{"id":56584,"date":"2016-08-18T11:25:22","date_gmt":"2016-08-18T08:25:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=56584"},"modified":"2016-08-18T11:26:01","modified_gmt":"2016-08-18T08:26:01","slug":"turkiye-israil-normallesmesi-ile-akdenizde-uclu-isbirligi-modeli-olusur-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/turkiye-israil-normallesmesi-ile-akdenizde-uclu-isbirligi-modeli-olusur-mu\/","title":{"rendered":"(Turkish) Normalle\u015fme \u0130le Akdeniz\u2019de \u00dc\u00e7l\u00fc \u0130\u015fbirli\u011fi Modeli Olu\u015fur mu?"},"content":{"rendered":"<p class=\"qtranxs-available-languages-message qtranxs-available-languages-message-en\">Sorry, this entry is only available in <a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56584\" class=\"qtranxs-available-language-link qtranxs-available-language-link-tr\" title=\"Turkish\">Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p><p><\/p>\n<div class=\"hsaalicc-text\" style=\"color: #0a0a0a;\"><strong>T\u00fcrkiye\u2019nin \u0130srail ile olan ili\u015fkilerinin normalle\u015fmesiyle ilgili anla\u015fmas\u0131 nihayet d\u00fcn T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u2019nin g\u00fcndemindeydi.<\/strong><\/div>\n<div class=\"hsaalicc-text\" style=\"color: #0a0a0a;\">\n<p class=\"selectionShareable\">Onaylanmas\u0131yla birlikte yeni bir s\u00fcre\u00e7 ba\u015flayacak. Tabii bu s\u00fcreci izleyenler \u00f6ncelikle T\u00fcrkiye-\u0130srail aras\u0131ndaki ikili ili\u015fkilerde kaydedilecek geli\u015fmeleri merakla bekliyorlar. Ne zaman iki \u00fclke aras\u0131nda yeniden B\u00fcy\u00fckel\u00e7iler temsil<a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/normallesme-olursa-israil-turkiye-boru-hatti-2019a-yetisebilir.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignright size-medium wp-image-48161\" src=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/normallesme-olursa-israil-turkiye-boru-hatti-2019a-yetisebilir-300x165.jpg\" alt=\"normallesme-olursa-israil-turkiye-boru-hatti-2019a-yetisebilir\" width=\"300\" height=\"165\" srcset=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/normallesme-olursa-israil-turkiye-boru-hatti-2019a-yetisebilir-300x165.jpg 300w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/normallesme-olursa-israil-turkiye-boru-hatti-2019a-yetisebilir-500x276.jpg 500w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/normallesme-olursa-israil-turkiye-boru-hatti-2019a-yetisebilir-80x44.jpg 80w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/normallesme-olursa-israil-turkiye-boru-hatti-2019a-yetisebilir.jpg 696w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a> g\u00f6revine ba\u015flayacak, normalle\u015fmenin T\u00fcrkiye\u2019nin bu y\u0131l ciddi darbe yiyen turizm sekt\u00f6r\u00fcne katk\u0131s\u0131 ne \u00f6l\u00e7\u00fcde olacak, ikili i\u015fbirli\u011fi hangi alanlarda yo\u011funla\u015facak ve buna benzer sorular\u2026<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Asl\u0131nda \u0130srail ile T\u00fcrkiye\u2019nin ili\u015fkilerinin normalle\u015fmesiyle birlikte Do\u011fu Akdeniz\u2019de yeni bir \u00fc\u00e7l\u00fc i\u015fbirli\u011fi modelinin belirmesi de m\u00fcmk\u00fcn. Bu da T\u00fcrkiye-\u0130srail-K\u0131br\u0131s (burada tabii ki sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015f, birle\u015fik bir K\u0131br\u0131s\u2019tan s\u00f6z ediyoruz) aras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bu \u00fc\u00e7 \u00fclkeyi birbirine yak\u0131nla\u015ft\u0131ran ve \u00fc\u00e7l\u00fc i\u015fbirli\u011fine zorlayan alan ise \u201cenerji\u201d.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">T\u00fcrkiye ile \u0130srail aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin 2010 y\u0131l\u0131nda Mavi Marmara trajedisiyle birlikte bozulmas\u0131ndan bu yana Do\u011fu Akdeniz\u2019de enerji alan\u0131nda bir\u00e7ok geli\u015fme oldu. \u00d6ncelikle K\u0131br\u0131s a\u00e7\u0131klar\u0131nda bulunan do\u011fal gaz yataklar\u0131, ard\u0131ndan \u0130srail\u2019in Tamar ve Leviathan a\u00e7\u0131k deniz do\u011fal gaz yataklar\u0131 Do\u011fu Akdeniz\u2019in yeni bir do\u011fal gaz \u00fcretim havzas\u0131 haline gelebilece\u011fini g\u00f6sterdi.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">T\u00fcrkiye hem \u0130srail hem K\u0131br\u0131s ile ili\u015fki engelli oldu\u011fu i\u00e7in s\u00f6z konusu do\u011fal gaz projelerinin fizibilite \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda sadece oyun bozma \u00f6zelli\u011fini kullanabildi. Oysa, hem T\u00fcrkiye hem enerji \u015firketleri, hem de \u0130srail ve K\u0131br\u0131s pek ala biliyorlar ki, \u0130srail ile K\u0131br\u0131s aras\u0131nda ba\u015flat\u0131lacak ve iki \u00fclkenin do\u011fal gaz yataklar\u0131n\u0131n \u00fcretimlerini birlikte de\u011ferlendirecek bir projenin ger\u00e7ekle\u015fmesi T\u00fcrkiye kat\u0131lmad\u0131k\u00e7a \u00e7ok zor. B\u00f6lgedeki do\u011fal gaz\u0131n Avrupa\u2019ya naklinin ticari bak\u0131mdan en kolay ve uygulanabilir yolu T\u00fcrkiye\u2019den ge\u00e7iyor.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">K\u0131br\u0131s a\u00e7\u0131klar\u0131nda bulunan Afrodit do\u011fal gaz yata\u011f\u0131n\u0131n 113 ile 200 milyar metrek\u00fcp aras\u0131nda bir potansiyeli oldu\u011fu s\u00f6yleniyor. Bu kayna\u011f\u0131n tek ba\u015f\u0131na \u00f6yle Avrupa\u2019ya do\u011fal gaz nakli i\u00e7in dikkate al\u0131nabilecek \u00f6nemde bir ticari f\u0131rsat olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">\u0130srail\u2019in Tamar yata\u011f\u0131n\u0131n 303, Leviathan\u2019\u0131n ise 620 milyar metrek\u00fcp kapasiteye sahip olduklar\u0131 s\u00f6yleniyor. \u0130srail\u2019in bu kaynaklardaki do\u011fal gaz\u0131n\u0131n ticari olarak de\u011ferlendirilip Avrupa\u2019ya nakli d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde do\u011fal olarak akla hemen T\u00fcrkiye geliyor. Ancak bu iki \u00fclke K\u0131br\u0131s ile i\u015fbirli\u011fi yapmad\u0131k\u00e7a Akdeniz dibinde aralar\u0131nda bir do\u011fal gaz boru hatt\u0131 in\u015faas\u0131 g\u00fc\u00e7 zira bu hat K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n m\u00fcnhas\u0131r ekonomik b\u00f6lgesinden ge\u00e7mek zorunda. Bu durum K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck miktarda da olsa Afrodit yata\u011f\u0131n\u0131 da kapsayan bir i\u015fbirli\u011fini ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz k\u0131l\u0131yor. O zaman miktar 1 trilyon metrek\u00fcp\u00fcn \u00fczerine \u00e7\u0131k\u0131yor ve ticari bak\u0131mdan da ilgi \u00e7ekebilecek bir hal al\u0131yor.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f politikas\u0131nda \u00fc\u00e7l\u00fc i\u015fbirli\u011fi mekanizmalar\u0131n\u0131n \u00f6nemli yeri vard\u0131r. 90\u2019l\u0131 y\u0131llarda Bat\u0131\u2019da T\u00fcrkiye-Romanya-Bulgaristan aras\u0131nda, Do\u011fu\u2019da da T\u00fcrkiye-G\u00fcrcistan-Azerbaycan aras\u0131nda kurulan \u00fc\u00e7l\u00fc i\u015fbirli\u011fi mekanizmalar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin kom\u015fular\u0131yla ili\u015fkilerinin geli\u015fmesinde, e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fcn artmas\u0131nda i\u015flevsel bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Benzer i\u015fbirli\u011fi modelleri 21. Y\u00fczy\u0131la girdi\u011fimiz y\u0131llardan itibaren farkl\u0131 co\u011frafyalarda da denenmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin, T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6nemli bir d\u0131\u015f politika uygulamas\u0131 olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u201ckolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k\u201d rol\u00fc Ortado\u011fu\u2019da T\u00fcrkiye-Suriye-\u0130srail, T\u00fcrkiye-\u0130srail-Filistin gibi \u00fc\u00e7l\u00fc denemelere yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar\u0131n sonradan neden y\u00fcr\u00fcmedi\u011fi konusuna burada girmeyelim.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Daha uzak co\u011frafyalarda benzer bir \u00f6rnek T\u00fcrkiye-Afganistan-Pakistan aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Balkan co\u011frafyas\u0131nda T\u00fcrkiye bu modeli S\u0131rbistan ve Bosna-Hersek ile de kurmu\u015f ve y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Bu \u00fc\u00e7l\u00fc i\u015fbirli\u011fi mekanizmalar\u0131ndan bug\u00fcn i\u015flevselli\u011fini ve ger\u00e7ekten geli\u015fmi\u015f ticaret, ekonomi ve g\u00fcvenlik alanlar\u0131nda somut projelerle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini kan\u0131tlayanlar\u0131n ba\u015f\u0131nda T\u00fcrkiye-G\u00fcrcistan-Azerbaycan aras\u0131ndaki \u00fc\u00e7l\u00fc yap\u0131 geliyor. Bu \u00fc\u00e7 \u00fclke aras\u0131nda Bak\u00fc-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hatt\u0131, Bak\u00fc-Tiflis-Eruzurum Do\u011fal Gaz Boru Hatt\u0131, Kars-Tiflis-Bak\u00fc Demiryolu gibi projeler i\u015fbirli\u011fini somut alanlarda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir uygulamaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Son zamanlarda Kafkasya co\u011frafyas\u0131nda T\u00fcrkiye-Azerbaycan-\u0130ran, T\u00fcrkiye-Azerbaycan-T\u00fcrkmenistan \u00fc\u00e7l\u00fc toplant\u0131lar\u0131 da yap\u0131l\u0131r oldu. T\u00fcrkiye ile Rusya aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin normalle\u015fmesi s\u00fcreciyle birlikte bu defa T\u00fcrkiye-Rusya-Azerbaycan \u00fc\u00e7l\u00fc toplant\u0131lar\u0131ndan dahi s\u00f6z edilmeye ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Akdeniz\u2019de de T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131nda baz\u0131 \u00fclkeler bu t\u00fcr \u00fc\u00e7l\u00fc yap\u0131lar kuruyorlar. \u00d6rne\u011fin, \u0130srail-M\u0131s\u0131r-Yunanistan, \u0130srail-K\u0131br\u0131s-Yunanistan gibi \u00f6rnekler mevcut.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Enerji kaynaklar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitlendirilmesi kaynak g\u00fcvenli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan t\u00fcm d\u00fcnyada \u00fczerinde en \u00e7ok durulan konulardan birini olu\u015fturuyor. T\u00fcrkiye do\u011fal gaz ithalat\u0131nda d\u00fcnyada be\u015finci, do\u011fal gaz t\u00fcketiminde ise Avrupa\u2019da d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u0131rada yer al\u0131yor. Do\u011fal gaz ithalat\u0131m\u0131z\u0131n %55\u2019i Rusya, %16\u2019s\u0131 \u0130ran, %13\u2019\u00fc de Azerbaycan\u2019dan geliyor. \u0130thal etti\u011fimiz do\u011fal gaz\u0131n %99\u2019unu da t\u00fcketiyoruz.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Bu tablo T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011fal gaz kaynaklar\u0131nda enerji g\u00fcvenli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan tatmin edici bir kaynak \u00e7e\u015fitlili\u011fi olu\u015fturmuyor. Dolay\u0131s\u0131yla, \u0130srail ve K\u0131br\u0131s ile yap\u0131labilecek i\u015fbirli\u011fi T\u00fcrkiye\u2019nin enerji g\u00fcvenli\u011fini oldu\u011fu kadar, T\u00fcrkiye \u00fczerinden Avrupa\u2019ya do\u011fal gaz naklinde de kaynak \u00e7e\u015fitlili\u011fi olu\u015fturaca\u011f\u0131ndan, Avrupa\u2019n\u0131n enerji g\u00fcvenli\u011fini de art\u0131rma potansiyelini ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">\u00d6nemli ekonomik projelerin \u00f6n\u00fcn\u00fc siyasi sorunlar t\u0131kar. K\u0131br\u0131s sorununun hala \u00e7\u00f6z\u00fcmlenememi\u015f olmas\u0131 bu sat\u0131rlar\u0131 okuyanlar\u0131n akl\u0131na hemen bu soruyu getirecektir. Bununla beraber, \u00f6nemli siyasi sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn i\u015flevsel yakla\u015f\u0131mla geli\u015ftirilen, ortak menfaatleri birle\u015ftiren ekonomik ve ticari projeler \u00fczerinden a\u015f\u0131labildi\u011finin \u00f6rnekleri de mevcuttur.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">T\u00fcrkiye ile \u0130srail aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin normalle\u015fmesi s\u00fcrecinin ilk g\u00fcnlerinde ister istemez K\u0131br\u0131s sorununun da, \u00f6nce adada ki T\u00fcrk ve Rum toplumlar\u0131 aras\u0131nda, ard\u0131ndan T\u00fcrkiye ile K\u0131br\u0131s aras\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesine giden bir s\u00fcreci tetikleyebilece\u011fini akl\u0131m\u0131za getirmektedir.<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Yazan: \u00dcnal \u00c7evik\u00f6z<\/p>\n<p class=\"selectionShareable\">Kaynak:\u00a0<a style=\"color: #1e73be;\" href=\"http:\/\/sosyal.hurriyet.com.tr\/yazar\/unal-cevikoz_617\/turkiye-israil-normallesmesi-akdenizde-yeni-bir-uclu-isbirligi-modeline-yol-acar-mi_40198526\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow\">H\u00fcrriyet<\/a><\/p>\n<\/div>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. T\u00fcrkiye\u2019nin \u0130srail ile olan ili\u015fkilerinin normalle\u015fmesiyle ilgili anla\u015fmas\u0131 nihayet d\u00fcn T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u2019nin g\u00fcndemindeydi. Onaylanmas\u0131yla birlikte yeni bir s\u00fcre\u00e7 ba\u015flayacak. Tabii [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":48161,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53],"tags":[31152,31157,20495,31153,7947,31154,7809,3885,63,67,1009,2698,165,9236,31155,12938,30357,31156],"views":619,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56584"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=56584"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56584\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":56586,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56584\/revisions\/56586"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48161"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56584"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56584"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=56584"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}