{"id":34557,"date":"2014-12-17T17:34:07","date_gmt":"2014-12-17T14:34:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=34557"},"modified":"2014-12-17T17:39:25","modified_gmt":"2014-12-17T14:39:25","slug":"analiz-dunya-petrol-rezervlerindeki-gelisim-degisim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/analiz-dunya-petrol-rezervlerindeki-gelisim-degisim\/","title":{"rendered":"(Turkish) Analiz: D\u00fcnya Petrol Rezervlerindeki Geli\u015fim & De\u011fi\u015fim…"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

<\/p>\n

2014 Y\u0131l\u0131 \u0130tibariyle Petrol\u00fcn \u00d6nemi ve De\u011feri<\/strong><\/h3>\n

D\u00fcnya \u00fczerindeki ortalama petrol fi\"petrol-\u00fcretim-atba\u015f\u0131-238328903\"yat\u0131n\u0131 belirleyen bir sepet sistemi olan 2012 OPEC referans basket fiyat\u0131 105$\u2019d\u0131r ve 2012 y\u0131l\u0131nda toplam d\u00fcnya ham petrol \u00fcretimi 72,765,000 varil\/g\u00fcn. Y\u0131ll\u0131k bazda bakacak olursa d\u00fcnya \u00fcretimi 26,559,225,000 varile denk gelmektedir.<\/span>\u00a0Bu \u00fcretimin y\u0131ll\u0131k de\u011feri OPEC basket fiyat\u0131
\nile \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman d\u00fcnya \u00fczerinde 2012 y\u0131l\u0131nda \u00fcretilmi\u015f toplam \u00fcretimin 2012 y\u0131l\u0131 de\u011ferinin 2,788,718,625,000$ oldu\u011funu g\u00f6rmekteyiz. Bu de\u011fer 2012 D\u00fcnya GSYH\u2019si olan 71,200 Milyar$\u2019\u0131n (Thomas Pikkety, Kapital in 21st Century 2014)\u00a0 yakla\u015f\u0131k %3,9\u2019una tekab\u00fcl etmektedir. Unutulmamal\u0131d\u0131r ki bu rakam sadece ham petrol \u00fcretiminin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131d\u0131r. Petrol \u00fcr\u00fcnlerinin \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131 da bu hesaba katacak olursa bu de\u011fer \u015f\u00fcphe yok ki katlanacakt\u0131r.Petrol yap\u0131s\u0131 itibariyle farkl\u0131 hidrokarbonlardan olu\u015fan bir hidrokarbon kar\u0131\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. Petrol toprak alt\u0131nda bitkisel ve hayvansal mikro organizmalar\u0131n \u00e7e\u015fitli fakt\u00f6rlerin bir araya gelmesi sonucu milyonlarca y\u0131l i\u00e7erisinde olu\u015fan bir bile\u015fikler dizilimidir. Petrol d\u00fcnya \u00fczerinde \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerde \u00e7e\u015fitli derinliklerde bulunmaktad\u0131r. Petrol\u00fc di\u011fer bile\u015fiklerden ay\u0131ran temel \u00f6zellik bug\u00fcn insano\u011flu a\u00e7\u0131s\u0131ndan olu\u015fturdu\u011fu de\u011ferdir. Bug\u00fcn petrol insan hayat\u0131n\u0131n o kadar i\u00e7ine girmi\u015ftir ki petrol direk ya da dolayl\u0131 olarak t\u00fcm sanayi kollar\u0131nda etki sahibidir. Petrol\u2019\u00fcn d\u00fcnya \u00fczerindeki \u00f6nemi ve etkisini anlamak ad\u0131na say\u0131sal de\u011ferlere bakmak faydal\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

U\u011fruna milyonlarca ki\u015finin can verdi\u011fi, y\u00fczlerce y\u0131ll\u0131k s\u0131n\u0131rlar\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fi petrol\u00fcn de\u011ferini biraz daha somutla\u015ft\u0131rmak ad\u0131na bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak yapmak do\u011fru olacakt\u0131r. Biraz \u00f6nce yukar\u0131da hesaplanm\u0131\u015f oldu\u011fumuz 2,788 Milyar$\u2019l\u0131k bu de\u011fer Tablo 1\u2019de g\u00f6z\u00fcken t\u00fcm firmalar\u0131n piyasa de\u011ferinin \u00fcst\u00fcndedir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle 2012 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnya petrol \u00fcretimi tek bir \u015fah\u0131s, kurum ya da \u00fclkenin elinde olsa ve petrol \u00e7\u0131karma maliyeti olmasayd\u0131 sadece 1 y\u0131l i\u00e7erisinde Apple, Google, Microsoft, GE, Samsung, HSBC, Facebook, P&G, Siemens, Toyota, Coca-cola, Volkswagen, PepciCo ve Unilever\u2019i k\u00e2\u011f\u0131t \u00fcst\u00fcnde sat\u0131n alabilecek miktarda gelir elde etmi\u015f olurdu.<\/p>\n

2013 Y\u0131l\u0131 \u0130tibariyle D\u00fcnya Petrol Rezervlerinin Tarihsel Geli\u015fimi<\/strong><\/h3>\n

Petrol rezervlerine bakacak olursak kendi i\u00e7lerinde de ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. British Petrol verilerine g\u00f6re, d\u00fcnya \u00fczerindeki kan\u0131tlanm\u0131\u015f ham petrol kaynaklar\u0131 ba\u015fka bir rezervuar bulunmamas\u0131 halinde ortalama 41 y\u0131l sonra t\u00fckenecek. D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck end\u00fcstri olan enerji ve bir alt k\u00fcmesi olarak petrol y\u00fcksek karl\u0131l\u0131k oran\u0131 sebebiyle teknolojik geli\u015fmelerin s\u0131k ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 ve bu nedenle geli\u015ftirilen yeni teknolojiler sayesinde yeni rezervlerin bulunmas\u0131, verimsiz g\u00f6z\u00fcken rezervlerin verimli hale gelmesi gibi bir\u00e7ok oyun de\u011fi\u015ftirici geli\u015fmeye a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bunlara birka\u00e7 \u00f6rnek vermek gerekirse, ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na ilerleyen sayfalarda de\u011finece\u011fimiz off-shore drilling, Kanada Petrol kumlar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131, Venez\u00fcella Orinoco\u2019su kullan\u0131m\u0131 ve Hidrolik k\u0131rma teknolojisi ile ula\u015f\u0131lan kaya gaz-petrol\u00fcn\u00fc \u00f6rnek g\u00f6sterebiliriz.<\/p>\n

D\u00fcnya\u2019da ABD d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00fclkelerin payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 veriler do\u011frultusunda en sa\u011fl\u0131kl\u0131 olarak 1960 sonras\u0131 i\u00e7in bulunmaktad\u0131r. 1960 sonras\u0131n\u0131 temel olarak 3 b\u00f6l\u00fcmde incelemek do\u011fru olacakt\u0131r.<\/p>\n

\u0130lk d\u00f6nem 1974 petrol krizine kadar ki d\u00f6nemdir. 1960-1974 aras\u0131nda yani Petrol krizine kadar Orta Do\u011fu\u2019nun kan\u0131tlanan Petrol rezervinin s\u00fcrekli artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 fakat Kuzey Afrika\u2019daki ke\u015fiflerin d\u0131\u015f\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131n\u0131n sabit kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. Fakat 1974 sonras\u0131nda Latin Amerika ile birlikte Orta Do\u011funun tekrar b\u00fcy\u00fck bir s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. 1973 y\u0131l\u0131nda Arap-\u0130srail Sava\u015f\u0131n\u0131n etkisiyle ortaya \u00e7\u0131kan, ilk petrol krizi d\u00fcnya petrol g\u00fcvenlik yap\u0131s\u0131n\u0131 ve devlet-\u015firket-piyasa ili\u015fkilerini de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. Buna ba\u011fl\u0131 olarak ABD petrol g\u00fcvenli\u011fini artt\u0131rmak amac\u0131yla; petrol talebini k\u0131smak, i\u015fbirli\u011fi yapabilece\u011fi ortaklar aramak ve petrol sekt\u00f6r\u00fcnde askeri g\u00fc\u00e7 kullanarak da etkin olmak d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle yeni politikalar izlemeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r (Yergin, 2003, 24-50).<\/p>\n

Bunun temel nedenleri aras\u0131nda \u00e7ok ulus \u015firketleri gerek karada gerekse a\u00e7\u0131k denizde petrol arama faaliyetlerine \u00f6nem verip olas\u0131 ikinci bir petrol krizinden daha az etkilenmek oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. 1980\u2019lerin ortas\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar Orta Do\u011fu ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok co\u011frafya ivmelenmeden b\u00fcy\u00fcmesine devam etmi\u015ftir. Fakat Chavez iktidar\u0131n\u0131n ba\u015fa gelmesi ve millile\u015ftirme politikas\u0131n\u0131n verdi\u011fi olumlu sonu\u00e7lar ile birlikte Venez\u00fcella son 10 y\u0131lda d\u00fcnya \u00fczerindeki en fazla tespit edilen rezerv oran\u0131na sahiptir.<\/p>\n

D\u00fcnya \u00fczerindeki rezerv istatistikleri aras\u0131ndaki temel fark petrol rezervinin \u00fc\u00e7 \u015fekilde tan\u0131mlanmas\u0131ndand\u0131r. Bu istatistikler (ispatlanm\u0131\u015f-muhtemel-olas\u0131) \u015feklinde 3 ayr\u0131 gruba ayr\u0131lsa dahi bir\u00e7ok istatistikte halen a\u00e7\u0131klama yapmaks\u0131z\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Petrol politikas\u0131 nedenlerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00fclkeler petrol rezervlerini oldu\u011fundan az ya da fazla g\u00f6sterme \u00e7abas\u0131 i\u00e7indelerdir. Bunun temel olarak iki nedeni vard\u0131r;<\/p>\n

Uzun vade de Petrol rezervini fazla g\u00f6steren \u00fclkeler ba\u015fta OPEC olmak \u00fczere di\u011fer kurumlardaki pazarl\u0131k paylar\u0131n\u0131 artt\u0131rmak i\u00e7in bu y\u00f6neteme ba\u015fvurduklar\u0131 s\u00f6ylenebilir. Petrol rezervini az g\u00f6steren \u00fclkeler ise temek olarak petrol \u00e7\u0131karma maliyeti y\u00fcksek olan \u00fclkelerdir. Petrol s\u0131n\u0131rl\u0131 bir kaynak oldu\u011fundan \u00f6t\u00fcr\u00fc olas\u0131 bir k\u0131tl\u0131k maliyet fiyatlar\u0131 yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc tetikleyecek ve ilgili \u00fclke ya da \u015firketler daha y\u00fcksek karlar elde edebileceklerdir. Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00fclke ve \u015firketlerin zaman zaman kendilerine tan\u0131nan kotan\u0131n \u00fczerinde \u00fcretim ya da \u00fcretimde k\u0131s\u0131nt\u0131 yaparak, g\u00fcnl\u00fck petrol \u00fcretim ve fiyat\u0131 \u00fczerinde etki yaratabilmektedirler.<\/p>\n

2013 y\u0131l\u0131 itibariyle kan\u0131tlanm\u0131\u015f d\u00fcnya ham petrol rezervlerinin %48,4\u2019\u00fc 807 milyar varil ile Ortado\u011fu co\u011frafyas\u0131nda yer almaktad\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck petrol \u00fcretici \u00fclkelerinin birli\u011fi konumundaki OPEC \u00fclkeleri 1211 milyar varil ile bu rezervin %72,6\u2019s\u0131na sahiplerdir. Amerika k\u0131tas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakacak olursak Kanada ve Venez\u00fcella\u2019n\u0131n k\u0131tadaki en b\u00fcy\u00fck iki rezerve sahip oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu iki \u00fclkenin toplam rezervi 417 milyar varil ile kan\u0131tlanm\u0131\u015f rezervler i\u00e7inde %31\u2019lik bir paya sahiptir.<\/p>\n

Ortado\u011fu\u2019ya yak\u0131n olan alanlar aras\u0131nda, Kuzey Afrika \u00f6nemli miktarlarda rezerve sahiptir. D\u00fcnya rezerv s\u0131ralamas\u0131nda d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u0131rada yer alan ve toplam rezervlerin % 8.9\u2019unu elinde bulunduran Afrika\u2019n\u0131n, en \u00f6nemli petrol \u00fcreticisi \u00fclkeleri olan Libya ve Cezayir\u2019in yan\u0131nda Nijerya\u2019da gittik\u00e7e \u00f6nem kazanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Petrol\u00fcn maliyetleri; ruhsat alma, arama, geli\u015ftirme, \u00fcretim, i\u015fleme (rafinaj), ta\u015f\u0131ma, da\u011f\u0131t\u0131m ve stoklama giderlerinden meydana gelmektedir. Maliyetlerin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc, co\u011frafi b\u00f6lgeler aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steren \u00fcretim ve da\u011f\u0131t\u0131m maliyetleri olu\u015fturmaktad\u0131r. D\u00fcnya ortalamas\u0131 olarak, toplam maliyetin yakla\u015f\u0131k 1\/3\u2019\u00fcn\u00fc \u00fcretim ve da\u011f\u0131t\u0131m giderleri olu\u015fturmaktad\u0131r (Bayra\u00e7, 1999, 94). D\u00fcnya genelinde rezervlerin ula\u015f\u0131labilirliklerini ve parasal a\u00e7\u0131dan maliyetini anlamak ad\u0131na 2. Harita yaral\u0131 olacakt\u0131r. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere Irak\u2019ta varil ba\u015f\u0131na ke\u015fif ve \u00fcretim bedeli 2,5$ iken bu miktar di\u011fer \u00fclkelerde kat ve kat artmaktad\u0131r. Irak\u2019tan sonra ona en yak\u0131n de\u011fer 4$ ile Suudi Arabistandadir ki bu da Irak\u2019taki de\u011ferin %33 daha fazlas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu maliyetler petrol\u00fcn y\u00fczeye uzakl\u0131\u011f\u0131, yer alt\u0131ndaki da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve sondaj s\u0131ras\u0131nda sondaj\u0131 zorla\u015ft\u0131racak her t\u00fcr etken ile do\u011fru orant\u0131l\u0131d\u0131r. OPEC \u00fclkelerinde bu de\u011fer 10$\u2019\u0131n \u00fcst\u00fcnde maliyetler pek rastlanmazken bu oran Orta Do\u011fu\u2019da 5$\u2019\u0131n \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kmamaktad\u0131r. \u00a0Bu ora ne yaz\u0131k ki \u00fclkemiz de Irak\u2019\u0131n yakla\u015f\u0131k 10 kat\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Rezervlerin d\u00fcnya \u00fczerindeki da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve bunun politik ekonomiye etkisini g\u00f6rmek ad\u0131na bir \u00f6rnek vermek ad\u0131na AB(28), ABD ve \u00c7in 2012 GSYH olarak d\u00fcnyada GSYH\u2019 sinin %56,7\u2019sini olu\u015fturuyorken bu \u00fclkelerin kendi petrol rezervlerin d\u00fcnya rezervlerinin yaln\u0131zca %3,5\u2019ini olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu tablo \u00fcretim i\u00e7in enerjiye ba\u011f\u0131ml\u0131 olan bu \u00fclkelerin \u015firketlerinin neden d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda geli\u015fmekte olan ya da geli\u015fmemi\u015f \u00fclkelerde, a\u00e7\u0131k denizlerde petrol arama ve \u00fcretme faaliyetleri i\u00e7ersinde oldu\u011funu anlamam\u0131z a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir tablo ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n

Bug\u00fcn rezerv\/\u00fcretim oran\u0131 bak\u0131lmas\u0131 gereken di\u011fer \u00f6nemli bir istatistiktir. Bu istatisti\u011fe bakarak \u00fclkenin ekonomisinin yap\u0131s\u0131, geli\u015fmi\u015fli\u011fi ve bu oran\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi hakk\u0131nda yorum yapmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu istatistikte rezervler milyar varil \u00fcretim ise y\u0131ll\u0131k milyon varil olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Grafikten ABD:0.01, Suudi Arabistan: 0.06 Kuveyt:1, ve Venezuella: 3.3 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

2013 Y\u0131l\u0131 \u0130tibariyle D\u00fcnya Petrol Rezervlerinin \u015eirketler Baz\u0131nda Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/strong><\/h3>\n

1980 sonras\u0131 d\u00fcnya genelinde faaliyet g\u00f6steren \u015firketleri sahip oldu\u011fu ruhsatlar dolays\u0131 ile kontrol etti\u011fi rezervler g\u00f6z\u00fckmektedir. Bu rezervlere bak\u0131lacak olursa BP\u2019nin rezervlerinde trend a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc ilerlemektedir, ba\u015fta bir deyi\u015fle BP \u00fcretti\u011finden daha az yeni ke\u015fif<\/p>\n

yapmaktad\u0131r. 1988 itibariyle Total\u2019in ba\u015fta Afrika olmak \u00fczere yapt\u0131\u011f\u0131 ke\u015fifler ile pazara girmesi \u00f6nemli bir hamledir. Total\u2019i Chevron ve BP ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131racak olursak sadece 25 y\u0131lda kendinden 4 kat daha eski olan bu \u015firketleri ge\u00e7en Total\u2019in bu ba\u015far\u0131s\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir.<\/p>\n

ABD\u2019nin Ham Petrol Rezervlerindeki Geli\u015fim & De\u011fi\u015fim<\/strong><\/h3>\n

Amerika Birle\u015fik Devletlerinin d\u00fcnya petrol tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Daha \u00f6nceden petrol\u00fcn Amerika k\u0131tas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclse de ilk sanayisel kullan\u0131m ve \u00fcretim ABD\u2019nin Texas eyaleti i\u00e7erisinde olmu\u015ftur. ABD tarihi boyunca 20. Y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131na kadar en b\u00fcy\u00fck \u00fcreticilerden biri iken en b\u00fcy\u00fck t\u00fcketici olma s\u0131fat\u0131n\u0131 halen ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n

1865\u2019den itibaren artan bir grafik g\u00f6steren petrol \u00fcretim ve ke\u015fifleri B\u00fcy\u00fck Buhran ve Petrol krizi gibi geli\u015fmelerden etkilense de ABD nezninde Petrol\u2019\u00fcn ABD i\u00e7erisinden kullan\u0131m\u0131ndan yakla\u015f\u0131k 100 y\u0131l sonra ortaya at\u0131lan Hubbert hipotezini bir yandan kan\u0131tlar bir yandan da eksikli\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serer niteliktedir. Hubbet petrol kuyular\u0131ndaki rezervlerin \u00fcretimlerini bir \u00e7an e\u011frisine benzetir ve bir peak noktas\u0131ndan sonra a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fme e\u011filiminde olaca\u011f\u0131n\u0131 bekler. Teorisinin zay\u0131f kald\u0131\u011f\u0131 nokta ise petrol arama ve i\u015fletmelerindeki geli\u015fmeleri yeterince iyi tahmin edememesidir. rezervuar iyile\u015ftirmeleri, denizalt\u0131 potansiyeli, daha etkin petrokimyasal benzin \u00fcretim teknikleri derken azalan petrol\u00fcn daha etkin kullan\u0131m\u0131 ile 2100\u2019l\u00fc y\u0131llara kadar ittire kakt\u0131ra da olsa ula\u015f\u0131lmas\u0131 planlanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ki\u015fisel Yorumlar<\/strong><\/h3>\n

Petrol daha \u00f6nce de belirtildi\u011fi gibi her t\u00fcrl\u00fc sanayinin do\u011frudan ya da dolayl\u0131 yoldan etkileyen bir metad\u0131r. Bu sekt\u00f6rde faaliyet g\u00f6steren \u015firketler \u00fclkeler genellikle onlar\u0131n do\u011frultusunda d\u0131\u015f politika kursalar dahi onlar\u0131 yeri geldi\u011finde bir kenara itebiliyor. Bunun en yak\u0131n \u00d6rne\u011fini birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce Amerika Birle\u015fik Devletlerinin \u00e7\u0131karlar\u0131na ters d\u00fc\u015fmesine ra\u011fmen Exxon Mobil\u2019in K\u00fcrt b\u00f6lgesel y\u00f6netimi ile yapt\u0131\u011f\u0131 anla\u015fmada g\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u015eirketleri Amerika Birle\u015fik Devletleri gibi d\u00fcnyan\u0131n s\u00fcper g\u00fcc\u00fcne kar\u015f\u0131 getirecek karl\u0131 ve b\u00fcy\u00fck olan bu sekt\u00f6r\u00fcn gerek siyasi alanlarda t\u00fcm d\u00fcnyada sahip oldu\u011fu lobi faaliyetleri ile gerekse bilim ve teknoloji alan\u0131nda yap\u0131lan geli\u015fmeler sayesinde t\u00fckenen rezervin yerine yenilerinin bulunaca\u011f\u0131na eminim. \u015e\u00fcphe yok ki 20. Y\u00fczy\u0131l Petrol\u2019\u00fcn egemen oldu\u011fu bir y\u00fcz y\u0131ld\u0131 ve gerek satmaya gerekse sat\u0131n almaya ba\u011f\u0131ml\u0131 olanlar bunlardan \u00e7ok fazlaca etkilendi. Bu \u015firketlerin ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131n 21. Y\u00fczy\u0131l\u2019\u0131n en az\u0131ndan ilk yar\u0131s\u0131nda durdurulmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 kanaatindeyim.<\/p>\n

Kaynak\u00e7a:<\/strong><\/h3>\n
    \n
  • Kaya Ercan (2004), \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Uygulanan Enerji Politikalar\u0131 ve Sonu\u00e7lar\u0131\u201d, Ankara: Kara Harp Okulu Bilim Dergisi, Y\u0131l:2004-1, Cilt: 14.<\/li>\n
  • Yergin Daniel (2003), Petrol-Para ve G\u00fc\u00e7 \u00c7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n Epik \u00d6yk\u00fcs\u00fc, \u0130stanbul: \u0130\u015f Bankas\u0131 Ya.<\/li>\n
  • Fact&Figures on BP\u2019s Major Competitiors July 2003<\/li>\n
  • World Energy Outlook 2013<\/li>\n
  • International Energy Agency Statistics<\/li>\n
  • BP Statistical Review of World Energy June 2013<\/li>\n
  • http:\/\/www.eia.gov\/energy_in_brief\/article\/world_oil_market.cfm<\/li>\n
  • CERA, 2008 Outlook<\/li>\n
  • TPAO, 2008 Statistics<\/li>\n
  • BP Statistical Review of World Energy June 2012<\/li>\n
  • Thomas Pikkety, Kapital in 21st Century 2014<\/li>\n<\/ul>\n

    Burak Yitgin<\/strong><\/em><\/p>\n

    ( Aral\u0131k 2014)<\/p>\n

    Kaynak: Enerji Enstit\u00fcs\u00fc<\/p>\n

    <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. 2014 Y\u0131l\u0131 \u0130tibariyle Petrol\u00fcn \u00d6nemi ve De\u011feri D\u00fcnya \u00fczerindeki ortalama petrol fiyat\u0131n\u0131 belirleyen bir sepet sistemi olan 2012 OPEC referans basket fiyat\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":34558,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,44],"tags":[1198,20233,20234,63,20235,20236,1377,2344,1369,20237],"views":870,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34557"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34557"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34557\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34564,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34557\/revisions\/34564"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34558"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34557"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34557"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34557"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}