{"id":35395,"date":"2015-01-15T10:04:59","date_gmt":"2015-01-15T07:04:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=35395"},"modified":"2015-01-15T10:14:02","modified_gmt":"2015-01-15T07:14:02","slug":"analiz-1974-opec-petrol-krizi-sonrasi-petrol-fiyatlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/analiz-1974-opec-petrol-krizi-sonrasi-petrol-fiyatlari\/","title":{"rendered":"(Turkish) Analiz: 1974 OPEC Petrol Krizi Sonras\u0131 Petrol Fiyatlar\u0131&#8230;"},"content":{"rendered":"<p class=\"qtranxs-available-languages-message qtranxs-available-languages-message-en\">Sorry, this entry is only available in <a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35395\" class=\"qtranxs-available-language-link qtranxs-available-language-link-tr\" title=\"Turkish\">Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p><p><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><strong>Bu \u00e7al\u0131\u015fma, 1974 OPEC petrol krizi sonras\u0131ndan petrol fiyatlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fimini ve bu de\u011fi\u015fime olan siyasi-ekonomik etkileri kronolojik s\u0131ra ile incelemektedir.<span id=\"more-69775\"><\/span><\/strong><\/p>\n<h3 style=\"color: #000000;\"><strong>Petrol Fiyat\u0131n\u0131n \u00d6nemi<\/strong><\/h3>\n<p style=\"color: #000000;\">Petrol \u00fcr\u00fcn baz\u0131ndan de\u011ferlendirildi\u011finde bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn\u00fcn ham maddesi oldu\u011fu gibi bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn\u00fcnde ayn\u0131 zamanda \u00fcretim fakt\u00f6rlerinden biridir. Bu fakt\u00f6rlerden en \u00f6nemlisi lojistiktir ve enerjidir. Y\u0131ll\u0131k bazda bakacak olursa d\u00fcnya \u00fcretimi 26,559,225,000 varile denk\u00a0gelmektedir.\u00a0Bu \u00fcretimin y\u0131ll\u0131k de\u011feri OPEC basket fiyat\u0131 ile \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman d\u00fcnya \u00fczerinde 2012 y\u0131l\u0131nda \u00fcretilmi\u015f toplam \u00fcretimin 2012 y\u0131l\u0131 de\u011ferinin 2,788,718,625,000$ oldu\u011funu g\u00f6rmekteyiz.\u00a0 Sadece rafine edilmemi\u015f petrol de\u011ferinin bu kadar b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu bir ortamda, \u015firketler ve \u00fclkelerin politikalar\u0131n\u0131n temeline oturtmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><a style=\"color: #c75615;\" href=\"http:\/\/static.enerjienstitusu123.netdna-cdn.com\/file\/11111crude.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" class=\"  wp-image-69785 aligncenter\" src=\"http:\/\/static.enerjienstitusu123.netdna-cdn.com\/file\/11111crude.jpg\" alt=\"11111crude\" width=\"550\" height=\"390\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u00d6rne\u011fin T\u00fcrkiye\u2019nin cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturan enerji ihracat\u0131nda petrol\u00fcn varil ba\u015f\u0131na 1 dolar artmas\u0131 cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131l 500 milyon dolar artt\u0131r\u0131rken, 1 dolarl\u0131k d\u00fc\u015f\u00fc\u015fte yine ayn\u0131 \u015fekilde azaltmaktad\u0131r. D\u00fcnya petrol talebinin fiyatlara g\u00f6re de\u011fi\u015fimi k\u0131sa vadede fazlas\u0131yla esnektir. Bu durum d\u00fcnya \u00fczerinde gerek spek\u00fclatif hareketlerin gerekse, politikalar\u0131n \u015fekillenmesinde \u00f6nemli bir fakt\u00f6r olarak g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Petrol fiyatlar\u0131n\u0131 inceledi\u011fimizde asl\u0131nda petrol\u00fcn \u00f6nemini bir o kadar anlamak m\u00fcmk\u00fcn olmaktad\u0131r. Uzun vadede sabit s\u00fcrekli artan bir talebe ra\u011fmen, petrol fiyatlar\u0131 fazlas\u0131yla stabil olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. Bunun temel nedeni olarak petrol sahibi olan \u00fclkeler ile, petrol sahibi olmayan ya da olmayan \u00e7al\u0131\u015fan \u00fclkeler aras\u0131ndaki politik sava\u015flar oldu\u011funu s\u00f6ylemek do\u011fru olacakt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><a style=\"color: #c75615;\" href=\"http:\/\/static.enerjienstitusu123.netdna-cdn.com\/file\/2222OPECS.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" class=\" size-full wp-image-69784 aligncenter\" src=\"http:\/\/static.enerjienstitusu123.netdna-cdn.com\/file\/2222OPECS.jpg\" alt=\"2222OPECS\" width=\"569\" height=\"502\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">1974-2015 aras\u0131nda kalan 40 y\u0131ll\u0131k periyot ortalamas\u0131n\u0131n,varil ba\u015f\u0131na petrol fiyat\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fidine g\u00f6re 35 $ ile 40$ aras\u0131nda de\u011fi\u015fti\u011fini g\u00f6rmekteyiz. Bu s\u00fcre i\u00e7erisinde petrol fiyatlar\u0131nda 1999 y\u0131l\u0131nda 11$ seviyesine inmi\u015f ve sadece 10 y\u0131l i\u00e7inde 140$ seviyelerini g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu seviyelerdeki de\u011fi\u015fikliklerin makro boyutta etkilerine bakmak i\u00e7in OPEC \u00fclkeleri i\u00e7in \u201cThe Economist\u201d dergisi nin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 grafik faydal\u0131 olacakt\u0131r. D\u00fcnya \u00fczerindeki petrol \u00fcretiminin b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011funa sahip olarak OPEC \u00fclkelerin ekonomileri sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve istikrar\u0131 do\u011frudan petrol fiyatlar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><a style=\"color: #c75615;\" href=\"http:\/\/static.enerjienstitusu123.netdna-cdn.com\/file\/333-brent1.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" class=\"  wp-image-69786 aligncenter\" src=\"http:\/\/static.enerjienstitusu123.netdna-cdn.com\/file\/333-brent1.jpg\" alt=\"333 brent\" width=\"577\" height=\"280\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Ebetteki bu foto\u011fraf\u0131n tersini de g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr yukar\u0131da verdi\u011fimiz T\u00fcrkiye \u00f6rne\u011fi bir bir\u00e7ok enerji ithalat\u00e7\u0131s\u0131 \u00fclke ekonomisi ise petrol fiyatlar\u0131yla ters orant\u0131l\u0131 bir \u015fekilde etkilenmektedir. Bu nedenle OPEC gibi petrol \u00fcreticilerinin kurdu\u011fu ve temel olarak petrol \u00fcreten \u00fclkelerin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumaya y\u00f6nelik bir organizasyonun kurulmas\u0131, petrol ithalat\u00e7\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 bir otorite bo\u015flu\u011fu Uluslararas\u0131 Enerji ajans\u0131n\u0131n kurulmas\u0131na sebep oldu. Temel olarak petrol ithalat\u00e7\u0131s\u0131 konumundaki OECD \u00fclkelerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 bu organizasyonun\u00a0temel amac\u0131 OPEC ve di\u011fer petrol ihracat\u00e7\u0131 \u00fclkelerin uygulamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 k\u0131sa ve uzun vadeli politikalara kar\u015f\u0131s\u0131nda daha kolay \u00f6nlem al\u0131nabilmesini sa\u011flamakt\u0131r. Bu nedenle Uluslararas\u0131 Enerji Ajans\u0131 stok tutumundan, petrol piyasas\u0131 reg\u00fclasyonuna bir\u00e7ok konuda \u00fcye \u00fclkelere d\u00fczenlemeler getirmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><a style=\"color: #c75615;\" href=\"http:\/\/static.enerjienstitusu123.netdna-cdn.com\/file\/444crudeoilproduction.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" class=\"  wp-image-69782 aligncenter\" src=\"http:\/\/static.enerjienstitusu123.netdna-cdn.com\/file\/444crudeoilproduction.jpg\" alt=\"444crudeoilproduction\" width=\"617\" height=\"498\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">1974\u2019te ya\u015fanan petrol krizi sonras\u0131nda OPEC \u00fclkeleri grafikte g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere petrol ihracatlar\u0131n\u0131 ask\u0131ya alm\u0131\u015f, bu hareket petrol fiyatlar\u0131n\u0131n h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde y\u00fckselmesinin yan\u0131nda beklenilece\u011fi gibi OPEC \u00fcyesi olmayan petrol \u00fcretici \u00fclkelerin ihracatlar\u0131n\u0131 artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde OPEC \u00fcyesi olmayan en b\u00fcy\u00fck ihracat\u00e7\u0131 konumundaki Sovyet Rusya\u2019s\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131yla karl\u0131 ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><a style=\"color: #c75615;\" href=\"http:\/\/static.enerjienstitusu123.netdna-cdn.com\/file\/555crudeoilnon.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" class=\" size-full wp-image-69781 aligncenter\" src=\"http:\/\/static.enerjienstitusu123.netdna-cdn.com\/file\/555crudeoilnon.jpg\" alt=\"555crudeoilnon\" width=\"638\" height=\"501\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">OPEC \u00fclkelerindeki \u00fcretimin OPEC d\u0131\u015f\u0131 petrol \u00fcretimine nazaran daha fazla de\u011fi\u015fim g\u00f6zlemlendi\u011fi g\u00f6rmekteyiz. Bunun temel nedeni olarak OPEC \u00fclkelerinde OPEC \u00fcyesi olmayan \u00fclkelere g\u00f6re daha fazla politik sorun \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. Bu g\u00fcn OPEC \u00fcye \u00fclkeleri olan Suudi Arabistan, \u0130ran, Kuveyt, Irak ve Venezuela\u2019d\u0131r 1960\u2019da OPEC\u2019i kurmu\u015f olup. Kurulu\u015fa, sonradan Katar (1961), Ubya (1962), Endonezya (1962), Birle\u015fik Arap Emirlikleri (1967), Cezayir (1969), Ni\u00adjerya (1971), Ekvator (1973-1992) ve Gabon (1975-1994) kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. OPEC \u00fclkelerine \u00fclkerin hemen hemen tamam\u0131nda d\u00fczenli olarak i\u00e7 kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. Bu \u00fclkelerin ortak bir di\u011fer \u00f6zelli\u011fi de uzun s\u00fcre diktat\u00f6rler taraf\u0131nda y\u00f6netilmesidir.<\/p>\n<h3 style=\"color: #000000;\"><strong>Teknolojinin Petrol Fiyatlar\u0131na Etkisi<\/strong><\/h3>\n<p style=\"color: #000000;\">Petrol fiyatlar\u0131n\u0131n gerek ithalat\u00e7\u0131lar gerekse ihracat\u00e7\u0131lar ac\u0131s\u0131ndan\u00a0 farkl\u0131 anlamalar\u00a0 ifade etti\u011finii yukar\u0131radaki \u00f6rneklerde g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Petrol gibi kar ve cirolar\u0131n bu derece y\u00fcksek oldu\u011fu bir sekt\u00f6r\u00fcn elbbetteki bilimsel geli\u015fmeler ac\u0131s\u0131ndan h\u0131zl\u0131 ilerlemesi beklenmesi do\u011fald\u0131r.\u00a0 Bu teknoloji g\u00fcnden g\u00fcne daha verimli hale gelse de, petrol \u00fcretimden oyun de\u011fi\u015ftiren birka\u00e7 geli\u015fme vard\u0131r ki bu geli\u015fmeler petrol fiyatlar\u0131n\u0131 do\u011frudan etkilemi\u015ftir ve t\u00fcrevleri \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda etkilemeye devam edecektir.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><a style=\"color: #c75615;\" href=\"http:\/\/static.enerjienstitusu123.netdna-cdn.com\/file\/666xaxis.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" class=\"  wp-image-69780 aligncenter\" src=\"http:\/\/static.enerjienstitusu123.netdna-cdn.com\/file\/666xaxis.jpg\" alt=\"666xaxis\" width=\"618\" height=\"337\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">1974 OPEC petrol krizi sonras\u0131nda bir oyun de\u011fi\u015ftirici olarak yorumlanan derin deniz petrol arama faliyetlerinin \u00fcretime sokulmas\u0131 birden bire temel t\u00fceketici olan \u00fclkeleri \u00fcretici konum\u0131na itmi\u015ftir. Fakat derin deniz arama ve \u00e7\u0131karma maliyetleri ac\u0131s\u0131ndan OPEC \u00fcyesi \u00fclkelerle yar\u0131\u015facak bir seviyede de\u011fildir. Derin deniz arama-\u00e7\u0131karma maliyetleri OPEC \u00fclkelerinden on-shore arama-\u00e7\u0131karma faliyeleri aras\u0131nda varil ba\u015f\u0131na 5-6 kat fark vard\u0131r. Buda derin deniz petrollerin kullanman\u0131n ancak belirlir bir seviyenin \u00fczerinden fiyat seviyesi i\u00e7in karl\u0131 oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">Artan fiyatlar ve tekonolojinin geli\u015fmesi ile konsensiyonel olmayan petrol \u00fcretim teknikleri ke\u015fdefilmi\u015f, ve d\u00fcnya petrol rezervleri artm\u0131\u015ft\u0131r. Bu teknolojiler ile birlikte bug\u00fcn tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z Kanada\u2019da bulunan petrol kumlar\u0131 ve ABD\u2019de \u00e7\u0131kar\u0131lan kaya petrol\u00fc uzun vadede petrolde petrol ithalat\u00e7\u0131s\u0131 \u00fcyelerin petrol fiyatlar\u0131 konusunda daha az elastik davranmaya itecektir.<\/p>\n<h3 style=\"color: #000000;\"><strong>Petrol Fiyatlar\u0131 \u00dczerine Farkl\u0131 Bir Bak\u0131\u015f A\u00e7\u0131s\u0131<\/strong><\/h3>\n<p style=\"color: #000000;\">Bu olgu petrol fiyatlar\u0131ndaki de\u011fi\u015fimin sosyolojik olgular \u00fczerinde dahi yorumlanmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Pulitzer \u00f6d\u00fcll\u00fc New York Times yazar\u0131 Thomas Friedman taraf\u0131ndan derince incelenmi\u015f ve bug\u00fcn dahi \u00fczerinde tart\u0131\u015f\u0131lan Petrol Fiyat- \u00d6zg\u00fcrl\u00fck aras\u0131ndaki ili\u015fki teorisi ortaya at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu olgudan ilk olarak k\u00f6se yaz\u0131lar\u0131nda bahseden Friedman daha sonra bu olguyu Hot, Flat and Crowded adl\u0131 kitab\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131da yer alan grafik ile anlatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><a style=\"color: #c75615;\" href=\"http:\/\/static.enerjienstitusu123.netdna-cdn.com\/file\/777berlinwall.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" class=\"  wp-image-69779 aligncenter\" src=\"http:\/\/static.enerjienstitusu123.netdna-cdn.com\/file\/777berlinwall.jpg\" alt=\"777berlinwall\" width=\"634\" height=\"299\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">\u00d6zg\u00fcrl\u00fck ile Petrol fiyat\u0131 aras\u0131nda ters bir ili\u015fki oldu\u011funu savunan bu teoriye g\u00f6re, Petrol fiyatlar\u0131n\u0131n 1990\u2019lar i\u00e7erisinde tavan yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan olgulardan temeli d\u00fcnyadaki \u00f6zg\u00fcrl\u00fck seviyesinin artmas\u0131d\u0131r. Zira azalan petrol fiyatlar\u0131 diktat\u00f6rlerin otoritelerini sarsmakta bu da dolay\u0131s\u0131 ile \u00f6zg\u00fcrl\u00fck seviyesini artmas\u0131na sebep olmaktad\u0131r. Burada Berlin duvar\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere \u0130ran-\u0130srail \u00e7eki\u015fmesine kadar bir\u00e7ok s\u00fcrt\u00fc\u015fmenin petrol fiyatlar\u0131n\u0131 do\u011frudan etkiledi\u011fini savunmaktad\u0131r. Kitab\u0131nda Friedman Rusya ve Venez\u00fcella ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok \u00fclke i\u00e7in benzer \u00f6rnekler veren Friedman\u2019\u0131n bu konudaki en kritik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc. D\u00fc\u015fen petrol fiyatlar\u0131n\u0131n etkisi ile birlikte Sovyet Rusya\u2019n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131 ve bir \u00e7ok insan\u0131n dikte sosyalizminden kurtulmu\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3 style=\"color: #000000;\"><strong>1981-1998 aras\u0131 Petrol Fiyat\u0131ndaki Geli\u015fmeler<\/strong><\/h3>\n<p style=\"color: #000000;\">1981-1998 s\u00fcre\u00e7te d\u00fcnyan\u0131n yeniden \u015fekillendi\u011fini s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde petrol fiyatlar\u0131 do\u011frudan siyasi olaylarla etkilendi\u011fi gibi OPEC \u00fclkelerinin koydu\u011fu kotalar sebebiyle de direkt olarak etkilenmi\u015ftir.\u00a0 Bu s\u00fcre i\u00e7erisinde OPEC i\u00e7erisinde politik geli\u015fmeler \u00e7er\u00e7evesinde 20\u2019nin \u00fczerinde revizyon ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir kotalar \u00fczerinde. Bu kota uygulamas\u0131n\u0131n temel nedeninin arz ile oynayarak arz ile talebin birle\u015fti\u011fi noktada OPEC\u00a0\u00fclkeleri ad\u0131na en karl\u0131 noktada kalmakt\u0131r. Bu nedenle OPEC k\u00fcresel geli\u015fmeler ile birlikte\u00a0kota artt\u0131rma yada d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi uygulamas\u0131na gitmektedir.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><a style=\"color: #c75615;\" href=\"http:\/\/static.enerjienstitusu123.netdna-cdn.com\/file\/888opecevents.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" class=\"  wp-image-69778 aligncenter\" src=\"http:\/\/static.enerjienstitusu123.netdna-cdn.com\/file\/888opecevents.jpg\" alt=\"888opecevents\" width=\"619\" height=\"318\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">OPEC i\u00e7erisinde bulunmas\u0131na kar\u015f\u0131n kota uygulamas\u0131na uymayan tek \u00fclke Irak\u2019t\u0131r. Yak\u0131n s\u00fcre i\u00e7erisinde OPEC kurucu \u00fclkelerinde olan \u0130ran\u2019da bir devrim ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olmas\u0131 petrol \u00fcretimini azaltm\u0131\u015ft\u0131r. Bu devrimin ard\u0131ndan birka\u00e7 y\u0131l sonra gelen iki OPEC \u00fcyesi aras\u0131nda ya\u015fanan \u0130ran-Irak sava\u015f\u0131 ise OPEC baz\u0131nda \u00fcretimin azalmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Bu olgular fiyatlarda art\u0131\u015f ya\u015fanmas\u0131na sebep olsa dahi bu art\u0131\u015f\u0131n do\u011furdu ve daha \u00f6nce bahsetmi\u015f oldu\u011fumuzu \u015e\u00fcphe yok ki bu s\u00fcre i\u00e7erisinde ABD\u2019nin fiyat m\u00fcdahalelileri ve Irak\u2019\u0131n Kuveyt\u2019i i\u015fgali sonras\u0131nda gelen k\u00f6rfez sava\u015f\u0131n\u0131n etkileri b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bu s\u00fcre i\u00e7erisinde OPEC \u00fclkelerinin uygulad\u0131\u011f\u0131 en dikkat \u00e7ekici y\u00f6netim 1998\u2019de Asya krizinin dolayl\u0131 etkilerinden etkilenmemek ad\u0131na yapt\u0131klar\u0131nda kota art\u0131r\u0131m\u0131d\u0131r. Bu kota art\u0131\u015f\u0131 OPEC \u00fclkelerinin krizinden minimum etkilenmesini sa\u011flamak amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<h3 style=\"color: #000000;\"><strong>2000-2006 Aras\u0131 Petrol Fiyat\u0131ndaki Geli\u015fmeler<\/strong><\/h3>\n<p style=\"color: #000000;\">Bu y\u0131llar aras\u0131nda OPEC 15 farkl\u0131 kota de\u011fi\u015fimi uygulamas\u0131na gitmi\u015ftir. Fakat bu s\u00fcre\u00e7 siyaseten, d\u00fcnya tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli olgular i\u00e7ermektedir. Bu y\u0131llar i\u00e7erisinden 11 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131s\u0131, Venez\u00fcella\u2019da Chavez etkisi, Irak ve Afganistan\u2019\u0131n i\u015fgalleri gibi bir \u00e7ok politik geli\u015fme ya\u015fanm\u0131\u015f ve bu geli\u015fmeler OPEC\u2019in m\u00fcdahalesi ile birlikte artan bir seyir izlemi\u015ftir. Daha \u00f6nce 18 y\u0131lda 20 m\u00fcdahale yapan OPEC\u2019in bu k\u00fcresel ortamdan kendi lehine faydalanmak ad\u0131na 7 y\u0131lda yapt\u0131\u011f\u0131 15 m\u00fcdahale ile birlikte bu art\u0131\u015f trendini kendi lehine kulland\u0131\u011f\u0131 inanc\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktay\u0131m.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><a style=\"color: #c75615;\" href=\"http:\/\/static.enerjienstitusu123.netdna-cdn.com\/file\/999-curdenominal.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" class=\"  wp-image-69777 aligncenter\" src=\"http:\/\/static.enerjienstitusu123.netdna-cdn.com\/file\/999-curdenominal.jpg\" alt=\"999 curdenominal\" width=\"576\" height=\"443\" \/><\/a><\/p>\n<h3 style=\"color: #000000;\"><strong>2007-2013 Aras\u0131 Petrol Fiyat\u0131ndaki Geli\u015fmeler<\/strong><\/h3>\n<p style=\"color: #000000;\">Bu s\u00fcre\u00e7 temel olarak 2007 k\u00fcresel finansal krizi ve daha sonras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan Avrupa Birli\u011fi bor\u00e7 krizi etiketlerinin g\u00f6zlemlendi\u011fi bir d\u00f6nemdir. Bu d\u00f6nem i\u00e7erisinde OPEC\u2019in 5 m\u00fcdahalesinin oldu\u011funu g\u00f6rmekteyiz. Bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde en \u00f6nemli siyasi geli\u015fmeler Angola\u2019n\u0131n OPEC\u2019e kat\u0131lmas\u0131 ve Nijerya\u2019daki i\u00e7 kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n petrol \u00fcretimini etkilemesi olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, Arap Bahar\u2019\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 etki 2012 y\u0131l\u0131nda dikkat \u00e7ekmektedir. Zira Arap bahar\u0131 ile birlikte Petrol 3 y\u0131l i\u00e7erisinde tekrardan 110 $ seviyesini a\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"color: #000000;\"><a style=\"color: #c75615;\" href=\"http:\/\/static.enerjienstitusu123.netdna-cdn.com\/file\/10crude11edek.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" class=\"  wp-image-69776 aligncenter\" src=\"http:\/\/static.enerjienstitusu123.netdna-cdn.com\/file\/10crude11edek.jpg\" alt=\"10crude11edek\" width=\"550\" height=\"416\" \/><\/a><\/p>\n<h3 style=\"color: #000000;\"><strong>2014 Petrol Fiyatlar\u0131 D\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc<\/strong><\/h3>\n<p style=\"color: #000000;\">2015 y\u0131l\u0131nl\u0131n ilk haftalar\u0131 itibaryile varil ba\u015f\u0131na petrol fiyat\u0131 50 $ seviyesine inmi\u015ftir. Petrolde ya\u015fanan bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, ba\u015fta Uluslararas\u0131 Enerji Ajans\u0131 olmak \u00fczere neredeyse hi\u00e7bir otorite taraf\u0131ndan beklememekteydi. Yorumcular\u0131n genel yorumu ilk ba\u015fta bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn petrol gelirine ba\u011fl\u0131 Rusya\u2019yu cezaland\u0131rmak amac\u0131yla bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan kasdi olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmektedir. Elbettekini ekonomik tetik\u00e7ilik senaryolar\u0131n\u0131n yan\u0131nda bu i\u015fin unutulmamas\u0131 gerken petrol gaz\u0131 ve petrol kum k\u0131sm\u0131 da bulunmakta. Petrol fiylarlar\u0131nda 2007 k\u00fcresel maliye krizi sonras\u0131n\u00a0 d\u00fc\u015f\u00fc\u015ften sonra petro tekrara birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7ersinden kaybetti\u011fi fiyat de\u011ferini yakalam\u0131\u015ftt\u0131r. Bir ekonomist olarak sabit talep art\u0131\u015f\u0131na ra\u011fmen 2007 krizinin yaratt\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7ok emtiyadaki balonun ilk ba\u015fta patlad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndeyim.Fakat bu balon patlasa da, FED\u2019in uygulad\u0131\u011f\u0131 7 trilyon dolarl\u0131k Quantitive Easing politikalar\u0131 sayesinde piyasdaki dolar likidite bollu\u011funun bir sonucu olarak, k\u0131sa s\u00fcrede ikinci bir balon olu\u015fmu\u015f ve bu olu\u015fum ise Konvansiyonel olmayan petrol \u00fcretim y\u00f6ntemleri, verimlilik ve kaynak de\u011fi\u015ftirme sonucu azalmas\u0131 beklenen petrol talep art\u0131\u015f h\u0131z\u0131d\u0131r. Bu gibi etkenler ile Arap Bahar\u0131 gib siyasi geli\u015fmelerin tetiklemesi bu g\u00fcnk\u00fc petrol fiyat\u0131 balonunun patlama nedenini a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Orta vadede d\u00fc\u015f\u00fck fiyatlar arama ve \u00fcretim harcamalar\u0131n\u0131 k\u0131smaya ba\u015flamas\u0131 ile birlikte bu durumun gelecekte arza \u00f6nemli etkileri g\u00f6r\u00fclecektir. Mevcut petrol fiyatlar\u0131, petrol ithalat\u00e7\u0131s\u0131 \u00fclkelere bir nebze rahatl\u0131k sa\u011flayarak talebin ve GSY\u0130H\u2019n\u0131n artmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir. Bu durum ayn\u0131 zamanda bir \u00e7o\u011fu yat\u0131r\u0131m s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 ya\u015fayan Orta Do\u011fu\u2019daki d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli petrol \u00fcreticilerine de ihtiyac\u0131 art\u0131rma ihtimali y\u00fcksetir.<\/p>\n<h3 style=\"color: #000000;\"><strong><em>Kaynak\u00e7a<\/em><\/strong><\/h3>\n<ul style=\"color: #000000;\">\n<li>Kaya Ercan (2004), \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Uygulanan Enerji Politikalar\u0131 ve Sonu\u00e7lar\u0131\u201d, Ankara: Kara Harp Okulu Bilim Dergisi, Y\u0131l:2004-1, Cilt: 14.<\/li>\n<li>Yergin Daniel (2003), Petrol-Para ve G\u00fc\u00e7 \u00c7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n Epik \u00d6yk\u00fcs\u00fc, \u0130stanbul: \u0130\u015f Bankas\u0131 Ya.<\/li>\n<li>Fact&amp;Figures on BP\u2019s Major Competitiors July 2003<\/li>\n<li>World Energy Outlook 2013<\/li>\n<li>International Energy Agency Statistics<\/li>\n<li>BP Statistical Review of World Energy June 2013<\/li>\n<li>http:\/\/www.enerji.gov.tr\/File\/?path=ROOT%2F1%2FDocuments%2FB%C3%BCt%C3%A7e+Konu%C5%9Fmas%C4%B1%2F2012_Genel_Kurul_Konusmasi.pdf<\/li>\n<li>http:\/\/www.eia.gov\/energy_in_brief\/article\/world_oil_market.cfm<\/li>\n<li>CERA, 2008 Outlook<\/li>\n<li>TPAO, 2008 Statistics<\/li>\n<li>BP Statistical Review of World Energy June 2012<\/li>\n<li>World Bank<\/li>\n<li>http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/ekonomi\/27571578.asp<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"color: #000000;\"><strong>Burak Yitgin<\/strong><\/p>\n<p style=\"color: #000000;\">( Ocak 2015)<\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. Bu \u00e7al\u0131\u015fma, 1974 OPEC petrol krizi sonras\u0131ndan petrol fiyatlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fimini ve bu de\u011fi\u015fime olan siyasi-ekonomik etkileri kronolojik s\u0131ra ile incelemektedir. Petrol Fiyat\u0131n\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35397,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,44],"tags":[20799,20800,20801,8811,3537,1377,20802,15977,347,20803],"views":1626,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35395"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35395"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35395\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35402,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35395\/revisions\/35402"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35397"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35395"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}