{"id":41906,"date":"2015-07-28T15:58:42","date_gmt":"2015-07-28T12:58:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=41906"},"modified":"2015-07-28T15:58:42","modified_gmt":"2015-07-28T12:58:42","slug":"enerji-sektoru-sikintili-gunler-yasiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/enerji-sektoru-sikintili-gunler-yasiyor\/","title":{"rendered":"(Turkish) Enerji Sekt\u00f6r\u00fc S\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 G\u00fcnler Ya\u015f\u0131yor!"},"content":{"rendered":"<p class=\"qtranxs-available-languages-message qtranxs-available-languages-message-en\">Sorry, this entry is only available in <a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41906\" class=\"qtranxs-available-language-link qtranxs-available-language-link-tr\" title=\"Turkish\">Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p><p><\/p>\n<p style=\"color: #222222;\"><strong>Dolar kurundaki y\u00fckselme ba\u015fta olmak \u00fczere s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 g\u00fcnler ya\u015fayan enerji sekt\u00f6r\u00fcnde baz\u0131 firmalar\u0131n bankalar\u0131n takip listesine girdi\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor.<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #222222;\">T\u00fcrkiye\u2019de elektrik \u00fcretim ve da\u011f\u0131t\u0131m sekt\u00f6r\u00fc, son 6-7 y\u0131lda gerek \u00f6zelle\u015ftirme yoluyla ger\u00e7ekle\u015ftirilen, gerek de s\u0131f\u0131rdan yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlarda rekor k\u0131rd\u0131.<span id=\"more-72843\"><\/span>\u00a0Uzmanlar\u0131n hesaplamalar\u0131na g\u00f6re, bu d\u00f6nemde , y\u00fczde 67 oran\u0131nda artt\u0131. Top<a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/enerji-sektoru-sikintili-gunler-yasiyor.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignright size-medium wp-image-41907\" src=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/enerji-sektoru-sikintili-gunler-yasiyor-300x165.jpg\" alt=\"enerji-sektoru-sikintili-gunler-yasiyor\" width=\"300\" height=\"165\" srcset=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/enerji-sektoru-sikintili-gunler-yasiyor-300x165.jpg 300w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/enerji-sektoru-sikintili-gunler-yasiyor-500x276.jpg 500w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/enerji-sektoru-sikintili-gunler-yasiyor-80x44.jpg 80w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/enerji-sektoru-sikintili-gunler-yasiyor.jpg 696w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>lam kurulu g\u00fc\u00e7 70 bin megavat\u0131 (MW) a\u015ft\u0131. An\u0131lan d\u00f6nemde her y\u0131l 6 milyar dolar olmak \u00fczere toplamda 36-37 milyar dolar yat\u0131r\u0131m\u00a0yap\u0131ld\u0131. Bu d\u00f6nem i\u00e7inde elektrik da\u011f\u0131t\u0131m tesisleri de i\u015fletme hakk\u0131 devri (\u0130HD) y\u00f6ntemiyle \u00f6zelle\u015ftirildi. \u00d6zel sekt\u00f6r, da\u011f\u0131t\u0131m b\u00f6lgeleri i\u00e7in 13 milyar dolar bor\u00e7land\u0131. Elektrik \u00fcretim ve da\u011f\u0131t\u0131m sekt\u00f6rlerine, bu k\u0131sa zaman diliminde yap\u0131lan yat\u0131r\u0131m tutar\u0131 50 milyar dolar\u0131 buldu.<\/p>\n<p style=\"color: #222222;\">Bug\u00fcne kadar enerjinin her alan\u0131na yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar\u0131 \u00fcst \u00fcste koyarsak 100 milyar dolar\u0131 ge\u00e7en bir yat\u0131r\u0131m s\u00f6z konusu. Ancak sekt\u00f6rdeki \u201cp\u0131r\u0131lt\u0131l\u0131\u201d g\u00fcnler geride kalm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor\u2026 Dolar kurunun f\u0131rlamas\u0131, devlet taraf\u0131ndan bask\u0131lanan elektrik ve do\u011falgaz tarifeleri, \u00e7apraz s\u00fcbvansiyon uygulamas\u0131, karar alma s\u00fcre\u00e7lerindeki gecikme, gere\u011fi gibi yap\u0131lmayan fizibiliteler nedeniyle sekt\u00f6r zor g\u00fcnler ge\u00e7iriyor. \u00d6zellikle do\u011falgaz yak\u0131tl\u0131 termik santralleri portf\u00f6y\u00fcnde bulunduran \u00fcreticilerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc finansal zorluklar ya\u015farken, baz\u0131 firmalar\u0131n bankalar\u0131n takip listesine girdi\u011fi konu\u015fuluyor.<\/p>\n<p style=\"color: #222222;\"><strong>\u0130FLAS TEHL\u0130KES\u0130<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #222222;\">T\u00fcrkiye Enerji Vakf\u0131\u2019n\u0131n ayl\u0131k yay\u0131n\u0131 \u201cEnerji Panorama\u201dda yer alan habere g\u00f6re, zordaki \u015firketlere, as\u0131l b\u00fcy\u00fck darbe serbest piyasada olu\u015fan elektrik fiyatlar\u0131ndan geliyor. Spot piyasada elektrik fiyatlar\u0131, son d\u00f6nemde ciddi bi\u00e7imde d\u00fc\u015ft\u00fc. 2009 y\u0131l\u0131 aral\u0131k ay\u0131nda 13.785 kr\u015f\/kWh olan sistem marjinal fiyat\u0131n\u0131n, May\u0131s 2015 ortalamas\u0131 11.301 kr\u015f\/kWh oldu. Aral\u0131k 2009 sonunda d\u00f6viz kuru 1.49 TL\/dolarken, May\u0131s 2015 sonunda 2.66 TL\u2019ye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ise dolar\/cent baz\u0131nda fiyatlar 9.22 cent\/kWh\u2019ten 4.25 cent\/kWh\u2019e d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f oluyor. Bunun sonucunda \u00e7ok say\u0131da verimi d\u00fc\u015f\u00fck eski do\u011falgaz santrali kapat\u0131lma a\u015famas\u0131na geldi. Verimsiz santrallerin devre d\u0131\u015f\u0131 edilmeleri olumlu g\u00f6r\u00fclse de d\u00fc\u015f\u00fck fiyatlar, y\u00fcksek verimli olarak yap\u0131lacak olan yeni do\u011falgaz santrali yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n da ertelenmesine, hatta projelerden vazge\u00e7ilmesine yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<p style=\"color: #222222;\"><strong>VAH\u0130M TABLO<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #222222;\">Bu manzara, ister istemez kulislerde, baz\u0131 \u015firketlerin iflas tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funun konu\u015fulmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. Elektrik da\u011f\u0131t\u0131m\u0131nda ise 2008\u2019de Ba\u015fkent Elektrik Da\u011f\u0131t\u0131m A\u015e\u2019nin devriyle ba\u015flayan ve 2013\u2019te Toroslar\u2019\u0131n devriyle tamamlanan s\u00fcre\u00e7, \u00f6nemli bir \u00f6zelle\u015ftirme ba\u015far\u0131s\u0131 olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. Hazine\u2019nin kasas\u0131na 12 milyar 744 milyon dolar girdi. Ancak baz\u0131 \u015firketlerin da\u011f\u0131t\u0131m b\u00f6lgesini devrald\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde dolar kurunun 1.5 TL dolay\u0131nda oldu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u015firketlerin artan kur nedeniyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu vahim tablo ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"color: #222222;\"><strong>YERL\u0130 DE\u011e\u0130L YABANCI ARTIYOR<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #222222;\">KURULU g\u00fc\u00e7 son 7 y\u0131lda y\u00fczde 67 artt\u0131. 2008-2014 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki tabloya bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, do\u011falgazl\u0131 santraller 15 bin 54 MW\u2019dan 25 bin 550 MW\u2019a; hidrolik santraller ise 13 bin 828 MW\u2019dan 23 bin 640 MW\u2019a \u00e7\u0131kt\u0131. Yat\u0131r\u0131m bedelleri dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, toplamdaki 27 bin 699 MW\u2019l\u0131k kurulu g\u00fc\u00e7 art\u0131\u015f\u0131n\u0131n yat\u0131r\u0131m maliyeti yakla\u015f\u0131k 37 milyar dolar oluyor. Demek ki elektrik sekt\u00f6r\u00fcnde sadece yat\u0131r\u0131m i\u00e7in 6 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemde her y\u0131l 6 milyar dolar harcand\u0131. \u00dcretim ise 2008-2014 aras\u0131nda y\u00fczde 27 artt\u0131. \u0130thal kaynaklar olan do\u011falgaz, ithal k\u00f6m\u00fcr ve petrol\u00fcn \u00fcretimdeki pay\u0131 2008\u2019de y\u00fczde 60 iken, 2014\u2019te y\u00fczde 63.72\u2019ye \u00e7\u0131kt\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla \u201cElektrik \u00fcretiminde yerli kaynaklar\u0131n pay\u0131 art\u0131r\u0131lacak\u201d s\u00f6ylemine kar\u015f\u0131n, yabanc\u0131 kaynaklar\u0131n pay\u0131 artt\u0131.<\/p>\n<p style=\"color: #222222;\">Enerji sekt\u00f6r\u00fc oyuncular\u0131, sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri ve uzmanlar\u0131n \u00f6nerilerinden ortaya \u00e7\u0131kan \u201cre\u00e7ete\u201d ise ana ba\u015fl\u0131klar\u0131yla \u015f\u00f6yle:<br \/>\nDo\u011fudan bat\u0131ya ve kuzeyden g\u00fcneye y\u00fcksek gerilim iletim hatt\u0131 yap\u0131lmal\u0131. B\u00f6ylece iletim sistemine daha sa\u011flam bir iskelet olu\u015fturulacak ve iletim sisteminde kaynaklanan \u015febekenin oturma riskini d\u00fc\u015f\u00fcrecektir.<\/p>\n<p style=\"color: #222222;\">TE\u0130A\u015e\u2019\u0131n sadece ucuz fiyata \u00f6ncelik verilerek santrallar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131n\u0131 saptayan programa, hatlar\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenmesi, b\u00f6lgesel stabiliteyi de dikkate alan \u015fartlarda eklenerek revize edilmeli.<\/p>\n<p style=\"color: #222222;\">Enerji Bakanl\u0131\u011f\u0131 Strateji Belgesi\u2019nde yerli k\u00f6m\u00fcr\u00fcn 2023\u2019e kadar de\u011ferlendirilece\u011fi yaz\u0131yor. Te\u015fvik sisteminde de yerli k\u00f6m\u00fcre yat\u0131r\u0131m yapanlar\u0131n 5. b\u00f6lge te\u015fviklerinden yararlanaca\u011f\u0131 h\u00fckm\u00fc var. Ancak yat\u0131r\u0131mc\u0131lar bu te\u015fvikleri yeterli bulmuyorlar. Al\u0131m garantisi veren finans modelleri \u00fczerinde durulmal\u0131.<\/p>\n<p style=\"color: #222222;\">Elektrik sekt\u00f6r\u00fcnde kararlar teknik ve ekonomik kriterler g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak verilmeli. Tefti\u015f korkusuyla teknik elemanlar\u0131n i\u015fin teknik olarak do\u011frusuna g\u00f6re de\u011fil de m\u00fcfetti\u015flerden gelebilecek muhtemel sorulara g\u00f6re davran\u0131\u015f g\u00f6stermeleri ve karar vermeleri, 31 Mart 2015\u2019de ya\u015fanan T\u00fcrkiye \u00e7ap\u0131ndaki elektrik kesintilerinin yeniden ya\u015fanmas\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r.<br \/>\nElektrikte fiyat art\u0131\u015f\u0131n\u0131 k\u00f6r\u00fckleyen modeller yeniden sorgulanmal\u0131. DS\u0130\u2019nin su kullan\u0131m hakk\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k art\u0131rmayla vermesi, TK\u0130\u2019nin r\u00f6d\u00f6vans usul\u00fc, TE\u0130A\u015e\u2019\u0131n yenilenebilir enerji santrallar\u0131n\u0131n trafoya ba\u011flanmas\u0131 i\u00e7in ihale yapmas\u0131 elektrik maliyetlerini art\u0131r\u0131c\u0131 modeller.<\/p>\n<p style=\"color: #222222;\">Sekt\u00f6rde mevzuat\u0131n \u00e7ok s\u0131k de\u011fi\u015fmesi, yat\u0131r\u0131m ortam\u0131n\u0131 bozuyor ve yat\u0131r\u0131mc\u0131 i\u015ftah\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131yor. Yat\u0131r\u0131mc\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik \u00e7ok \u00f6nemli bir fakt\u00f6r ve mevzuat\u0131n s\u0131k de\u011fi\u015fmesi yat\u0131r\u0131mc\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00fclkeyi riskli haline getiriyor.<\/p>\n<p style=\"color: #222222;\">Kaynak: Enerji Enstit\u00fcs\u00fc<\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. Dolar kurundaki y\u00fckselme ba\u015fta olmak \u00fczere s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 g\u00fcnler ya\u015fayan enerji sekt\u00f6r\u00fcnde baz\u0131 firmalar\u0131n bankalar\u0131n takip listesine girdi\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. T\u00fcrkiye\u2019de elektrik \u00fcretim [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":41907,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[46,51,53],"tags":[24401,24402,170,8304,19,63,67,1009,24403,2698,165,2954,1582,1600],"views":1419,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41906"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41906"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41906\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41908,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41906\/revisions\/41908"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41907"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41906"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41906"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}