{"id":4423,"date":"2012-12-14T12:02:35","date_gmt":"2012-12-14T09:02:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=4423"},"modified":"2012-12-14T12:04:24","modified_gmt":"2012-12-14T09:04:24","slug":"solar-termal-tam-turkiyeye-gore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/solar-termal-tam-turkiyeye-gore\/","title":{"rendered":"(Turkish) Solar Termal, Tam T\u00fcrkiye\u2019ye G\u00f6re…"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

CSP (Concentrated Solar Power), g\u00fcne\u015f enerjisi sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn yeni ama olduk\u00e7a umut vaat eden alanlar\u0131ndan biri. Bu konuda T\u00fcrkiye\u2019den \u00e7\u0131kan bir firma, Hittite Solar Energy, teknolojiye h\u0131z kazand\u0131racak yenilikleri ve patentleriyle, sadece T\u00fcrkiye\u2019de de\u011fil, d\u00fcnyada da at\u0131l\u0131m yapmaya haz\u0131rlan\u0131yor. \u015eirketin kurucusu ise daha da \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131: Serhan S\u00fczer. Daha \u00fcniversite y\u0131llar\u0131nda Greenpeace \u00fcyesi olan, yenilenebilir enerjiye sonuna kadar inanan, bu u\u011furda S\u00fczer Holding\u2019deki g\u00f6revlerinden istifa eden bu gen\u00e7 i\u015f insan\u0131, bu alana yeni bir soluk getirecek gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/strong><\/p>\n

\"\"Serhan S\u00fczer\u2019e a\u00e7\u0131k bir \u015fekil\u00adde soruyorum: Kendinizi hi\u00e7 \u201cFerrari\u2019sini satan bilge\u201d gibi hissetti\u011finiz oluyor mu? Serhan (ya\u00adzarken formel bir \u015fekilde sadece so\u00adyad\u0131n\u0131 kullanmay\u0131 denedim ama a\u00e7\u0131k\u00ad\u00e7as\u0131 bunu ba\u015faramad\u0131m. O y\u00fczden izin almadan b\u00f6yle kullan\u0131yorum), her zamanki gibi sakince g\u00fcl\u00fcm\u00ads\u00fcyor ve \u201cEski resimlerime bakt\u0131m ge\u00e7en g\u00fcn, i\u00e7inde bulundu\u011fum \u00e7evreden hep farkl\u0131ym\u0131\u015f\u0131m biraz\u201d diyor. Bu sorumun nedenini a\u00e7\u0131k\u00adlamama izin verin: Serhan S\u00fczer, T\u00fcrkiye\u2019nin en b\u00fcy\u00fck gruplar\u0131ndan S\u00fczer Holding\u2019in varislerinden biri. Servetini -\u015fimdilik- Tibetli yoksula\u00adra da\u011f\u0131tmaya ba\u015flamad\u0131 ama S\u00fczer Holding \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131ndaki g\u00f6revlerini ge\u00e7en y\u0131l\u0131n Kas\u0131m ay\u0131nda tamamen b\u0131rakt\u0131. Holding b\u00fcnyesinde en son KFC restoran zincirinin CEO\u2019lu\u011fu\u00adnu yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenince y\u00fcz\u00fcmde bir g\u00fcl\u00fcmseme olu\u015fuyor ister istemez: EKOIQ ekibi olarak, ge\u00e7ti\u011fimiz ay\u00adlarda bir fastfood zincirinin binas\u0131\u00adna, LEED sertifikas\u0131 almas\u0131na \u015fa\u015f\u0131r\u00adm\u0131\u015ft\u0131k. Bu i\u015fin arkas\u0131ndaki kalbin ve akl\u0131n sahibini de bulmu\u015f olduk.<\/p>\n

Ve Serhan S\u00fczer, \u015fimdi g\u00fcne\u015f ener\u00adjisi alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan bir \u015firketin kurucusu. Kendine Hitit g\u00fcne\u015f kur\u00adsunu amblem se\u00e7en ve 2011 Aral\u0131k ay\u0131nda faaliyete ge\u00e7en Hittite Solar Energy, g\u00fcne\u015f enerjisinin fotovol\u00adtaik (PV) gibi \u00e7ok bilinen bir alan\u0131 yerine, yeni geli\u015fen ve Solar Termal olarak da bilinen ba\u015fka bir rotas\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. D\u00fcnyada da \u00e7ok h\u0131zl\u0131 geli\u015fen CSP (Concentrated So\u00adlar Power) teknolojisi konusunda \u00e7ok say\u0131da patente de sahip Hittite Solar\u2019dan son derece umutlu olan Serhan S\u00fczer, \u201cBu sekt\u00f6re yeni ve d\u0131\u015far\u0131dan girmi\u015f biri olarak, sekt\u00f6r\u00addekilerin de biraz silkinip kendine gelmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00dcst\u00fcm\u00fczdeki bu \u00f6l\u00fc topra\u011f\u0131n\u0131 kal\u00add\u0131rmam\u0131z laz\u0131m. PR\u2019sa PR. Ne gere\u00adkiyorsa yapmak laz\u0131m \u00e7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya\u00adn\u0131n bizimki gibi temiz teknolojilere \u00e7ok ihtiyac\u0131 var\u201d diyor.<\/p>\n

G\u00fcne\u015f enerjisi deyince insanlar\u0131n akl\u0131na genelde fotovoltaik (PV) gelir ama siz tamamen farkl\u0131 bir tarafa y\u00f6neldiniz ve CSP \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131n\u0131z. Neden?<\/strong><\/p>\n

D\u00fcnyam\u0131z\u0131n sonsuz ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebi\u00adlir olan bir tek enerji kayna\u011f\u0131 var. O da g\u00fcne\u015f. Herkesin amac\u0131 bu kay\u00adna\u011f\u0131 en iyi \u015fekilde tutup enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek. PV dedi\u011fimiz sistem g\u00fcne\u015ften elde edilen radyasyonu do\u011frudan elektri\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. CSP\u2019de ise g\u00fcne\u015f enerjisinden \u00f6nce y\u00fcksek \u0131s\u0131 ve buhar elde ediliyor ve bundan elektrik sa\u011flan\u0131yor. \u00c7al\u0131\u015fma sistemleri termik santrallerle ayn\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in bunlara Solar Termal de deniyor. Yeralt\u0131ndan ya da deniz\u00adden bir miktar su \u00e7ekiliyor. Bu su \u00f6zel bir ar\u0131tma sistemine sokuluyor ve dam\u0131t\u0131lm\u0131\u015f su haline getiriliyor. Dam\u0131t\u0131lm\u0131\u015f suyun buhar\u0131yla t\u00fcrbin\u00adleri d\u00f6nd\u00fcr\u00fcp elektrik \u00fcretiliyor. Bu noktada \u00e7evre a\u00e7\u0131s\u0131ndan tek sorun do\u011fadan suyun sa\u011flanmas\u0131 olabilir ancak sistemdeki su kayb\u0131 yok denecek kadar az. Zaten elde edilen buhar tekrar yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p s\u0131v\u0131 hale getirilerek sisteme geri g\u00f6nderiliyor.<\/p>\n

Bir de su buhar\u0131yla farkl\u0131 i\u015fler de yapabiliyorsunuz. Solar-heating, solar cooling (solar \u0131s\u0131tma-so\u011futma) gibi konseptler de var bu sekt\u00f6rde. Is\u0131tma ve so\u011futma normalde \u00e7ok fazla enerji t\u00fcketimine sebep olu\u00adyor. Ama siz farkl\u0131 derecelerdeki su buhar\u0131n\u0131 kullanarak bu kayb\u0131n da \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebiliyorsunuz.<\/p>\n

Su buhar\u0131n\u0131n di\u011fer bir \u00f6nemli kulla\u00adn\u0131m alan\u0131 da fabrikalar. Elektrikten \u00f6te su buhar\u0131na ihtiya\u00e7 duyan fabri\u00adkalar var. \u00d6rne\u011fin bir tekstil fabri\u00adkas\u0131, su buhar\u0131 elde etmek i\u00e7in \u00e7ok fazla do\u011falgaz ve fosil yak\u0131t t\u00fcket\u00admek zorunda kal\u0131yor. Biz de diyo\u00adruz ki, bunu yapma, biz sana g\u00fcne\u015f enerjisinden elde edilen su buhar\u0131 verelim. Konya b\u00f6lgesi ve alt\u0131, bu sistemler i\u00e7in \u00e7ok ideal b\u00f6lgeler. Ancak bu sistemleri kurabilmek i\u00e7in fabrika b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re, yan\u0131nda solar kolekt\u00f6r de kurabilece\u011fimiz bir alan olmas\u0131 laz\u0131m. Bu y\u00fczden baz\u0131 fabrikalarda da alan s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 \u00e7\u0131kabiliyor.<\/p>\n

Bu sistemi kurdu\u011funuz fabrikalar var m\u0131 peki? <\/strong><\/p>\n

\u0130rtibat halinde oldu\u011fumuz 4-5 fab\u00adrika var ama bu sistem d\u00fcnyadaki fabrikalarda da \u00e7ok yeni kullan\u0131l\u00admaya ba\u015fland\u0131 zaten. Buna yat\u0131r\u0131m yapm\u0131\u015f tesis say\u0131s\u0131 iki elin parma\u011f\u0131\u00adn\u0131 ge\u00e7mez.<\/p>\n

Peki, ne kadar zamand\u0131r bu konu\u00adda ara\u015ft\u0131rma yap\u0131yorsunuz? <\/strong><\/p>\n

Ben sekiz dokuz senedir Holding\u2019de \u015fu g\u00fcne\u015f enerjisine bir bakal\u0131m di\u00adyordum ama onlar b\u00f6yle \u015feylere bi\u00adraz muhafazak\u00e2r yakla\u015f\u0131yorlar. Ben de \u00f6zellikle son iki senedir daha ciddi ara\u015ft\u0131rma yapmaya ba\u015flad\u0131m. \u0130spanya\u2019ya gidip santralleri gezdim. Tam \u0130spanyol ve Japonlarla bir AR-GE merkezi kural\u0131m dedi\u011fim g\u00fcn\u00adlerde, be\u015f y\u0131ld\u0131r bu konuda \u00e7al\u0131\u015fan O\u011fuz \u00c7apan<\/strong>\u2019la tan\u0131\u015ft\u0131m. Uzun y\u0131l\u00adlar yurtd\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f. T\u00fcrkiye\u2019ye daha yeni gelmi\u015f. Tam istedi\u011fim \u015fey onda vard\u0131. Ben teknoloji ar\u0131yor\u00addum. O da yat\u0131r\u0131mc\u0131 ar\u0131yordu. Ken\u00addisi petrol m\u00fchendisiyken g\u00fcne\u015f enerjisine ilgi duymu\u015f. Petrolde uygulanan teknikleri CSP\u2019ye uyarlad\u0131. Bunlardan bir tanesi \u0131s\u0131 iletimiyle il\u00adgili, Direct Steam Generation (DSG) olarak bilinen teknoloji\u2026<\/p>\n

Nas\u0131l bir teknoloji bu? <\/strong><\/p>\n

Sistem \u015f\u00f6yle i\u015fliyor: G\u00fcne\u015f aynalar\u0131 bir parobol \u015feklinde yerle\u015ftiriliyor ve g\u00fcne\u015fi takip ediyor. G\u00fcne\u015f, ayna\u00adn\u0131n neresine d\u00fc\u015ferse d\u00fc\u015fs\u00fcn, yans\u0131t\u00adma arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla receiver\u2019a \u0131s\u0131 e\u015fanj\u00f6\u00adr\u00fcnde toplan\u0131yor. Bug\u00fcne kadarki teknolojide, hem \u0130spanyollar hem de Amerikal\u0131lar borunun i\u00e7inden ya\u011f ge\u00e7iriyorlard\u0131. O ya\u011f\u0131n \u0131s\u0131s\u0131yla da buhar elde ediyorlard\u0131. Biz ya\u011f kullan\u0131m\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131k; orta\u00addaki borudan do\u011frudan su ge\u00e7iriyo\u00adruz ve buhar elde ediyoruz. O\u011fuz Bey\u2019in geli\u015ftirdi\u011fi, Hittite Solar\u2019\u0131n en \u00f6nemli patentlerinden biri bu. Bu konuda daha bir\u00e7ok yenili\u011fimiz var. Receiver sistemleri geli\u015ftirdik. \u015eimdiye kadarkilerden farkl\u0131 olarak par\u00e7al\u0131 ayna kulland\u0131k.<\/p>\n

Biliyorsunuz, PV\u2019lerin \u00f6n\u00fcne bu\u00adlut gelse, sistem kapan\u0131r, elektrik \u00fcretimi durur. Ayr\u0131ca PV \u0131s\u0131y\u0131 da sevmez ama CSP ile \u0131s\u0131y\u0131 depolaya\u00adbiliyoruz. Ve \u0131s\u0131 depolamak elektrik depolamaktan 30 kat daha verimli\u00addir. Konvansiyonel y\u00f6ntemde bunu erimi\u015f tuzla yap\u0131yorlar. Is\u0131y\u0131 tuzla tutuyorlar ve g\u00fcne\u015fin gitti\u011fi nokta\u00adda \u0131s\u0131dan buhar elde ediyorlar. Biz tuzu sevmiyoruz, \u00e7\u00fcnk\u00fc korozyona (\u00e7\u00fcr\u00fcmeye) sebep oluyor, operas\u00adyonu zor bir madde. Onun i\u00e7in biz, yat\u0131r\u0131mlar\u0131m\u0131zda \u0131s\u0131 depolamak i\u00e7in tuz yerine \u00f6zel baz\u0131 ta\u015flar kullan\u0131\u00adyoruz. Olduk\u00e7a verimli ve iyi bir sis\u00adtem. Bunun patenti de bizde.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Bunun d\u0131\u015f\u0131nda su ar\u0131tma sistemle\u00adriyle alakal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir teknolojimiz de var. Genel olarak suyun ar\u0131t\u0131m\u0131n\u00adda ve dam\u0131t\u0131m\u0131, d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok b\u00f6lgesi i\u00e7in son derece \u00f6nemli. Bu i\u015flemlerde genel olarak Ters ozmoz (reverse osmosis) teknolojisi kulla\u00adn\u0131l\u0131yor. Bu konvansiyonel sistemin iki b\u00fcy\u00fck problemi var. \u0130lk olarak, elektrik t\u00fcketimi \u00e7ok fazla. 150-200 megawattl\u0131k santralin su ar\u0131tma sis\u00adtemi i\u00e7in 5 megawattl\u0131k enerji t\u00fcke\u00adtiliyor. \u0130kinci b\u00fcy\u00fck sorun, her \u015feyi ar\u0131tam\u0131yorsunuz. Mesela kulland\u0131\u011f\u0131\u00adn\u0131z suda arsenik olabiliyor ve o bu\u00adharla\u015farak sisteminizin i\u00e7ine ge\u00e7e\u00adbiliyor. Bu da istedi\u011fini kalitede bir buhar elde etmenize engel oluyor.<\/p>\n

\u0130kinci olarak, kullan\u0131m suyu elde etmek i\u00e7in yap\u0131lan ters ozmoz i\u015f\u00adlemlerinde de arseni\u011fi ayr\u0131\u015ft\u0131rama\u00adyabilirsiniz. Halbuki bizim geli\u015ftir\u00addi\u011fimiz teknolojide, bunu tamamen sistemin d\u0131y\u015f\u0131na \u00e7\u0131karmak m\u00fcmk\u00fcn. S\u00f6zgelimi Banglade\u015f\u2019te \u00e7ok ciddi bir arsenik sorunu var. Ki, bu b\u00f6lge\u00adler asl\u0131nda suyun bol oldu\u011fu bir yer ama arsenik y\u00fcz\u00fcnden kullanam\u0131\u00adyorlar. Bizim geli\u015ftirdi\u011fimiz ar\u0131tma sistemini mikro \u00f6l\u00e7e\u011fe indirdi\u011finiz zaman, bu suyu g\u00fcne\u015f enerjisiyle, hi\u00e7bir enerji masraf\u0131 olmadan kulla\u00adn\u0131l\u0131r hale getirebilece\u011fiz.<\/p>\n

Yabanc\u0131 bir yay\u0131n organ\u0131ndaki r\u00f6portaj\u0131n\u0131zda, nas\u0131l hibrid araba\u00adlar, elektirikli ara\u00e7lara ge\u00e7i\u015f i\u00e7in \u00f6nemli bir ad\u0131msa, konvansiyonel fosil enerji \u00fcretim tesisleriyle, s\u00f6zgelimi do\u011falgaz santrallar\u0131yla, CSP\u2019nin birarada, hibrid kullan\u0131\u00adm\u0131n\u0131n ge\u00e7i\u015f s\u00fcre\u00e7leri i\u00e7in uygun oldu\u011funu s\u00f6yledi\u011finizi okudum. <\/strong><\/p>\n

Ben \u015f\u00f6yle bak\u0131yorum olaya: So\u00adkaktaki adama sordu\u011funuzda CSP nedir bilmez. Hadi sokaktaki adam\u0131 ge\u00e7tim, sekt\u00f6r\u00fcn i\u00e7indeki insanlar da do\u011fru d\u00fcr\u00fcst bilmiyor. Piyasa\u00addaki insanlar\u0131n olay\u0131 anlamas\u0131, g\u00fc\u00advenmesi i\u00e7in bir yerlerden ba\u015flamak gerekiyor. Burada do\u011fru bir ba\u015flang\u0131\u00e7 yapabilmek i\u00e7in \u00f6nce, daldaki eri\u015febilece\u011fimiz meyveyi kopar\u0131p yememiz gerekiyor. \u0130lk olarak konvansiyonel enerji piyasas\u0131n\u0131n i\u00e7inde olanlara, sistemi g\u00f6stermek laz\u0131m. Diyelim adam\u0131n biri 30 y\u0131ld\u0131r bir do\u011falgaz k\u00f6m\u00fcr santrali i\u015fletiyor. Diyece\u011fiz ki ben buraya bir g\u00fcne\u015f tarlas\u0131 kuray\u0131m. Sen kendi k\u00f6m\u00fcr veya gaz santralini g\u00fcnd\u00fcz \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma. Gerekliyse ak\u015fam \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece ilk etapta \u00e7ok ciddi bir karbon tasarrufu yapm\u0131\u015f oluyorsunuz. Bir yandan da o konvansiyonel santral i\u015fleten adam da ne gerek var benim k\u00f6m\u00fcrle u\u011fra\u015fmama diyecek \u00e7\u00fcnk\u00fc sonu\u00e7ta k\u00f6m\u00fcr\u00fcn ve do\u011falgaz\u0131n tedariki de hi\u00e7 kolay de\u011fil.<\/p>\n

Normalde bir do\u011falgaz santral\u0131n\u0131n \u00fcretti\u011fi enerjiyle e\u015fit enerji \u00fcreten g\u00fcne\u015f santrali kurulabiliyor de\u011fil mi?<\/strong><\/p>\n

\u015e\u00f6yle s\u00f6yleyeyim: CSP sistemi dikey g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131yla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. PV yatay \u0131\u015f\u0131nla. Direct Normal Irradience dedi\u011fimiz DNI \u00f6l\u00e7\u00fcmlerinde T\u00fcrkiye 1800 DNI<\/strong> civar\u0131nda . Bu hi\u00e7 fena olmayan bir skala. Bu sistemin en iyi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 yerler ise \u00e7\u00f6ller ve yar\u0131 \u00e7\u00f6ller. 1800 DNI \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc baz al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda 1000 megawatt i\u00e7in yakla\u015f\u0131k 10 bin metrekarelik bir alan gerekiyor. Burada T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcne\u015f potansiyeli a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck alanlar\u0131m\u0131z var Anadolu\u2019da. Skala olarak, s\u00f6zgelimi Tuz G\u00f6l\u00fc kadar bir alana bizim kolekt\u00f6rleri yerle\u015ftirdi\u011finizde yakla\u015f\u0131k 40-45 bin megawatt elektrik \u00fcretimi sa\u011flayabilirsiniz.<\/p>\n

Tabii bunun maliyetlerini de hesaplamak laz\u0131m.<\/strong><\/p>\n

Bununla ilgili, yap\u0131lan yat\u0131r\u0131m\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f s\u00fcresi maksimum sekiz, dokuz sene. Biz \u015fu anda AR-GE a\u015famas\u0131nda, ticarile\u015fmeye yeni ge\u00e7en bir \u015firketiz. Elbette maliyet de kademeli olarak d\u00fc\u015fecektir. D\u00fcnya n\u00fcfusu 7 milyara ula\u015fm\u0131\u015f durumda; d\u00fcnyadaki kaynaklar\u0131n hepsi s\u0131n\u0131rl\u0131. \u00d6zellikle fosil yak\u0131tlar\u0131n olu\u015fum s\u00fcreci milyonlarca y\u0131l s\u00fcrm\u00fc\u015f biz neredeyse hepsini 300 y\u0131lda bitirmi\u015fiz. Ben zaten fosil yak\u0131tlar\u0131 gelecek ku\u015faklar\u0131n da kullanabilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ama yak\u0131t olarak de\u011fil hammadde olarak. Plasti\u011fin son derece geni\u015f bir kullan\u0131m\u0131 alan\u0131 var. Ve onu geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek s\u00fcrekli olarak materyallerde kullanabiliriz. Yani fosil yak\u0131tlar\u0131 yakmazsak ve s\u00fcrekli geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrsek bir sorun olmaz.<\/p>\n

PV\u2019lerdeki en b\u00fcy\u00fck sorunlardan birinin belli madenlerdeki k\u0131s\u0131tlar oldu\u011fu biliniyor\u2026<\/strong><\/p>\n

Evet, bu y\u00fczden k\u00fcresel piyasay\u0131 \u00c7in domine ediyor.<\/p>\n

CSP\u2019lerde b\u00f6yle bir sorun var m\u0131?<\/strong><\/p>\n

Hay\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc CSP\u2019lerde kullan\u0131lan iki ana hammadde cam ve \u00e7elik\u00adtir. T\u00fcrkiye\u2019de de \u00e7ok iyi geli\u015fmi\u015f bir cam ve \u00e7elik end\u00fcstrisi var. T\u00fcrkiye\u2019ye son derece uygun bir teknoloji ve sekt\u00f6r oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fc\u00adn\u00fcyorum. PV\u2019de kullan\u0131lan film tek\u00adnolojilerinin hammaddesisin y\u00fczde 60\u2019\u0131 70\u2019i \u00c7in\u2019de \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00c7in bu ma\u00addeni daha \u00f6nce yurtd\u0131\u015f\u0131na satarken \u015fimdi ihracat\u0131n\u0131 durdurdu. Bu y\u00fcz\u00adden kendi \u00fcretti\u011fi PV sistemlerinde fiyatlar\u0131 acayip d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc, hammadde fiyat\u0131n\u0131 ise y\u00fckseltti. Avrupa\u2019da ve ABD\u2019de PV\u2019ye yat\u0131r\u0131m yapan \u00e7ok say\u0131da \u015firket bu y\u00fczden iflas\u0131n e\u015fi\u00ad\u011fine geldi. ABD\u2019de devletten \u00e7ok ciddi destek, hibe alan firmalar bile \u00c7in\u2019le rekabet edemiyor. Tabii bu\u00adrada \u00c7in\u2019in ucuz i\u015fg\u00fcc\u00fc avantaj\u0131 da var. Ancak t\u00fcm bu s\u00f6z ettiklerimin hi\u00e7birisi CSP i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fil ve bu y\u00fczden T\u00fcrkiye bu alan \u00fczerine yo\u011funla\u015f\u0131rsa, g\u00fcne\u015f enerjisinin d\u00fcn\u00adyadaki merkezlerinden biri olabile\u00adce\u011fine inan\u0131yoruz.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de sizin d\u0131\u015f\u0131n\u0131zda CSP ile u\u011fra\u015fan var m\u0131? T\u00fcrkiye\u2019de kurul\u00admu\u015f sistemler var m\u0131? <\/strong><\/p>\n

CSP kendi i\u00e7inde de alt kategorile\u00adre ayr\u0131l\u0131yor. Parabolik sistem d\u0131\u015f\u0131n\u00adda kule tipi sistemler de var. Ben bir tane kule tipiyle u\u011fra\u015fan \u015firket oldu\u011funu duydum. Ben ortak ol\u00admadan \u00f6nce de, O\u011fuz Bey\u2019in ekibi taraf\u0131ndan Denizli ve Manisa\u2019da ku\u00adrulmu\u015f bir pilot sistemler var. \u015eimdi Hittite Soler Energy olarak bir tane de ABD Denver\u2019da kuruyoruz. ABD Enerji Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 SolarTAC (Solar Technology Acceleration Center)<\/strong> taraf\u0131ndan bir davet ald\u0131k. Sa\u011folsunlar bir\u00e7ok b\u00fcy\u00fck kurumun yan\u0131nda bize de i\u015fimizi sergileme imk\u00e2n\u0131 verdiler.<\/p>\n

Peki, bu i\u015f ne kadar s\u00fcrede yayg\u0131n\u00adla\u015f\u0131r? Be\u015f sene, on sene? <\/strong><\/p>\n

Ben Kas\u0131m ay\u0131na kadar tavuk sat\u0131\u00adyordum. Yani son derece h\u0131zl\u0131 iler\u00adleyen, sonu\u00e7lar\u0131 hemen al\u0131nabilen bir sekt\u00f6rden, daha hen\u00fcz teknolo\u00adjiyi kabul ettirme a\u015famas\u0131nda olan, olduk\u00e7a yava\u015f ilerleyen bir sekt\u00f6re giri\u015f yapt\u0131m. Bu sekt\u00f6re d\u0131\u015far\u0131dan girmi\u015f biri olarak, sekt\u00f6rdekilerin de biraz silkinip kendine gelmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00dcst\u00fc\u00adm\u00fczdeki bu \u00f6l\u00fc topra\u011f\u0131n\u0131 kald\u0131rma\u00adm\u0131z laz\u0131m. PR\u2019sa PR. Ne gerekiyor\u00adsa yapmak laz\u0131m. D\u00fcnyan\u0131n bizimki gibi teknolojilere ihtiya\u00e7 var. Yani PV, CSP veya ba\u015fka teknolojiler; hi\u00e7bir ayr\u0131m g\u00f6zetmeden hepsine yer var. 80 ve 120 derecelik buhar teknolojisine de, 500 derecelik tek\u00adnolojiye de ihtiyac\u0131m\u0131z var. Di\u011fer firmalarla yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaz\u0131\u015fmalarda bunu s\u00fcreklik s\u00f6yl\u00fcyorum: \u0130htiya\u00e7 o kadar b\u00fcy\u00fck, halihaz\u0131rdaki yat\u0131\u00adr\u0131mlar o kadar k\u00fc\u00e7\u00fck ki, hepimize bol yer var. Yenilenebilir enerjiyle b\u00fct\u00fcn enerji ihtiyac\u0131m\u0131z\u0131 kar\u015f\u0131laya\u00adbiliriz. 70 milyar dolarl\u0131k cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n 50 milyar dolar\u0131 enerji. Bu y\u0131l ilk alt\u0131 ayda 30 milyar dolar\u0131 buldu. Bunun \u00e7o\u011fu da Rusya\u2019ya gidiyor\u2026<\/p>\n

\u015eimdi n\u00fckleer santral yat\u0131r\u0131m\u0131 da Rusya\u2019ya teslim ediliyor. <\/strong><\/p>\n

Bu konuda \u015funu s\u00f6ylemek istiyo\u00adrum. Bizim n\u00fckleer santrale ihti\u00adyac\u0131m\u0131z yok. At\u0131klar\u0131n Rusya\u2019ya gi\u00addece\u011fi s\u00f6yleniyor ama bu s\u00f6zlerin hi\u00e7bir ge\u00e7erlili\u011fi yok. \u0130\u015fin bir de milli g\u00fcvenlik boyutu var. N\u00fckleer santralin kontrol\u00fcn\u00fc yabanc\u0131lara veriyorsunuz. Bir de benim ailem Karadenizli. \u00c7ernobil<\/strong> kazas\u0131n\u0131n do\u011frudan sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131k biz. Onun i\u00e7in b\u00f6yle bir tecr\u00fcbe s\u00f6z ko\u00adnusuyken bu \u0131srar\u0131 anlamak m\u00fcm\u00adk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n

Hep Bir \u015eeyleri Sorguluyordum<\/strong><\/p>\n

\u201cTurgut \u00d6zal benim kirvemdi. Ama yak\u0131n zamanda arkada\u015flar\u0131mdan biri, \u201cYa sen hi\u00e7 \u00d6zal ku\u015fa\u011f\u0131 adam\u0131na benzemiyorsun\u201d dedi. \u00d6zal T\u00fcrkiye ekonomisini ilk d\u0131\u015fa a\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda ilk \u00f6nce t\u00fcketimde bir ifrat ya\u015fand\u0131. Ben g\u0131da perakendecili\u011finde uzun s\u00fcre \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in bu durumu \u00e7ok iyi biliyorum. Bir al\u0131\u015fveri\u015f merkezinde restoran a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman ilk bir ay herkes sald\u0131r\u0131r. Onun i\u00e7in o ay\u0131n cirolar\u0131n\u0131 hi\u00e7 dikkate almamak gerekir. Burada en \u00f6nemli nokta i\u015fi kendi i\u00e7imizde dengelememiz gerekir. \u015eimdi ge\u00e7mi\u015fe bak\u0131yorum, ben hep bir \u015feylerin fark\u0131ndaym\u0131\u015f\u0131m. Hep bir \u015feyleri sorguluyordum. Restoranlarda dahi, hep kafam\u0131n bir ucunda bunun \u00e7evreye ne etkisi olacak sorusu vard\u0131. \u00dcniversiteyi Kanada\u2019da okudum. Bir tatilde buraya geldi\u011fimde Mecidiyek\u00f6y\u2019de, sokakta Greenpeace\u2019e destek isteyen bir k\u0131z bir erkek iki arkada\u015fla tan\u0131\u015ft\u0131m; uzun s\u00fcre konu\u015ftuk ve Greenpeace\u2019e orada \u00fcye oldum. 1950\u2019lerden beri i\u015f d\u00fcnyas\u0131nda olan bir aileden \u00e7\u0131kan biri olarak (babam beni 10 ya\u015f\u0131mdan beri toplant\u0131lara g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fc) nas\u0131l b\u00f6yle oldum ben de \u00e7ok iyi bilmiyorum. Ama baz\u0131 \u015feyler de insan\u0131 bir yere s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor. Kanada\u2019da okudum; Kanada, do\u011faya son derece sayg\u0131l\u0131 bir \u00fclke. Belki biliyorsunuzdur, Kosta Rika\u2019n\u0131n da fahri konsolosuyum; Kosta Rika da, 2020 y\u0131l\u0131nda s\u0131f\u0131r karbon sal\u0131m\u0131n\u0131 taahh\u00fct eden d\u00fcnyadaki tek \u00fclke. Yani bu t\u00fcr \u015feyler de bir \u015fekilde hep buldu beni\u2026\u201d<\/p>\n

Kaynak: EKOIQ<\/a><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.CSP (Concentrated Solar Power), g\u00fcne\u015f enerjisi sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn yeni ama olduk\u00e7a umut vaat eden alanlar\u0131ndan biri. Bu konuda T\u00fcrkiye\u2019den \u00e7\u0131kan bir firma, Hittite Solar […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4424,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[51,53,49],"tags":[1395,1396,1397,1398,1399,1068,67,1400,1401,13,1402,1403,1404,1405,1406,1407,1408,1409,1410,1411,105],"views":1685,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4423"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4423"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4423\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4427,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4423\/revisions\/4427"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4424"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4423"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4423"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4423"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}