{"id":42028,"date":"2015-07-31T11:46:04","date_gmt":"2015-07-31T08:46:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=42028"},"modified":"2015-07-31T18:32:08","modified_gmt":"2015-07-31T15:32:08","slug":"elektrik-faturasindaki-trt-payini-neden-oduyoruz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/elektrik-faturasindaki-trt-payini-neden-oduyoruz\/","title":{"rendered":"(Turkish) Elektrik Faturas\u0131ndaki TRT Pay\u0131n\u0131 Neden \u00d6d\u00fcyoruz?.."},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

<\/p>\n

Hazine M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n Kamu \u0130\u015fletmeleri Raporu\u2019na g\u00f6re, TRT\u2019nin 2012 y\u0131l\u0131nda elde etti\u011fi gelirlerin\u00a0% 88\u2018i vatanda\u015flar taraf\u0131ndan \u00f6denen paralardan olu\u015ftu.<\/strong><\/p>\n

Elektrik enerjisi has\u0131lat paylar\u0131 ve bandrol gelirleri, TRT gelirlerinin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturmakta olup, 3093 say\u0131l\u0131 Kanuna g\u00f6re Siyasal erk, s\u00f6z konusu gelirlerin tutarlar\u0131n\u0131 belirleyen oranlar\u0131 d\u00fczenleme konusunda yetkili bulunmaktad\u0131r.<\/span>\u00a0Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, \"1\"Anayasan\u0131n 133. maddesinde, Avrupa S\u0131n\u0131r \u00f6tesi Televizyon S\u00f6zle\u015fmesinde, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Tavsiye Karar\u0131, Avrupa Birli\u011fi Amsterdam S\u00f6zle\u015fmesi ve Kalk\u0131nma Planlar\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen kamu hizmeti yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n tan\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ve kapsam\u0131n\u0131n belirlenmesi, TRT\u2019nin yay\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve kurumsal \u00f6zerkli\u011fi ile garanti alt\u0131nda olan ve tart\u0131\u015f\u0131lmayan finans kaynaklar\u0131na sahip olabilmesi i\u00e7in yeni bir d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131 gerekmekle birlikte bu konuda bir ilerleme sa\u011flanamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Di\u011fer taraftan, \u00fclkede artan elektrik enerjisi kullan\u0131m\u0131 ve son d\u00f6nemlerde yap\u0131lan fiyat ayarlamalar\u0131 ile birlikte bandrol gelirlerinde art\u0131\u015f sa\u011flayacak d\u00fczenlemeler TRT gelirlerinin art\u0131\u015f\u0131na neden olmu\u015f, bu sayede bir\u00e7ok \u00f6zel televizyondan daha iyi imkanlara sahiptir.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde 3093 Say\u0131l\u0131 TRT Gelirleri Kanununa g\u00f6re lisans sahibi \u015firketlerin EPDK ile imzalam\u0131\u015f oldu\u011fu Lisans s\u00f6zle\u015fmesi \u00e7er\u00e7evesinde\u00a0son kullan\u0131c\u0131 olan t\u00fcketicilere<\/span><\/strong>\u00a0yap\u0131lan elektrik sat\u0131\u015flar\u0131ndan dolay\u0131 TRT\u2019ye pay \u00f6denmektedir.<\/p>\n

Kanunda ge\u00e7en\u00a0son kullan\u0131c\u0131<\/strong>\u00a0ifadesini biz farkl\u0131 yorumluyoruz. Bence TRT pay\u0131 tahsilat\u0131 yap\u0131l\u0131rken bu k\u00fc\u00e7\u00fck detay g\u00f6zlerden ka\u00e7makta ve elektrik kullan\u0131c\u0131lar\u0131na fazladan y\u00fck getirilmektedir. Bu konuda \u015firketlerin haklar\u0131n\u0131 aramas\u0131 gerekmektedir. S\u00fcrekli de\u011fi\u015fen ve geli\u015fen enerji konusunu iyi takip edemeyen avukatlar TRT pay\u0131n\u0131n haks\u0131z tahsilat\u0131 i\u00e7in hen\u00fcz ba\u015far\u0131 sa\u011flayamam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak mevzuat ve yorum konusunda iyi bir dan\u0131\u015fmanl\u0131k ile bu konuda ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7 al\u0131nmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde bir engel bulunmamaktad\u0131r. \u0130lgili d\u00fczenlemelerde bu kavram a\u00e7\u0131k\u00e7a tan\u0131mlanmad\u0131\u011f\u0131ndan kapsam\u0131n belirlenmesinde s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 durumlar ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. TRT pay\u0131n\u0131 tahsil edenler ya da bu paydan gelir sa\u011flan TRT\u2019nin durumdan \u015fik\u00e2yet\u00e7i olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Bu y\u00fczden kendi haklar\u0131n\u0131z\u0131 kendiniz talep etmelisiniz.<\/p>\n

1984 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f olan 3093 say\u0131l\u0131 TRT-GK\u2019nun 4, maddesinin c) bendi \u015fu \u015fekilde idi:<\/strong><\/p>\n

\u201cT\u00fcrkiye Elektrik Kurumu ve Bu Kurum d\u0131\u015f\u0131nda Kanunla elektrik \u00fcretimi ve iletimi tesisleri kurmaya ve i\u015fletmeye da\u011f\u0131t\u0131m ve ticaretini yapmaya yetkili k\u0131l\u0131nan di\u011fer kurum ve kurulu\u015flar,\u00a0t\u00fcketilen enerjinin<\/span><\/strong>\u00a0miktar\u0131n\u0131n birim bedel ile \u00e7arp\u0131m\u0131ndan elde edilecek mebla\u011f\u0131n % 3,5 oran\u0131ndaki tutar\u0131ndaki pay\u0131 T\u00fcrkiye Radyo-Televizyon Kurumuna intikal ettirirler.\u201d<\/p>\n

\u0130lgili maddede yasay\u0131 \u00e7\u0131kartanlar \u201ct\u00fcketilen\u201d kavram\u0131n\u0131 kullanm\u0131\u015f olup bu konuda ba\u015fka bir s\u0131n\u0131rlama yapmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu h\u00fck\u00fcmden yola \u00e7\u0131karak t\u00fcketici veya de\u011fil, ger\u00e7ek veya t\u00fczel, sanayi, mesken ya da ticarethane tarifesi d\u00e2hil herkesin TRT pay\u0131 \u00f6demesi hususunda a\u00e7\u0131k bir h\u00fck\u00fcm vard\u0131r.<\/p>\n

TRT Pay\u0131n\u0131 \u00f6deyen, tahsil eden ve bedeli alan mutlu mesut hayatlar\u0131na devam ederken 1999 y\u0131l\u0131nda bir g\u00fcn 4397 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019la getirilen de\u011fi\u015fiklik bu saadet zincirini anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu kanunda \u201ct\u00fcketilen\u201d kavram\u0131 kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f yerine \u201cnihai t\u00fcketici\u201d kavram\u0131 getirilmi\u015ftir. Ne yaz\u0131k ki bu k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fikli\u011fin sekt\u00f6rde nas\u0131l bir de\u011fi\u015fiklik yapaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015flerdir. Bu de\u011fi\u015fikli\u011fe g\u00f6re 4\/c maddesi a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n

\u201cTEDA\u015e ve E\u00dcA\u015e, ile bu kurulu\u015flar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kanunla elektrik \u00fcretimi ve iletimi tesisleri kurmaya ve i\u015fletmeye, da\u011f\u0131t\u0131m ve ticaretini yapmaya yetkili k\u0131l\u0131nan di\u011fer kurum, kurulu\u015flar ve i\u015fletmeler \u201cnihai t\u00fcketiciye\u201d<\/strong>\u00a0sat\u0131lan enerjiden elde edilen gayri safi sat\u0131\u015f has\u0131lat\u0131n\u0131n (katma de\u011fer vergisi hari\u00e7, t\u00fcm fon, vergi ve paylar d\u00e2hil) % 2 oran\u0131 tutar\u0131ndaki pay\u0131 T\u00fcrkiye Radyo-Televizyon Kurumuna intikal ettirirler.\u201d<\/p>\n

Yap\u0131lan bu de\u011fi\u015fiklikte g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere a\u00e7\u0131k\u00e7a verginin vergisi al\u0131nmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Fonlarda bir \u00e7e\u015fit vergidir. Bu de\u011fi\u015fiklikle ayr\u0131ca Organize Sanayi B\u00f6lgeleri TRT\u2019ye pay yat\u0131rmayaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n

2008 y\u0131l\u0131ndan yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikte ise 3093 say\u0131l\u0131 TRT-GK madde 4\/c\u2019de<\/strong><\/p>\n

\u201cNihai t\u00fcketiciye<\/span><\/strong>\u00a0elektrik enerjisi sat\u0131\u015f\u0131 yapan lisans sahibi t\u00fczel ki\u015filer, iletim, da\u011f\u0131t\u0131m ve perakende sat\u0131\u015f hizmetlerine ili\u015fkin bedeller hari\u00e7 olmak \u00fczere, elektrik enerjisi sat\u0131\u015f bedelinin\u00a0%2<\/strong>\u2019si tutar\u0131ndaki pay\u0131 (KDV, di\u011fer vergiler, fon ve paylar ile benzeri kesintiler hari\u00e7) faturalar\u0131nda ayr\u0131ca g\u00f6sterir ve bu kapsamdaki bedelleri TRT Kurumuna intikal ettirirler. Organize sanayi b\u00f6lgeleri t\u00fczel ki\u015filikleri, serbest t\u00fcketici olarak tedarik\u00e7ilerden kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131 i\u00e7in temin ettikleri enerjiye ili\u015fkin olarak TRT Kurumuna ayr\u0131ca pay yat\u0131rmaz\u201c<\/strong><\/p>\n

TRT Kurumu; gelirleri konusunda \u00e7ok hassas olup bu konuda s\u0131k\u0131 bir takip yapmaktad\u0131r. Hatta bazen d\u00fczenleyici kurum olan EPDK gibi lisans sahibi \u015firketlere \u201ctahsilat\u0131 benim istedi\u011fim \u015fekilde yapacaks\u0131n\u0131z \u201d\u015feklinde h\u00fckmedici yaz\u0131 bile g\u00f6nderebilmektedir. Hatta daha da ileri giderek yanl\u0131\u015fl\u0131kla fazla yat\u0131r\u0131lan bedelleri dahi \u00f6demekten ka\u00e7\u0131nmaktad\u0131rlar. Kanunda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler sonucunda TRT elektrik enerjisi \u00fcreten \u015firketlere g\u00f6nderilen yaz\u0131 ile elektrik sat\u0131\u015flar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 TRT pay\u0131n\u0131n \u00f6denmesinin istenmesi \u00fczerine bu idari i\u015flemin iptali i\u00e7in elektrik \u015firketleri dava a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u00d6zellikle otoprod\u00fckt\u00f6r gruplar\u0131 bu durumdan \u00e7ok rahats\u0131z olmu\u015flard\u0131r. O d\u00f6nemde 10 MW\u2019a kadar otoprod\u00fckt\u00f6r lisans\u0131 ile elektrik \u00fcretimi yap\u0131labiliyordu. Bu \u015firketler \u00fcrettikleri elektri\u011fi kendileri ve grup \u015firketleri i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 i\u00e7in son kullan\u0131c\u0131 oldu\u011fu ve TRT pay\u0131n\u0131n kendilerinden tahsil edilmemesi gerekti\u011fi iddias\u0131 ile itirazlarda bulunup dava a\u00e7m\u0131\u015flard\u0131r. \u015eirketler ger\u00e7ekten bu kadar kolay para kazanabiliyor mu?<\/p>\n

Bu itirazlara istinaden \u0130dare Mahkemelerine a\u00e7\u0131lan dava elektrik \u00fcreticilerinin de nihai t\u00fcketici olduklar\u0131 kabul edilerek davalar ret edilmi\u015ftir. Davan\u0131n temyiz incelemesini yapan Dan\u0131\u015ftay herhangi bir tart\u0131\u015fmaya girmeden s\u00f6z konusu kararlar\u0131 hukuka uygun bularak temyiz taleplerini ret etmi\u015ftir. Yap\u0131lan karar d\u00fczeltme talepleri de ayn\u0131 \u015fekilde ret edilmi\u015ftir.<\/p>\n

Son d\u00f6nemde elektrik da\u011f\u0131t\u0131m ve perakende \u015firketlerinin \u00f6zelle\u015ftirilmesi ve kamuoyundaki bilin\u00e7lenme ile yarg\u0131 mensuplar\u0131n\u0131n mahkemelerde elektrik kullan\u0131c\u0131lar\u0131 olan t\u00fcketicilerden yana karar vermeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle kay\u0131p ka\u00e7ak konusunda al\u0131nan yarg\u0131 kararlar\u0131ndan mahkemelerin elektrik konusundaki haks\u0131zl\u0131klarda eskisinden farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahip olduklar\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla s\u00f6yleyebiliriz. Buradan yola \u00e7\u0131karak bu davalar\u0131n tekrardan a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyim.<\/p>\n

Kaynak: Enerji Enstit\u00fcs\u00fc<\/p>\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. Hazine M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n Kamu \u0130\u015fletmeleri Raporu\u2019na g\u00f6re, TRT\u2019nin 2012 y\u0131l\u0131nda elde etti\u011fi gelirlerin\u00a0% 88\u2018i vatanda\u015flar taraf\u0131ndan \u00f6denen paralardan olu\u015ftu. Elektrik enerjisi has\u0131lat paylar\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":42029,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[51,53],"tags":[24487,61,1229,23772,750,1033,1083,1216,2381],"views":838,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42028"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42028"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42028\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42115,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42028\/revisions\/42115"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42029"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42028"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42028"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42028"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}