{"id":38778,"date":"2015-04-29T16:29:27","date_gmt":"2015-04-29T13:29:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=38778"},"modified":"2015-04-29T16:29:27","modified_gmt":"2015-04-29T13:29:27","slug":"bilim-adamlari-sinirsiz-enerjinin-pesinde","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/bilim-adamlari-sinirsiz-enerjinin-pesinde\/","title":{"rendered":"(Turkish) Bilim Adamlar\u0131 S\u0131n\u0131rs\u0131z Enerjinin Pe\u015finde!"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

<\/p>\n

Fransa\u2019n\u0131n g\u00fcneyindeki Aix en Provence kenti yak\u0131nlar\u0131ndaki Cadarache kasabas\u0131, n\u00fckleer enerji alan\u0131nda \u00f6nemli bir uluslararas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmaya ev sahipli\u011fi yap\u0131yor. D\u00fcnya n\u00fcfusunun yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 olu\u015fturan 34 \u00fclkenin uzmanlar\u0131, burada birle\u015fme enerjisi ile ilgili belki de d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck bilimsel projesi \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/strong><\/p>\n

\n

Uzmanlar, atom birle\u015fmeleri ile yeni bir n\u00fckleer reakt\u00f6r in\u015fa edip, ucuz, temiz, g\u00fcvenilir ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ele\"bilim-adamlari-sinirsiz-enerjinin-pesinde\"<\/a>ktrik \u00fcretmek i\u00e7in bilgi ve birikimlerini bir araya getiriyor. Hedef yeni reakt\u00f6r\u00fc en k\u0131sa zamanda in\u015fa edebilmek.<\/p>\n

Burada gelece\u011fin n\u00fckleer birle\u015fme reakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn in\u015fa edildi\u011fi yerdeyiz. 20 y\u0131l i\u00e7inde in\u015fa edilmesi hedeflenen reakt\u00f6r Eyfel Kulesi\u2019nin \u00fc\u00e7 kat\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda ve 60 futbol sahas\u0131 geni\u015fli\u011finde olacak.<\/p>\n

Atom \u00e7ekirdeklerini bir araya getirip birle\u015fmenin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in 100 milyonlarca derece gibi y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klara ihtiya\u00e7 bulunuyor. Bu s\u0131cakl\u0131klardaki plazmay\u0131 tutabilmek i\u00e7in manyetik alan kullan\u0131l\u0131yor. B\u00f6l\u00fcnme tepkimesi d\u00f6teryum ile trityum aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor.<\/p>\n

Bu projenin direkt\u00f6r\u00fc 65 ya\u015f\u0131ndaki Bernard Bigot\u2019ya g\u00f6re, enerji birle\u015fmesi sayesinde d\u00fcnyada enerji \u00fcretimi ile ilgili en b\u00fcy\u00fck sorun \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f olacak.<\/p>\n

\u2018\u2018Burada n\u00fckleer birle\u015fme ile \u00fcretilen enerjinin avantajlar\u0131 nelerdir?\u2019\u2018<\/strong><\/p>\n

Bernard Bigot: \u2018\u2018En \u00f6nemli avantaj yanabilir madde i\u00e7ermesi, bu da hidrojen, sayesinde oluyor. Hidrojen do\u011fada olduk\u00e7a fazla, deniz ve g\u00f6llerde fazlas\u0131yla mevcut; y\u00fcz milyonlarca y\u0131l t\u00fckenmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil, ikinci avantaj ise at\u0131klar\u0131n kontrol\u00fc, \u00e7ok az bir radyoaktif madde olabilir ama onlar\u0131n ya\u015fam s\u00fcresi daha k\u0131sa. N\u00fckleer par\u00e7alanma ile at\u0131klar\u0131n giderilmesi i\u00e7in milyonlarca y\u0131l, n\u00fckleer birle\u015fme sistemi ile bir ka\u00e7 y\u00fczy\u0131l gerekiyor.\u2019\u2018<\/p>\n

Bigot ayr\u0131ca, sorun an\u0131nda n\u00fckleer birle\u015fmenin kolay bir \u015fekilde durdurabilece\u011fine inan\u0131yor. N\u00fckleer par\u00e7alanmada ayn\u0131 \u015fey s\u00f6z konusu de\u011fil. s\u00fcre\u00e7 dursa bile, tehlikeli tonlarca n\u00fckleer yak\u0131t enerji \u00fcretmeyi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n

Bu odada m\u00fchendisler, n\u00fckleer reakt\u00f6rlerin sanal par\u00e7alar\u0131n\u0131 do\u011fru yerlere yerle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Par\u00e7alar bazen uzak \u00fclkelerden geliyor. Bunlar\u0131n milimetrik ayarlarla kusursuz bir \u015fekilde yerle\u015ftirilmesi gerekiyor. Projenin de tabi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 sorunlar var. \u00d6rne\u011fin trityum maddesinin olas\u0131 s\u0131zmas\u0131. Ancak Bigut\u2019ya g\u00f6re, b\u00fcy\u00fck bir tehlike arz etmiyor.<\/p>\n

Bernard Bigot: \u2018\u2018E\u011fer kaza olacak sa nas\u0131l t\u00fcrd\u00fc bir kaza olur ? sorusunu y\u00f6netirsek, akl\u0131m\u0131za gelen ilk konu bir s\u0131z\u0131nt\u0131n\u0131n has\u0131l olmas\u0131, bu durumda bile havaya yay\u0131lan gaz insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehlikeye sokacak boyutta de\u011fil ve insanlar g\u00fcnl\u00fck ya\u015famlar\u0131n\u0131 eskisi gibi s\u00fcrd\u00fcrebilir.\u2019\u2018<\/p>\n

Buna ra\u011fmen, m\u00fchendisler, olas\u0131 s\u0131z\u0131nt\u0131 halinde tehlikeli madde olarak bilinen trityumun emmek i\u00e7in \u00f6zel borular dizayn etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Projenin di\u011fer \u00f6nemli sorunu ise olduk\u00e7a pahal\u0131 olmas\u0131. Bu proje i\u00e7in 16 milyar euro masraf gerekiyor. Bu rakam 2006 y\u0131l\u0131nda ilk d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 misli daha fazla.<\/p>\n

Bernard Bigot: \u2018\u2018Evet proje olduk\u00e7a masrafl\u0131, bunu kabul ediyorum ancak \u00fcretilen enerjinin miktar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, \u00e7ok etkileyici bir tablo ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor ve uzun s\u00fcreli enerji ihtiyac\u0131n\u0131n giderilmesi i\u00e7in bu kadar yat\u0131r\u0131ma de\u011fdi\u011fini g\u00f6r\u00fcyorsunuz.\u2019\u2018<\/p>\n

Sanal \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu odada, projenin farkl\u0131 par\u00e7alar\u0131 dikkatli bir \u015fekilde yerle\u015ftiriliyor ve faaliyete ge\u00e7tikleri farz edilerek \u00fczerinde sanal icraatlar yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Iter projesi belki bir r\u00fcya projesi, belki imkans\u0131z bir r\u00fcya ancak Bigot ve ekibi bunun bir g\u00fcn mutlaka ger\u00e7ekle\u015fece\u011fine y\u00fcrekten inan\u0131yor.<\/p>\n

Kaynak:\u00a0euronews<\/a><\/p>\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. Fransa\u2019n\u0131n g\u00fcneyindeki Aix en Provence kenti yak\u0131nlar\u0131ndaki Cadarache kasabas\u0131, n\u00fckleer enerji alan\u0131nda \u00f6nemli bir uluslararas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmaya ev sahipli\u011fi yap\u0131yor. D\u00fcnya n\u00fcfusunun yar\u0131s\u0131ndan […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38780,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53],"tags":[22638,22639,63,67,1009,2698,165,22640,1019,22641],"views":967,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38778"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38778"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38778\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38781,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38778\/revisions\/38781"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38780"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38778"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38778"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38778"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}