{"id":42592,"date":"2015-08-08T22:58:59","date_gmt":"2015-08-08T19:58:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=42592"},"modified":"2015-08-08T22:59:26","modified_gmt":"2015-08-08T19:59:26","slug":"enerjide-mevcut-altyapinin-yarattigi-kaygilar-ve-cozum-onerileri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/enerjide-mevcut-altyapinin-yarattigi-kaygilar-ve-cozum-onerileri\/","title":{"rendered":"(Turkish) \u201cEnerjide Mevcut Altyap\u0131n\u0131n Yaratt\u0131\u011f\u0131 Kayg\u0131lar ve \u00c7\u00f6z\u00fcm \u00d6nerileri!\u201d"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

<\/p>\n

Bilindi\u011fi gibi, mevcut d\u00fcnya d\u00fczeni ve olu\u015fan \u00e7evresel felaketler insanlar\u0131n \u201cenerji al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131\u201d de\u011fi\u015ftirmeye zorlamaktad\u0131r. Ola\u011fan do\u011fa olaylar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, \u00e7evre felaketleri ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z art\u0131k kimse taraf\u0131ndan yads\u0131namaz bir ger\u00e7ek haline gelmi\u015ftir. Bu t\u00fcr olaylara \u00f6nlem almak kimin elinde pekiyi?<\/strong><\/p>\n

Tabi ki insano\u011flunun. Fakat insano\u011flu bug\u00fcne kadar al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131ndan taviz vermeyerek, i\u015fi geri d\u00f6n\u00fclemez bir boyuta ta\u015f\u0131may\u0131 \u0131srarla s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Bu yaz\u0131n\u0131n yaz\u0131lmas\u0131ndaki as\u0131l ama\u00e7, insano\u011flunun bir g\u00fcn karar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirerek, enerji devrimini ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fin\"enerjide-mevcut-altyapinin-yarattigi-kaygilar-ve-cozum-onerileri\"<\/a>de, kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 mevcut altyap\u0131 sorunlar\u0131 ve sekt\u00f6rdeki de\u011fi\u015fkenleri tan\u0131mlayarak, daha d\u00fczg\u00fcn bir temel \u00fczerine enerji politikalar\u0131n\u0131 oturtmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n

\u00d6zellikle, yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131 ve verimli enerji kullan\u0131m\u0131na ge\u00e7i\u015f artt\u0131k\u00e7a, \u00e7evre a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu t\u00fcr s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n azalaca\u011f\u0131 da ku\u015fku g\u00f6t\u00fcrmez bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n

\u00d6ncelikli olarak, T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan durumu irdeleyelim ve daha sonra d\u00fcnyaya bakal\u0131m.<\/p>\n

T\u00fcrkiye, yakla\u015f\u0131k 70.000 megawatt kurulu g\u00fcc\u00fc a\u015fm\u0131\u015f durumda ve her ge\u00e7en g\u00fcn kurulu g\u00fcce entegre santral say\u0131s\u0131 artt\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Yakla\u015f\u0131k 6 y\u0131lda elektrik \u00fcretimi i\u00e7in harcanan 6 milyar dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m da hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir yat\u0131r\u0131m olarak g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. Fakat, T\u00fcrkiye\u2019 de as\u0131l s\u0131k\u0131nt\u0131 yerli teknolojinin hen\u00fcz \u00fcretilememesi veya oyunun i\u00e7ine dahil edilememesi, b\u00f6ylece her t\u00fcrl\u00fc dolar kuru dalgalanmas\u0131nda en \u00e7ok hasar\u0131 alan sekt\u00f6rlerin ba\u015f\u0131nda enerji sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn gelmesidir.
\nBug\u00fcne kadar enerjinin her alan\u0131na yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar\u0131, \u00fcst \u00fcste koyarsak 100 milyar dolar\u0131 ge\u00e7en bir yat\u0131r\u0131m s\u00f6z konusu. Sekt\u00f6rdeki p\u0131r\u0131lt\u0131l\u0131 g\u00fcnler geride kalm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor; \u00e7\u00fcnk\u00fc dolar kurunun f\u0131rlamas\u0131, devlet taraf\u0131ndan bask\u0131lanan elektrik ve do\u011fal gaz tarifeleri, \u00e7apraz s\u00fcbvansiyon uygulamas\u0131, karar alma s\u00fcre\u00e7lerindeki gecikme, gere\u011fi gibi yap\u0131lmayan fizibiliteler nedeniyle sekt\u00f6r zor g\u00fcnler ge\u00e7iriyor.<\/p>\n

Zordaki \u015firketlere, as\u0131l b\u00fcy\u00fck darbe serbest piyasada olu\u015fan elektrik fiyatlar\u0131ndan geliyor. PMUM olarak da al\u0131nan piyasada elektrik fiyatlar\u0131, son d\u00f6nemde ciddi bi\u00e7imde d\u00fc\u015ft\u00fc. 2009 y\u0131l\u0131 Aral\u0131k ay\u0131nda 13,785 kr\u015f\/kWh olan Sistem Marjinal Fiyat\u0131, May\u0131s 2015 ortalamas\u0131 11,301 kr\u015f\/kWh oldu. Aral\u0131k 2009 sonunda d\u00f6viz kurunun 1,49 TL\/dolarken May\u0131s 2015 sonunda 2,66 TL\/dolara \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda dolar\/cent baz\u0131nda fiyatlar 9,22 cent\/ kWh\u2019ten 4,25 cent\/kWh\u2019e d\u00fc\u015ft\u00fc (Suphi vd. 2015)<\/p>\n

Pekiyi bu s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 durum nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fclecektir? Hi\u00e7 mi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu yoktur?
\nElbette, bunlar \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc olmayan problemler de\u011fildir. K\u0131smi politika de\u011fi\u015fiklikleri hem \u00f6zel \u015firketleri rahatlatacak, iflas kayg\u0131s\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131racak, hem de kamu kurumlar\u0131n\u0131n elde tuttu\u011fu y\u00fczde 50\u2019lik piyasa pay\u0131n\u0131n azalt\u0131larak, rekabet\u00e7i piyasan\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n

\u2013 Karar Alma S\u00fcre\u00e7lerinin H\u0131zlanmas\u0131: Karar Alma s\u00fcre\u00e7leri ve b\u00fcrokrasi azald\u0131k\u00e7a, piyasada i\u015fler daha h\u0131zl\u0131 y\u00fcr\u00fcyecek ve geli\u015fim daha kolay sa\u011flanacakt\u0131r. Her t\u00fcrl\u00fc gecikme \u00fcreticiye olumsuz yans\u0131makta, dolay\u0131s\u0131yla t\u00fcketiciyi zor durumda b\u0131rakmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u2013 Otomatik Fiyatland\u0131rma: Sabit bir fiyatland\u0131rman\u0131n aksine, otomatik fiyatland\u0131rma \u00fcreticiye daha rekabet edilebilir bir piyasa sunacakt\u0131r.
\n-Altyap\u0131 Yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n Tamamlanmas\u0131: \u0130vedilikle tamamlanacak yat\u0131r\u0131mlar ile her b\u00f6lgede adil da\u011f\u0131t\u0131m ve \u00fcretim ortam\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n

\u2013 Finansman Kararlar\u0131: \u00d6zellikle, d\u0131\u015f kaynakl\u0131 hibeler veya bakanl\u0131\u011f\u0131n verece\u011fi uzun vadeli d\u00fc\u015f\u00fck faizli kredi finansman destekleri, yat\u0131r\u0131mlar\u0131 daha da h\u0131zland\u0131racak ve arz- talep dengesi bak\u0131m\u0131ndan daha g\u00fcvenilir bir enerji piyasas\u0131 olu\u015fturacakt\u0131r.<\/p>\n

\u2013 Yerli \u00dcretimin Te\u015fviki: Petrol ve do\u011fal gazdan elektrik \u00fcretiminin her y\u0131l art\u0131\u015f g\u00f6stermesi yerine yerli kaynak olan k\u00f6m\u00fcr ve fuel-oil\u2019in oyuna daha fazla entegre edilmesi gerekmektedir. \u00dclkemiz mevcut k\u0131sa vadede \u00e7ok \u00e7evreci g\u00f6r\u00fcnmese de bu bir zorunluluk haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n

\u2013 Alternatif Yat\u0131r\u0131mlar\u0131n Art\u0131r\u0131lmas\u0131: Yenilenebilir teknolojilerin \u00fcretimi, Ar-Ge\u2019si mutlak suretle desteklenmeli, mevcut yat\u0131r\u0131m plan\u0131 i\u00e7indeki yat\u0131r\u0131mc\u0131lar desteklenmelidir. \u00d6nlerindeki b\u00fcrokratik engeller, \u00e7antac\u0131lar\u0131 pasifize edecek \u015fekilde kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

-Verimsiz Santrallerin bak\u0131m\u0131: Verimsiz olarak faaliyet g\u00f6steren santraller, mutlak suret ile rehabilite edilmeli ve teknolojileri iyile\u015ftirilmelidir.<\/p>\n

-Devlet Taraf\u0131ndan M\u00fcdahale Edilmeyen Piyasa: \u00d6zellikle, son \u00f6zelle\u015ftirmelerin ard\u0131ndan \u00f6zel sekt\u00f6r firmalar\u0131 devletin art\u0131k oyun d\u0131\u015f\u0131nda kalmas\u0131n\u0131 ve oyuna d\u0131\u015far\u0131dan m\u00fcdahale etmemesini istemektedir. Tabi ki tam ba\u011f\u0131ms\u0131z bir piyasadan s\u00f6z edilemez ama bu \u00f6zelle\u015ftirme yap\u0131ld\u0131ysa, devletin de bu konuyu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak baz\u0131 politikalar \u00fcretmesi gerekiyor.<\/p>\n

D\u00fcnyadaki Enerji Piyasas\u0131 G\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc<\/span><\/p>\n

D\u00fcnya \u00fclkelerinde mevcut durum, \u00f6zellikle yerli kaynaklar\u0131n \u00fcretime al\u0131nmas\u0131 ve \u00f6ncelikli olarak yerli kaynaklar\u0131n oyun i\u00e7ine dahil edilmesi \u015feklinde kendini g\u00f6steriyor. \u00d6zellikle, Avustralya bu konuda \u00e7ok fazla kat\u0131 politikalar izliyor. \u00dclke ileriye d\u00f6n\u00fck yenilenebilir yat\u0131r\u0131mlara s\u0131n\u0131rlama getirdi ve k\u00f6m\u00fcr rezervlerine \u00f6ncelik verece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Avustralya, \u00c7in\u2019den sonra en b\u00fcy\u00fck k\u00f6m\u00fcr \u00fcreticisi.<\/p>\n

Bir di\u011fer yandan ise, Almanya ge\u00e7ti\u011fimiz hafta \u00fclke elektri\u011finin y\u00fczde 75\u2019ini yenilenebilir kaynaklardan sa\u011flarken, Danimarka ise y\u00fczde 100 rakam\u0131na ula\u015ft\u0131 ve fazla enerjiyi Avrupa \u00fclkelerine satt\u0131.<\/p>\n

Avrupa Birli\u011fi \u00fclkeleri ise, 2020 hedeflerine ula\u015fmak ad\u0131na var g\u00fc\u00e7leri ile yat\u0131r\u0131m yapmakta. Mevcut durum ve alt yap\u0131 ile 2020 y\u0131l\u0131nda AB\u2019nin enerji faturas\u0131n\u0131 y\u00fczde 20 d\u00fc\u015f\u00fcrme, 2 milyon i\u015f f\u0131rsat\u0131 yakalama ve mevcut Ar- Ge faaliyetlerini artt\u0131rma hedeflerini tutturmalar\u0131 imkans\u0131z g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor.<\/p>\n

Amerika ise, 2050 Vizyon Plan\u0131\u2019nda baz\u0131 revizyonlara gitmesine ra\u011fmen b\u00fcy\u00fck resmi g\u00f6rerek, yenilenebilir enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 ikinci plana atarak, enerji verimlili\u011fi yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rma karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. Raporda ge\u00e7en mevcut ifade \u015fudur;<\/p>\n

-Enerjideki talep art\u0131\u015f\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131n enerji verimlili\u011finden kar\u015f\u0131lanmas\u0131,<\/p>\n

-Enerji faturalar\u0131nda 100 milyar dolarl\u0131k d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, ekonominin genelinde ise 500 milyar dolar\u0131n \u00fczerinde tasarruf sa\u011flamak.,<\/p>\n

\u2013 Sera gazlar\u0131n\u0131n sal\u0131m\u0131n da y\u0131ll\u0131k 500 milyon ton civar\u0131nda azalma (bu 90 milyon arac\u0131n trafikten \u00e7ekilmesine e\u015fde\u011ferdir ) sa\u011flamak,<\/p>\n

-20 y\u0131lda, her biri 500 megawatt g\u00fcc\u00fcnde 100 den fazla elektrik santraline gereksinim duymamak.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin yapmas\u0131 gerekenler<\/span><\/p>\n

Bizim \u015fu an \u00fclke olarak yapmam\u0131z gerekenleri ba\u015ftan s\u0131ralamak gerekirse \u015funlar\u0131 s\u00f6yleyebiliriz:<\/p>\n

\u2013 Enerji Diplomasisini \u0130yi Y\u00f6netmek: En do\u011fru strateji, sorunlar a\u011f\u0131rla\u015fmadan ve de\u011fi\u015fim h\u0131zlanmadan \u00f6nce kendimizi yeni d\u00fcnyaya ad\u0131m ad\u0131m haz\u0131rlamak. Bir kez d\u0131\u015f\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnyaya, tekrar uyum g\u00f6stermenin maliyeti \u00e7ok daha y\u00fcksek olabilir (\u00dcnal,2015).<\/p>\n

-Enerji Verimlili\u011fini Ayr\u0131 Bir Kaynak Olarak G\u00f6rmek: Bu politikadan \u00e7ok gereklilik durumundad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fcretti\u011finiz enerjiyi verimli kullanamad\u0131ktan sonra bir k\u0131ymeti yoktur.<\/p>\n

-Olmazsa Olmaz Ar- Ge: T\u00fcrkiye\u2019nin oyunun i\u00e7ine kendini dahil etmesi i\u00e7in olmazsa olmaz bir kavram olan Ar- Ge ile, yerli teknoloji \u00fcretimi ve sisteme iyile\u015ftirme entegrasyonlar\u0131 mutlaka sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

-Yerelden Genele Anlay\u0131\u015f\u0131: Yerel Y\u00f6netimlerin T\u00fcrkiye\u2019 de oyuna dahil olmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada ba\u015flayacak geli\u015fim basamaklar\u0131 halk taraf\u0131ndan daha fazla kabul g\u00f6recek ve destek alacakt\u0131r. B\u00f6ylece bilin\u00e7lenme a\u015famas\u0131 daha kolay a\u015f\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Yerel Y\u00f6neticilerin art\u0131k verimsiz politikalardan vazge\u00e7erek, \u201cye\u015fil d\u00fcnya-ye\u015fil gelecek\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 benimsemeleri gerekiyor. L\u00fcks belediye binalar\u0131 yap\u0131l\u0131rken, bu binalar\u0131n enerji sarfiyatlar\u0131 ve milli servet g\u00f6zetilmelidir. Stockholm, Vancouver ve Kopenhag \u00f6rnek al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

-Enerji Arz G\u00fcvenli\u011fi\u2019 nin Art\u0131r\u0131lmas\u0131: Enerji Verimlili\u011finde ba\u015far\u0131 sa\u011fland\u0131k\u00e7a kendili\u011finden olu\u015facakt\u0131r.<\/p>\n

-Ekolojik Okur-Yazar Bireyler ve Y\u00f6netimler Olu\u015fturmak: \u00d6zellikle, en \u00f6nemli madde bu. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7evreyi okumay\u0131 bilen y\u00f6neticiler ve halka sahip olmak oyuna 3-0 4-0 \u00f6nde ba\u015flamak gibi bir \u015feydir. Bu y\u00fczden, ekolojik okur-yazarl\u0131\u011fa y\u00f6nelik e\u011fitim programlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Okullar\u0131m\u0131zda zaten yap- boza d\u00f6nen e\u011fitim sisteminde k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fiklikler ile bu kavrama yer verilmelidir. \u015eunu unutmay\u0131n Amerikan okullar\u0131nda s\u0131n\u0131flarda \u201cWill Climate Change Harm Us?\u201d yaz\u0131yor. Yani \u201c\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bize Zarar Verecek mi?\u201d sorusu fi\u015f olarak as\u0131l\u0131yor. Bizde ise hala Ali ata bak\u0131yor, I\u015f\u0131k \u0131l\u0131k s\u00fct i\u00e7iyor ifadelerini \u00f6\u011fretiyoruz.
\nUnutmayal\u0131m, se\u00e7ti\u011fimiz \u00e7evre ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik politikas\u0131 ve ona ne kadar ba\u011fl\u0131 oldu\u011funuz, nas\u0131l bir \u00e7evrede ya\u015famak istedi\u011finizin g\u00f6stergesidir.<\/p>\n

Orkun TEKE
\nM\u00fchendis- Ara\u015ft\u0131rmac\u0131<\/p>\n

KAYNAK\u00c7A
\nSuphi vd. 2015 \u201cEnerji Sekt\u00f6r\u00fcnde \u0130flas Kayg\u0131s\u0131\u201d Enerji Panorama Dergisi Sf: 32-34
\n\u00dcnal, S. 2015 \u201cEnerji Diplomasimiz Gelece\u011fe Hazir m\u0131?\u201d Enerji Panorama Dergisi Sf: 58-60
\nTeke, O. 2013 \u201cT\u00fcrkiye de ve D\u00fcnyada Yenilenebilir Enerji Ar- Ge Stratejilerinin De\u011ferlendirilmesi\u201d
\nTMMOB Mak. M\u00fch. M\u00fchendis ve Makina Dergisi<\/p>\n

Bu yaz\u0131daha \u00f6nce milliyetblog\u2019da yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. Bilindi\u011fi gibi, mevcut d\u00fcnya d\u00fczeni ve olu\u015fan \u00e7evresel felaketler insanlar\u0131n \u201cenerji al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131\u201d de\u011fi\u015ftirmeye zorlamaktad\u0131r. Ola\u011fan do\u011fa olaylar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, \u00e7evre felaketleri ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z art\u0131k […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":42593,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[51,53],"tags":[24736,63,67,1009,2698,165,24735],"views":924,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42592"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42592"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42592\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42594,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42592\/revisions\/42594"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42593"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42592"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42592"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42592"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}