{"id":34641,"date":"2014-12-21T15:57:56","date_gmt":"2014-12-21T12:57:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=34641"},"modified":"2014-12-21T15:57:56","modified_gmt":"2014-12-21T12:57:56","slug":"enerjide-putinin-satranc-hamlesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/enerjide-putinin-satranc-hamlesi\/","title":{"rendered":"(Turkish) Enerji\u2019de Putin\u2019in (Satran\u00e7) Hamlesi!"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

1 Aral\u0131k 2014\u2032te Ankara\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirilen Rusya Federasyonu ile T\u00fcrkiye Cumhuriyeti aras\u0131nda \u00dcst D\u00fczey \u0130\u015fbirli\u011fi Konseyi toplant\u0131lar\u0131n\u0131n 5\u2032incisi aradan \u00e7ok zaman ge\u00e7mese de hem T\u00fcrkiye\u2019de hem de d\u00fcnya bas\u0131n\u0131n\u0131da \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131 ve daha da tart\u0131\u015f\u0131lmaya devam edecek gibi. \u0130ki \u00fclkenin K\u0131r\u0131m, Ukrayna, Suriye, Yukar\u0131 Karaba\u011f ve K\u0131br\u0131s gibi alanlarda farkl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131na ra\u011fmen Putin\u2019in T\u00fcrkiye ziyareti, kendileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli bir zamanda yap\u0131lmas\u0131 nedeniyle olsa gerek \u00e7ok ses getirdi.<\/strong><\/p>\n

Anla\u015fmazl\u0131k noktalar\u0131ndan ziyade ekonomik ili\u015fkilere yo\u011funla\u015fmalar\u0131 konjonkt\u00fcr\u00fcn\u00a0 bir gere\u011fiydi ve \u00fclkeler de bu gere\u011fe uygun davrand\u0131lar. Yapt\u0131klar\u0131 anla\u015fmalarla mevcut konjonkt\u00fcrde ili\u015fkilerini geli\u015ftirmeye \u00f6nem arz ettiklerini ve \u00f6zellikle ekonomik alanda birlikte hareket etme iradelerini teyit ederek toplant\u0131y\u0131 sona erdirdiler. AB ve ABD ile olan problemlerin yan\u0131 s\u0131ra, T\u00fcrkiye ile yukar\u0131da bahsi ge\u00e7en ikili anla\u015fmazl\u0131k noktalar\u0131na ra\u011fmen gelinen nokta, Putin\u2019in stratejik d\u00fc\u015f\u00fcncesine v\"enerjide-putinin-satranc-hamlesi\"<\/a>e satran\u00e7taki ustal\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etti\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Rusya, satran\u00e7taki at hamlesi gibi \u00f6n\u00fcndeki ta\u015flara\/engellere ra\u011fmen konumunu de\u011fi\u015ftirebilmi\u015ftir. Pek tabiidir ki bu hamlesinin etkisi ve sonu\u00e7lar\u0131 T\u00fcrkiye ve di\u011fer oyuncular\u0131n kar\u015f\u0131 hamlelerinden sonra g\u00f6r\u00fclecektir.<\/span>
\n<\/span><\/p>\n

Putin\u2019in resmi ziyaretinin T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan, siyasi ve ekonomik a\u00e7\u0131dan uygun bir konjonkt\u00fcrde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini ifade ettik. Ger\u00e7ekten de bu d\u00f6nem, T\u00fcrkiye\u2019nin AB \u00fcyeli\u011fi, demokratikle\u015fme ve Orta Do\u011fu\u2019daki d\u0131\u015f politikas\u0131 nedeniyle d\u0131\u015f d\u00fcnyaya kendisini ifade etme konusunda daha \u00f6nceki d\u00f6nemlere g\u00f6re daha \u00e7ok \u00e7aba sarfetmek durumunda kald\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemdir. Ekonomik a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcnya konjonkt\u00fcr\u00fcn\u00fcn de etkisiyle T\u00fcrkiye ekonomisinde k\u0131r\u0131lgan bir yap\u0131ya do\u011fru bir gidi\u015finin g\u00f6zlemlendi\u011fi ve \u00e7\u00f6z\u00fcne kavu\u015fturulms\u0131nda s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fanan cari a\u00e7\u0131k sorunu nedeniyle \u00f6zellikle yak\u0131n co\u011frafyas\u0131na T\u00fcrkiye\u2019nin ihracat\u0131n\u0131 artt\u0131rmak istedi\u011fi s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n

\u00d6te taraftan Rusya a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ziyaretin zamanlamas\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna nedeniyle siyasi ve ekonomik ili\u015fkilerinin gerginle\u015fti\u011fi ve bu gerginli\u011fin \u00fclkeye siyasi ve ekonomik a\u00e7\u0131lardan zarar\u0131n\u0131n belirginle\u015fti\u011fi bir d\u00f6nemde bu ziyaret ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Bu nedenle Rusya d\u0131\u015f politikada farkl\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131mlar yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin \u00c7in ile imzalanan 400 milyar dolarl\u0131k enerji anla\u015fmas\u0131n\u0131 bu kapsamda ele almak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ayr\u0131ca Japonya ile yeni enerji anla\u015fmalar\u0131 imzalamak istedi\u011fine dair verilen mesajlar\u0131 da bu \u015fekilde okumak gerekebilir. \u0130ran ile geleneksel ittifak\u0131n\u0131 zaten kullanmaktad\u0131r. Putin, bu ziyaret ile, yeni d\u00f6nemde d\u0131\u015f polit\u0130kada yeni bir alan\u0131 T\u00fcrkiye ile a\u00e7mak istedi\u011fi mesaj\u0131n\u0131 vermi\u015ftir [i]. K\u0131saca Rusya mevcut durumda AB ile de\u011fil T\u00fcrkiye ve Asya ile ticaretini geli\u015ftirebilecek durumdad\u0131r.<\/p>\n

Bu toplant\u0131n\u0131n zaviyesinden, \u00f6nce T\u00fcrkiye ve Rusya aras\u0131ndaki mevcut ekonomik ili\u015fkileri ve beklentileri de\u011ferlendirelim. Toplant\u0131da iki \u00fclke ticaret hacminin 2023\u2032e kadar 100 milyar dolara \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki -daha \u00f6nce de 2010 y\u0131l\u0131nda iki lider aras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fmede konulan- hedef teyit edilmi\u015ftir. Dikkatten ka\u00e7mamas\u0131 gerekir ki, Rusya\u2019n\u0131n ekonomisinin durgunlu\u011fa girmesinin b\u00fcy\u00fck bir olas\u0131l\u0131k oldu\u011fu bir yeni d\u00f6nemden bahsediyoruz ve bu d\u00f6nemde Rusya\u2019n\u0131n ithalat talebi normal olarak d\u00fc\u015fecektir. Pek tabiidir ki, AB ve ABD\u2019nin ambargosu Rusya ile ticarette T\u00fcrkiye i\u00e7in yeni f\u0131rsatlar yaratmaktad\u0131r, fakat 2014 itibariyle 32 milyar (25 milyar\u0131 ithalat 7 milyar\u0131 ihracat) dolar olan ticaret hacminin mevcut ticari ili\u015fki yap\u0131s\u0131nda \u00fc\u00e7 kat artarak belirlenen hedefe ula\u015fmas\u0131 hi\u00e7 kolay g\u00f6r\u00fcnmemektedir. Bu noktada \u00f6nemli olan, Rusya\u2019ya olan ihracat\u0131n ithalat\u0131 kar\u015f\u0131lama oran\u0131d\u0131r ki, bu da zaten %23-24 gibi \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck bir orand\u0131r. \u0130ki \u00fclke aras\u0131ndaki d\u0131\u015f ticaretin bu asimetrik yap\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesine etkisi az olsa da ambargo sonras\u0131 T\u00fcrkiye Rusya\u2019ya tavuk, yumurta, s\u00fct, bal\u0131k vb. gibi g\u0131da sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 artt\u0131rabilir. Her ne kadar T\u00fcrkiye ile d\u0131\u015f ticaret yap\u0131lmak istense de, di\u011fer bir ifadeyle her ne kadar daha fazla tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri ve k\u00fcmes hayvanlar\u0131 sat\u0131labilse, T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fcretti\u011fi daha ucuz beyaz e\u015fya, elektronik e\u015fya hatta otomotiv t\u00fcr\u00fc sanayi \u00fcr\u00fcnleri ihra\u00e7 edilebilse, yurt d\u0131\u015f\u0131 m\u00fcteahhitlik hizmetleri kapsam\u0131nda daha fazla i\u015f al\u0131nabilse de belirlenen hedef ger\u00e7ekten y\u00fcksektir. \u00dcstelik s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en yapt\u0131r\u0131mlar nedeniyle Rusya ithal ikameci modele y\u00f6nelmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin Rusya tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerine te\u015fvik mekanizmas\u0131n\u0131 yeniden ele alm\u0131\u015ft\u0131r ki bu modelle birlikte T\u00fcrkiye\u2019nin bu t\u00fcr mallar\u0131n ihracat\u0131n\u0131 artt\u0131rarak Rusya ile olan d\u0131\u015f ticaret dengesizli\u011fini gidermesi zorla\u015fabilir. Bu noktada T\u00fcrkiye\u2019nin, Rusya\u2019da yat\u0131r\u0131m yaparak s\u00f6z konusu te\u015fviklerden yararlanmas\u0131 da dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken bir se\u00e7enek olarak durmaktad\u0131r. Rusya\u2019ya ihracat\u0131n artt\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in acilen ele al\u0131nmas\u0131 gereken birka\u00e7 temel sorun zikredilmektedir. \u00d6rne\u011fin Rusya\u2019ya olan ihracat\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131n karayolu ile yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, ihracat\u0131 artt\u0131rabilmesi i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019nin mevcut t\u0131r kotas\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. Ayr\u0131ca G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi nedeniyle \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde AB ile ticaret yapan T\u00fcrkiye; hijyen, hormon vb. a\u00e7\u0131lardan AB standartlar\u0131na g\u00f6re belgeler haz\u0131rlamaktad\u0131r. Fakat Rusya\u2019n\u0131n istedi\u011fi belgeler farkl\u0131 oldu\u011fundan bu konuda bilgi sahibi olmayan ihracat\u00e7\u0131lar s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015famaktad\u0131rlar. Dolay\u0131s\u0131yla bu konunun da s\u00fcratle ele al\u0131nmas\u0131 iyi olacakt\u0131r [ii].<\/p>\n

\u00dcst D\u00fczey \u0130\u015fbirli\u011fi Konseyi toplant\u0131s\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde \u00f6zellikle enerji alan\u0131nda al\u0131nan bir dizi karar\u0131n etkileri \u00fczerinde de durmak gerekir. BOTA\u015e ile Gazprom aras\u0131nda imzalanan belge ile birlikte, enerji bakanl\u0131klar\u0131 aras\u0131nda imzalanan enerji verimlili\u011fi, enerji tasarrufu ve yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131 alan\u0131nda iyi niyet memorandumu, bunlar\u0131n \u00f6tesinde Rosatom ile T\u00fcrkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda n\u00fckleer enerji alan\u0131nda imzalanan memorandum dikkate de\u011fer hususlar olarak zikredilebilir.<\/p>\n

Yerli ve yabanc\u0131 bas\u0131nda, Putin\u2019in, Avrupa Komisyonu\u2019nun G\u00fcney Ak\u0131m ile ilgili tutumu ve Komisyon ile g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapmak i\u00e7in projeyi donduran Bulgaristan\u2019\u0131n boru hatt\u0131 in\u015faat\u0131na izin vermemesi nedeniyle G\u00fcney Ak\u0131m Do\u011falgaz Hatt\u0131 Projesinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine devam edemeyece\u011fini belirtmesi, bunun yerine ilk defa 2006\u2032da g\u00fcndeme gelen y\u0131ll\u0131k 63 milyar metrek\u00fcp kapasiteli Mavi Ak\u0131m 2 projesini T\u00fcrkiye ile ger\u00e7ekle\u015ftirme niyetini yeniden g\u00fcndeme getirmesi \u00f6nemli bir hamle olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir ve ger\u00e7ekten de bir satran\u00e7 hamlesi niteli\u011findedir.\u00a0 Bilindi\u011fi gibi Avrupa\u2019n\u0131n Rus do\u011fal gaz\u0131na olan ihtiyac\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131lama d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle ortaya \u00e7\u0131kan G\u00fcney Ak\u0131m Do\u011falgaz Hatt\u0131 Projesi, zaman\u0131nda Ukrayna\u2019dan kaynaklanan do\u011falgaz kesintilerinden korunmak amac\u0131yla g\u00fcndeme gelmi\u015fti. Karadeniz alt\u0131ndan d\u00f6\u015fenecek bir boru hatt\u0131yla Rus do\u011fal gaz\u0131n\u0131 Bulgaristan \u00fczerinden Avrupa\u2019ya ta\u015f\u0131may\u0131 ama\u00e7layan bu projeye; AB\u2019nin bir b\u00fct\u00fcn olarak -zaten y\u00fcksek oranda Rus do\u011fal gaz\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 olmalar\u0131 [iii] nedeniyle- s\u0131cak bakt\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyemeyiz. Bir ba\u015fka deyi\u015fle G\u00fcney Ak\u0131m projesine en \u00e7ok ilgi duyan \u00fclkeler Do\u011fu Avrupa \u00fclkeleridir, fakat Avrupa Komisyonu bu \u00fclkelerin beklenti ve taleplerini her zaman hesaba katmamaktad\u0131r.<\/p>\n

Tam da bu nokta da Putin\u2019in hamlesi \u00f6nemli hale gelmektedir. Bu nedenle yeni projenin Avrupa\u2019da ve d\u00fcnya piyasalar\u0131nda kabul g\u00f6rmesi biraz zaman alabilir. AB \u00fclkeleri G\u00fcney Ak\u0131m konusunda kendi istedikleri bir d\u00fczene g\u00f6re Rusya\u2019y\u0131 y\u00f6nlendirebileceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnmekteydiler. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu projede yer alan \u00fclkeler, Bulgaristan gibi AB\u2019nin kontrol edebilece\u011fi \u00fclkeler idi. AB, enerji alan\u0131nda Avrupa\u2019n\u0131n Rusya\u2019ya daha fazla ba\u011f\u0131ml\u0131 hale gelmesini \u00f6nlemek, bu nedenle do\u011falgaz kaynaklar\u0131n\u0131 ve g\u00fczergahlar\u0131 kendi denetimi alt\u0131nda tutmak istemesine ra\u011fmen, Rusya AB pazar\u0131na do\u011fal gaz satarken kurallar\u0131 kendi belirlemek istemektedir. Bu \u015fekilde Rusya, yan\u0131na T\u00fcrkiye\u2019yi de alarak Avrupa\u2019ya kar\u015f\u0131 pazarl\u0131k g\u00fcc\u00fcn\u00fc artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye \u00f6zellikle son d\u00f6nemlerde Avrupa taraf\u0131ndan \u00e7ok kontrol edilebilir bir \u00fclke olmayaca\u011f\u0131 izlenimi vermektedir. Nitekim, \u00f6zellikle Do\u011fu Akdeniz\u2019de \u0130srail ve K\u0131br\u0131s Rum Kesimi ile ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 problemler sonras\u0131nda T\u00fcrkiye, AB ile k\u0131sa vadede m\u00fczakerelerde daha fazla ilerleme kaydedemeyece\u011finin de fark\u0131na varm\u0131\u015f durumdad\u0131r. Bu durumda hem do\u011fal gaz ithalat\u0131nda Rusya\u2019ya ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 hem de konjonkt\u00fcrel olarak AB ile mevcut g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 nedeniyle T\u00fcrkiye i\u00e7in de Rusya ile i\u015fbirli\u011fi \u00f6nemli bir se\u00e7enek durumuna gelmi\u015ftir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin jeopolitik konumu nedeniyle enerji k\u00f6pr\u00fcs\u00fc ve onun da \u00f6tesinde b\u00f6lgesel bir hub olma arzu ve \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde oldu\u011fu bilinmektedir. Putin\u2019in teklifini en az\u0131ndan bu y\u00f6n\u00fcyle m\u00fczakere edilebilir bulunmas\u0131n\u0131 da, Ankara\u2019n\u0131n \u2018enerji k\u00f6pr\u00fcs\u00fc olma\u2019 amac\u0131na uygun d\u00fc\u015fmesi ile a\u00e7\u0131klayabiliriz. \u00d6te yandan bilinmektedir ki Azerbaycan ile yap\u0131lan anla\u015fma T\u00fcrkiye\u2019nin bu konudaki amac\u0131na hizmet etmektedir. T\u00fcrkmenistan\u2019dan gelecek gaz\u0131n T\u00fcrkiye \u00fczerinden Avrupa\u2019ya iletilmesi konusunda da T\u00fcrkiye\u2019nin iste\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Benzer \u015fekilde yine Kuzey Irak\u2019tan gelecek gaz\u0131n T\u00fcrkiye \u00fczerinden Avrupa\u2019ya iletilmesi konusunda T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bilinmektedir. Do\u011fu Akdeniz k\u0131y\u0131lar\u0131nda \u0130srail\u2019in ve K\u0131br\u0131s Rum Kesiminin buldu\u011fu do\u011fal gaz rezervlerine de T\u00fcrkiye\u2019nin ilgisiz kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. T\u00fcm \u00e7abalar veri iken, Rusya ile planlanan yeni projeyle, T\u00fcrkiye\u2019ye verilecek 14 milyar metrek\u00fcp do\u011fal gaz\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda geri kalan yakla\u015f\u0131k 50 milyar metrek\u00fcp\u00fcn T\u00fcrkiye-Yunanistan s\u0131n\u0131r\u0131na ta\u015f\u0131nmas\u0131 ve buradan da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Putin bu hamleyle esas\u0131nda T\u00fcrkiye \u00fczerinden AB\u2019ye ula\u015ft\u0131r\u0131labilecek yukar\u0131da bahsedilen di\u011fer do\u011fal gaz se\u00e7eneklerinde de masada bulunma ve s\u00f6z s\u00f6yleme hakk\u0131n\u0131 elde etmi\u015f olmaktad\u0131r.<\/p>\n

Trakya\u2019da kurulacak bir hub ile Rusya, 50 milyar metrek\u00fcp ile hub\u2019\u0131n ana tedarik\u00e7isi olmay\u0131 ve Avrupa\u2019n\u0131n do\u011fal gaz arz\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitlendirmek amac\u0131yla ele ald\u0131\u011f\u0131 di\u011fer alternatfileri d\u0131\u015flamay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen haliyle yeni hub projesi, \u0130ran, Kuzey Irak, \u0130srail, G\u00fcney K\u0131br\u0131s ve T\u00fcrkmenistan\u2019\u0131 Avrupa\u2019n\u0131n gelecekteki gaz talebi projeksiyonu ba\u011flam\u0131nda rahats\u0131z edebilecek niteliktedir. Ayr\u0131ca bu hamlesiyle Rusya; T\u00fcrkiye ve Azerbaycan\u2019\u0131n kendinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak geli\u015ftirdikleri TANAP projesinde de bir anlamda ben de buraday\u0131m demi\u015ftir. Yani, projenin TANAP\u2019\u0131 olumsuz etkileyip etkilemeyece\u011fi dikkatle de\u011ferlendirilmesi gereken bir husustur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Trakya\u2019da bir enerji hub\u2019\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131, gaz\u0131n orada fiyatland\u0131r\u0131l\u0131p Avrupa\u2019ya ihra\u00e7 edilmesi anlam\u0131na gelmektedir. Bu yeni olu\u015fan denkleme g\u00f6re hem Azeri gaz\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yacak TANAP, hem de Rus gaz\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yacak bu yeni boru hatt\u0131 hub\u2019a do\u011fal gaz ula\u015ft\u0131racakt\u0131r. Her iki proje de ayn\u0131 anda y\u00fcr\u00fcyebilir ama burada zamanlamalar\u0131na dikkat etmek gerekecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hangi gaz\u0131n daha \u00f6nce Avrupa\u2019ya ula\u015faca\u011f\u0131 konusu, di\u011fer alternatifi zorlayacak niteliktedir. T\u00fcrkiye\u2019nin TANAP\u2019ta proje orta\u011f\u0131 olmas\u0131 nedeniyle enerji arz g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan gelecekte TANAP\u2019\u0131 olumsuz etkileyecek kararlar almamas\u0131 daha rasyonel bir tercih olacakt\u0131r.<\/p>\n

Anla\u015fman\u0131n kazan-kazan prensibine dayand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. G\u00fcney Ak\u0131m projesi yakla\u015f\u0131k 40 milyar dolar gibi y\u00fcksek yat\u0131r\u0131m bedeliyle, ekonomisi zay\u0131flayan Rusya\u2019y\u0131 zorlayacak nitelikte idi. Bu yeni hat ile Rusya\u2019n\u0131n yakla\u015f\u0131k 10 milyar dolar tasarruf sa\u011flayabilece\u011fi s\u00f6ylenmektedir. Petrol fiyatlar\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra ambargolar\u0131n Rusya ekonomisini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkiledi\u011fi bir ortamda bu maliyet azal\u0131\u015f\u0131n\u0131n Rusya i\u00e7in olduk\u00e7a avantajl\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Bat\u0131l\u0131 gazeteler Putin\u2019in Avrupa kar\u015f\u0131s\u0131nda kaybetti\u011fini iddia etse de, s\u00f6z konusu hamle ile hem zaten %58 gibi bir oranla egemen oldu\u011fu T\u00fcrkiye pazar\u0131nda g\u00fcc\u00fcn\u00fc artt\u0131rma hem de T\u00fcrkiye \u00fczerinden Avrupa\u2019ya ula\u015fma imkan\u0131 elde eden Rusya, bu noktada Kuzey Irak, \u0130ran, \u0130srail, K\u0131br\u0131s Rum Kesimi, T\u00fcrkmenistan gibi di\u011fer alternatifleri d\u0131\u015flama \u015fans\u0131n\u0131 da elde etmi\u015f olmaktad\u0131r.<\/p>\n

Oyunda T\u00fcrkiye\u2019nin kazanc\u0131 \u015fartlara ve alaca\u011f\u0131 kararlara ba\u011fl\u0131d\u0131r. D\u0131\u015f politika konular\u0131nda iki \u00fclke aras\u0131nda yap\u0131sal g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 s\u00f6z konusudur. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n da her zaman ekonomik ili\u015fkileri etkileme potansiyeli vard\u0131r. Ayr\u0131ca Rusya bu yeni hat ile T\u00fcrkiye pazar\u0131na ilave do\u011fal gaz satma f\u0131rsat\u0131 yakalamaktad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011fal gaz ithalat\u0131nda %58 gibi y\u00fcksek bir oranda Rusya\u2019ya ba\u011f\u0131ml\u0131 iken bu t\u00fcr bir ortakl\u0131\u011f\u0131n ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha da art\u0131rma tehlikesi s\u00f6z konusudur. Mavi Ak\u0131m \u00fczerinden 16 milyar metrek\u00fcp Bat\u0131 hatt\u0131ndan 10 milyar metrek\u00fcp do\u011fal gaz al\u0131m\u0131 yapan T\u00fcrkiye 2015 plan\u0131na g\u00f6re BOTA\u015e ve \u00f6zel sekt\u00f6r arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Rusya\u2019dan 30 milyar metrek\u00fcp do\u011fal gaz almaay\u0131 planlamaktad\u0131r. Yeni boru hatt\u0131n\u0131n kapasitesi T\u00fcrkiye\u2019nin Rusya\u2019dan ald\u0131\u011f\u0131 gaz miktar\u0131n\u0131n iki kat\u0131ndan fazla bir miktara kar\u015f\u0131l\u0131k gelmektedir. K\u0131sacas\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin kolayc\u0131l\u0131k hastal\u0131\u011f\u0131na kap\u0131lmadan durumu lehine de\u011ferlendirmesi gerekmektedir.<\/p>\n

Enerjide ithalata<\/b> ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k \u00fclkenin d\u0131\u015f politikas\u0131 ile ili\u015fkili bir konudur. \u0130thalat ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, bir ekonominin normal fonksiyonlar\u0131n\u0131 yerine getirebilmesi i\u00e7in yabanc\u0131 kaynaktan elde edebilece\u011fi bir mala dayanmas\u0131 anlam\u0131na geldi\u011finden, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u015fekilde \u00fclkenin d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131 etkiler ve arz\u0131 tehlikeye atabilecek hamlelerden ka\u00e7\u0131nma ihtiyac\u0131 bir \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00fclkenin daha geni\u015f bir d\u0131\u015f politika a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 yapamamas\u0131na yol a\u00e7ar. <\/b>Bu geli\u015fmelerden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak T\u00fcrkiye\u2019nin enerji arz g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flama ad\u0131na tek \u00fclkeye bu denli ba\u011f\u0131ml\u0131 olma durumundan kurtulmas\u0131 gerekir. Rusya do\u011fal gaz\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc T\u00fcrkiye\u2019ye verecek olursa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k daha da artar. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k sa\u011flanabilirse bunun b\u00f6lgesel yans\u0131malar\u0131 da olur. T\u00fcrkiye gelinen noktada di\u011fer arz kaynaklar\u0131n\u0131n da hub\u2019a ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131d\u0131r. Ancak bu durumda bu oyundan kazan\u00e7l\u0131 \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n

\n
\n
\n

<\/a>[i]\u00a0\u00a0\u00a0 Naz\u0131m Cafeov, \u201cPutin\u2019in T\u00fcrkiye seferi, mesajlar, teklifler, imkanlar\u201d, Eri\u015fim tarihi: 03.12.2014, http:\/\/az.apa.az\/news\/364483<\/p>\n<\/div>\n

\n

<\/a>[ii]\u00a0\u00a0\u00a0 Haberler.com, \u201cRusya ile 100 milyar dolarl\u0131k ihracat\u0131n \u00f6n\u00fcnde 4 engel\u201d, Eri\u015fim Tarihi: 01.12.2014, http:\/haberler.com\/rusya-ile-100-milyar-dolarlik-ticaretin-onunde-4-6737143-haberi\/<\/p>\n<\/div>\n

\n

<\/a>[iii]\u00a0\u00a0 Uluslararas\u0131 Enerji Ajans\u0131, Eurostat ve FT verilerine g\u00f6re Finlandiya, Estonya, Letonya, Litvanya, \u00c7ek Cumhuriyeti ve Bulgaristan %100, Slovakya, %99.5, Romanya %86.1, Polonya %79.8, Avusturya %71, Yunanistan %59.5, Slovenya %45.2, Macaristan %43.7, Almanya %35.7, \u0130talya %28.1, Fransa %15.6, Hollanda %11.2 oran\u0131nda Rusya do\u011fal gaz\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 durumdad\u0131rlar. Aktaran Al-Jazerera, \u201cRusya G\u00fcney Akumdan neden vazge\u00e7ti?\u201d, Eri\u015fim Tarihi: 03.12.2014, http:\/\/aljazeera.com.tr\/al-jazeera-ozel\/rusya-guney-akimdan-neden-vazgecti<\/p>\n

Nevzat \u015eim\u015fek \/ Avrasya Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc<\/em><\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.1 Aral\u0131k 2014\u2032te Ankara\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirilen Rusya Federasyonu ile T\u00fcrkiye Cumhuriyeti aras\u0131nda \u00dcst D\u00fczey \u0130\u015fbirli\u011fi Konseyi toplant\u0131lar\u0131n\u0131n 5\u2032incisi aradan \u00e7ok zaman ge\u00e7mese de hem […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":34642,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[46,53],"tags":[92,226,110,63,67,3136,1009,165,1277,19868,6619,20050,20010,20310,20011,20311],"views":547,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34641"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34641"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34641\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34643,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34641\/revisions\/34643"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34642"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34641"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34641"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34641"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}