{"id":4654,"date":"2012-12-24T14:41:36","date_gmt":"2012-12-24T11:41:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=4654"},"modified":"2012-12-24T18:51:48","modified_gmt":"2012-12-24T15:51:48","slug":"turkler-araplar-kurtler-ve-petrol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/turkler-araplar-kurtler-ve-petrol\/","title":{"rendered":"(Turkish) T\u00fcrkler, Araplar, K\u00fcrtler ve Petrol"},"content":{"rendered":"<p class=\"qtranxs-available-languages-message qtranxs-available-languages-message-en\">Sorry, this entry is only available in <a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4654\" class=\"qtranxs-available-language-link qtranxs-available-language-link-tr\" title=\"Turkish\">Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p><p><strong>Ba\u011fdat\u2019\u0131n 240 km kuzeyinde bulunan Kerk\u00fck \u015fehrinden ba\u015flay\u0131p Kuzey Irak ve T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011fusundan ge\u00e7ip Akdeniz\u2019e ula\u015fan boru hatlar\u0131 bir zamanlar g\u00fcnde 1,6 milyon varil ham petrol\u00fc d\u00fcnya pazarlar\u0131na ta\u015f\u0131y\u0131p T\u00fcrkiye\u2019ye dolgun transit \u00fccretler kazand\u0131r\u0131rd\u0131. Boru hatt\u0131 her iki \u00fclkenin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 itimad\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturuyordu. Fakat bu g\u00fcnlerde, g\u00fc\u00e7 dengesi de\u011fi\u015fti. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir taraf, Irakl\u0131 K\u00fcrtler bunu de\u011fi\u015ftirdi. Kimin galip gelece\u011fi belirsiz. Ancak Ba\u011fdat\u2019taki Irak merkez h\u00fck\u00fcmeti savunmaya ge\u00e7mi\u015f durumda.<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignright size-medium wp-image-4655\" title=\"turkiye-petrol-kuzey-irak-ankara-bagdat-erbil-505x284\" src=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/turkiye-petrol-kuzey-irak-ankara-bagdat-erbil-505x284-300x168.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"168\" srcset=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/turkiye-petrol-kuzey-irak-ankara-bagdat-erbil-505x284-300x168.jpg 300w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/turkiye-petrol-kuzey-irak-ankara-bagdat-erbil-505x284-500x281.jpg 500w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/turkiye-petrol-kuzey-irak-ankara-bagdat-erbil-505x284-80x44.jpg 80w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/turkiye-petrol-kuzey-irak-ankara-bagdat-erbil-505x284.jpg 505w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>Sava\u015flar, sabotajlar ve 1990\u2019lardan beri ekonomik yapt\u0131r\u0131mlar boru hatt\u0131n\u0131n Irak taraf\u0131n\u0131 berbat hale getirdi. G\u00fc\u00e7 bela \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir kapasitesi kullan\u0131labiliyor. \u0130ki paralel hattan biri bo\u015f duruyor ve bir zamanlar onlar\u0131 besleyen dev Kerk\u00fck petrol sahas\u0131 harap bir halde. Ba\u011fdat\u2019taki petrol bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n uzak g\u00fcneydeki Basra yak\u0131nlar\u0131ndan ham petrol\u00fc ta\u015f\u0131mak gibi boru hatt\u0131n\u0131 canland\u0131rmaya dair m\u00fcphem fikirleri var. Ancak bu, \u00fclkenin her iki ucunu ba\u011flayacak pahal\u0131 yeni bir boru hatt\u0131na gereksinim duyacak.<\/p>\n<p>Fakat T\u00fcrkiye, Kerk\u00fck-Ceyhan boru hatt\u0131n\u0131n kendi b\u00f6l\u00fcm\u00fc i\u00e7in farkl\u0131 bir plan tasarl\u0131yor. Ba\u011fdat\u2019taki h\u00fck\u00fcmetle bozulan ili\u015fkileri, T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00fcy\u00fcyen ekonomisinin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu petrol ve gaza nezaret eden Erbil\u2019deki Irak K\u00fcrt B\u00f6lgesel H\u00fck\u00fcmeti\u2019yle yeni ba\u011flar tesis etmeye te\u015fvik etti. Devlet-destekli T\u00fcrk firmalar\u0131 ve Bat\u0131l\u0131 petrol devlerinin K\u00fcrt altyap\u0131s\u0131 ve petrol sahalar\u0131na sermaye ak\u0131tacak ve onlar\u0131 T\u00fcrkiye ile d\u00fcnyaya ba\u011flayacak geni\u015f kapsaml\u0131 enerji anla\u015fmas\u0131na haz\u0131rlan\u0131yor. Anla\u015fma g\u00fcnl\u00fck 2 milyon varil petrol\u00fcn T\u00fcrkiye \u00fczerinden ihrac\u0131na olanak tan\u0131yacak.<\/p>\n<p>Ge\u00e7en y\u0131l T\u00fcrkiye ve Kuzey Irak K\u00fcrt b\u00f6lgesi aras\u0131ndaki ticaret 8 milyar dolara ula\u015ft\u0131. T\u00fcrk sermayesi, Erbil ve Dohuk\u2019taki havaalanlar\u0131 ve di\u011fer b\u00fcy\u00fck projeler \u00fcstlendi. \u00c7ok da uzun olmayan bir s\u00fcre \u00f6nce T\u00fcrk siyaset\u00e7ileri, otonomi (ya da daha fazlas\u0131) i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan kendi b\u00fcy\u00fck ve ho\u015fnutsuz K\u00fcrt az\u0131nl\u0131ktan endi\u015fe ederek, \u00f6zerk K\u00fcrt b\u00f6lgesini tan\u0131m\u0131yordu.<\/p>\n<p>\u015eimdilerde T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti, ticari etkisini Irak K\u00fcrt lideri Mesut Barzani\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019deki K\u00fcrt milislerin engellenmesine yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in bask\u0131 olarak kullan\u0131yor. S\u0131kl\u0131kla akrabalar\u0131 ile Ba\u011fdat\u2019taki yetkililer aras\u0131nda arabuluculuk yapan Federal Irak\u2019\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131 Celal Talabani\u2019nin yak\u0131nlarda ge\u00e7irdi\u011fi fel\u00e7, s\u00fckunetin korunmas\u0131n\u0131 \u00e7ok daha zorla\u015ft\u0131rabilir.<\/p>\n<p>Petrol ve gaz, T\u00fcrkiye ve Irakl\u0131 K\u00fcrtler aras\u0131ndaki bu yeni s\u0131cak ili\u015fkinin merkezinde yer al\u0131yor. Erbil\u2019den bir bakanl\u0131k yetkilisi, \u201cT\u00fcrkiye, bizimle ili\u015fkilerinde stratejik bir de\u011fi\u015fim yapt\u0131. Senaryo ne olursa olsun bizim pazar\u0131m\u0131z T\u00fcrkiye\u2019dir\u201d diyor.<\/p>\n<p>\u015eii M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n etkin oldu\u011fu Ba\u011fdat\u2019taki Nuri el-Maliki h\u00fck\u00fcmeti, ak\u0131ls\u0131zca T\u00fcrkiye\u2019yi K\u00fcrtleri benimsemeye itti. Maliki\u2019nin \u0130ran\u2019la yak\u0131n ba\u011flar\u0131 ve Suriye Devlet Ba\u015fkan\u0131 Be\u015far Esed\u2019e deste\u011fi, T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetini \u00f6fkelendirdi ve Irak\u2019a g\u00fcvenmemeye ikna etti. Eyl\u00fcl\u2019de Ba\u011fdat\u2019ta bir mahkemede g\u0131yab\u0131nda idam h\u00fckm\u00fc verilen Irak\u2019\u0131n ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 Tar\u0131k El-Ha\u015fimi\u2019ye T\u00fcrkiye\u2019nin s\u0131\u011f\u0131nma vermesi Maliki\u2019yi sinirlendirip T\u00fcrk liderlere hakaret etmesine neden oldu. Kas\u0131m\u2019da h\u00fck\u00fcmeti T\u00fcrkiye\u2019nin devlet petrol \u015firketini s\u0131rf siyasi kinden \u00f6t\u00fcr\u00fc Irak\u2019taki bir\u00a0 anla\u015fmadan \u00e7\u0131kard\u0131. Aral\u0131k\u2019ta Erbil\u2019de bir yat\u0131r\u0131m konferans\u0131na giden T\u00fcrk enerji bakan\u0131 Taner Y\u0131ld\u0131z\u2019\u0131n u\u00e7a\u011f\u0131na ini\u015f izni verilmemesini emretti.<\/p>\n<p>Irak merkez h\u00fck\u00fcmeti, b\u00f6lgesel h\u00fck\u00fcmetin ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak petrol ihra\u00e7 etmek ya da firmalarla anla\u015fma yapmak i\u00e7in yasak yetkisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek K\u00fcrtlerin geli\u015fen petrol end\u00fcstrisini mahvetmeye kararl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ba\u011fdat\u2019taki h\u00fck\u00fcmet Irak K\u00fcrt B\u00f6lgesi\u2019ndeki petrol \u00fcreticilerinin 1,5 milyar dolara ula\u015fan \u00f6demelerini geciktiriyor. Baz\u0131 petrol aray\u0131c\u0131lar\u0131 asla paralar\u0131n\u0131 alamayacaklar\u0131ndan endi\u015feliler. K\u00fcrt b\u00f6lgesinde T\u00fcrk petrol \u00fcretim firmas\u0131 Genel Enerji Patronu Pars Kutay, \u00f6demeler i\u00e7in Irak merkez h\u00fck\u00fcmetine g\u00fcvenmenin \u201ckaradeli\u011fe petrol pompalamaya\u201d benzedi\u011fini belirtiyo. K\u00fcrt petrol ihracat\u0131n\u0131n g\u00fcnl\u00fck 30 bin varile kadar d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ifade ediliyor.<\/p>\n<p>Bunun kimseye faydas\u0131 yok. ExxonMobil ve Chevron gibi b\u00fcy\u00fckler dahil kuzey Irak b\u00f6lgesindeki petrol arama \u015firketleri, bug\u00fcne kadar 10 milyar dolar yat\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar. Erbil\u2019deki b\u00f6lgesel h\u00fck\u00fcmetin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc gelecekteki g\u00fcnl\u00fck 2 milyon varil petrol ihracat\u0131 \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck kazan\u0131mlar sa\u011flayacak. Irak kar-payla\u015f\u0131m\u0131na g\u00f6re bu paran\u0131n 5\u2019te 4\u2019\u00fcnden fazlas\u0131 Ba\u011fdat\u2019a gidecek. K\u00fcrtlere sadece y\u00fczde 17\u2019si kalacak. K\u00fcrtlerin petrol bakan\u0131 A\u015fti Havrami, \u201cE\u011fer b\u00f6lgenin petrol\u00fcn\u00fcn akmas\u0131na izin verilirse Irak h\u00fck\u00fcmeti \u00fczerinde bir y\u00fck olan K\u00fcrt b\u00f6lgesinin bir katk\u0131 sa\u011flayan haline gelecek. Bu kazan-kazan\u201d diyor.<\/p>\n<p>Fakat merkeziyet\u00e7i Maliki, K\u00fcrtlere istediklerini verme de fazlas\u0131yla isteksiz. Onlar\u0131n petrol politikas\u0131, g\u00fcneydeki petrol-\u00fcreten eyaletlerin benzer isteklerini k\u00f6r\u00fckleyerek Irak\u2019\u0131n hassas federasyonunu b\u00f6l\u00fcnme tehdidiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rak\u0131yor. Irak\u2019\u0131n b\u00f6l\u00fcnmesinin \u0130ran\u2019\u0131 g\u00fc\u00e7lendirece\u011finden endi\u015fe eden Bat\u0131l\u0131 h\u00fck\u00fcmetler, Maliki\u2019nin taraf\u0131n\u0131 tutuyor. Amerikal\u0131lar, Irakl\u0131 K\u00fcrtlere verdi\u011fi deste\u011fi azaltmas\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019ye bask\u0131 yap\u0131yor.<\/p>\n<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz haftalarda Maliki, Irak ordusunu K\u00fcrt b\u00f6lgesini ay\u0131ran s\u0131n\u0131ra kayd\u0131rd\u0131. Son 2 haftada en az 10 ki\u015fi Kerk\u00fck\u2019teki patlamalarda \u00f6ld\u00fc. K\u00fcrt liderler, sava\u015fmaya haz\u0131r olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar. Pe\u015fmerge ad\u0131 verilen binlerce sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 Irak ordusunu kar\u015f\u0131lamaya g\u00f6nderdiler. Kerk\u00fck\u2019\u00fcn kuzey-bat\u0131 yamac\u0131ndan d\u00fcrb\u00fcnlerle y\u0131\u011f\u0131nak yapan Irak birliklerini izliyorlar. Bir K\u00fcrt yetkili, \u201ce\u011fer bir pe\u015fmerge \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcrse, bu sava\u015ft\u0131r\u201d diyor.<\/p>\n<p><em><strong>Terc\u00fcme: <\/strong><strong><\/strong><strong>O\u011fuz Eser \/ <\/strong>T\u0130MET\u00dcRK<\/em><\/p>\n<p><em>Kaynak: <a href=\"http:\/\/enerjienstitusu.com\/2012\/12\/24\/turkler-araplar-kurtler-ve-petrol\/\" target=\"_blank\">Enerji Enstit\u00fcs\u00fc<\/a><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.Ba\u011fdat\u2019\u0131n 240 km kuzeyinde bulunan Kerk\u00fck \u015fehrinden ba\u015flay\u0131p Kuzey Irak ve T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011fusundan ge\u00e7ip Akdeniz\u2019e ula\u015fan boru hatlar\u0131 bir zamanlar g\u00fcnde 1,6 milyon [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4655,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,44],"tags":[1535,1537,1542,1437,1541,1538,1536,1539,875,1540,59,79,846],"views":624,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4654"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4654"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4654\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4663,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4654\/revisions\/4663"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4655"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4654"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4654"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4654"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}