{"id":33085,"date":"2014-11-01T17:18:31","date_gmt":"2014-11-01T14:18:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=33085"},"modified":"2014-11-01T17:18:31","modified_gmt":"2014-11-01T14:18:31","slug":"makale-dogu-avrupa-ile-entegre-olursak-elektrik-fiyatlari-ne-olur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/makale-dogu-avrupa-ile-entegre-olursak-elektrik-fiyatlari-ne-olur\/","title":{"rendered":"(Turkish) Makale: Do\u011fu Avrupa ile Entegre Olursak Elektrik Fiyatlar\u0131 Ne Olur?"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

A\u015fa\u011f\u0131da \u00f6zeti verilen \u00e7al\u0131\u015fma, Plamen Popov\u2019un \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan kendi izni al\u0131narak haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n niteli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019deki uzmanlarca incelenmesinin faydal\u0131 olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek \u00f6zetlenmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n

Giri\u015f<\/h2>\n

Plamen Popov taraf\u0131ndan \u201cG\u00fcneydo\u011fu Avrupa G\u00fc\u00e7 Piyasas\u0131nda Piyasa E\u015fle\u015fmesi, Ne Beklemeli?\u201d b\"makale-dogu-avrupa-ile-entegre-olursak-elektrik-fiyatlari-ne-olur\"<\/a>a\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile yap\u0131lan sunumda T\u00fcrkiye, Bulgaristan, Romanya, Yunanistan ve S\u0131rbistan aras\u0131nda piyasa e\u015fle\u015fmesi oldu\u011funda fiyatlar\u0131n nas\u0131l etkilenece\u011fine dair baz\u0131 say\u0131sal simulasyon sonu\u00e7lar\u0131na yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmada \u00f6nce \u00fclkelerin ayr\u0131 ayr\u0131 arz-talep durumlar\u0131 anlat\u0131ld\u0131ktan sonra, bu \u00fclkelerin birbiri ile piyasa e\u015fle\u015fmesine girdiklerinde:<\/p>\n

1. E\u015fle\u015fen \u00fclkelerde fiyatlar\u0131n nas\u0131l etkilenece\u011fi?<\/p>\n

2. Zaman\u0131n y\u00fczde olarak ne kadar\u0131nda fiyatlar\u0131n ayn\u0131 olaca\u011f\u0131?<\/p>\n

konusunda tablolar sunulmu\u015ftur. Popov, sunumunda s\u0131ras\u0131 ile:<\/p>\n

\u2013 Romanya-S\u0131rbistan-Bulgaristan
\n\u2013 Bulgaristan-Yunanistan-T\u00fcrkiye (BYT)
\n\u2013 Bulgaristan-Yunanistan
\n\u2013 Bulgaristan-T\u00fcrkiye (BT)
\n\u2013 Romanya- T\u00fcrkiye (RT)
\n\u2013 Romanya-Bulgaristan-S\u0131rbistan-Yunanistan-T\u00fcrkiye (RBSYT)<\/p>\n

piyasa e\u015fle\u015fmelerine de\u011finmi\u015ftir. Bu \u00f6zette sadece T\u00fcrkiye\u2019nin i\u00e7inde oldu\u011fu durumlara de\u011finilecektir.<\/p>\n

\u00dclke Profilleri<\/h2>\n

T\u00fcm \u00fclkeleri incelerken temel olarak 2010 ve 2013 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda s\u0131ras\u0131 ile kurulu g\u00fc\u00e7 ve arz e\u011frisindeki de\u011fi\u015fimleri ile bu iki y\u0131l aras\u0131ndaki fiyat de\u011fi\u015fimi verilmi\u015ftir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye i\u00e7in 2010 y\u0131l\u0131ndan 2013 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde kurulu g\u00fc\u00e7teki en \u00f6nemli de\u011fi\u015fim hidroelektrik ve do\u011falgazda olmu\u015ftur. \u0130ki kaynakta da kurulu g\u00fc\u00e7 miktar art\u0131\u015f\u0131 neredeyse 7000 MW civar\u0131n\u0131 bulmu\u015ftur. T\u00fcrkiye kurulu g\u00fc\u00e7 geli\u015fimi ile ilgili detayl\u0131 veriler, TE\u0130A\u015e web sitesinden bulunabilir.<\/p>\n

Popov\u2019un T\u00fcrkiye ile ilgili verdi\u011fi farkl\u0131 bilgi ise 2010 ve 2013 y\u0131llan aras\u0131nda arz e\u011frisinin ve talebin nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011fi olmu\u015ftur.<\/p>\n

\"aaa1\"<\/a><\/p>\n

\u015eekil 1 -T\u00fcrkiye Arz-Talep E\u011frisi 2010-2013, Plamen Popov 2014<\/p>\n

Bu arz e\u011frisi ger\u00e7ek fiyat e\u011frisine yak\u0131n bir e\u011fri olmakla birlikte, mevcut Y\u0130-Y\u0130D ve YEKDEM de dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda daha ger\u00e7ek\u00e7i bir e\u011fri a\u015fa\u011f\u0131da verilmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye elektrik piyasas\u0131nda \u00f6nemli miktarda piyasa mekanizmas\u0131na girmeden, TETA\u015e\u2019a enerji<\/p>\n

satan \u00f6nemli bir kurulu g\u00fc\u00e7 miktar\u0131 vard\u0131r. Fakat Popov taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan e\u011fride 2010 ile 2013 aras\u0131nda y\u00fck e\u011frisinin ne kadar kayd\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n

\"aaa2\"<\/a><\/p>\n\n\n\n
\u015eekil 2 \u2013 T\u00fcrkiye\u2019de fiyat yap\u0131s\u0131 (Bar\u0131\u015f Sanl\u0131, 2014)<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Her \u00fclke b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, o \u00fclkenin elektrik fiyatlar\u0131n\u0131n 2010\u2019dan bu yana ne kadar de\u011fi\u015fti\u011fi de belirtilmi\u015ftir. \u00c7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re (\u20ac\/MWh) olarak olu\u015fturulan de\u011ferler a\u015fa\u011f\u0131daki tabloda verilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\u00dclke<\/td>\nKurulu G\u00fc\u00e7(GW-<\/td>\n2010<\/td>\n2013<\/td>\nDe\u011ferlendirme (2010-2013)<\/td>\n<\/tr>\n
<\/td>\n2013)<\/td>\nfiyat<\/td>\nfiyat<\/td>\n<\/td>\n<\/tr>\n
Romanya<\/td>\n22.85<\/td>\n36.6<\/td>\n34.4<\/td>\n2GW r\u00fczgar var \/ r\u00fczgar ve hidroya ba\u011f\u0131ml\u0131 fiyat profili<\/td>\n<\/tr>\n
S\u0131rbistan<\/td>\n7.13<\/td>\n42.4<\/td>\n42.4<\/td>\nKurulu g\u00fc\u00e7 artm\u0131yor<\/td>\n<\/tr>\n
Bulgaristan<\/td>\n13.76<\/td>\n32.4<\/td>\n30.0<\/td>\n1 GW g\u00fcne\u015f, linyit santrallerinde verimlilik art\u0131\u015f\u0131<\/td>\n<\/tr>\n
Yunanistan<\/td>\n16.15<\/td>\n54.8<\/td>\n46.5<\/td>\n2 GW g\u00fcne\u015f, 1.5 GW yeni kombine \u00e7evrim ve talep d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc<\/td>\n<\/tr>\n
T\u00fcrkiye<\/td>\n65.01<\/td>\n61.5<\/td>\n58.6<\/td>\n6 GW yeni hidro, 7 GW yeni kombine \u00e7evrim, talep art\u0131\u015f h\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Tablo 1 \u2013 \u00dclkelerin 2013 Kurulu G\u00fc\u00e7leri, Fiyat De\u011fi\u015fimleri ve De\u011ferlendirmeler, Plamen Popov 2014<\/p>\n

B\u00f6lge b\u00f6lge piyasa e\u015fle\u015fmesi incelemesine ge\u00e7meden \u00f6nce de, temel bir soruyu soruyor Popov : \u201cNeden Piyasa E\u015fle\u015fmesi?\u201d ve sebeplerini \u015f\u00f6yle s\u0131ral\u0131yor:<\/p>\n

\u2013 S\u0131n\u0131rlar aras\u0131 artan rekabet, daha \u00e7ok oyuncu, t\u00fcketiciler i\u00e7in daha \u00e7ok se\u00e7enek,
\n\u2013 S\u0131n\u0131rlar aras\u0131 ayr\u0131 ayr\u0131 kapasite ve enerji ticaretinden kaynakl\u0131 riskleri azaltmak,
\n\u2013 Kapasitelerin daha optimal kullan\u0131lmas\u0131,
\n\u2013 Adil ve rekabet\u00e7i fiyatlar, \u015feffaf fiyat olu\u015fumu,
\n\u2013 Likiditeyi artt\u0131rabilecek piyasa g\u00fcveninin geli\u015ftirilmesi,
\n\u2013 De\u011fi\u015fik enerji kaynaklar\u0131n\u0131n emre amadeli\u011fi ile artan arz g\u00fcvenli\u011fi.
\n\u00dclkeler aras\u0131 ticaret kapasitelerini ise sim\u00fclasyonunda \u015fu \u015fekilde belirtmi\u015ftir:<\/p>\n

\"aaa3\"<\/a><\/p>\n

Tablo 2 \u2013 \u00dclkeleraras\u0131 kapasite, Plamen Popov 2014<\/p>\n

Sim\u00fclasyonunu yaparken de, \u00fclkelerin 2013 y\u0131l\u0131 kurulu g\u00fc\u00e7lerini dikkate alarak, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclkeler ile ticaret olmad\u0131\u011f\u0131 ve tekliflerin maliyet bazl\u0131 oldu\u011fu kabulleri \u00fczerinden hareket etmi\u015ftir.<\/p>\n

Fiyat e\u015fle\u015fmelerini anlat\u0131rken, unconstrained (k\u0131s\u0131tlanmam\u0131\u015f) ve constrained (k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f) olmak \u00fczere iki durumu incelemi\u015ftir.<\/p>\n

Bulgaristan-Yunanistan-T\u00fcrkiye (BYT) E\u015fle\u015fmesi<\/h2>\n

BYT e\u015fle\u015fmesinde en g\u00f6ze \u00e7arpan hususlardan biri, piyasalar e\u015fle\u015fti\u011finde Bulgaristan ve Yunanistan\u2019da zaman\u0131n %50\u2019sinde tek fiyat olu\u015furken, bu rakam T\u00fcrkiye i\u00e7in \u00e7ok a\u015fa\u011f\u0131larda kalmaktad\u0131r.<\/p>\n

\"aaa4\"<\/a><\/p>\n

T\u00fcrkiye fiyatlar\u0131n\u0131n en \u00e7ok Yunanistan fiyatlar\u0131 ile ortak hareket etti\u011fi, Bulgaristan fiyatlar\u0131ndan ise olduk\u00e7a farkl\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu senaryoda, e\u015fle\u015fmede e\u011fer hatlar aras\u0131nda bir k\u0131s\u0131t yok ise ortak fiyat\u0131n daha \u00e7ok T\u00fcrkiye fiyatlar\u0131na yak\u0131n olaca\u011f\u0131, T\u00fcrkiye i\u00e7in fiyatlar\u0131n 5\u20ac d\u00fc\u015ferken, Bulgaristan fiyatlar\u0131n\u0131n da 23\u20ac\u2019ya yak\u0131n y\u00fckselece\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu e\u015fle\u015fmeden en az etkilenen ise Yunanistan\u2019d\u0131r.<\/p>\n

Bu e\u015fle\u015fme sonucunda olumlu olarak, arz fazlas\u0131 ve eksi\u011fi olan piyasalar\u0131n bir araya getirildi\u011fi, olumsuz olarak da T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu zaman k\u0131s\u0131tl\u0131 oldu\u011fu, Bulgaristan\u2019da g\u00fcn i\u00e7i piyasas\u0131 olmamas\u0131 ve Yunanistan\u2019\u0131n zorunlu havuz ve karma\u015f\u0131k bir sistemi oldu\u011funa de\u011finilmi\u015ftir.<\/p>\n

Bulgaristan-T\u00fcrkiye (BT) E\u015fle\u015fmesi<\/p>\n

Bulgaristan T\u00fcrkiye e\u015fle\u015fmesinde ise, ilgin\u00e7 bir \u015fekilde Bulgaristan fiyatlar\u0131 bir \u00f6nceki duruma g\u00f6re daha az y\u00fckselirken, T\u00fcrkiye fiyatlar\u0131 da daha az d\u00fc\u015f\u00fcyor. E\u015fle\u015fme zamanlar\u0131n\u0131n sadece %5\u2019inde ortak fiyat olu\u015fuyor. Bu durumda da T\u00fcrkiye\u2019deki fiyatlar 3\u20ac d\u00fc\u015ferken, Bulgaristan\u2019\u0131n fiyatlar\u0131 10\u20ac\u2019ya yak\u0131n art\u0131\u015f g\u00f6steriyor.<\/p>\n

\"aaa5\"<\/a><\/p>\n

Bu senaryoda, Avrupa\u2019n\u0131n en pahal\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131ndan biri etraf\u0131nda e\u015fle\u015fme olmas\u0131 olumlu de\u011ferlendirilirken, s\u0131n\u0131rdaki k\u0131s\u0131t ve Bulgaristan\u2019da g\u00fcn \u00f6ncesi piyasas\u0131 olmamas\u0131 olumsuz olarak de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n

Romanya-T\u00fcrkiye E\u015fle\u015fmesi (RT)<\/h2>\n

RT e\u015fle\u015fmesi ise, BT e\u015fle\u015fmesine g\u00f6re T\u00fcrkiye i\u00e7in daha fazla fiyat d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc, Romanya i\u00e7in nispeten daha az fiyat art\u0131\u015f\u0131 ile sonu\u00e7lanmaktad\u0131r. Fakat zaman\u0131n sadece %10\u2019unda piyasalar ortak hareket etmektedir.<\/p>\n

Bu senaryoda g\u00f6ze \u00e7arpan husus ise, Romanya-T\u00fcrkiye denizalt\u0131 kablosunun yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 bu senaryonun \u00f6n \u015fart\u0131d\u0131r. Senaryonun olumlu taraf\u0131, di\u011fer piyasalar\u0131 da kat\u0131lmaya te\u015fvik edebilme ihtimali iken, ba\u011flant\u0131 kablosunun maliyetinin y\u00fcksek olmas\u0131 da olumsuz bir etkendir.<\/p>\n

\"aaa6\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Romanya-S\u0131rbistan-Bulgaristan-Yunanistan-T\u00fcrkiye E\u015fle\u015fmesi<\/h2>\n

T\u00fcm \u00fclkelerin birbiri ile e\u015fle\u015fmesinde ise en \u00e7ok Romanya, S\u0131rbistan ve Bulgaristan birlikte hareket ederken, T\u00fcrkiye en fazla Yunanistan ile zaman\u0131n %25\u2019inde, Bulgaristan ile %10\u2019unda e\u015fle\u015fmektedir.<\/p>\n

Bu durumda, T\u00fcrkiye fiyatlar\u0131 kendine do\u011fru \u00e7ekerken, Romanya, Bulgaristan ve S\u0131rbistan\u2019\u0131n fiyatlar\u0131 artmakta, Yunanistan k\u00fc\u00e7\u00fck bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6rmektedir.<\/p>\n

\"aaa7\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Bu senaryonun olumlu yan\u0131, t\u00fcm \u00fclkeler Pan-Avrupa G\u00fc\u00e7 Piyasas\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131d\u0131r ve k\u00fc\u00e7\u00fck piyasalar\u0131 da bu entegrasyona do\u011fru \u00e7ekecek olmalar\u0131 ihtimal dahilindedir. Olumsuz taraf\u0131 olmamas\u0131na ra\u011fmen bu 5 \u00fclkenin hep en sonuncu olmalar\u0131 kibar bir dille ele\u015ftirilmektedir.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
E\u015fle\u015fme<\/td>\nT\u00fcrkiye Fiyat\u0131 \u20ac\/MWh \u00d6nce -> Sonra<\/td>\nFiyat\u0131n ortak olu\u015ftu\u011fu zaman % (T\u00fcrkiye i\u00e7in)<\/td>\n<\/tr>\n
BYT<\/td>\n58.6 -> 54.3<\/td>\n%10 %25<\/td>\n<\/tr>\n
BT<\/td>\n58.6 -> 55.5<\/td>\n%5<\/td>\n<\/tr>\n
RT<\/td>\n58.6 -> 56.6<\/td>\n%10<\/td>\n<\/tr>\n
RSBYT (T\u00fcm)<\/td>\n58.6 -> 54.4<\/td>\n%10 %25<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Tablo 3 \u2013 T\u00fcrkiye fiyatlar\u0131ndaki de\u011fi\u015fim, Plamen Popov 2014<\/p>\n

Sonu\u00e7lar<\/h2>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kadar\u0131 ile piyasa e\u015fle\u015fmesi T\u00fcrkiye i\u00e7in fiyat d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc bir etki yapmaktad\u0131r. Ama T\u00fcrkiye b\u00f6lgesel piyasadaki fiyatlar\u0131n \u00e7o\u011fu zaman \u00fczerinde seyretmektedir. Bu da Do\u011fu Avrupa\u2019daki di\u011fer \u00fclkelerin yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 i\u00e7in iyi olmas\u0131na 45ra\u011fmen, o \u00fclkedeki elektrik fiyatlar\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131c\u0131 etki g\u00f6sterebilir.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak, bu senaryolardan \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda daha \u00e7ok g\u00f6rmemiz muhtemeldir. \u00c7\u00fcnk\u00fc AB\u2019nin ortak pazar stratejisi i\u00e7erisinde, b\u00f6lge \u00fclkeleri i\u00e7in T\u00fcrkiye ile entegrasyonun baz\u0131 avantajlar\u0131 oldu\u011fu muhakkakt\u0131r. Bu avantajlar ve dezavantajlar T\u00fcrkiye\u2019de oldu\u011fu kadar bu \u00fclkelerdeki uzmanlarca da tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Kaynak: Enerji Enstit\u00fcs\u00fc<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.A\u015fa\u011f\u0131da \u00f6zeti verilen \u00e7al\u0131\u015fma, Plamen Popov\u2019un \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan kendi izni al\u0131narak haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n niteli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019deki uzmanlarca incelenmesinin faydal\u0131 olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek \u00f6zetlenmi\u015ftir. Giri\u015f Plamen […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":33086,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[51,53],"tags":[3323,9686,68,61,343,63,67,1009,165,6572,19253,19254,3499,846,19255,255],"views":830,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33085"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33085"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33085\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33087,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33085\/revisions\/33087"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33086"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33085"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33085"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33085"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}