{"id":5241,"date":"2013-01-15T17:51:22","date_gmt":"2013-01-15T14:51:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=5241"},"modified":"2013-01-15T17:51:22","modified_gmt":"2013-01-15T14:51:22","slug":"nukleer-santral-bize-cok-mu-lazim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/nukleer-santral-bize-cok-mu-lazim\/","title":{"rendered":"(Turkish) N\u00fckleer Santral Bize \u00c7ok Mu Laz\u0131m?"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

T\u00fcrkiye geli\u015fmekte olan bir \u00fclke. Geli\u015fmekte oldu\u011fu i\u00e7in de elektrik talebi ve t\u00fcketimi artan bir \u00fclke. Enerji Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n bug\u00fcnden 2020\u2019ye do\u011fru haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 iki temel enerji talep art\u0131\u015f\u0131 senaryosu var. Bunlardan biri \u2018k\u00f6t\u00fcmser\u2019 di\u011feri \u2018iyimser\u2019 senaryolar.<\/strong><\/p>\n

Her iki senaryoda da, 2017 y\u0131l\u0131nda, yani sadece d\u00f6rt y\u0131l sonra \u00fcretimin talebi kar\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n

\"\"\u00dcretim dedi\u011finiz, \u00f6yle bir g\u00fcnde sa\u011flanam\u0131yor. Onun da \u00e7ok \u00f6nceden planlanm\u0131\u015f olmas\u0131 laz\u0131m ki, g\u00fcn\u00fc geldi\u011finde devreye girsin. Mesela T\u00fcrkiye, Rusya ile Mersin Akkuyu\u2019da bir n\u00fckleer santral yapmak i\u00e7in anla\u015ft\u0131. Plana g\u00f6re bu santral\u0131n ilk \u00fcnitesinin 2020 y\u0131l\u0131nda devreye girmesi bekleniyor. Ama hen\u00fcz santral in\u015faat\u0131na ba\u015flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ne zaman ba\u015flanaca\u011f\u0131n\u0131n bilinmedi\u011fini de s\u00f6ylemem laz\u0131m.<\/p>\n

Ba\u015fl\u0131ktaki soruya gelelim: Ba\u015fka t\u00fcrl\u00fcs\u00fc panlanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in n\u00fckleer santral bize laz\u0131m. Hesaba g\u00f6re, 2020\u2019de ilk \u00fcnite devreye girdi\u011finde, n\u00fckleerden gelen enerji, artan talebin y\u00fczde 30-38\u2019ini kar\u015f\u0131layacak. Santral gecikirse veya hi\u00e7 yap\u0131lmazsa bu talebin nas\u0131l kar\u015f\u0131lanaca\u011f\u0131 belirsiz.<\/p>\n

N\u00fckleer santral konusu, d\u00fcnyan\u0131n her yerinde oldu\u011fu gibi \u00fclkemizde de toplum nezdinde son derece tart\u0131\u015fmal\u0131, son derece netameli bir konu.<\/p>\n

O y\u00fczden yaz\u0131ya \u00fclkemizin enerji yumurtalar\u0131n\u0131 n\u00fckleer sepetine zaten koymu\u015f oldu\u011funu hat\u0131rlatarak ba\u015flad\u0131m. \u015eu an durumumuz se\u00e7eneksiz gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Ama yine de bizim n\u00fckleeri tart\u0131\u015fmam\u0131z gerek.<\/p>\n

Kimileri, \u2018\u00dclkemizde de bu teknoloji olsun\u2019 diyor, milliyet\u00e7i sebeplerle n\u00fckleeri savunuyor. Bu savunma en az\u0131ndan Akkuyu i\u00e7in do\u011fru de\u011fil. Akkuyu\u2019daki santral \u2018bizim\u2019 olmayacak. T\u00fcrkiye esasen Rus devlet \u015firketinden elektrik alacak. Santral Ruslar\u0131n olacak.<\/p>\n

\u0130\u015fin ilginci bu santral T\u00fcrkiye\u2019ye gerekmedi\u011fi kadar \u00e7ok ucuza mal olacak. D\u00fcnyada \u00f6rne\u011fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bi\u00e7imde Rus \u015firketi santral\u0131n b\u00fct\u00fcn finansman\u0131n\u0131 \u00fcstleniyor, bizim devletimizden neredeyse (elektrik al\u0131m garantisi hari\u00e7) hi\u00e7bir \u015fey istemiyor. T\u00fcrkiye\u2019nin \u2018garanti al\u0131r\u0131m\u2019 dedi\u011fi elektrik fiyat\u0131 da, santral\u0131n maliyetinin alt\u0131nda asl\u0131nda.<\/p>\n

O zaman da akla tuhaf sorular geliyor. Rus eni\u015ftemiz bizi neden \u00f6p\u00fcyor acaba?<\/p>\n

Ya bu anla\u015fmada zarar ettiklerini s\u00f6yleyip bu santral\u0131 hi\u00e7 yapmayacaklar ya da kar etmek i\u00e7in bir yerlerden giderlerini azaltacaklar. Nereden azalt\u0131labilir? Elbette g\u00fcvenlikten.<\/p>\n

O y\u00fczden T\u00fcrkiye\u2019nin santral in\u015faat\u0131nda \u00f6zellikle \u00e7ok dikkatli olmas\u0131, d\u00f6k\u00fclecek betonun kalitesinden kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131na kadar her \u015feyi \u00e7ok s\u0131k\u0131 denetlemesi gerekiyor.<\/p>\n

Bizim \u00fclke olarak yeterince haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z, uluslararas\u0131 standartlardan ise fersah fersah uzakta oldu\u011fumuz konu, denetim, daha do\u011frusu denetleyici otorite.<\/p>\n

Bir an \u015funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn: Y\u0131l olmu\u015f 2019 ve denetleyici otorite santral betonunun olmas\u0131 gerekenden daha kalitesiz ve daha ince oldu\u011funu saptam\u0131\u015f. Acaba h\u00fck\u00fcmetin bir ba\u011fl\u0131 kurulu\u015fu olan \u015fu anki T\u00fcrkiye Atom Enerjisi Kurumu, \u2018Y\u0131k\u0131n bu betonu, bu benim standartlar\u0131m\u0131n alt\u0131nda\u2019 diyebilir mi? Yoksa TAEK\u2019in do\u011frudan amiri olan Enerji Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n \u2018Yoksa seneye T\u00fcrkiye elektriksiz kal\u0131r\u2019 kayg\u0131lar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp betondaki kalitesizli\u011fi g\u00f6rmezden mi gelir?<\/p>\n

O y\u00fczden santralla ilgili denetleyici otorite konusunda \u00e7ok dikkatli olmam\u0131z, yeterli bilgiyle hareket etmemiz gerekiyor. Bir ba\u015fka konu, n\u00fckleer at\u0131klar konusu. Eldeki anla\u015fma r\u00fcya gibi. Ruslar, \u2018At\u0131k maddeyi de biz al\u0131p g\u00f6t\u00fcrece\u011fiz\u2019 diyor. Bu d\u00fcnyada benzeri olmayan bir \u015fey.<\/p>\n

Peki ama g\u00f6t\u00fcrebilirler mi? N\u00fckleer at\u0131k derken neden s\u00f6z etti\u011fimizi bilmemiz laz\u0131m.<\/p>\n

O \u2018at\u0131k\u2019 denen malzeme, y\u0131llarca, hatta ony\u0131llarca santral sahas\u0131nda beklemek, \u00f6zel olarak so\u011futulmak zorunda. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir kere reaksiyona girmi\u015f olan uranyuma \u2018Tamam sen art\u0131k reaksiyonlar\u0131 durdur\u2019 denilemiyor. O y\u00fczden, e\u011fer santral\u0131n \u00f6mr\u00fc 60 y\u0131lsa, Rus \u015firketiyle en az\u0131ndan 90 y\u0131l\u0131 bulacak bir evlilik yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z hi\u00e7 unutulmamal\u0131.<\/p>\n

* * *<\/p>\n

Bu yaz\u0131daki b\u00fct\u00fcn bilgileri Ekonomi ve D\u0131\u015f Politika Ara\u015ft\u0131rma Merkezi EDAM\u2019\u0131n bu y\u0131l ikincisini haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u2018N\u00fckleer Enerjiye Geni\u015fte T\u00fcrkiye Modeli\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 raporundan ald\u0131m. Raporu, EDAM Ba\u015fkan\u0131 Sinan \u00dclgen, Y\u0131ld\u0131z Teknik \u00dcniversitesi\u2019nden Prof. Dr. Hasan Sayg\u0131n, Sabanc\u0131 \u00dcniversitesinden Do\u00e7 Dr. \u0130zak Atiyas ve Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesinden Do\u00e7. Dr. G\u00fcrkan Kumbaro\u011flu haz\u0131rlad\u0131, onlara Aaron Stein ve Deniz Sanin de yard\u0131mc\u0131 oldu. Raporu b\u00fct\u00fcn ilgililere tavsiye ederim.<\/p>\n

Kaynak: Enerji Enstit\u00fcs\u00fc<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.T\u00fcrkiye geli\u015fmekte olan bir \u00fclke. Geli\u015fmekte oldu\u011fu i\u00e7in de elektrik talebi ve t\u00fcketimi artan bir \u00fclke. Enerji Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n bug\u00fcnden 2020\u2019ye do\u011fru haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 iki […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5242,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,43],"tags":[67,21,88,1818,846],"views":648,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5241"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5241"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5241\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5244,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5241\/revisions\/5244"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5242"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}