{"id":56882,"date":"2016-08-26T13:19:25","date_gmt":"2016-08-26T10:19:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=56882"},"modified":"2016-08-26T13:20:07","modified_gmt":"2016-08-26T10:20:07","slug":"madde-75-ile-turkiyenin-enerji-politikasinda-nasil-bir-rota-cizilecektir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/madde-75-ile-turkiyenin-enerji-politikasinda-nasil-bir-rota-cizilecektir\/","title":{"rendered":"(Turkish) Madde 75 \u0130le T\u00fcrkiye\u2019nin Enerji Politikas\u0131nda Nas\u0131l Bir Rota \u00c7izilecektir?"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

<\/p>\n

Enerji, T\u00fcrkiye\u2019nin kalk\u0131nma planlar\u0131nda ve 2023 vizyonunda stratejik \u00f6nem verilen konular\u0131n ba\u015f\u0131nda gelmekte ve T\u00fcrkiye ekonomisi i\u00e7in, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, iklim dostu enerji \u00fcretimi ve enerji verimlili\u011fi konular\u0131 stratejik bir \u00f6neme sahiptir.<\/strong><\/span><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin yo\u011fun g\u00fcndeminde, enerji konusunda politikalar\u0131 takip etmek ve bu politikalar\"elektrik-iletim-sektoru\"<\/a>\u0131n etkilerini irdelemek \u00e7ok \u00f6nemli hale geliyor. Keza, enerji politikalar\u0131, orta ve uzun vadede T\u00fcrkiye ekonomisinin gelece\u011fine y\u00f6n verecektir.<\/p>\n

Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta, T\u00fcrkiye g\u00fcndeminin ilgi \u00e7ekici konular\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda T\u00fcrkiye Varl\u0131k Fonu yasa tasar\u0131s\u0131 geliyordu. Ancak, yasa tasar\u0131s\u0131n\u0131n i\u00e7inde enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 da do\u011frudan ilgilendiren ve \u00fclkemizin kamu kaynaklar\u0131n\u0131 etkileyen bir madde daha Meclis taraf\u0131ndan onayland\u0131.<\/p>\n

Madde 75 ne diyor?<\/strong><\/h3>\n

20 A\u011fustos 2016\u2019da kabul edilen kanuni de\u011fi\u015fikliklerde enerji meselesini do\u011frudan ilgilendiren Madde 75\u2019in ile \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131ld\u0131 ve Bakanlar Kurulu\u2019na t\u00fcm di\u011fer b\u00fcrokratik mekanizmalar\u0131 ortadan kald\u0131rabilecek geni\u015f yetkiler verildi. Ge\u00e7ti\u011fimiz Cumartesi sabaha kar\u015f\u0131 kabul edilen Madde 75 Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na onaya sunulacak.<\/p>\n

Yasa kapsam\u0131nda, denetimsizli\u011fi artt\u0131racak ve kamu b\u00fct\u00e7esine b\u00fcy\u00fck ek y\u00fckler getirerek b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131na sebep olabilecek imtiyazlar, Bakanlar Kurulu taraf\u0131ndan \u015firketlere sunulabilecek.<\/p>\n

Yasa maddesi ile beraber Bakanlar Kurulu, Ekonomi Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n \u00f6nerdi\u011fi projelere, vergi, te\u015fvikler, arazi ve bina tahsisi, denetim ve onay s\u00fcre\u00e7leri ile \u00fcretim maliyetlerini y\u00fcklenme alanlar\u0131nda destekleri verebilecek.<\/p>\n

\u00d6ncelikle, devlet, ilgili yat\u0131r\u0131mlar hayata ge\u00e7ebilsin diye \u00f6nemli vergi gelirlerinden vazge\u00e7ebilecek.<\/p>\n

Kurumlar Vergisinden Muafiyet<\/strong><\/h3>\n

Bakanlar Kurulu, yasa maddesine g\u00f6re, ilgili projelere, kurumlar vergisini\u00a0y\u00fczde 100oran\u0131nda uygulayabilecek. Bu kurumlar vergisi muafiyetinin ne kadar uygulanaca\u011f\u0131 ise iki alternatif bi\u00e7imde belirlenebilir. Birinci alternatife g\u00f6re, yap\u0131lan yat\u0131r\u0131m\u0131n\u00a0iki kat\u0131na\u00a0ula\u015f\u0131lana kadar kurumlar vergisi muafiyeti uygulanabilir. Ya da 10 y\u0131l boyunca kurumlar vergisi muafiyeti verilebilir.<\/p>\n

Stopaj Muafiyeti<\/strong><\/h3>\n

\u015eirketlerin, emlak ya da hisse senedi satt\u0131klar\u0131nda stopaj \u00f6d\u00fcyorlar.\u00a0Madde kapsam\u0131nda, bu gelirlere de muafiyet verilebiliyor.<\/p>\n

Son olarak ise,\u00a0g\u00fcmr\u00fck vergisinden de\u00a0muafiyet karar\u0131 al\u0131nabilecek.<\/p>\n

49 Y\u0131l Bedelsiz Kiralama<\/strong><\/h3>\n

E\u011fer yat\u0131r\u0131m, hazineye ait bir arazi veya m\u00fclkte yap\u0131lacak olursa,\u00a049 Y\u0131l Bedelsiz Kiralamakarar\u0131 al\u0131nabilecek.<\/p>\n

Bedelsiz \u00d6zelle\u015ftirme<\/strong><\/h3>\n

Hatta yat\u0131r\u0131m biter ve ayr\u0131ca sadece 5 y\u0131l boyunca, \u00e7al\u0131\u015fan hedefini tutturursa,\u00a0\u015firket bedelsiz olarak kamu arazisine ve m\u00fclk\u00fcne sahip olabilir.<\/p>\n

%50 \u0130ndirimli Elektrik<\/strong><\/h3>\n

\u00dcstelik, \u015eirketlere , enerji t\u00fcketiminde,\u00a010 y\u0131l boyunca y\u00fczde 50 indirimle\u00a0elektrik deste\u011fi verilebilecek. \u015eirketler, bunu indirimi i\u015fletme d\u00f6nenimde kar\u015f\u0131layabilecek.<\/p>\n

10 Y\u0131l Risksiz Kredi F\u0131rsat\u0131<\/strong><\/h3>\n

\u015eirketler e\u011fer yat\u0131r\u0131m i\u00e7in kredi \u00e7ekerlerse,\u00a010 y\u0131l boyunca\u00a0bu yat\u0131r\u0131m kredisinin\u00a0faizlerini devlet kar\u015f\u0131lanabilir. Kredi i\u00e7in hibe verilebilir, kar pay\u0131na destek verilebilir. Yani, yat\u0131r\u0131m\u0131n ortaya \u00e7\u0131kacak\u00a0t\u00fcm kredi risklerini, devlet \u00fcstlenecek.<\/p>\n

Asgari \u00dccretin 20 Kat\u0131 Maa\u015f<\/strong><\/h3>\n

Madde 75 kapsam\u0131nda, Projelerde belirlenen nitelikli \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n her biri i\u00e7in ayl\u0131k asgari \u00fccretin 20 kat\u0131na kadar \u00fccret deste\u011fi de verilebilecek.\u00a0\u015eirketler devletin paras\u0131 ile onlarca yakla\u015f\u0131k 33000 TL\u2019ye maa\u015fl\u0131 eleman \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabilecek.\u00a0T\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ise 10 y\u0131l boyunca i\u015fveren sigorta prim pay\u0131n\u0131 da Bakanlar Kurulu \u00f6deme karar\u0131n\u0131 alabilir.<\/p>\n

M\u00fc\u015fteri de Devlet<\/strong><\/h3>\n

Yasa kapsam\u0131ndaki di\u011fer ilgin\u00e7 madde ise al\u0131nabilecek kararlar ile s\u00fcresi belirsiz bir bi\u00e7imde \u00fcr\u00fcnlere yine \u00fcr\u00fcn birim fiyat\u0131 Bakanlar Kurulu taraf\u0131ndan belirlenecek \u015fekilde al\u0131m garantisi uygulanabilir.<\/p>\n

Yat\u0131r\u0131m\u0131n Y\u00fczde 49\u2019u da devletten!<\/strong><\/h3>\n

Yasa kapsam\u0131nda, e\u011fer karar verilirse, yat\u0131r\u0131m\u0131n %49\u2019unu da devlet ortak olarak \u00fcstelenebilir. Devlet yat\u0131r\u0131m\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 10 y\u0131l i\u00e7inde elden \u00e7\u0131karmak zorunda. Yani, yat\u0131r\u0131m\u0131n kurulu\u015f a\u015famas\u0131ndaki maliyetlerine de ortak olacak olan devlet, yat\u0131r\u0131m\u0131 10 y\u0131l i\u00e7inde,\u00a0belki de kar etmeye ba\u015flamadan, yeterince de\u011ferlenmeden satmak zorunda.<\/p>\n

Tek Bir Proje T\u00fcm Destekleri Alabilir<\/strong><\/h3>\n

Bakanlar Kurulu bu desteklerin tamam\u0131n\u0131 bir projeye verebilir. Yasaya g\u00f6re, her proje her maddeden faydalanabilir. Yukar\u0131daki desteklerin toplam\u0131, bir yat\u0131r\u0131m\u0131n hayata ge\u00e7mesi i\u00e7in gerekli olan maliyetlerin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc devlete y\u00fckleyebilir. Devlet, yat\u0131r\u0131m\u0131n maliyetlerinin milyarlarca b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00f6deyecek ama \u015firketler yat\u0131r\u0131m\u0131n sahibi olacak.<\/p>\n

Ayr\u0131ca, Bakanlar Kurulu Madde 75 ile bir projenin ge\u00e7mesi gereken t\u00fcm izinleri ve denetim s\u00fcre\u00e7lerini iptal edebilir. Yani, devlet, bir yat\u0131r\u0131m\u0131n t\u00fcm risklerini \u00fcstlenmek ile kalm\u0131yor, bu yat\u0131r\u0131m\u0131n ekonomiye faydal\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleyecek olan, kamu \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131n denetleyen t\u00fcm s\u00fcre\u00e7leri iptal edebilir.<\/p>\n

\u0130dari \u0130stisnalar!<\/strong><\/h3>\n

Keza yasa kapsam\u0131nda, di\u011fer t\u00fcm kanunlarda belirlenen ve projelerin uygunlu\u011funu, ekonomiye ve istihdama katk\u0131s\u0131n\u0131n kamu taraf\u0131ndan denetlenmesini sa\u011flayan t\u00fcm denetim mekanizmalar\u0131 ortadan kalk\u0131yor. Bakanlar Kurulu t\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7lere istisna verebilir.<\/p>\n

\u00c7ED Raporlar\u0131, Santral Lisans De\u011ferlendirmeleri, Yasalara uygunluk de\u011ferlendirmeleri vs. vs. hepsi es ge\u00e7ilebilir.<\/p>\n

Yani, hi\u00e7bir denetimi yap\u0131lmayan, ekonomik fayda analizleri incelenmeyen, \u00e7evre etkisi incelenmeyen bir projenin t\u00fcm ekonomik risklerini Bakanlar Kurulu \u00fcstlenebilir, \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n\u0131 paras\u0131n\u0131 verebilir, vergisiz kazan\u00e7 elde etmelerini sa\u011flayabilir.<\/p>\n

\u00d6zetle, Bakanlar Kurulu isterse, araziyi bedava verecek, yat\u0131r\u0131m\u0131na para koyacak, y\u0131llarca vergi almayacak, \u00e7al\u0131\u015fan maa\u015f\u0131n\u0131 \u00f6deyecek. \u00dcst\u00fcne \u00fcst\u00fck, yat\u0131r\u0131m\u0131n m\u00fc\u015fterisi de olacak.<\/p>\n

\u015eeffafl\u0131k Meselesi<\/strong><\/h3>\n

Madde 75 hi\u00e7bir darbenin hayal edemeyece\u011fi bir \u015fekilde \u015firketlere imtiyazlar sa\u011fl\u0131yor.\u00a0Kamu kaynaklar\u0131n\u0131n, hi\u00e7bir denetime sunulmadan \u015firketlere verilmesini olanakl\u0131 hale getiriyor. \u0130zinsiz ve lisanss\u0131z yat\u0131r\u0131m\u0131 onaylama konusunda, Bakanlar Kurulu tek yetkili olabilecek. \u00dcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck, bu imtiyazlar ile ekonomimizi b\u00fcy\u00fck tehlikeye atacak,\u00a0gelecek on y\u0131llar\u0131m\u0131z\u0131 verimsiz, kirli teknolojilere feda edecek olan termik santral projeleri, n\u00fckleer projeleri gibi projelerin \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

K\u00f6m\u00fcr ve N\u00fckleerin \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131l\u0131yor mu?<\/strong><\/h3>\n

Ekonomi Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n projeyi nas\u0131l belirleyece\u011fi ve Bakanlar Kurulu\u2019nun hangi kriterlere g\u00f6re karar alaca\u011f\u0131 konusunda ise b\u00fcy\u00fck bir soru i\u015fareti bulunuyor. Madde 75\u2019de \u201ckalk\u0131nma planlar\u0131 ve y\u0131ll\u0131k programlarda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen hedefler do\u011frultusunda \u00fclkemizin mevcut veya gelecekte ortaya \u00e7\u0131kabilecek ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lama, arz g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flama, d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltma, teknolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc sa\u011flama, yenilik\u00e7i, Ar-Ge yo\u011fun ve katma de\u011feri y\u00fcksek olma niteliklerine ayr\u0131 ayr\u0131 ya da birlikte sahip olan ve proje baz\u0131nda Ekonomi Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan desteklenmesine karar verilen yat\u0131r\u0131mlar\u201d deniliyor. Ancak bu ifade olduk\u00e7a sorunlu. T\u00fcrkiye\u2019nin arz g\u00fcvenli\u011fi politikalar\u0131 k\u00f6m\u00fcre santrallerinin artmas\u0131, d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ise Rusya ile Akkuyu n\u00fckleer santrali ile kar\u015f\u0131l\u0131k buldu. Benzer \u015fekilde mevcut politikalar \u00e7er\u00e7evesinde Haziran 2016\u2019da EPK yasas\u0131 ile verimsiz linyit projelerine ek mali destekler verilmesi kabul edildi ve darbe giri\u015fimi sonras\u0131 h\u00fck\u00fcmet yerli k\u00f6m\u00fcr santrallerinde y\u00fcksek fiyatl\u0131 al\u0131mlar\u0131n \u00f6n\u00fcn a\u00e7t\u0131<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen bu projeler bir t\u00fcrl\u00fc hayata ge\u00e7irilemiyor. \u00d6rne\u011fin k\u00f6m\u00fcr projeleri yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n ilgisini \u00e7ekmiyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc hem k\u00fcresel ekonomik geli\u015fmeler hem de iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, sa\u011fl\u0131k gibi etkiler y\u00fcz\u00fcnden bu projelerin verimsizli\u011fi \u00f6nemli tart\u0131\u015fma konusudur.<\/p>\n

Bir\u00e7ok \u00fclke \u00f6zellikle k\u00f6m\u00fcr s\u0131ras\u0131nda hali haz\u0131rda planlanm\u0131\u015f yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 iptal ediyor. Hatta yeni kurulan Kosova bile Nisan ay\u0131nda termik santral projesini iptal etti.(http:\/\/www.kosid.org\/en\/news\/62).<\/a><\/p>\n

Peki yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n ilgisini \u00e7ekmeyen, karl\u0131l\u0131k sorunlar\u0131 ya\u015fayan, toplumsal d\u00fczeyde ciddi tepkiler do\u011furan, \u00fclkelerin vazge\u00e7ti\u011fi projeler T\u00fcrkiye i\u00e7in nas\u0131l bu kadar \u00f6nemli olabilir ki?<\/p>\n

D\u00fc\u015f\u00fck karbon ekonomisinde rekabet artarken T\u00fcrkiye\u2019nin y\u00fcksek karbon ekonomisine ve o mant\u0131\u011fa hizmet eden politikalara d\u00f6nmesi do\u011fru mu?<\/p>\n

Haz\u0131rlayan: \u00d6nder Algedik<\/p>\n

onderalgedik.com<\/a><\/p>\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. Enerji, T\u00fcrkiye\u2019nin kalk\u0131nma planlar\u0131nda ve 2023 vizyonunda stratejik \u00f6nem verilen konular\u0131n ba\u015f\u0131nda gelmekte ve T\u00fcrkiye ekonomisi i\u00e7in, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, iklim dostu enerji \u00fcretimi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":27853,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53],"tags":[2375,63,67,1009,2698,477,165,18,532,1675,31286,71,1248,846,31287],"views":730,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56882"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=56882"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56882\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":56884,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56882\/revisions\/56884"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27853"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56882"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56882"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=56882"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}