{"id":33160,"date":"2014-11-04T13:53:18","date_gmt":"2014-11-04T10:53:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=33160"},"modified":"2014-11-04T13:53:49","modified_gmt":"2014-11-04T10:53:49","slug":"abd-enerji-politikalarinin-evrimi-ve-elektrik-sektorunun-yeniden-yapilandirilmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/abd-enerji-politikalarinin-evrimi-ve-elektrik-sektorunun-yeniden-yapilandirilmasi\/","title":{"rendered":"(Turkish) ABD Enerji Politika Evrimi ve Elektrik Sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn Yeniden Yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131!"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

<\/p>\n

ABD\u2019nin tarihsel olarak enerji politikas\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. H\u00fck\u00fcmet ve sanayinin enerji alan\u0131ndaki kararlar\u0131 tarihsel olarak genellikle kriz odakl\u0131 olmu\u015ftur.<\/span>\u00a0Modern enerji politikas\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 tetikleyen olay, 1973 y\u0131l\u0131nda \u0130srail\u2019in M\u0131s\u0131r ve Suriye ile sava\u015f\u0131nda ABD ve Hollanda\u2019n\u0131n deste\u011fine misilleme olarak OPEC \u00fcyesi \u00fclkeler taraf\u0131ndan uygulanan ambargo ve fiyatlar\u0131n y\u00fckseltilmesi olmu\u015ftur. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, ABD H\u00fck\u00fcmeti Ba\u015fkan\u0131 Nixon bir plan ortaya koymu\u015ftur. Ba\u015fkan Nixon\u2019\u0131n plan\u0131 birincil olarak gelecekteki petrol ithalat risklerinden ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131, ara\u015ft\u0131rma-geli\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n geni\u015fletilmesi ve yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131 da dahil olmak \u00fczere yerli enerji kaynaklar\u0131n\u0131n \u00fcretimi ve kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik politikalar\u0131n uygulanmas\u0131na odaklanmakt\u0131.<\/strong><\/p>\n

Enerji politikalar\u0131nda en cesur kararlar 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda Ba\u015fkan Jimmy Carter taraf\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Ba\u015fkan Carter 1977 y\u0131l\u0131nda \u00f6ncelikle ABD Enerji Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve Federal Enerji D\u00fczenleme Komisyonu\u2019nu kurarak enerji kamu sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn yap\u0131s\u0131n\u0131 yeniden d\u00fczenledi. Daha sonra, ABD Temsilciler Meclisine kapsaml\u0131 bir enerji politikas\u0131 \u00f6nerisi sundu. Carter\u2019\u0131n politika \u00f6nerileri, enerji \u00fcretiminin jeopolitik \u00e7\u0131karlar\u0131 g\u00f6zeten ve ithalat ba\u011f\u0131ml\u0131s\"abd-enerji-politikalarinin-evrimi-ve-elektrik-sektorunun-yeniden-yapilandirilmasi\"<\/a>\u0131 devletlerin \u00e7at\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 politikalarla bir b\u00fct\u00fcn oldu\u011funu kan\u0131tlad\u0131. Nihayetinde, 1978 y\u0131l\u0131 sonunda topluca Ulusal Enerji Yasas\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lan enerji mevzuat\u0131 de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lm\u0131\u015f haliyle onayland\u0131. Bu yeni yasalar ile enerji politikalar\u0131nda; petrol ve do\u011fal gaz fiyat dereg\u00fclasyonu, baz\u0131 kategorideki elektrikli cihazlarda enerji verimlili\u011fi standartlar\u0131n\u0131n vergilendirilmesi, konutlarda \u0131s\u0131tma ama\u00e7l\u0131 g\u00fcne\u015f enerjisinin kullan\u0131m\u0131 ve enerji tasarrufunun artt\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik uygulamalara kredi deste\u011fi ve hibe verilmesi, ba\u011f\u0131ms\u0131z yenilenebilir enerji \u00fcreticilerinin \u00fcretti\u011fi elektri\u011fin sat\u0131n al\u0131nmas\u0131 gereklili\u011fi, yeni santraller i\u00e7in do\u011fal gaz ve petrol\u00fcn birincil yak\u0131tlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda tutulmas\u0131n\u0131 i\u00e7eren de\u011fi\u015fiklikler oldu.<\/p>\n

Bununla birlikte, Ba\u015fkan Nixon ve Ba\u015fkan Carter\u2019\u0131n enerji politikas\u0131 giri\u015fimleri genel olarak ba\u015far\u0131s\u0131z oldu. Ba\u015fkan Carter ba\u015far\u0131l\u0131 yasal d\u00fczenlemeler yapmas\u0131na ra\u011fmen, bunun kendisine olan politik maliyeti b\u00fcy\u00fck oldu. Carter\u2019\u0131n do\u011fal gaz politikas\u0131 \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131 ve ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde Do\u011fal Gaz Politika Kanunu \u00e7er\u00e7evesinde fiyatlar\u0131n kontrols\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc ile fiyatlar\u0131n y\u00fckselmesi ve enerji kesintileri ile su\u00e7land\u0131. Buna ilave olarak, 1979-1980 y\u0131llar\u0131nda \u0130ran Devrimi\u2019nin ard\u0131ndan petrol fiyatlar\u0131ndaki y\u00fckseli\u015fi kontrol edememesi ve 1980 y\u0131l\u0131nda sentetik yak\u0131t sanayinin kurulmas\u0131na y\u00f6nelik k\u0131sa s\u00fcreli \u00e7abalar\u0131n\u0131n birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7erisinde ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7lanmas\u0131 Carter d\u00f6neminin sona ermesinde etkili oldu.<\/p>\n

Elektrik tekelleri i\u00e7in petrol krizlerinin ba\u015fl\u0131ca etkisi y\u00fckselen fiyatlard\u0131. Do\u011fal gaz ve k\u00f6m\u00fcr ile talebin \u00e7apraz fiyat esneklikleri, k\u0131sa d\u00f6nemde esnek olmayan t\u00fcketici yan\u0131t\u0131, bir \u00e7ok eyalette otomatik yak\u0131t fiyat ayarlamas\u0131 ve yeni enerji santrallerinin kurulmas\u0131 i\u00e7in \u00e7evre ve g\u00fcvenlik gereklilikleri nedeniyle sermaye maliyetlerinde b\u00fcy\u00fck eskalasyon yap\u0131lmas\u0131 da elektrik fiyatlar\u0131n\u0131n y\u00fckselmesine yol a\u00e7an di\u011fer fakt\u00f6rlerdi.
\n1974 y\u0131l\u0131na kadar \u00e7eyrek y\u00fczy\u0131ld\u0131r elektrik talebinin istikrarl\u0131 bir \u015fekilde y\u0131lda %8 oran\u0131nda artmas\u0131, talep projeksiyonlar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00f6receli kolay k\u0131l\u0131yordu. Bununla birlikte, petrol krizini takiben enerji talep tahmini yapmak b\u00fcsb\u00fct\u00fcn zorla\u015ft\u0131. 1970\u2019li y\u0131llarda kamu ve sanayinin -ge\u00e7mi\u015ften gelece\u011fe \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterece\u011fini varsayan- talep tahminleri basit ekonometrik modellere ba\u011fl\u0131 olarak genellikle \u00e7ok y\u00fcksekti.<\/p>\n

1979 y\u0131l\u0131nda ABD\u2019nin Pensilvanya eyaletine ba\u011fl\u0131 Three Mile Ada\u2019s\u0131nda ya\u015fanan n\u00fckleer kaza ve 1986 y\u0131l\u0131nda Ukrayna\u2019da ya\u015fanan \u00c7ernobil kazas\u0131 sonras\u0131nda kamuoyunda n\u00fckleer kar\u015f\u0131t\u0131 gerilim art\u0131yor ve ABD\u2019nin n\u00fckleer enerji se\u00e7ene\u011fini neredeyse ortadan kald\u0131r\u0131yordu.
\nBa\u015fkan Reagan, Carter\u2019\u0131n enerji politikalar\u0131n\u0131n aksine farkl\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla ABD Enerji Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdi. Yenilenebilir enerji ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na ayr\u0131lan fonu neredeyse tamamen kald\u0131rd\u0131 ve yenilenebilir tesisleri i\u00e7in federal vergi kredisi sonland\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Ba\u015fkan George Bush\u2019un K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda 1991 y\u0131l\u0131nda \u00f6nerdi\u011fi Ulusal Enerji Stratejisi onun piyasa g\u00fc\u00e7leri \u00fczerinde k\u00f6\u015fe ta\u015f\u0131yd\u0131. 1992 y\u0131l\u0131nda onaylanan Federal Enerji Politika Kanunu, kamu \u015firketleri ile di\u011fer \u00fcreticiler aras\u0131nda ayr\u0131mc\u0131 olmayan iletim oranlar\u0131 \u00f6ng\u00f6rerek toptan sat\u0131\u015f elektrik kamu \u015firketlerini rekabete te\u015fvik etmeyi hedefliyordu. Ayr\u0131ca verimlilik standartlar\u0131 ve yeni vergi kredilendirmeleri ve yenilenebilir enerji teknolojileri i\u00e7in \u00fcretim te\u015fvikleri \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu.<\/p>\n

1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda, Ba\u015fkan Clinton ulusal enerji politikas\u0131 bile\u015fenleri olarak do\u011fal gaz kullan\u0131m\u0131, enerji tasarrufu ve yenilenebilir enerji teknolojilerini te\u015fvik etti. Ba\u015fkan George W. Bush 2001 y\u0131l\u0131nda olduk\u00e7a tart\u0131\u015fmal\u0131 yeni bir enerji politikas\u0131 \u00f6nerdi. \u00d6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde fosil yak\u0131t ve n\u00fckleer santral kurulmas\u0131na odaklanmakta ve Arktik\u2019te petrol geli\u015ftirmeyi \u00f6ng\u00f6rmekteydi.<\/p>\n

ABD enerji politikas\u0131n\u0131n verimsizli\u011finin yap\u0131sal birtak\u0131m nedenleri de bulunmaktad\u0131r. \u00d6ncelikle, ABD\u2019de enerji kanun yap\u0131m\u0131 i\u00e7in federal kurumsal yap\u0131 zay\u0131ft\u0131r. ABD Enerji Bakanl\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak enerjide ARGE ile ilgilidir ve bir d\u00fczenleme kurumu de\u011fildir. D\u00fczenleyici kurulu\u015flar NRC ve FERC ne proaktif ne de kapsaml\u0131 politika birimleridir. \u00c7ok say\u0131da enerji yasas\u0131n\u0131n hi\u00e7biri ger\u00e7ekte kapsay\u0131c\u0131 de\u011fildir. Enerji kararlar\u0131, piyasalar\u0131n karma\u015f\u0131k etkisi ve b\u00f6l\u00fck p\u00f6r\u00e7\u00fck federal ve eyalet d\u00fczenlemeleri ile belirlenir. \u0130kincisi, enerji alan\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc jeopolitik \u00e7\u0131karlar bu kurumsal ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n d\u00fczeltilmesini \u00f6nlemektedir. \u00d6rne\u011fin 2001 k\u0131\u015f\u0131nda\u00a0ABD Enerji Bakanl\u0131\u011f\u0131 elektrik kesintilerini \u00f6nlemek i\u00e7in bu konuda isteksiz olan yetkililere Kaliforniya\u2019ya daha fazla hidroelektrik satmay\u0131 emretti. Enerji sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn problemleri hem h\u00fck\u00fcmetin piyasalara kar\u015f\u0131 rol\u00fc hem de federalizmin klasik sorunlar\u0131ndan n\u00fcksetmektedir.<\/p>\n

ABD\u2019de telekom\u00fcnikasyon, ula\u015ft\u0131rma, havayollar\u0131, do\u011fal gaz ve di\u011fer hizmet sekt\u00f6rlerinin serbestle\u015fmesinin ard\u0131ndan elektrik kamu sekt\u00f6r\u00fc piyasa reformuna en ge\u00e7 teslim olan sekt\u00f6r oldu. Bu gecikme i\u00e7in iyi bir sebep vard\u0131: elektrik arz\u0131 sadece \u00fcretim a\u015famas\u0131nda serbestle\u015ftirilebilecek, elektrik iletimi ve \u015fehir i\u00e7i da\u011f\u0131t\u0131m\u0131, t\u00fcketicilere m\u00fcsrif gereksiz elektrik yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 y\u00fcklemekten ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in do\u011fal tekeller olarak kalacakt\u0131. Bu bak\u0131mdan, elektrik arz\u0131 yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7ok serbestle\u015fmi\u015f de\u011fildi. Dikey b\u00fct\u00fcnle\u015fik tekel hizmet tedarik\u00e7ileri, \u00f6nceden \u00fcretim, iletim ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 zorlarken, \u015fimdi elektrik arz\u0131 rekabetinde yer almay\u0131 kabul ediyorlard\u0131.
\nElektrik piyasas\u0131 reformu resmi olarak 1978 y\u0131l\u0131nda Federal Kamu Hizmeti D\u00fczenleme Politikalar\u0131 Yasas\u0131\u2019n\u0131n kabul edilmesiyle ba\u015flad\u0131. Elektrik arz\u0131 \u00fczerinde Ba\u015fkan Carter\u2019\u0131n enerji ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 programlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesine tehdit olarak g\u00f6r\u00fclen tekel kontrol\u00fc a\u015fmak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f bu Yasa, yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n sahip oldu\u011fu hizmetlerde uzun d\u00f6nemli anla\u015fmalar yapmay\u0131 ve kendi \u00fcretim maliyetinden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in elektri\u011fi ba\u011f\u0131ms\u0131z yenilenebilir enerji tedarik\u00e7ilerinden almay\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu. O d\u00f6nemde, yeni enerji santralleri i\u00e7in giderler ve santral kurmak i\u00e7in kredi faizi oranlar\u0131 \u00e7ok y\u00fcksekti.<\/p>\n

Y\u00fcksek maliyetli al\u0131mdan ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc ve c\u00f6mert federal ve eyalet hibeleri ve vergi te\u015fviklerinin yard\u0131m\u0131yla, ABD fotovoltaik piyasas\u0131 1974-1984 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 1.3 milyon feet kareden 17.2 milyon feet kareye ula\u015ft\u0131. R\u00fczgar g\u00fcc\u00fc benzer \u015fekilde, \u00f6zellikle 1980\u2019li y\u0131llarda k\u00fcresel kapasitenin %90\u2019\u0131n\u0131n bulundu\u011fu Kaliforniya\u2019da h\u0131zla geli\u015fti. Ba\u015fkan Carter d\u00f6neminin yenilenebilir enerji deneyimi sona ermi\u015f, Reagan ve Bush d\u00f6nemlerinde konvansiyonel fosil yak\u0131tlardan \u00fcretilen elektri\u011fin fiyatlar\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve Kanun kontratlar\u0131n\u0131n s\u00fcresinin ge\u00e7mesine izin verilmi\u015fti. Ancak yenilenebilir enerji sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn geli\u015fiminin ba\u015far\u0131lmas\u0131nda r\u00fczgar ve g\u00fcne\u015f enerjisi i\u00e7in hem de enerji verimlili\u011fi i\u00e7in vergi kredilendirilmesi \u00f6nemli rol oynad\u0131.<\/p>\n

Federal Enerji Politikas\u0131 Yasas\u0131\u2019n\u0131n 1992 y\u0131l\u0131nda onaylanmas\u0131nda bir\u00e7ok etken rol oynad\u0131. Yenilenebilir Enerji i\u00e7in politik destek \u00e7ok zay\u0131f olmas\u0131na ra\u011fmen, piyasa reformu i\u00e7in maliyet tasarrufu beklentisiyle \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck sanayi t\u00fcketicileri taraf\u0131ndan bask\u0131 mevcuttu. Teknolojik geli\u015fme ayr\u0131ca bir rol oynad\u0131 ve y\u00fcksek verimli kombine \u00e7evrim gaz t\u00fcrbinleri santrallerin optimum boyutunu \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. Federal Kamu Hizmeti D\u00fczenleme Politikalar\u0131 Yasas\u0131 gaz t\u00fcrbinleri i\u00e7in piyasan\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flad\u0131; t\u00fcrbinler kojen sistemin bir par\u00e7as\u0131 olarak kuruldu\u011funda do\u011fal gaz\u0131n birincil yak\u0131t olarak kullan\u0131lmas\u0131 s\u0131n\u0131rlamas\u0131ndan muaf oluyordu. Yak\u0131t verimlili\u011fi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ile merkezi b\u00fcy\u00fck bir
\nk\u00f6m\u00fcr santrali i\u00e7in elektrik iki kat\u0131na \u00e7\u0131kmakta, in\u015fa maliyet\/kW \u00fcretim kapasitesi yakla\u015f\u0131k yar\u0131ya d\u00fc\u015fmekteydi. Yeni enerji santral in\u015faat\u0131na kombine \u00e7evrim do\u011fal gaz t\u00fcrbinleri hakim olmu\u015ftu. Bilgisayar tabanl\u0131 ileti\u015fimde e\u015f zamanl\u0131 geli\u015fmeler, daha k\u00fc\u00e7\u00fck ba\u011f\u0131ms\u0131z enerji \u00fcreticilerine hem iletim \u015febekesine giri\u015f hem de ger\u00e7ek zamanl\u0131 talebi kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in di\u011fer \u00fcreticiler ile koordinasyon i\u00e7inde olma imkan\u0131 tan\u0131d\u0131.<\/p>\n

Federal Enerji Politikas\u0131 Yasas\u0131 elektrik \u00fcretim, iletim ve \u015fehir i\u00e7i da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 yoluyla \u015fimdiye kadar dikey b\u00fct\u00fcnle\u015fik kamu \u015firketlerinin bulundu\u011fu eyaletleri piyasa rekabetine a\u00e7\u0131lmaya te\u015fvik etti. Bu eyaletlerde piyasa reformunun benimsenmesi ile t\u00fcketiciler kendi \u00fcretiminin kayna\u011f\u0131n\u0131 se\u00e7mede \u00f6zg\u00fcrle\u015firken, di\u011fer a\u015famalar d\u00fczenlenmi\u015f tekel kontrol\u00fcnde kald\u0131. Yasa ayr\u0131ca, Federal Enerji D\u00fczenleme Komisyonu\u2019na t\u00fcm enerji tedarik\u00e7ilerinin ulusal iletim \u015febekesine ayr\u0131mc\u0131 olmayan eri\u015fimini garanti etmesi yetkisini verdi.<\/p>\n

Elektrik \u00fcretimi, ilk etapta toptan sat\u0131\u015fta (federal) sonra perakende sat\u0131\u015fta m\u00fc\u015fteri se\u00e7imine olanak tan\u0131nan 23 eyalette ba\u011f\u0131ms\u0131z piyasa rekabetine a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ancak elektrik \u00fcretiminin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7ok karma\u015f\u0131k ve ciddi riskler i\u00e7eren bir uygulamayd\u0131. Depolama imkan\u0131n\u0131n olmay\u0131\u015f\u0131, k\u0131sa vadede esnek olmayan talep, yeni kapasitenin sisteme ilave edilmesi i\u00e7in genellikle uzun bir yol kat edilmesi gereklili\u011fi, ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak arz ve talebin dengelenmesi ihtiyac\u0131, \u00f6zellikle toptan sat\u0131\u015f ticaret\u00e7ilerinin piyasa g\u00fcc\u00fc ile hareket etmesi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve serbestle\u015fmenin sonucunun kesin olmay\u0131\u015f\u0131 piyasa reformunun yap\u0131sal engelleridir.<\/p>\n

K\u00f6t\u00fc y\u00f6netilen piyasa reformu ayr\u0131ca 2001 y\u0131l\u0131nda Kaliforniya\u2019da oldu\u011fu gibi sistem g\u00fcvenli\u011fini tehdit etmekteydi. Baz\u0131 elektrik santrallerinin sadece pik talep d\u00f6nemleri s\u00fcresince i\u015fletilmesi apa\u00e7\u0131k bir gereklilikti. Buna ilave olarak, elektrik \u00fcretiminde \u00e7e\u015fitlilik, pik \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na g\u00fcnl\u00fck baz y\u00fck hizmeti, elektrik \u00fcretmek i\u00e7in geni\u015f bir yelpazede her biri kendi i\u00e7inde karma\u015f\u0131k gereklilikleri olan \u00e7e\u015fitli teknolojilerin ve n\u00fckleer, fosil yak\u0131t, yenilenebilir kaynaklar\u0131n kullan\u0131m\u0131 da bir zorluktu. Elektrik sistemi \u00e7ok karma\u015f\u0131k ve etkin kontrol\u00fc zor olan b\u00fcy\u00fck engeller sunmaktad\u0131r. Piyasa reformu b\u00fcy\u00fck teknoloji-yo\u011fun sanayilerin \u00e7ok sat\u0131\u015f\u0131 ile daha iyi olabilirdi. Ancak, serbestle\u015fme, ayn\u0131 anda sistemin mevcut durumu hakk\u0131nda do\u011fru bilgi ihtiyac\u0131n\u0131 ve gelecek arz ve talep projeksiyonlar\u0131n\u0131 daha hayati \u00f6nemde k\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n

2002 y\u0131l\u0131 itibariyle, serbestle\u015fme ABD\u2019de en b\u00fcy\u00fck yap\u0131lar\u0131 vurmu\u015f, Kaliforniya enerji krizi ya\u015fanm\u0131\u015f ve o d\u00f6nem en b\u00fcy\u00fck enerji \u015firketi olan Enron\u2019u y\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Kaliforniya Valisi Gray Davis perakende se\u00e7imi iptal etti. Fiyat art\u0131\u015flar\u0131ndan ve piyasa yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 risklerinden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in 43 milyar dolarl\u0131k uzun d\u00f6nem kontratlar\u0131 imzalanm\u0131\u015ft\u0131 ve eyalet yeterli talep temin etmekle m\u00fccadele ediyordu. Hatta piyasa reformunda en iyi \u00f6rnekler olarak kabul edilen Teksas ve Pensilvanya\u2019da beklenenden \u00e7ok daha az konut m\u00fc\u015fterisi tedarik\u00e7isini de\u011fi\u015ftirdi. Konut m\u00fc\u015fterileri ve k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletme oranlar\u0131 d\u00fc\u015fmesi g\u00fc\u00e7l\u00fc perakende rekabetinin sonucu de\u011fildi. Perakende oranlar\u0131n\u0131n olduk\u00e7a d\u00fc\u015fmesi, b\u00fcy\u00fck oranda piyasa\u00a0\u00fccretleri alt\u0131nda belirlenmi\u015f limitlere ba\u011fl\u0131yd\u0131. Yak\u0131t tasarrufu toptanc\u0131lar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ge\u00e7ti\u011finde, Pensilvanya\u2019da oldu\u011fu gibi, kar\u015f\u0131l\u0131k olarak elektrik \u015firketleriyle birle\u015fme onay\u0131 i\u00e7in m\u00fczakereler yap\u0131ld\u0131. Pik oranlar\u0131 yeterli bir perakende rekabete ula\u015f\u0131ncaya kadar t\u00fcketicileri korumak i\u00e7in gerekli g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. O d\u00f6nem Kaliforniya\u2019da \u00fczerinde mutab\u0131k kal\u0131nan d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k pik oranlar\u0131 ulusal ortalama perakende oran\u0131n\u0131n hala %50 \u00fczerindeydi.<\/p>\n

D\u00fc\u015f\u00fck pik oran\u0131 hedefleniyorsa, elektrik piyasas\u0131n\u0131n serbestle\u015ftirilmesi k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmeler ve konut m\u00fc\u015fterileri i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015famaz, \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar i\u00e7in elektrik hizmeti se\u00e7eneksiz ve k\u0131sa d\u00f6nemde elektrik talebi esnek de\u011fildir. B\u00fcy\u00fck sanayi m\u00fc\u015fterilerinin d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli hizmet yaratmas\u0131 \u015febekeden ayr\u0131lmak i\u00e7in tehdit olu\u015fturdu\u011funda, tedarik\u00e7iler esnek olmayan talep ile karl\u0131 kalabilmek i\u00e7in kar\u015f\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yapar ve konut kullan\u0131c\u0131lar\u0131 y\u00fcksek fiyatl\u0131 arza maruz kal\u0131rlar. Elektrik sat\u0131\u015flar\u0131, \u00e7ok y\u00fcksek perakende fiyatlardan ka\u00e7\u0131nmak, sistem g\u00fcvenli\u011fini ve g\u00fcvenirli\u011fini garanti etmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fczenlenmek zorundad\u0131r.<\/p>\n

Piyasa reformunun ilk s\u00f6z\u00fc, Enron, Dynergy gibi ve di\u011fer b\u00fcy\u00fck enerji ticaret\u00e7ileri taraf\u0131ndan savunuldu\u011fu gibi, rekabetin t\u00fcketiciler i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fck fiyatlarda sonu\u00e7lanmas\u0131yd\u0131. Dahas\u0131, fiyat ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sona erdirecekti, halen b\u00fcy\u00fck sanayi t\u00fcketicileri ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 fiyatlardan al\u0131rken, \u00fclkenin Kaliforniya ve Kuzeydo\u011fu gibi belli b\u00f6lgeleri, b\u00f6lgesel olarak \u00fcretilmi\u015f elektrik i\u00e7in \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daha fazla \u00f6d\u00fcyorlard\u0131. D\u00fczenlenmi\u015f kurulu\u015flar eyalet taraf\u0131ndan maliyet art\u0131 gelirin garanti edilmesinden vazge\u00e7ilmesi hususuna ilk \u00f6nce g\u00f6n\u00fcls\u00fcz yakla\u015ft\u0131. Bununla birlikte, en b\u00fcy\u00fck sanayi m\u00fc\u015fterilerinin \u00e7ok y\u00fcksek fiyat hizmetinden topluca vazge\u00e7ebilece\u011fi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nca -kombine \u00e7evrim do\u011fal gaz t\u00fcrbinleri da\u011f\u0131lm\u0131\u015f ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00fcretimi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131yordu- sonunda, yeniden yap\u0131lanmay\u0131 desteklediler. Dahas\u0131 onlara rekabet\u00e7i olmayan kurtar\u0131lmam\u0131\u015f n\u00fckleer santral yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n garanti edilece\u011fi konusunda g\u00fcvence verilmi\u015fti.<\/p>\n

Beklendi\u011fi gibi, en y\u00fcksek perakende fiyatlar\u0131n oldu\u011fu eyaletler aras\u0131nda piyasa reformuna do\u011fru ilk ge\u00e7i\u015fi yapan Kaliforniya, Massachusetts, New Hampshire, New Jersey, New York ve Pensilvanya bulunuyordu. Yenilenebilir enerji i\u00e7in destek, yeniden yap\u0131lanma \u00fczerinde siyasi m\u00fccadele yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, piyasa reformu i\u00e7in politik destek in\u015fa etmek ve konut m\u00fc\u015fterilerini arz tedarik\u00e7ilerini de\u011fi\u015ftirmek ve yeniden yap\u0131lanm\u0131\u015f piyasaya kat\u0131l\u0131m i\u00e7in ikna etmek ile b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde geldi. R\u00fczgar ve jeotermal enerji kaynaklar\u0131n\u0131n t\u00fcketici tercihi ile piyasaya girmesi ve yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin Bat\u0131 Teksas, Kaliforniya Kuzeybat\u0131 eyaletlerinde do\u011fal gaz ve k\u00f6m\u00fcr ile rekabet\u00e7ilik maliyetinin artmas\u0131 beklenmekteydi.<\/p>\n

ABD elektrik \u00fcretimi enerjiden kaynakl\u0131 karbondioksit emisyonlar\u0131n\u0131n %41\u2019inden sorumludur. Bu nedenle, temiz enerji kaynaklar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi ABD\u2019nin sera gazlar\u0131n\u0131 azaltma ve k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 yava\u015flatma m\u00fccadelesi i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir enerjiyi destekleyenlerin \u00e7o\u011fu, yenilenebilir enerjiden\u00a0elektrik \u00fcretiminin t\u00fcketicinin ye\u015fil enerji talebi odakl\u0131 oldu\u011fu ve b\u00fcy\u00fck merkezi santrallerin in\u015fas\u0131 i\u00e7in verilen te\u015fviklerin sonland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 serbest bir piyasada ba\u015far\u0131labilece\u011fine inanmaktad\u0131r.<\/p>\n

250 milyar dolarl\u0131k elektrik end\u00fcstrisi ABD\u2019nin yat\u0131r\u0131m ve gelir bak\u0131m\u0131ndan en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Ayn\u0131 zamanda enerji kullan\u0131m\u0131ndan kaynakl\u0131 nitrojen oksitlerin d\u00f6rtte birinden, s\u00fclf\u00fcr dioksit emisyonlar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te ikisinden, karbondioksit sal\u0131m\u0131n\u0131n %41\u2019inden sorumludur. K\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadelede yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131 uzun d\u00f6nemli enerji se\u00e7enekleri aras\u0131nda yer almakta iken, fosil yak\u0131tlara alternatif di\u011fer se\u00e7enek olan n\u00fckleer enerji ise ciddi g\u00fcvenlik ve at\u0131k problemleri ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. ABD\u2019de elektrik \u00fcretiminin %20\u2019si n\u00fckleer enerjiden kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Fizyona dayal\u0131 yenilenemeyen uranyum kaynaklar\u0131ndan -\u00e7o\u011funlukla ithal edilmekte- elde edilen n\u00fckleer enerji kullan\u0131m\u0131 pahal\u0131 bir kaynakt\u0131r. N\u00fckleer yak\u0131t d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn; ta\u015f\u0131nma, yak\u0131t fabrikasyonu, zenginle\u015ftirme ve maden i\u015fleri i\u00e7in fosil yak\u0131t kullan\u0131lmakta ve 30-60 gram net karbondioksit\/kWh emisyonu yaymaktad\u0131r. N\u00fckleer santralin net karbon emisyonu pek \u00e7ok yenilenebilir enerji teknolojisinin ve kombine \u00e7evrim do\u011fal gaz kojenerasyon sistemlerinin emisyonundan y\u00fcksektir. Bu durum s\u0131kl\u0131kla enerji analistleri taraf\u0131ndan reddedilmektedir. Sonu\u00e7ta, yak\u0131t\u0131n yeniden i\u015flenmesi ve \u00fcretken reakt\u00f6r gibi alternatif fizyon teknolojileri bu problemleri \u00e7\u00f6zmemi\u015ftir.<\/p>\n

K\u00f6m\u00fcr kullan\u0131m\u0131 ile 1996 y\u0131l\u0131nda zirveye ula\u015fan sanayile\u015fmi\u015f d\u00fcnyada, yeni elektrik \u00fcretiminde tercih edilen yak\u0131t olarak do\u011fal gaza ge\u00e7i\u015f, kaynak rezervlerinin t\u00fckenmesi sonucunda ortaya \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f; daha temiz ve daha ucuz bir enerji kayna\u011f\u0131 aray\u0131\u015f\u0131ndan kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu bak\u0131mdan, daha az emisyonlu bir yak\u0131t olan do\u011fal gaz, karbon azalt\u0131lm\u0131\u015f bir gelece\u011fe ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde, ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi yak\u0131t\u0131 olabilir.
\nMaliyet, santral\u0131n yerine ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re de\u011fi\u015fse de, ortalama jeotermal, r\u00fczgar, biyok\u00fctle \u00fcretimi kWh ba\u015f\u0131na de\u011fere getirilmi\u015f \u00fcretim maliyeti konvansiyonel k\u00f6m\u00fcr ve n\u00fckleer enerjiden daha az pahal\u0131d\u0131r. Yenilenebilir enerjinin yayg\u0131n olarak benimsenmesinin \u00f6n\u00fcndeki temel engeller, iletim hatlar\u0131n\u0131n geni\u015fletilmesi i\u00e7in ilave maliyetler, rekabet\u00e7i olmayan santral ve altyap\u0131 i\u00e7in y\u00fck\u00fcmlenilmi\u015f maliyetlerin yans\u0131t\u0131larak d\u00fczenlenmi\u015f fiyatlar, fosil yak\u0131tlar ve n\u00fckleer enerji \u00fcretimi i\u00e7in sosyal ve \u00e7evresel maliyetler g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmadan yap\u0131lan s\u00fcbvansiyonlar ve fiziksel ko\u015fullar a\u00e7\u0131s\u0131ndan yenilenebilir enerji arz\u0131n\u0131n kesikli veya s\u00fcreksiz yap\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n

ABD\u2019de yenilenebilir enerjinin gelece\u011fi serbest piyasa kapitalizminin a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n oldu\u011fu bir ortamda g\u00fcvenli olmaktan uzakt\u0131r. Kaliforniya\u2019da piyasa reformunun fiyaskosu ve Enron\u2019un \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ile ilgili skandallar ve di\u011fer olaylar elektrik enerjisi end\u00fcstrisinin kamu m\u00fcdahalesi gereklili\u011finin birincil \u00f6rne\u011fi oldu\u011funu bize hat\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, her biri kendi \u00e7\u0131kar\u0131na hareket eden bireysel sermaye i\u015fletmeleri gerekli ko\u015fullarda \u00fcretemezler. Bununla birlikte, sekt\u00f6r\u00fcn \u00f6nceki\u00a0yap\u0131s\u0131na -sistemin kendisinin kamu refah\u0131 ile ilgisi az, g\u00fc\u00e7l\u00fc kazan\u0131lm\u0131\u015f haklar taraf\u0131ndan m\u00fcthi\u015f bir bask\u0131ya maruz kald\u0131\u011f\u0131- bir d\u00f6n\u00fc\u015f uygun olmayacakt\u0131r. Ancak, elektrik \u00fcretimi ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n demokratik kontrol ve y\u00f6netimi -se\u00e7ilmi\u015f yetkililer taraf\u0131ndan g\u00f6zetimi ve \u015febeke sisteminin kamu koordinasyonunda kontrol\u00fc- enerji piyasalar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fkenli\u011finden ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131nda en emin yol olarak g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

D\u00fczenlenmi\u015f rekabet\u00e7i bir piyasa yoluyla veya do\u011frudan kamu m\u00fclkiyeti alt\u0131nda ve belediyelerin kontrol\u00fc ile; zorunlu yenilenebilir portf\u00f6y\u00fc standartlar\u0131, kaliteli tedarik\u00e7iler i\u00e7in uzun d\u00f6nemli fiyatlar\u0131n garanti edilmesi, yenilenebilir enerji arz\u0131n\u0131 te\u015fvik edecek di\u011fer politikalar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131, ger\u00e7ek zamanl\u0131 perakende fiyatland\u0131rmas\u0131 ve karbon vergisi ile talebin dengelenmesi; daha fazla fosil yak\u0131t santrali ve n\u00fckleer santral kurulmas\u0131n\u0131 ve her zamankinden derin b\u00f6lgelere inebilecek sondajlar \u00f6ng\u00f6ren Bush\/Cheney plan\u0131na en \u00f6nemli alternatiflerdir.<\/p>\n

Kaynak:<\/em>
\nHeiman, Michael K. and Solomon, Barry D. 2004. Power to the People: Electric Utility Restructuring and the Commitment to Renewable Energy. Annals of the Association of American Geographers, Vol.94, No. 1 (Mar., 2004), pp.94-116<\/em><\/p>\n

Yazan: Sinem \u00c7AYNAK<\/p>\n

Bu makale E\u0130GM Temmuz 2014 b\u00fclteninde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. ABD\u2019nin tarihsel olarak enerji politikas\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. H\u00fck\u00fcmet ve sanayinin enerji alan\u0131ndaki kararlar\u0131 tarihsel olarak genellikle kriz odakl\u0131 olmu\u015ftur.\u00a0Modern enerji […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":33161,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[51,53],"tags":[19316,19317,2873,5300,63,67,1009,165,19318,1775,1377,19319,3940],"views":1222,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33160"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33160"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33160\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33164,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33160\/revisions\/33164"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33161"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33160"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33160"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33160"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}