{"id":5708,"date":"2013-01-28T16:11:15","date_gmt":"2013-01-28T13:11:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=5708"},"modified":"2013-01-28T16:11:15","modified_gmt":"2013-01-28T13:11:15","slug":"analiz-turkiye-ve-enerji-silahlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/analiz-turkiye-ve-enerji-silahlari\/","title":{"rendered":"(Turkish) Analiz: T\u00fcrkiye Ve Enerji Silahlar\u0131"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

“T\u00fcrkiye Enerji ile \u015eahlanacak” yaz\u0131 dizisinin son b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Deloitte Enerji Lideri Sibel \u00c7etinkaya, d\u00fcnyada enerji trendlerinden, ABD – \u0130ran \u00e7eki\u015fmesine n\u00fckleer santrallerden bor rezervlerine T\u00fcrkiye’yi etkileyecek \u00f6nemli fakt\u00f6rlerin detayl\u0131 analizini S\u00fcheyla Y\u0131lmaz’a \u00e7\u00f6z\u00fcmledi.<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye Enerji ile \u015eahlanacak yaz\u0131 dizisinin son b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Deloitte T\u00fcrkiye Enerji, Do\u011fal Kaynaklar ve \u0130n\u015faat End\u00fcstri Lideri Sibel \u00c7etinkaya, d\u00fcnyada enerji trendlerinden, ABD – \u0130ran \u00e7eki\u015fmesine n\u00fckleer santrallerden bor rezervlerine T\u00fcrkiye’yi etkileyecek \u00f6nemli fakt\u00f6rlerin detayl\u0131 analizini S\u00fcheyla Y\u0131lmaz’a \u00e7\u00f6z\u00fcmledi; Sibel \u00c7etinkaya detayl\u0131 analizinde d\u00fcnyada enerji trendlerinin gitti\u011fi y\u00f6ne dikkat \u00e7ekti. <\/strong><\/p>\n

-D\u00fcnyada enerji trendleri<\/strong><\/p>\n

\"\"D\u00fcnya genelindeki son d\u00f6nem trendlere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman son 10 y\u0131lda petrol fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n “\u00e7ok dikkat \u00e7ekici” oldu\u011funu belirten \u00c7etinkaya, e\u011filimleri belirleyici, \u00f6ne \u00e7\u0131kan fakt\u00f6rleri ise \u015f\u00f6yle s\u0131ral\u0131yor:
\n-\u0130ki ana referans fiyat\u0131 temsil eden ve ge\u00e7mi\u015fte hep birbirine yak\u0131n seyreden WTI ve Brent petrol fiyatlar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli nedenler ile ayr\u0131\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131,
\n-Kaya gaz\u0131 gibi geleneksel olmayan y\u00f6ntemler ile \u00fcretilen do\u011falgaz\u0131n piyasalara etkileri,
\n-Karbon emisyon politikalar\u0131n\u0131n gelece\u011fi ile ilgili belirsizlikler,
\n-Fukushima sonras\u0131 n\u00fckleer enerji politikalar\u0131,
\n-Yenilenebilir enerji te\u015fviklerinin genel olarak t\u00fcm enerji politikalar\u0131na etkileri
\nT\u00fcrkiye’de ise enerji politikalar\u0131n\u0131n yerel kaynaklara y\u00f6nelme ve k\u0131s\u0131tl\u0131 arz\u0131 olan do\u011falgaza ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 k\u0131rma cabalar\u0131 etraf\u0131nda \u015fekillendi\u011fini belirten \u00c7etinkaya, “Enerji verimlili\u011fi ve yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131n\u0131n iletim sistemine sorunsuz entegrasyonunun sa\u011flanabilmesi \u00fczerinde daha \u00e7ok caba harcanmas\u0131n\u0131 gerektiren konular olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.” vurgusunda bulundu.<\/p>\n

-T\u00fcrkiye’nin n\u00fckleer enerjiye yakla\u015f\u0131m\u0131…<\/strong>
\nAkkuyu ile ba\u015flayan, daha sonras\u0131nda Sinop ve 3. bir lokasyonda kurulacak n\u00fckleer g\u00fc\u00e7 santrallar\u0131n\u0131n (NGS) yat\u0131r\u0131m kararlar\u0131 ile hayata ge\u00e7mek \u00fczere oldu\u011funu hat\u0131rlatan \u00c7etinkaya, “Akkuyu modeli, farkl\u0131 NGS yat\u0131r\u0131m modellerinden yap-i\u015flet altyap\u0131s\u0131 \u00fczerine kurgulanm\u0131\u015f olup, yat\u0131r\u0131m ve i\u015fletme riskini ve sorumlulu\u011funu b\u00fcy\u00fck oranda proje \u015firketinde b\u0131rakan, belli bir s\u00fcre ve oranda devletin al\u0131m garantisini i\u00e7eren bir modeli kapsamaktad\u0131r. T\u00fcrkiye H\u00fck\u00fcmeti, enerjide %7,5-8\u2019ler seviyesinde artan talebi kar\u015f\u0131layacak ve 2016 sonras\u0131nda olu\u015fabilecek muhtemel arz g\u00fcvenli\u011fi riskini en aza d\u00fc\u015f\u00fcrecek \u00f6nlemleri \u015fimdiden almak zorunda oldu\u011funun fark\u0131ndad\u0131r. N\u00fckleer yat\u0131r\u0131mlar\u0131, en b\u00fcy\u00fck cari a\u00e7\u0131k problemi ve d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yaratan unsurlar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelen do\u011falgaz ile \u00fcretimin gelecekteki belli oranda ikamesi olarak g\u00f6r\u00fclmektedir ve bu konuya ili\u015fkin sosyal ve ekonomik tedbirler \u015fimdiden al\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.” bilgisini verdi.
\n\u00c7etinkaya; NGS yat\u0131r\u0131mlar\u0131 konusunda mevcut durumda gelinen nokta dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bu a\u015famadan sonra en fazla dikkate al\u0131nmas\u0131 ve g\u00fc\u00e7lendirilmesi gereken noktalar\u0131 ise \u015f\u00f6yle s\u0131ral\u0131yor:
\n-Teknoloji transferine y\u00f6nelik yerel kapasite geli\u015ftirmeye daha da a\u011f\u0131rl\u0131k verilmesi,
\n-N\u00fckleer g\u00fcvenlik tasar\u0131m\u0131n\u0131n ve i\u015fletme sonras\u0131 denetiminin detayland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve i\u015fletme sonras\u0131 devreden \u00e7\u0131karmaya y\u00f6nelik tasar\u0131m\u0131n \u015fimdiden ele al\u0131nmaya ba\u015flat\u0131lmas\u0131.
\n\u00c7etinkaya; bu noktalara ek olarak ise NGS ile ya\u015fama bilincinin sosyal payda\u015flar \u00fczerinde s\u00fcratle ve do\u011fru y\u00f6ntemler ile olu\u015fturulmaya ve artt\u0131r\u0131lmaya devam edilmesinin de \u00f6nemli bir aksiyon ad\u0131m\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtiyor.<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

-Geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler neden n\u00fckleerden \u00e7\u0131kar m\u0131?<\/strong>
\nAlmanya ve Japonya gibi n\u00fckleer enerji sayesinde var olmu\u015f iki d\u00fcnya devinin n\u00fckleerden vazge\u00e7meyi planlad\u0131\u011f\u0131 bilgisi ile ilgili olarak \u00c7etinkaya; “Almanya ve Japonya\u2019n\u0131n ald\u0131klar\u0131 kararlar\u0131n temelinde, g\u00fcvenlik kriterini baz alan teknik sebeplerden \u00e7ok, Fukushima sonras\u0131 \u015fiddetle artan kamuoyu bask\u0131s\u0131 yatmaktad\u0131r.” a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.
\n” \u015e\u00fcphesiz bu t\u00fcr kararlar, D\u00fcnyan\u0131n 4-5 en b\u00fcy\u00fck ekonomisi aras\u0131nda ba\u015flarda yer alan bu 2 sanayi devinin ekonomik b\u00fcy\u00fcmeyi \u00f6ng\u00f6ren yol haritas\u0131n\u0131 ciddi anlamda s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fcrecektir.” diyen \u00c7etinkaya, “Almanya h\u00fck\u00fcmeti \u00f6zellikle yenilenebilir enerji taraf\u0131ndaki te\u015fvik ve yat\u0131r\u0131mlar\u0131 s\u00fcratle artt\u0131rmak niyetinde olup, d\u00fcnyan\u0131n bu alanda \u00f6nde gelen markas\u0131 olmay\u0131 hedeflemektedir. Almanya mevcut durumda en eski reakt\u00f6rlerini kapm\u0131\u015f durumdad\u0131r ve Japonya\u2019n\u0131n yeni h\u00fck\u00fcmeti ise n\u00fckleer reakt\u00f6rlerden tamam\u0131yla vazge\u00e7mek yerine g\u00fcvenli olanlar\u0131 tekrar devreye almak y\u00f6n\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 devam ettirmektedir.” bilgisini verdi.
\n“G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Fukushima\u2019n\u0131n s\u0131cak etkisi ile ve \u00f6zellikle geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerdeki kamuoyu ve \u00e7evreci gruplar\u0131n bask\u0131s\u0131 nedeniyle mevcut ve yat\u0131r\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen n\u00fckleer g\u00fc\u00e7 santrallerinin bir \u00e7o\u011fu yeniden mercek alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olsa da, orta ve uzun vadede hi\u00e7bir \u00fclkenin \u00f6zellikle g\u00fcvenlik altyap\u0131s\u0131 \u00e7ok iyi bir \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015f n\u00fckleer \u00fcretim alternatifinden tamamen vazge\u00e7emeyece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.” diyen \u00c7etinkaya; “Ayr\u0131ca T\u00fcrkiye\u2019nin mevcut ve gelecekteki b\u00fcy\u00fcme potansiyeli ve enerji t\u00fcketiminde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ciddi art\u0131\u015f oranlar\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, N\u00fckleer G\u00fc\u00e7 Santrallerine olan ihtiyac\u0131n geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerden daha farkl\u0131 dikkate al\u0131nmas\u0131 ve gerekli yat\u0131r\u0131mlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nem arz etmektedir.” a\u00e7\u0131klama\u0131snda bulundu.<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

-T\u00fcrkiye ve hidroelektrik enerji potansiyeli<\/strong>
\n“Son d\u00f6nemde TR\u2019de HES projelerine bir yo\u011funla\u015fma oldu\u011funu s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmaz.” diyen \u00e7etinkaya; “Ancak ne yaz\u0131k ki bu projeler m\u00fclga Enerji \u0130sleri Et\u00fct \u0130daresi ve DS\u0130\u2019nin 1980\u2019lerde yapm\u0131\u015f oldu\u011fu havza istik\u015faf raporlar\u0131 \u00fczerine \u015fekillenmi\u015f ve gerek elektrik piyasas\u0131n\u0131n g\u00fcncel dinamiklerini gerek de \u00e7evresel gereksinim trendlerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurma konular\u0131nda s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 olabilmektedir.” bilgisini verdi.
\nHidroelektrik santralleri su depolanabilerek, elektrik \u00fcretimini ihtiyac\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 saatlere kayd\u0131rabilme ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131lma konusunda e\u015f\u015fiz bir ara\u00e7 oldu\u011funu vurgulayan \u00c7etinkaya; “Ayr\u0131ca yerel bir kaynak olarak \u00e7ok y\u00fcksek de\u011feri de malumunuzdur. Bu nedenle havza planlar\u0131n\u0131n g\u00f6zden ge\u00e7irilerek kapasite optimizasyonu, kaskat y\u00f6netimi gibi konularda b\u00f6lgesel merkezi planlamaya ge\u00e7ilmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.” \u00f6nerisinde bulundu.
\n <\/strong><\/p>\n

-T\u00fcrkiye LNG alan\u0131nda Katar ile i\u015fbirli\u011fine gidiyor…<\/strong>
\n“Yak\u0131n zamanda bas\u0131nda \u00e7\u0131kan haberlerde Katar\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de, Saroz k\u00f6rfezinde bir LNG terminali yat\u0131r\u0131m\u0131 yapma konusunda bir T\u00fcrk \u015firketi ile g\u00f6r\u00fc\u015fme yapt\u0131\u011f\u0131 belirtildi. Bu i\u015fbirli\u011finin nas\u0131l bir sonu\u00e7 do\u011furabilece\u011fi T\u00fcrkiye\u2019deki yat\u0131r\u0131m ortam\u0131 ile \u00e7ok ili\u015fkili.” vurgusunda bulunan \u00c7etinkaya; “T\u00fcrkiye\u2019de do\u011fal gaz t\u00fcketimi son 15 y\u0131ld\u0131r s\u00fcrekli bir art\u0131\u015f i\u00e7inde. 2011 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de do\u011fal gaz t\u00fcketimi %18\u2019lik bir oranla rekor bir art\u0131\u015f ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. 2012\u2019de toplam t\u00fcketimimiz yakla\u015f\u0131k 46.55 milyar metrek\u00fcp civar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti. 2012 y\u0131l\u0131 do\u011fal gaz t\u00fcketim h\u0131z\u0131, hava ko\u015fullar\u0131n\u0131n daha iyi seyretmesi ve ekonomik b\u00fcy\u00fcmedeki yava\u015flamadan dolay\u0131 beklenen seviyelere \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f da olsa T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011fal gaz t\u00fcketimindeki art\u0131\u015f trendinin artan do\u011fal gaz santrali yat\u0131r\u0131mlar\u0131, do\u011fal gaz da\u011f\u0131t\u0131m \u015febekesinin geni\u015flemesi ve ekonomik b\u00fcy\u00fcme ile birlikte devam edece\u011fini s\u00f6yleyebiliriz.” dedi.
\n“T\u00fcketimi %99 oranlar\u0131nda do\u011fal gaz ithalat\u0131na dayanan T\u00fcrkiye i\u00e7in artan talebin kar\u015f\u0131lanmas\u0131, yeni ve artan ithalat kaynaklar\u0131n\u0131 gerektiriyor.” diyen \u00c7etinkaya; “Bu ihtiya\u00e7 sadece Katar de\u011fil, di\u011fer yat\u0131r\u0131mc\u0131lar taraf\u0131ndan da yak\u0131ndan takip ediliyor. \u00d6ncelikle TANAP boru hatt\u0131 projesi artan talebin kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc adaylardan birisi. Kuzey Irak gaz\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye getirilmesi i\u00e7in giri\u015fimlerin devam etti\u011fini biliyoruz. Artan talebin kar\u015f\u0131lanmas\u0131nda LNG terminali yat\u0131r\u0131m\u0131 da \u00f6nemli alternatifler aras\u0131nda yer al\u0131yor ve halihaz\u0131rda 3 projenin hayata ge\u00e7irilmesi i\u00e7in giri\u015fimlerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc biliniyor.” a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.
\nKatar\u2019\u0131n d\u00fcnya \u00fczerinde ciddi LNG s\u0131v\u0131la\u015ft\u0131rma kapasitesi olan \u00fclkelerden biri olmas\u0131 sebebiyle geli\u015ftirmekte oldu\u011fu proje a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir ad\u0131m daha \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleye \u00c7etinkaya, “\u00dcretim, s\u0131v\u0131la\u015ft\u0131rma, gazla\u015ft\u0131rma ve tedarik ayaklar\u0131nda sa\u011flayaca\u011f\u0131 entegrasyon ile T\u00fcrkiye\u2019ye uzun vadeli gaz sa\u011flama vizyonu a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli kaynak \u00fclkelerden biri haline gelebilir. T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da Katar\u2019dan uzun vadeli gaz tedari\u011fi, kaynak \u00e7e\u015fitlendirmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumlu bir geli\u015fme olacakt\u0131r ve T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011fal gazda bir ticaret merkezi haline gelmesi vizyonuna katk\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.” dedi.
\nYap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalarda Saroz K\u00f6rfezi k\u0131y\u0131s\u0131na 5-6 milyar metrek\u00fcp kapasiteli LNG tesisi yap\u0131lmas\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye’nin artan enerji ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131laman\u0131n \u00f6tesinde Bulgaristan ve Yunanistan’a da gaz tedari\u011finde katk\u0131 sa\u011flayabilece\u011finin ifade edildi\u011fini hat\u0131rlatan \u00c7etinkaya; “Bu da Avrupa\u2019n\u0131n arz kaynaklar\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitlendirmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, etkisi \u00e7ok b\u00fcy\u00fck olmasa da, katma de\u011ferli bir giri\u015fim olarak de\u011ferlendirilebilir.” a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.
\n\u00c7etinkaya, t\u00fcm bunlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015febilmesi i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019de \u015feffaf ve maliyet bazl\u0131 do\u011fal gaz fiyatland\u0131rmas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir ad\u0131m olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131t\u011f\u0131n\u0131 belirterek “Ayr\u0131ca yat\u0131r\u0131m\u0131n hayata ge\u00e7ebilmesi i\u00e7in t\u00fcketim taraf\u0131nda uzun vadeli kontratlara imza at\u0131lmas\u0131 da \u00f6nemli bir ad\u0131m olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de do\u011fal gaz piyasas\u0131n\u0131n serbestle\u015fmesi ad\u0131na at\u0131lan ad\u0131mlar\u0131n kararl\u0131l\u0131kla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi durumunda, T\u00fcrkiye\u2019de artan do\u011fal gaz talebinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131nda bu yat\u0131r\u0131m\u0131n \u00f6nemli bir yeri olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.” dedi.
\n<\/strong><\/p>\n

-T\u00fcrkiye ve Bor Rezervi<\/strong>
\n\u00c7etinkaya; halk aras\u0131nda borun bir enerji kayna\u011f\u0131 olarak kullan\u0131labilece\u011fi ve bir g\u00fcn do\u011falgaz ve petrol\u00fcn yerini alaca\u011f\u0131 beklentisi olsa da g\u00fcn\u00fcm\u00fczde borun LCD televizyon \u00fcretiminden otomotiv sekt\u00f6r\u00fc yedek par\u00e7alar\u0131 \u00fcretimine, tar\u0131mdan sa\u011fl\u0131\u011fa kadar sanayide y\u00fczlerce farkl\u0131 kullan\u0131m alan\u0131 bulundu\u011funu hat\u0131rlatarak “T\u00fcrkiye\u2019nin toplam rezerv itibariyle ekonomik de\u011feri olan bor bile\u015fiklerinin %70\u2019inden fazlas\u0131na sahiptir (%71.3), \u00fcretimdeki pay\u0131m\u0131z ise %42 civar\u0131ndad\u0131r ve bu iki alanda da d\u00fcnya birincisi konumunday\u0131z. Bu noktada as\u0131l dikkat \u00e7ekici olan \u00fclkemizin bu maden \u00fcr\u00fcnlerini daha \u00e7ok i\u015flenmeden ya da \u00e7ok az i\u015fleyerek katma de\u011feri d\u00fc\u015f\u00fck hammadde olarak ihra\u00e7 etmesi. Asl\u0131na bakarsan\u0131z \u00e7o\u011fu yeralt\u0131 kayna\u011f\u0131m\u0131zda ayn\u0131 durum s\u00f6z konusu. Bu noktada \u00fclkemizin \u00f6ncelikli olarak \u00fcst\u00fcne d\u00fc\u015fen g\u00f6rev i\u015flenmi\u015f ve katma de\u011feri y\u00fcksek mamul ya da yar\u0131 mamul ihracatlar\u0131 ile kendini g\u00f6stermesidir.\u00a0 T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fcst\u00fcne d\u00fc\u015fen birinci g\u00f6rev sanayide borun kullan\u0131m alanlar\u0131na ili\u015fkin AR-GE\u2019ye \u00f6nem vermesi mamul yar\u0131 mamul \u00fcretimi ve ihracat\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik te\u015fvik ve \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131d\u0131r.” \u00f6nerisinde bulundu.
\nEnerji sekt\u00f6r\u00fcnde bor kullan\u0131m\u0131n\u0131 biraz a\u00e7acak olursak, bor bile\u015fikleri kimyasal \u00f6zellikleri itibariyle hidrojen ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011funu belirten \u00c7etinkaya; “Gelecekte hidrojene yak\u0131t olarak kullan\u0131lmas\u0131 ekonomik hale geldi\u011finde \u00f6nemli ve \u00e7evre dostu bir \u00fcr\u00fcn olabilecektir ama mevcut durumda bu yakla\u015f\u0131m teorik ve y\u00fcksek maliyetli kalmaktad\u0131r. Bu teknolojinin geli\u015fmesi i\u00e7in biraz daha zamana ve ara\u015ft\u0131rmaya gereksinim bulunmaktad\u0131r. Ancak, borun enerji sekt\u00f6r\u00fcnde do\u011frudan yak\u0131t olarak olmasa da bir\u00e7ok kullan\u0131m alan\u0131 oldu\u011fu da unutulmamal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, n\u00fckleer santrallerde bor bile\u015fikleri ve ala\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n farkl\u0131 ama\u00e7larla kullan\u0131lmakta, solar enerji panel ve pillerinde bor bile\u015fiklerinden faydalan\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca \u00e7imento, seramik, cam sanayi gibi y\u00fcksek enerji t\u00fcketimi olan alanlarda enerji t\u00fcketiminin ve karbon sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla kullan\u0131m uygulamalar\u0131 bulunmaktad\u0131r.” bilgisini verdi.<\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

-ABD’nin \u0130ran’a uygulad\u0131\u011f\u0131 ambargo ve ellerini ovu\u015fturan Rusya…<\/strong>
\n\u0130ran’\u0131n do\u011falgaz ihracat\u0131n\u0131n\u0131n sadece boru hatlar\u0131 ile T\u00fcrkiye, Azerbaycan ve Ermenistan\u2019a yapabildi\u011fini s\u00f6yleyen \u00c7etinkaya; “\u0130ran\u2019da LNG s\u0131v\u0131la\u015ft\u0131rma kapasitesi yok. Toplam ihracat\u0131n\u0131n %90\u2019\u0131 da T\u00fcrkiye\u2019ye yap\u0131lmakta ve bilindi\u011fi gibi T\u00fcrkiye\u2019nin ABD\u2019nin ambargo karar\u0131 \u00fczerinden s\u00fcreli muafiyet hakk\u0131 bulunuyor. Ermenistan\u2019a sat\u0131lan gaz\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 Ermenistan elektrik ile \u00f6d\u00fcyor. Azerbaycan\u2019a giden gaz ise izole durumdaki Nah\u00e7ivan\u2019a gidiyor ve Azerbaycan ayn\u0131 gaz\u0131 \u0130ran\u2019a ba\u015fka bir hattan iade ediyor. \u0130ran asl\u0131nda ihrac\u0131ndan fazla gaz\u0131 T\u00fcrkmenistan\u2019dan ithal ediyor ve petrol \u00fcretiminde kullan\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131 ile asl\u0131nda do\u011falgaz taraf\u0131nda ambargonun \u00e7ok b\u00fcy\u00fck etkileri yok. En b\u00fcy\u00fck olas\u0131 etki Nah\u00e7ivan i\u00e7in olacakt\u0131r. Ermenistan\u2019\u0131n da \u0130ran gaz\u0131n\u0131 G\u00fcrcistan \u00fczerinden gelen Rus gaz\u0131 ile de\u011fi\u015ftirmesi m\u00fcmk\u00fcn, ama bu miktar \u0130ran\u2019\u0131n toplam gaz ihrac\u0131n\u0131n sadece %6\u2019si ve yakla\u015f\u0131k olarak 1.4 mcmd.” bilgisini verdi.
\n“Ancak petrol i\u00e7in ayn\u0131 durumun ge\u00e7erli oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.” diyen \u00c7etinkaya; “\u0130ran, OPEC\u2019in en b\u00fcy\u00fck ikinci, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc petrol \u00fcreticisi konumunda. Yaln\u0131z burada b\u00f6lgesel ticaretten ziyade global ticarete bakmakta fayda var, zira \u0130ran petrol\u00fcn\u00fcn \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Hindistan ve Uzakdo\u011fu\u2019ya gidiyor. \u0130ran\u2019\u0131n 2011 petrol ihracat\u0131n\u0131n sadece\u00a0 %18\u2019i Avrupa Birli\u011fi\u2019ne, %7\u2019si T\u00fcrkiye\u2019ye geliyor. Dolay\u0131s\u0131 ile ambargonun Atlantik\u2019teki petrol fiyatlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltici etki yaparken, Pasifik\u2019teki fiyatlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyebiliriz.” a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.
\nAyr\u0131ca d\u00fcnyadaki rafinaj kabiliyetlerini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmak gerekti\u011fini belirten \u00c7etinkaya; “\u0130ran petrol\u00fc s\u00fclf\u00fcr i\u00e7eri\u011fi yo\u011fun ve viskozitesi y\u00fcksek bir petrol. Rus petrol\u00fc ise daha hafif ve daha az s\u00fclf\u00fcrl\u00fc. Dolay\u0131s\u0131 ile azalan \u0130ran petrol\u00fcn\u00fcn Rusya yerine benzer \u00f6zellikteki petrol\u00fcn \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 K\u00f6rfez \u00fclkelerinden devreye girecek ilave \u00fcretim ile kar\u015f\u0131lan\u0131yor olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha y\u00fcksek. Son olarak petrol piyasas\u0131 \u00e7ok karma\u015f\u0131k bir yap\u0131ya sahip oldu\u011fu i\u00e7in b\u00f6lgesel ambargolar ile \u00e7ok anlaml\u0131 bir yere ula\u015f\u0131labilece\u011fi kanaatinde de\u011filiz. Global bir ambargo ise Rusya, Hindistan ve \u00c7in\u2019in muhalefeti nedeni ile pek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor.” y\u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fc\u015f bildirdi.<\/p>\n

-T\u00fcrkiye ve de\u011ferlendirilemeyen jeotermal kaynaklar…<\/strong>
\nJeotermal enerjinin geli\u015fiminde hem kamu taraf\u0131na hem de yat\u0131r\u0131mc\u0131 taraf\u0131na g\u00f6rev d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten Sibel \u00c7etinkaya; “Yat\u0131r\u0131mc\u0131 taraf\u0131nda, sondajlarda test, \u00f6l\u00e7\u00fcm, rezervuar de\u011ferlendirme gibi konulara \u00f6nem verilmesi kritiktir. Jeotermal yat\u0131r\u0131mlar pahal\u0131 yat\u0131r\u0131mlard\u0131r ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir haz\u0131rl\u0131k ve fizibiliteye dayand\u0131r\u0131lmalar\u0131 esast\u0131r. Yeterince kaynak ay\u0131rmak suretiyle kaliteli bir sondaj ekipman\u0131 ve teknik ekip ile sondajlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi ve fizibilitelerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 verilere dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Kamu taraf\u0131 i\u00e7in bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, arama ruhsatlar\u0131n\u0131n verilmesine ili\u015fkin s\u00fcrece dair s\u0131k\u0131nt\u0131lar, jeotermal sahalar\u0131n belirlendi\u011fini ve saha baz\u0131nda ruhsatlama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir yap\u0131n\u0131n tam olarak uygulanamad\u0131\u011f\u0131 ve sonu\u00e7 olarak b\u00fct\u00fcnl\u00fck arzetmesi gereken jeotermal sahalar\u0131n b\u00f6l\u00fcnmesinin yaratt\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar daha h\u0131zl\u0131 bir geli\u015fimin \u00f6n\u00fcnde engel olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00d6zetle, jeotermal enerjiye dayal\u0131 olarak \u00fcretilen elektrik i\u00e7in devreye giri\u015finden itibaren on y\u0131l s\u00fcreyle uygulanacak 10,3 USDcent\/kWh d\u00fczeyindeki sabit fiyat garantisinin jeotermal enerjinin geli\u015fiminde \u00f6nemli bir rol oynayaca\u011f\u0131n\u0131 ancak kamu taraf\u0131nda ilgili d\u00fczenlemeler ile s\u00fcre\u00e7lerin de daha elveri\u015fli getirilmesi \u00f6nemli g\u00f6r\u00fclmektedir.” bilgisini verdi.<\/p>\n

-K\u00fcresel enerji oyuncular\u0131…<\/strong>
\nDeloitte T\u00fcrkiye Enerji, Do\u011fal Kaynaklar ve \u0130n\u015faat End\u00fcstri Lideri Sibel \u00c7etinkaya gelecek 10 y\u0131l i\u00e7inde d\u00fcnyaya \u015fekil verecek olan enerji oyuncular\u0131 ile ilgili de\u011ferlendirmesini ise \u015f\u00f6yle dile getirdi.
\n“ABD, kaya gazi \u00fcretimi ile hem petrolde kendi d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131\u011f\u0131n\u0131 sona erdirme hem de ihra\u00e7 karar\u0131 verdi\u011fi takdirde d\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131ndaki do\u011falgaz fiyat dinamiklerini derinden etkileme konular\u0131nda \u00f6nemli bir akt\u00f6r olacakt\u0131r. Avrupa\u2019ya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Fransa ve Polonya\u2019n\u0131n kaya gaz\u0131 konular\u0131nda izleyece\u011fi politika ciddi \u00f6nem arz edecektir. Fransa su anda \u00e7evresel sebepler ile kaya gaz\u0131 \u00fcretimini yasaklam\u0131\u015f, Polonya ise mercek alt\u0131na alm\u0131\u015f durumdad\u0131r. \u00c7in\u2019in kaya gaz\u0131 konusunda olduk\u00e7a agresif hedefler telaffuz etmekte oldu\u011fu ve bu konuya \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6nem verdi\u011fi de belirtilmelidir. Petrol arz\u0131 olarak Irak\u2019\u0131n artan \u00fcretim seviyesi ile S.Arabistan\u2019dan sonra en b\u00fcy\u00fck ikinci petrol ihracat\u00e7\u0131s\u0131 olmas\u0131 beklenmektedir. Ayr\u0131ca i\u00e7 sava\u015f nedeni ile d\u00fc\u015fen Libya petrol \u00fcretiminin toparlanma h\u0131z\u0131 ve bu \u00fclkenin politik stabilitesi de \u00f6nemli fakt\u00f6rlerden olacakt\u0131r. Son olarak, Fukushima sonras\u0131 do\u011falgaza y\u00f6nelen ve d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck do\u011falgaz ithalat\u00e7\u0131s\u0131 konumundaki Japonya\u2019n\u0131n n\u00fckleer politikalar\u0131n\u0131n evrimi bu pazar\u0131 etkileyebilecek \u00f6nemli unsurlardand\u0131r.”<\/p>\n

Kaynak: Bloomberght<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.“T\u00fcrkiye Enerji ile \u015eahlanacak” yaz\u0131 dizisinin son b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Deloitte Enerji Lideri Sibel \u00c7etinkaya, d\u00fcnyada enerji trendlerinden, ABD – \u0130ran \u00e7eki\u015fmesine n\u00fckleer santrallerden bor […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5709,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,47,48,43],"tags":[2018,2017,2013,1926,92,2011,35370,70,58,2016,2012,21,59,2014,2019,2015],"views":765,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5708"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5708"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5708\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5711,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5708\/revisions\/5711"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5709"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5708"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5708"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5708"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}