemler sondajlar karada ve k\u0131y\u0131larda yo\u011funla\u015f\u0131yordu. Petrol aray\u0131\u015f\u0131 \u015fimdi ise giderek geni\u015fliyor ve Kuzey Kutbu\u2019na yakla\u015farak daha derinlere do\u011fru ilerliyor. D\u00fcnyada bir yandan alternatif yak\u0131tlara ge\u00e7i\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda yeni fosil enerji kayna\u011f\u0131 aray\u0131\u015flar\u0131 da giderek h\u0131z kazan\u0131yor. Ana karalarda ba\u015flayan, 70\u2032li y\u0131llarla beraber okyanuslara ta\u015fan petrol end\u00fcstrisi art\u0131k kimsenin gitmedi\u011fi b\u00f6lgelere uzan\u0131yor ve Arktika\u2019y\u0131 hedef belirlemi\u015f durumda. Petrol\u00fcn varilinin 50 dolar\u0131n alt\u0131nda oldu\u011fu d\u00f6nemlerde kimsenin d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fi bu karl\u0131 buzlu kara ve denizler varil fiyat\u0131 100 dolar\u0131 a\u015fmaya ba\u015flad\u0131ktan sonra birden cazip hale geldi. Ama kutuplara yak\u0131n bu b\u00f6lgeyi cazip k\u0131lan sadece petrol\u00fcn y\u00fckselen fiyat\u0131 de\u011fil; ayn\u0131 zamanda d\u00fcnyan\u0131n bu el de\u011fmemi\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn alt\u0131nda olduk\u00e7a \u00f6nemli fosil kaynaklar\u0131n\u0131n yat\u0131yor olmas\u0131\u2026<\/p>\n

Kutup Dairesi \u00e7oktan payla\u015f\u0131ld\u0131<\/h2>\n

Co\u011frafi ve iklimsel \u015fartlar\u0131n olduk\u00e7a \u00e7etin oldu\u011fu bu b\u00f6lgede onlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak da olduk\u00e7a zorlu bir \u00e7aba ve masraf gerektiriyor. Maliyetler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir fikir vermek gerekirse \u015fu kadar\u0131 yeterli: Bir petrol platformundan 2 bin metre derinlikten uzaktan kumandal\u0131 robotlarla yap\u0131lacak olan \u00e7\u0131karma i\u015flemlerinin g\u00fcnl\u00fck maliyeti 1 milyon dolar\u0131 buluyor. Maliyet y\u00fckseltecek di\u011fer unsurlar olarak hareket eden buz da\u011flar\u0131n\u0131, dondurucu so\u011fuklar\u0131 ve insan g\u00fcc\u00fc maliyetini de buna eklemek gerekiyor. Buzullar\u0131n erimesiyle s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen deniz yollar\u0131 \u00fczerinden de insandan mahrum bu b\u00f6lgelerden yerle\u015fim yerlerine tankerlerle yap\u0131lacak ta\u015f\u0131ma da ayr\u0131ca bir sorun. Kutup dairesinin enerji yataklar\u0131 mevcut durumda b\u00f6lgeye en yak\u0131n be\u015f devlet ABD, Kanada, Danimarka, Rusya ve Norve\u00e7 taraf\u0131ndan payla\u015f\u0131lm\u0131\u015f durumda. Ancak Kutup Dairesi\u2019nin toprak ve deniz alt\u0131ndaki kaynaklar\u0131 devletler i\u00e7in sadece para anlam\u0131na gelmiyor. \u00d6rne\u011fin petrol\u00fcn\u00fcn y\u00fczde 45\u2032ini d\u0131\u015far\u0131dan alan ABD i\u00e7in enerjide ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131ktan kurtulmak derken, Rusya ve Kanada i\u00e7in k\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131 sayesinde topraklar\u0131n\u0131 deniz alt\u0131ndan \u00e7ok daha ilerilere geni\u015fletmek anlam\u0131na geliyor. Danimarka\u2019dan ayr\u0131lma hesaplar\u0131 pe\u015findeki, yak\u0131n zaman \u00f6nce \u00f6zerkli\u011fe kavu\u015fan Gr\u00f6nlandl\u0131lar i\u00e7inse b\u00f6lgenin fosil yak\u0131tlar\u0131n\u0131n sa\u011flayaca\u011f\u0131 gelir gelecekteki ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n teminat\u0131n\u0131 te\u015fkil ediyor. 2020 y\u0131l\u0131na kadar kutup dairesini stratejik bir enerji kayna\u011f\u0131 haline getirmenin pe\u015findeki Rusya bu sayede uluslararas\u0131 enerji alan\u0131ndaki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 biraz daha art\u0131rman\u0131n da pe\u015finde. Dolay\u0131s\u0131yla Rusya\u2019n\u0131n 2007 y\u0131l\u0131nda Arktik Okyanusu\u2019nun dibinin kendi topraklar\u0131n\u0131n do\u011fal uzant\u0131s\u0131 oldu\u011funu iddia ederek bir robot arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla okyanusun dibine Rus bayra\u011f\u0131 bile dikmesi o kadar da basite al\u0131nabilecek bir durum de\u011fil.<\/p>\n

\u00c7evreciler endi\u015feli<\/h2>\n

Kutup Dairesi\u2019nde petrol m\u00fccadelesi bu \u015fekilde kimi zaman m\u00fccadele kimi zamanda ortakl\u0131klarla devam ediyor ama i\u015fin bir de ekolojik cephesi var. As\u0131l sorun ve tansiyon da bu noktada. Arktik Okyanusu\u2019nda petrol giri\u015fimleri artt\u0131k\u00e7a \u00e7evreci \u00f6rg\u00fctlerle petrol \u015firketleri aras\u0131ndaki tansiyon da ayn\u0131 oranda art\u0131yor. Greenpeace gibi \u00e7evreci \u00f6rg\u00fctler bu b\u00f6lgedeki petrol ve gaz \u00e7\u0131karma faaliyetlerinin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 risklerin b\u00fcy\u00fck felaketlerle sonu\u00e7lanabilece\u011fini vurgularken 1989 y\u0131l\u0131ndaki ABD tankeri Exxon Valdez\u2019in Alaska a\u00e7\u0131klar\u0131nda sebep oldu\u011fu muazzam \u00e7evre felaketinin tekrarlanma riskini olduk\u00e7a y\u00fcksek g\u00f6r\u00fcyorlar. Kutup Dairesi\u2019nde ya\u015fanabilecek bir felaketin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n di\u011ferlerine nazaran \u00e7ok daha k\u00f6t\u00fc etkileri olaca\u011f\u0131 belirtiliyor. Nitekim Exxon Valdez\u2019den 22 y\u0131l \u00f6nce denize s\u0131zan ve 2 bin kilometrekare alanma yay\u0131lan ham petrol\u00fcn olumsuz etkilerinin halen devam ediyor olmas\u0131 da bunun en b\u00fcy\u00fck kan\u0131t\u0131. Bu nedenle Greenpeace\u2019in 2012 y\u0131l\u0131n\u0131n A\u011fustos ay\u0131nda Rus \u015firketi Gazprom\u2019a ait bir petrol platformunu i\u015fgal eylemi de d\u00fcnyan\u0131n dikkatini b\u00f6lgedeki petrole h\u00fccumun d\u00fcnya ekolojisine getirece\u011fi olumsuz etkiye \u00e7ekmekti.<\/p>\n

Kaynak: Enerji Enstit\u00fcs\u00fc<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.Kaynaklar azald\u0131k\u00e7a bu defa da petrol \u015firketleri g\u00f6zlerini Kuzey Kutup Dairesi ve Arktik Denizi\u2019ne \u00e7evirdiler. Teoride b\u00f6lge sahipsiz olsa da fiilen petrol ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5931,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[46,53,44],"tags":[2114,226,67,1475,2115,2113,79],"views":1005,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5930"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5930"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5930\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5933,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5930\/revisions\/5933"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5931"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5930"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5930"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5930"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}