{"id":55448,"date":"2016-07-18T13:26:10","date_gmt":"2016-07-18T10:26:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=55448"},"modified":"2016-07-18T13:26:48","modified_gmt":"2016-07-18T10:26:48","slug":"yorum-israil-ve-turkiyenin-anlasmasindaki-jeopolitik-sifreler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/yorum-israil-ve-turkiyenin-anlasmasindaki-jeopolitik-sifreler\/","title":{"rendered":"(Turkish) Yorum: \u0130srail ve T\u00fcrkiye’nin Anla\u015fmas\u0131ndaki Jeopolitik \u015eifreler!"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

<\/p>\n

Jeopolitik\u00e7i ve Stratejist Dr. Nejat Tarak\u00e7\u0131, \u0130srail ve T\u00fcrkiye anla\u015fmas\u0131n\u0131n b\u00f6lgedeki jeopolitik \u015fifrelerini masaya yat\u0131rmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Davos 2009 sonras\u0131 k\u0131r\u0131lganla\u015fan ve 2010 daki Mavi Marmara olay\u0131 ile dibe vuran T\u00fcrkiye- \u0130srail ili\u015fkileri 7 y\u0131l sonra yap\u0131lan bir anla\u015fma ile normalle\u015fme s\u00fcrecine girmi\u015ftir. Her iki \u00fclkeyi yeniden yak\u0131nla\u015fmaya zorlayan jeopolitik \u015fartlar enerji ve g\u00fcvenlik eksenindeki ortak \u00e7\u0131karlardan kaynaklanmaktad\u0131r. <\/strong><\/p>\n

Bu anla\u015fma ile\u00a0b\u00f6lgeye ve T\u00fcrkiye ye sa\u011flayabilece\u011fi potansiyel jeopolitik avantaj ve kazan\u00e7lar\u0131n enerjiden de \u00f6te \u00e7ok \u00f6nemli sonu\u00e7lar do\u011furmas\u0131 da\"turkiye-ile-israil-anlasmaya-vardi\"<\/a> m\u00fcmk\u00fcn olmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130srail\u2019in Yeni Enerji Kaynaklar\u0131<\/strong><\/p>\n

Bulunamayan enerji en pahal\u0131 enerji olmakla beraber, pazarlanamayan yani sat\u0131lamayan enerji de bo\u015fa akan bir su gibidir. \u00d6zellikle deniz taban\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan enerjinin g\u00fcvenlik risk ve tehlikeleri \u00e7ok daha fazlad\u0131r. 2009 y\u0131l\u0131nda \u0130srail in karasular\u0131 ve M\u00fcnhas\u0131r Ekonomik B\u00f6lgesinde (MEB) son derece zengin do\u011falgaz ve petrol rezervleri bulundu. Bu ke\u015ffi, K\u0131br\u0131s \u0131n etraf\u0131, L\u00fcbnan, Suriye, Gazze ve M\u0131s\u0131r \u0131n Nil Deltas\u0131[1] takip etti. \u00d6zetle Do\u011fu Akdeniz potansiyel olarak yeni bir Basra K\u00f6rfezi haline geldi. Eksik olan limanlar, depolar, boru hatlar\u0131, iskeleler, y\u00fckleme terminalleri ile bunlar\u0131n g\u00fcvenli\u011fidir. Katar, \u0130ran, Irak, Kuveyt, BAE, Suudi Arabistan petrol ve do\u011fal gaz\u0131n\u0131n da boru hatlar\u0131 ile Do\u011fu Akdeniz e ak\u0131t\u0131lmas\u0131 projeleri ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi takdirde, b\u00f6lge d\u00fcnyan\u0131n Enerji Merkezi haline gelecektir. \u0130srail, be\u015f y\u0131l \u00f6nce 2016 da do\u011falgaz ihrac\u0131na ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. Ancak Ortado\u011fu daki geli\u015fmeler buna izin vermedi. T\u00fcrkiye, \u0130srail ve M\u0131s\u0131r hari\u00e7 b\u00f6lgedeki \u00fclkelerin hi\u00e7 birinde siyasi istikrar yoktur ve k\u0131sa vadede de olmas\u0131 beklenmemektedir. Bu nedenle T\u00fcrkiye-\u0130srail anla\u015fmas\u0131n\u0131n esas amac\u0131 \u00f6ncelikle \u0130srail gaz ve petrol\u00fcn\u00fcn en uygun co\u011frafi konumdaki T\u00fcrkiye \u00fczerinden Avrupa pazarlar\u0131na aktar\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Rusya Kilit Bir \u00dclke<\/strong><\/p>\n

\u0130srail T\u00fcrkiye yeniden yak\u0131nla\u015f\u0131rken, bu s\u00fcrece Rusya n\u0131n da dahil olmas\u0131 kimseyi \u015fa\u015f\u0131rtmamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Suriye krizine fiili m\u00fcdahalede bulunan Rusya, hem Suriye nin yeni siyasi yap\u0131lanmas\u0131nda, hem de Do\u011fu Akdeniz deki enerji denkleminde s\u00f6z sahibi olmu\u015ftur. Suriye 2011 de kendi karasular\u0131 ve MEB indeki t\u00fcm enerji arama, \u00e7\u0131karma, i\u015fletme ve pazarlama yetkisini Rusya ya vermi\u015ftir. Bu durumda \u0130srail ile Rusya n\u0131n Do\u011fu Akdeniz de enerji alan\u0131nda i\u015fbirli\u011fi yapmas\u0131 zorunlu hale gelmi\u015ftir. Rusya n\u0131n stratejik kazanc\u0131, Do\u011fu Akdeniz deki enerji pazarlamas\u0131nda s\u00f6z sahibi olarak, k\u0131ta Avrupas\u0131 ndaki pazarlar\u0131n\u0131 kaybetme riskini bertaraf etmesidir. Ayr\u0131ca Rusya n\u0131n G\u00fcney Ak\u0131m Projesini de Do\u011fu Akdeniz projesi ile destekleme olana\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kabilir. Baz\u0131 enerji uzmanlar\u0131 \u0130srail in sahip oldu\u011fu do\u011fal gaz kaynaklar\u0131n\u0131 Avrupa y\u0131 beslemek i\u00e7in yetersiz oldu\u011funu, as\u0131l amac\u0131n fazla gaz\u0131n T\u00fcrkiye ye sat\u0131lmas\u0131 oldu\u011funu ileri s\u00fcrmektedirler. Bu projeye sadece \u0130srail gaz\u0131n\u0131 esas alarak bakmak yetersiz kalacakt\u0131r. Proje uzun vadelidir ve b\u00f6lgedeki t\u00fcm mevcut ve potansiyel kaynaklar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye \u00fczerinden nakli s\u00f6z konusudur.<\/p>\n

T\u00fcrkiye Kilit \u00dclke: Beklentiler \u2013 Olas\u0131 Kazan\u0131mlar<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye enerji \u00fcretim \u00e7emberi ile \u00e7evrili bir co\u011frafyada enerji a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 \u00e7eken bir \u00fclkedir. Buna ra\u011fmen Rusya hari\u00e7, hi\u00e7bir \u00fclke ile kal\u0131c\u0131, g\u00fcvenilir bir enerji tedarik sistemi kuramam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130srail gaz\u0131 bu anlamda bir f\u0131rsat sunmaktad\u0131r. Do\u011fu Akdeniz de nerede petrol ve do\u011fal gaz \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rsa \u00e7\u0131kar\u0131ls\u0131n, en verimli ve g\u00fcvenilir da\u011f\u0131t\u0131m rotas\u0131 T\u00fcrkiye \u00fczerinden ge\u00e7mek zorundad\u0131r. Bu ba\u011flamda T\u00fcrkiye nin en \u00f6nemli avantaj\u0131 veya kazanc\u0131 petrol ve do\u011fal gaz\u0131 daha ucuz alman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda \u0130srail ve Rusya ile stratejik ortakl\u0131k stat\u00fcs\u00fcne ge\u00e7me olas\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu \u00fc\u00e7 \u00fclke bir anlamda g\u00f6lge bir federal yap\u0131da birle\u015fmi\u015f konumda olacaklard\u0131r. B\u00f6ylece \u0130srail- T\u00fcrkiye- Rusya otomatik olarak enerji odakl\u0131 ortak bir g\u00fcvenlik sistemine de ge\u00e7eceklerdir. \u0130srail enerji kaynaklar\u0131n\u0131n \u00f6ncelikle pazarlanmas\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda; son be\u015f y\u0131ldan bu yana dile getirilen ve enerji koridoru olarak betimlenen K\u00fcrt Koridorunun engellenmesi gerekmektedir. Ger\u00e7ekte Basra K\u00f6rfezi petrol ve do\u011fal gaz\u0131n\u0131n Akdeniz e ak\u0131t\u0131lmas\u0131 i\u00e7in K\u00fcrt koridoruna ihtiya\u00e7 yoktur. Bu koridorun temel amac\u0131 T\u00fcrkiye yi K\u00fcrtler vas\u0131tas\u0131yla g\u00fcneyden tamamen ku\u015fatmak ve T\u00fcrkiye K\u00fcrtleri ile birle\u015ftirmektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc 1950 li y\u0131llara ait boru hatt\u0131 projeleri Kerk\u00fck-Musul- Hayfa boru hatt\u0131 vas\u0131tas\u0131yla Irak petrol\u00fcn\u00fcn \u0130srail e ak\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmekteydi. Ancak o d\u00f6nemdeki b\u00f6lgedeki istikrars\u0131zl\u0131klar nedeniyle, Irak petrollerinin Hayfa yerine T\u00fcrkiye deki Yumurtal\u0131k a ak\u0131t\u0131lmas\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Hayfa hatt\u0131 Irak- \u00dcrd\u00fcn \u00fczerinden \u0130srail e uzanmaktad\u0131r. Bu hat faaliyete ge\u00e7ti\u011finde, Arabistan Yar\u0131madas\u0131 n\u0131 ba\u015ftanba\u015fa kat eden Trans-Arabistan Boru hatt\u0131n\u0131n da bu hatta eklemlenmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. B\u00f6ylece Suudi petrol\u00fc de Hayfa ya ak\u0131t\u0131labilir. Bu hat kolayca onar\u0131larak i\u015fletmeye al\u0131nabilir. Belki de al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcncel durumda Kerk\u00fck ve Musul petrollerinin kontrol\u00fcn\u00fc ele ge\u00e7iren ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k yanl\u0131s\u0131 Barzani yi \u0130srail in kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z destek vermesinin temel nedeni bence budur.<\/p>\n

Ancak Irak merkezi h\u00fck\u00fcmeti Felluce den sonra \u0130ran \u0131n da deste\u011fi ile Musul u I\u015e\u0130D den geri almaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. \u00d6zetle Barzani b\u00f6lgesinin siyasi gelece\u011fi tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Bu durumda yeniden \u0130srail gaz\u0131na d\u00f6necek olursak, hayali K\u00fcrt koridoru \u00fczerinden Irak, Katar, BAE ve Suudi Arabistan \u0131n petrol ve do\u011fal gaz\u0131n\u0131n Akdeniz e ak\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131n da zaman alaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye nin muhalefetine ra\u011fmen hatt\u0131n tesisi \u00e7ok zor, hem de tesis edilse bile alt yap\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00f6n\u00fcyle k\u0131sa zamanda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 beklenmemelidir. Di\u011fer taraftan \u0130srail ve b\u00f6lgedeki di\u011fer ( M\u0131s\u0131r, Suriye, L\u00fcbnan vb.) enerji kaynaklar\u0131n\u0131n da pazara girmesi halinde Irak ve Katar gaz\u0131na ihtiya\u00e7 duyulmayabilir. \u00d6ncelikle, \u0130srail- Rusya- T\u00fcrkiye yi i\u00e7ine alan enerji a\u011f\u0131, arz- da\u011f\u0131t\u0131m ve g\u00fcvenlik y\u00f6n\u00fcyle istikrarl\u0131 bir hale gelmesi gerekmektedir. Bu s\u00fcreden sonra Avrupa ve di\u011fer b\u00f6lgelerde ihtiya\u00e7 duyulacak miktar\u0131n\u0131n Basra K\u00f6rfezi nden, M\u0131s\u0131r dan veya K\u0131br\u0131s tan tedariki g\u00fcndeme gelebilir. Bu noktada Do\u011fu Akdeniz den kim enerji ihra\u00e7 ederse etsin kontrol, denetim ve g\u00fcvenlik T\u00fcrkiye \u2013 \u0130srail \u2013 Rusya n\u0131n ortak karar\u0131na ba\u011fl\u0131 olacakt\u0131r. K\u00fcrt koridorunun engellenmesi, en az\u0131ndan F\u0131rat \u0131n bat\u0131s\u0131ndaki b\u00f6l\u00fcm\u00fcn bloke edilmesi T\u00fcrkiye nin g\u00fcvenlik ihtiya\u00e7lar\u0131 y\u00f6n\u00fcyle tercih edilen bir husustur.<\/p>\n

T\u00fcrkiye, \u0130srail- Rusya ekseninde ortaya \u00e7\u0131kan bu f\u0131rsata \u0130ran \u0131 da katarak PKK ile m\u00fccadelede yeni bir h\u00fccum stratejisi geli\u015ftirebilir. Bu stratejide ABD kontrol\u00fcndeki Irak h\u00fck\u00fcmeti, eli aya\u011f\u0131 ba\u011fl\u0131 Barzani h\u00fck\u00fcmeti ve bizzat ABD nin kendisi olamayaca\u011f\u0131ndan m\u00fccadele olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7 olacakt\u0131r. \u0130srail ile i\u015fbirli\u011finin daha da geli\u015ftirilerek ABD fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn PKK ile m\u00fccadelede T\u00fcrkiye lehine d\u00f6nmesi de sa\u011flanabilir. T\u00fcrkiye ile \u0130srail aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin ekonomik ve enerji alan\u0131na ilave olarak, g\u00fcvenlik eksenli yeni toprak kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 da i\u00e7erecek \u015fekilde geni\u015fletilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

Gazze – \u0130srail – T\u00fcrkiye<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye, mezhep ve \u0130slami kimlik \u00fczerinden son 12 y\u0131ldan bu yana Gazze ye destek vermektedir. T\u00fcrkiye- \u0130srail Anla\u015fmas\u0131, T\u00fcrkiye ye Gazze de belirli in\u015faatlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirme ve insani yard\u0131m yapma olana\u011f\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. 40 km lik k\u0131y\u0131 \u015feridi olan Gazze nin denizdeki enerji kaynaklar\u0131 \u00fczerindeki haklar\u0131 \u00e7ok daha \u00f6nem arz etmektedir. \u0130srail in Gazze ye \u00f6zerklik verme gibi bir l\u00fcks\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Gazze, \u0130srail in karasular\u0131 gibi kabul edilmektedir. Bu ba\u011flamda, Filistin sorunu \u00e7\u00f6z\u00fclse bile Gazze nin stat\u00fcs\u00fc \u0130srail e ba\u011fl\u0131 bir eyaletten \u00f6teye ge\u00e7emeyecektir. Filistin e gelince, \u0130srail \u00fczerinde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir d\u0131\u015f bask\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece Gazze siz olsa da tam ba\u011f\u0131ms\u0131z bir stat\u00fc kazanmalar\u0131 \u00e7ok zay\u0131f bir olas\u0131l\u0131kt\u0131r<\/p>\n

Rusya- T\u00fcrkiye \u0130li\u015fkilerinin \u0130yile\u015fmesi<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye Rusya n\u0131n kalbine giden b\u00fct\u00fcn yollar\u0131 kontrol etmektedir. \u0130li\u015fkilerin eski seviyesine d\u00f6nmesi ABD ve NATO nun Karadeniz ve Kafkasya daki plan ve projelerini menfi y\u00f6nde etkileyebilir. T\u00fcrkiye, ABD bask\u0131s\u0131 ile kabul etti\u011fi K\u0131r\u0131m \u0131n ilhak\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma politikas\u0131n\u0131 yumu\u015fatabilir. \u00c7ok \u00f6nemli bir di\u011fer husus, Rusya n\u0131n Azerbaycan la Ermenistan aras\u0131ndaki Karaba\u011f sorununu \u00e7\u00f6zecek tek \u00fclke olmas\u0131d\u0131r. NATO \u00fcyesi T\u00fcrkiye ile Rusya aras\u0131nda kal\u0131c\u0131 ve her iki tarafa da \u00e7\u0131kar sa\u011flayacak bir ortam\u0131n olu\u015fmas\u0131 iki \u00fclke aras\u0131ndaki g\u00fcvene ba\u011fl\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye, \u00fclkesel ve b\u00f6lgesel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131, i\u00e7inde bulundu\u011fu ve bug\u00fcn i\u00e7in ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131 ciddi \u015fekilde sorgulanacak ikili ve \u00e7ok uluslu ittifaklara tercih etmelidir. \u015eu anda i\u00e7inde bulunulan jeopolitik ko\u015fullar, Rusya gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ortak ile i\u015fbirli\u011fini dikte etmektedir. U\u00e7ak d\u00fc\u015f\u00fcrme krizi Rusya ve T\u00fcrkiye ye hem ekonomik olarak, hem de b\u00f6lgesel stratejik g\u00fc\u00e7 dengeleri y\u00f6n\u00fcyle birbirlerine ne kadar muhta\u00e7 \u00fclkeler oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. U\u00e7ak krizi ile T\u00fcrkiye yi Rusya dan uzakla\u015ft\u0131ran ABD, Romanya, Bulgaristan ve G\u00fcrcistan \u00fczerinden Karadeniz de taarruza y\u00f6nelik bir y\u0131\u011f\u0131nak ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. Rusya T\u00fcrkiye ili\u015fkileri normal seyrini korudu\u011fu s\u00fcrece ABD ve NATO nun Karadeniz \u00fczerinden Rusya ya yapaca\u011f\u0131 stratejik bir taarruzun ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 yoktur. Ayn\u0131 durum G\u00fcney Avrupa ve Balt\u0131k i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Bu durumda geriye sadece Basra K\u00f6rfezi-\u0130ran- Hazar ekseni kalmaktad\u0131r. Bunun i\u00e7in \u0130ran \u0131n ABD yan\u0131nda yer almas\u0131 zorunludur. Bu nas\u0131l sa\u011flanacakt\u0131r? Yine orta vadede tek bir olas\u0131l\u0131k s\u00f6z konusudur. \u0130ran da 1979 de olu\u015fan Amerikan d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 odakl\u0131 rejimin de\u011fi\u015fmesidir.<\/p>\n

ABD nin \u00f6rt\u00fcl\u00fc (covert), gizli( clandestine) ve unorthodox operasyonlar\u0131n\u0131n temel hedefi bu y\u00f6ndedir. Sovyetler Birli\u011finin y\u0131k\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yar\u0131m as\u0131r bekleyen ABD, \u0130ran daki rejimin de\u011fi\u015fmesi i\u00e7in de sab\u0131rla beklemeyi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. T\u00fcrkiye Rusya ili\u015fkilerini analiz ederken iki \u00fclkenin yak\u0131n tarihteki ili\u015fkilerini de unutmamak gerekiyor;
\n\u2022 T\u00fcrkiye, 1853 K\u0131r\u0131m Sava\u015f\u0131 nda m\u00fcttefiklerle beraber Rusya ya yap\u0131lan stratejik taarruzda yer alm\u0131\u015ft\u0131r
\n\u2022 Rusya, \u0130stiklal Sava\u015f\u0131 nda maddi manevi her t\u00fcrl\u00fc yard\u0131mla sava\u015f\u0131n kazan\u0131lmas\u0131nda hayati bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131r
\n\u2022 T\u00fcrkiye, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 nda Alman \u00e7izmeleri alt\u0131nda ezilen Rusya ya yard\u0131m i\u00e7in Bo\u011fazlar\u0131 a\u00e7mam\u0131\u015ft\u0131r<\/p>\n

T\u00fcrkiye nin, Rusya ya kar\u015f\u0131 Karadeniz \u00fczerinden yap\u0131lmas\u0131 olas\u0131 bir NATO taarruzun par\u00e7as\u0131 olmamas\u0131 i\u00e7in hem tarihsel, hem g\u00fcncel hem de gelece\u011fe y\u00f6nelik \u00e7ok tutarl\u0131 neden ve gerek\u00e7eleri bulunmaktad\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Rusya n\u0131n da Ermenistan, PKK ve t\u00fcrevleri \u00fczerinden T\u00fcrkiye yi s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma plan ve stratejilerine ivedilikle son vermesi gerekmektedir.<\/p>\n

\u0130srail \u2013 Rusya \u2013 T\u00fcrkiye nin Zamansal Yak\u0131nla\u015fmas\u0131<\/strong><\/p>\n

\u0130srail, Rusya ve T\u00fcrkiye nin ayn\u0131 zamanda yak\u0131nla\u015fmas\u0131 tesad\u00fcf de\u011fildir. \u0130srail ile Rusya n\u0131n i\u015fbirli\u011fi sadece Do\u011fu Akdeniz deki enerji i\u015fbirli\u011fi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmayabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Rusya, Esat y\u00f6netimi, \u0130ran y\u00f6netimi \u00fczerindeki etkin rol\u00fc ile bu \u00fclkelerden \u0130srail e y\u00f6nelik kaynaklanabilecek tehditleri durdurma \u015fans\u0131na sahip olabilir. Rusya da T\u00fcrkiye siz Do\u011fu Akdeniz deki stratejik \u00e7\u0131karlar\u0131na ula\u015fman\u0131n \u00e7ok zor olaca\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131ndad\u0131r. Nitekim Putin T\u00fcrkiye nin \u0130srail le ili\u015fkilerinin normalle\u015fmesinden memnun olacaklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Rusya bug\u00fcn ABD kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tek askeri g\u00fc\u00e7 olarak Ortado\u011fu daki siyasi etki alan\u0131n\u0131 geni\u015fletmi\u015ftir. \u0130srail bu ger\u00e7ek \u00fczerinden Rusya ile ili\u015fkilerini yeniden d\u00fczenlemektedir. Di\u011fer taraftan So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6nemi dahil \u0130srail, Rusya ile ili\u015fkilerinde her zaman tarihsel dayan\u0131\u015fmay\u0131 esas alm\u0131\u015f, ABD ile olan yak\u0131n ili\u015fkisinin bu politikay\u0131 etkilemesine hi\u00e7bir zaman meydan vermemi\u015ftir. E\u011fer Rusya ile \u0130srail Do\u011fu Akdeniz de enerji ili\u015fkisine dayal\u0131 stratejik bir ortakl\u0131k kurarlarsa bunun Rusya ya da b\u00fcy\u00fck faydalar\u0131 olacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin, ABD deki AIPAC ve JStreet gibi etkili Yahudi lobileri Rusya \u00fczerindeki ambargonun hafifletilmesi ve ABD \u2013Rusya ili\u015fkilerinin rekabetten ziyade daha bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 projelere y\u00f6nelmesini sa\u011flayabilir.<\/p>\n

ABD nin B\u00f6lgedeki Rol\u00fc<\/strong><\/p>\n

ABD hatal\u0131 Suriye politikas\u0131 ile Rusya n\u0131n Suriye \u00fczerinden Do\u011fu Akdeniz e girmesine neden oldu. Oysa 2009 da \u0130srail in karasular\u0131nda do\u011fal gaz ke\u015ffinden sonra, Suriye yi \u0130ran ve Rusya dan koparabilseydi, bug\u00fcn Do\u011fu Akdeniz deki enerji denkleminde Rusya olmayacakt\u0131. Ayn\u0131 zamanda ABD sonras\u0131 Irak ta ya\u015fanan sosyolojik k\u0131r\u0131lman\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 I\u015e\u0130D in de Suriye ye yay\u0131lmas\u0131 \u00f6nlenecekti. Bug\u00fcn gelinen noktada \u0130srail Rusya ile i\u015fbirli\u011fine mecbur edilmi\u015ftir. Bir noktada bu durum hem b\u00f6lge, hem de \u0130srail ve T\u00fcrkiye i\u00e7in \u00e7ok daha iyi olmu\u015ftur. ABD nin on binlerce kilometre \u00f6teden b\u00f6lgede kal\u0131c\u0131 bir istikrarl\u0131 d\u00fczen kurmas\u0131 yerine, Rusya gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir b\u00f6lge \u00fclkesinin bunu sa\u011flamas\u0131 daha kolay olacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Rusya; G\u00fcney Avrupa, Balt\u0131k, Kuzey Denizi, Kafkasya, Ortado\u011fu, Do\u011fu Akdeniz, Hazar, \u0130ran ve Orta Asya gibi \u00e7ok geni\u015f bir co\u011frafyada etkili siyasi, askeri ve ekonomik mekanizmalar\u0131 ba\u015far\u0131yla kullanan bir \u00fclkedir. Unutmayal\u0131m ABD nin Kanada ve Meksika olmak \u00fczere sadece iki kara kom\u015fusu vard\u0131r. Rusya n\u0131n onlarca. ABD ve onun politikas\u0131n\u0131 destekleyen Avrupa \u00fclkeleri b\u00f6lgede ger\u00e7ek ve kal\u0131c\u0131 bir bar\u0131\u015f ortam\u0131 istiyorlarsa Rusya ile i\u015fbirli\u011fi yapmalar\u0131 \u015fartt\u0131r. Rusya n\u0131n, Finans \u2013Kapital Sistemin emrinde hareket eden ABD den en \u00f6nemli fark\u0131, kom\u015fular\u0131na s\u00f6m\u00fcrge mant\u0131\u011f\u0131 yerine kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u00e7\u0131kara dayanan bir strateji ile yakla\u015fmas\u0131d\u0131r. Rusya n\u0131n Kafkasya da, G\u00fcrcistan da ve Ukrayna daki sert ve kararl\u0131 politikalarla yapmak istedi\u011fi, Finans Kapital Sistemin Rusya y\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fclebilir ve kontrol edilebilir bir \u00fclke haline getirilmesini \u00f6nlemektir. Rusya, 2008 de G\u00fcney Osetya ve Abhazya y\u0131, 2014 de K\u0131r\u0131m \u0131 ilhak ederek k\u00fcresel ekonomik sistemin Rusya y\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fc \u00e7arklar\u0131n\u0131n i\u00e7ine \u00e7ekmesinin ne kadar zor olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Rusya uzun zamandan beri fark\u0131nda oldu\u011fu bu d\u00fczenin feci sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 2011 de Libya da u\u00e7u\u015fa yasak b\u00f6lge uygulamas\u0131na \u00e7ekimser oy verdikten sonra daha iyi anlam\u0131\u015f karar\u0131 veto etmedi\u011fine pi\u015fman olmu\u015ftur.<\/p>\n

ABD \u2013 Rusya B\u00f6lgede Yeni Bir D\u00fczen Kurabilecek mi?<\/strong><\/p>\n

Suriye \u2013 \u00dcrd\u00fcn- L\u00fcbnan-Irak \u0131 i\u00e7ine alan co\u011frafyadaki istikrarl\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir yeni bir d\u00fczen ABD ile Rusya aras\u0131nda yap\u0131lacak bir anla\u015fma ile sa\u011flanabilir. Her iki \u00fclkenin birlikte taahh\u00fct edecekleri (garanti verecekleri) ilk \u015fey mezhep ve etnik k\u00f6ken \u00fczerinden yap\u0131lan ve yap\u0131lacak \u00e7at\u0131\u015fmalara izin vermemeleri olmal\u0131d\u0131r. Bu anla\u015fmada her iki \u00fclkenin kendi stratejik \u00e7\u0131karlar\u0131ndan ziyade b\u00f6lge \u00fclkelerinin kendi ger\u00e7eklerine g\u00f6re \u015fekillenecek adil bir payla\u015f\u0131m\u0131n hedef al\u0131nmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmelidir. B\u00f6lgede \u00e7eyrek as\u0131rdan bu yana devam eden siyasi, ekonomik ve sosyolojik ger\u00e7ekler a\u015fa\u011f\u0131daki \u00e7\u00f6z\u00fcmleri dikte etmektedir:
\n\u2022 T\u00fcrkiye PKK sorunundan kurtulmal\u0131d\u0131r
\n\u2022 Irak K\u00fcrtlerinin ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet kurmalar\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r
\n\u2022 Suriye de eski d\u00fczene benzer merkezi h\u00fck\u00fcmet kontrol\u00fcnde yeni bir sistem kurulmal\u0131d\u0131r
\n\u2022 Gazze, \u0130srail e ba\u011fl\u0131 otonom bir b\u00f6lge olmal\u0131d\u0131r
\n\u2022 Kabul edilebilir s\u0131n\u0131rlar dahilinde ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Filistin devleti kurulmal\u0131d\u0131r
\n\u2022 S\u00f6zde ba\u011f\u0131ms\u0131z devlet stat\u00fcs\u00fcndeki L\u00fcbnan, referandum ile kendisine bir manda devleti se\u00e7melidir
\n\u2022 KKTC, T\u00fcrkiye ile b\u00fct\u00fcnle\u015fmeli, G\u00fcney K\u0131br\u0131s AB \u00fcyeli\u011fine devam veya Yunanistan ile b\u00fct\u00fcnle\u015fme se\u00e7eneklerinden birine karar vermelidir.<\/p>\n

Do\u011fu Akdeniz’in G\u00fcvenli\u011fi\u00a0Nas\u0131l Sa\u011flanacak?<\/strong><\/p>\n

Denizdeki petrol ve do\u011falgaz platformlar\u0131 ve deniz i\u00e7inden veya dibinden ge\u00e7en boru hatlar\u0131 g\u00fcvenlik y\u00f6n\u00fcyle en hassas yap\u0131lard\u0131r. Bu ba\u011flamda D. Akdeniz in g\u00fcvenli\u011fi tamamen deniz g\u00fcc\u00fcne ba\u011fl\u0131 olacakt\u0131r. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir deniz kuvveti b\u00f6lgedeki enerji \u00fcretimini kolayca durdurabilir. G\u00fcvenli\u011fin sorumlulu\u011fu \u00f6ncelikle proje ortaklar\u0131 olan Rusya \u2013 \u0130srail ve T\u00fcrkiye de olacakt\u0131r. Alan\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, ger\u00e7ek zamana dayal\u0131 bir g\u00f6zetleme sistemine, su alt\u0131 ve su \u00fcst\u00fc may\u0131n manialar\u0131na ve karada konu\u015flu roket sistemlerine gereksinim olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Osmanl\u0131 ve Venedik d\u00f6neminde Akdeniz ticaretinin merkezi olan Do\u011fu Akdeniz 7 as\u0131r sonra yeniden enerjinin merkezi olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

Enerji i\u015fbirli\u011finin b\u00f6lgeye bar\u0131\u015f getirmesi dile\u011fi ile…<\/p>\n

Temmuz 2016<\/p>\n

[1] ENI in Egypt! Euregas! The Italian energy giant s strategy seems to be paying off Sep 5th 2015;http:\/\/www.economist.com\/news\/business\/21663249-italian-energy-giants-strategy-seems-be-paying-euregas<\/a><\/p>\n

Kaynak: hidropolitikakademi.org<\/p>\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. Jeopolitik\u00e7i ve Stratejist Dr. Nejat Tarak\u00e7\u0131, \u0130srail ve T\u00fcrkiye anla\u015fmas\u0131n\u0131n b\u00f6lgedeki jeopolitik \u015fifrelerini masaya yat\u0131rmaktad\u0131r. Davos 2009 sonras\u0131 k\u0131r\u0131lganla\u015fan ve 2010 daki […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":54678,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[46,53,44],"tags":[92,226,8698,30710,3332,3885,63,67,1009,2698,165,30711,8372,254,30712,30713,4015,30383,632,5585,59,79,7317,3331,25874,846],"views":1189,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55448"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55448"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55448\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55450,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55448\/revisions\/55450"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54678"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55448"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55448"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55448"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}