{"id":32791,"date":"2014-10-25T15:37:35","date_gmt":"2014-10-25T12:37:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=32791"},"modified":"2014-10-25T15:37:35","modified_gmt":"2014-10-25T12:37:35","slug":"onumuzdeki-donem-piyasa-analizi-petrol-fiyatlari-neden-dusuyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/onumuzdeki-donem-piyasa-analizi-petrol-fiyatlari-neden-dusuyor\/","title":{"rendered":"(Turkish) \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki D\u00f6nem Piyasa Analizi: Petrol Fiyatlar\u0131 Neden D\u00fc\u015f\u00fcyor?"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

15 Temmuz 2014 itibariyle varili 115 $\u2019a sat\u0131lan Brent tipi petrol \u00fc\u00e7 ay i\u00e7erisinde % 20 de\u011fer kaybederek 82 $\u2019a kadar geriledi. Ayn\u0131 d\u00f6nemde ABD\u2019de i\u015flem g\u00f6ren WTI tipi petrol\u00fcn fiyat\u0131 ise 80 $\u2019\u0131n alt\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce petrol piyasalar\u0131nda ya\u015fanan \u00e7alkant\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyada ana g\u00fcndem maddesi oldu.<\/span> Bu \u00e7alkant\u0131n\u0131n sebebi olarak I\u015e\u0130D\u2019in piyasalara ucuza petrol satt\u0131\u011f\u0131 veya Suudi Arabistan\u2019\u0131n ABD\u2019deki \u015feyl petrol \u00fcretimini hedef ald\u0131\u011f\u0131 gibi komplo teorileri de dillendirilmeye ba\u015fland\u0131.<\/strong><\/p>\n

Bu tarz dayanaks\u0131z a\u00e7\u0131klamalar bir yana petrol fiyatlar\u0131 ger\u00e7ekte neden d\u00fc\u015fmektedir? Bunu cevaplamak i\u00e7in piyasa dinamiklerini dikkatlice analiz etmek ve petrol fiyatlar\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fc\u015f s\u00fcrer mi, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki k\u0131sa-orta-uzun vadeli s\u00fcre\u00e7te biz\"onumuzdeki-donem-piyasa-analizi-petrol-fiyatlari-neden-dusuyor\"<\/a>i neler bekliyor gibi sorulara da yan\u0131t bulmam\u0131z gerekmektedir. \u00d6ncelikle \u00fczerinde en \u00e7ok konu\u015fulan ve belki de bu y\u00fczden iktisadi i\u015fleyi\u015f mekanizmas\u0131 en az anla\u015f\u0131lan \u00fcr\u00fcn olan petrol, d\u00fcnyan\u0131n hala ticari hacmi en b\u00fcy\u00fck emtias\u0131d\u0131r. Petrol fiyatlar\u0131 ayn\u0131 zamanda bir\u00e7ok ba\u015fka ekonomik sekt\u00f6r\u00fcn ve siyasi olaylar\u0131n \u015fekillenmesinde de bir enstr\u00fcman i\u015flevi g\u00f6rmektedir.<\/p>\n

Petrol fiyatlar\u0131n\u0131n belirlenmesinde d\u00fcnya iktisadi-siyasi sistemi i\u00e7erisinde uluslararas\u0131 petrol piyasas\u0131n\u0131n yap\u0131lanmas\u0131na g\u00f6re farkl\u0131 d\u00f6nemlerde farkl\u0131 dinamikler rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. Bu dinamikleri temel olarak d\u00f6rt tarihsel d\u00f6neme ay\u0131rabiliriz:<\/p>\n

1) 1928-1971 \/ Uluslararas\u0131 Petrol \u015eirketleri D\u00f6nemi:1928 K\u0131z\u0131l Hat Anla\u015fmas\u0131 ile ba\u015flay\u0131p 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 i\u00e7in \u2018Bretton Woods\u2019ta \u015fekillenen alt\u0131n standard\u0131 sistemi \u00e7er\u00e7evesinde 7 K\u0131z karde\u015f karteli diye adland\u0131r\u0131lan Bat\u0131l\u0131 petrol \u015firketleri fiziki piyasalarda fiyatlar\u0131 belirlemi\u015ftir.<\/p>\n

2) 1973-1983 \/ Petro-dolar sistemi ve OPEC D\u00f6nemi:Nixon y\u00f6netiminin alt\u0131n standard\u0131 sistemini sona erdirip yerine petro-dolar sistemini ikame etti\u011fi d\u00f6nemde petrol salt ticari mal olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p stratejik bir \u00fcr\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Arap-\u0130srail \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 nedeniyle Suudi Arabistan ba\u015fta olmak \u00fczere OPEC \u00fclkeleri \u00fcretimi bask\u0131layan kota uygulamalar\u0131yla fiyatlar\u0131 y\u00fckseltmi\u015f ve ABD ile yap\u0131lan anla\u015fma gere\u011fi petrol sadece dolar \u00fczerinden sat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolar, alt\u0131n yerine petrole endekslenmi\u015f ve bu sayede dolar\u0131n uluslararas\u0131 rezerv para birimi olma durumu korunmu\u015ftur. Bu sistemde fiziki arz-talep dengesinde ya\u015fanan de\u011fi\u015fimlerle fiyatlar OPEC taraf\u0131ndan belirlenirken ilave \u00fcretim kapasitesiyle Suudi Arabistan\u2019a fiyat\u0131 dengeleme sorumlulu\u011fu verilmi\u015ftir.<\/p>\n

3) 1983-2001 \/ \u0130ki Yap\u0131l\u0131 Piyasa D\u00f6nemi:1983 y\u0131l\u0131na kadar petrol, sadece fiziki piyasa organizasyonuna sahipken, bu sene itibariyle mali piyasalarda da i\u015flem g\u00f6rmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7e\u015fitli emtialar\u0131n vadeli kontrat i\u015flemlerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ABD-NYMEX\u2019te ilk defa petrol ticareti yap\u0131lm\u0131\u015f ve bu zamanla d\u00fcnyaya yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Petrol end\u00fcstrisinin ge\u00e7irdi\u011fi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle beraber \u015feffaf ve \u00e7oklu say\u0131da al\u0131c\u0131-sat\u0131c\u0131n\u0131n bulunma ihtiyac\u0131 belirirken, proje finansman\u0131 i\u00e7in fiyat garantisine ihtiya\u00e7 duyan petrolc\u00fcler 1990\u2019larda \u2018hedge\u2019 fonlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla riski hafifletme i\u015flemlerini yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131nca petrol fiyatlar\u0131n\u0131n belirlenmesinde sermaye piyasalar\u0131 etkinli\u011fi olu\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylelikle fiziki piyasadaki arz-talep dengesinin yan\u0131nda fiyatlar\u0131n belirlenmesinde vadeli i\u015flemler ve opsiyon borsalar\u0131n\u0131n da etkili oldu\u011fu iki yap\u0131l\u0131 piyasa d\u00f6nemine girilmi\u015ftir.<\/p>\n

4) 2001-G\u00fcn\u00fcm\u00fcz \/ Finans-Kapital Hakimiyeti:2000\u2019lerin ba\u015f\u0131nda gerek \u00fcretim maliyetlerinin artmas\u0131 gerekse k\u00fcresel likidite bollu\u011fuyla petrol fiyatlar\u0131 k\u0131p\u0131rdanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Fiyatlar zaten yukar\u0131ya do\u011fru y\u00f6nelirken ABD\u2019de 2000 y\u0131l\u0131 Aral\u0131k ay\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan ve tezgah \u00fcst\u00fc t\u00fcrev piyasalar\u0131n\u0131n serbestle\u015fmesini sa\u011flayan \u201cCommodity Futures Modernization Act\u201d d\u00fczenlemesiyle Yat\u0131r\u0131m Bankalar\u0131na da varl\u0131klar\u0131n\u0131 petrol piyasalar\u0131na y\u00f6nlendirme imkan\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Finans kapitalin giri\u015fiyle birlikte 2001\u2019de yava\u015f\u00e7a y\u00fckselmeye ba\u015flayan petrol fiyatlar\u0131, d\u00fcnyay\u0131 2008 finans krizine s\u00fcr\u00fckleyen mali piyasalardaki balon etkisiyle 7 y\u0131l i\u00e7inde 10 kat artarak 15 $\u2019dan 147 $\u2019a \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Krizden sonra ya\u015fanan sert ini\u015f yerini tekrar y\u00fckseli\u015fe b\u0131rak\u0131rken, burada alt\u0131 \u00e7izilmesi gereken temel nokta, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde petro-dolar sistemi devam ederken fiyatlar\u0131n belirlenmesinde art\u0131k finansal piyasalar ve bundaki spek\u00fclasyonun belirleyici oldu\u011fudur. Asl\u0131nda d\u00f6rt b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131m bankas\u0131n\u0131n hakim oldu\u011fu sermaye piyasalar\u0131nda fiziki piyasada ya\u015fanan arz-talep dengesinin fiyatlara etkisi art\u0131k minimal d\u00fczeyde kalmaktad\u0131r. Bunun anlam\u0131 \u015fudur: Arz-talepte ya\u015fanan somut bir geli\u015fmeden ziyade bunun haberi \u00fczerine yap\u0131lacak bir spek\u00fclasyon petrol fiyatlar\u0131n\u0131 fiziki de\u011fi\u015fimden \u00e7ok daha fazla etkilemektedir.<\/p>\n

\"oil<\/a><\/p>\n

Petrol fiyatlar\u0131n\u0131n belirlendi\u011fi en geli\u015fmi\u015f finansal piyasalar ve bu fiyatlar\u0131 belirleyenler ABD\u2019de yer almaktad\u0131r. Yani, petrol fiyatlar\u0131nda ya\u015fanan de\u011fi\u015fimin ana adresi halen daha k\u00fcresel ekonomi politi\u011fin merkezi olan Amerika\u2019daki sermaye piyasalar\u0131d\u0131r. Bununla birlikte, uluslararas\u0131 mali piyasalarda i\u015flem g\u00f6ren di\u011fer bir \u00e7ok emtiadan farkl\u0131 olarak stratejik bir \u00fcr\u00fcn olan petrol fiyatlar\u0131n\u0131n belirlenmesi i\u00e7erisinde en b\u00fcy\u00fck sermaye gruplar\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131ran ABD\u2019nin d\u0131\u015f politika \u00e7\u0131karlar\u0131ndan da ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fildir. Adresi bulduktan sonra petrol fiyatlar\u0131nda ya\u015fanan keskin d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn sebebini irdeleyebiliriz: Sahi, uzun s\u00fcre 100 $\u2019\u0131n \u00fczerinde seyreden fiyatlar neden son 1 ayda sert bir \u015fekilde d\u00fc\u015fmektedir?<\/p>\n

Fiyatlardaki sert d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn temel nedeni petrol piyasas\u0131n\u0131n d\u00fcnya finans piyasalar\u0131nda hissedilmeye ba\u015flanan sars\u0131nt\u0131dan etkilenmesidir. ABD\u2019de ya hazine bonosu ya da di\u011fer \u00fclkelerin depoziti olarak y\u00fckl\u00fc miktarda dolar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunmaktad\u0131r. Destek \u00f6nlemleriyle likidite-kredi bollu\u011funu sonsuza dek s\u00fcrd\u00fcrmek m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131ndan, kendi kamu borcunun finansman\u0131 i\u00e7in ABD yeni para basmak yerine dola\u015f\u0131mdaki dolar\u0131 geri \u00e7a\u011f\u0131rmaktad\u0131r. Dolar bas\u0131m\u0131 sonsuz de\u011fildir ve varl\u0131k al\u0131mlar\u0131yla d\u00fcnyay\u0131 dolarize etmenin s\u0131n\u0131r\u0131na gelinince FED bu i\u015flemleri sona erdirmi\u015f yani ABD d\u00fcnyay\u0131 kurtarma yerine kendi reel ekonomisini kurtarman\u0131n derdine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Sermaye piyasalar\u0131nda dola\u015fan ka\u011f\u0131t para art\u0131k y\u00fck\u00fc \u00e7ekemezken ekonomideki yeni bir sars\u0131nt\u0131dan t\u00fcrev\/kald\u0131ra\u00e7 piyasalar\u0131ndan sonra, de\u011ferli metaller ve nihayetinde d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck sekt\u00f6r\u00fc olan petrol etkilenmektedir. Bu \u00e7er\u00e7evede, Amerikan borsas\u0131n\u0131n gerilemesi ve dolar\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesi bize 2008 krizini ve petrol\u00fcn ani de\u011fer kayb\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmaktad\u0131r, yaln\u0131z 2008\u2019den bir farkla: ABD enerjide art\u0131k ba\u011f\u0131ms\u0131z olmaktad\u0131r!<\/p>\n

ABD, 2008 sonras\u0131 d\u00f6nemde d\u00fcnya petrol-gaz sekt\u00f6r\u00fcnde ya\u015fanan devrime ev sahipli\u011fi yapmaktad\u0131r. Bu \u00fclkede konvansiyonel olmayan kaynaklar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131 teknolojik geli\u015fmeyle yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015f, gaz-petrol \u00fcretiminde art\u0131\u015f kaydedilmi\u015f ve petrolde eskisi gibi b\u00fcy\u00fck ithalat gereksinimi kalmam\u0131\u015ft\u0131r. ABD\u2019yi do\u011fal gaz \u00fcretiminde birinci s\u0131raya y\u00fckselten \u2018shale\u2019 devrimi \u015fimdi de petrolde ger\u00e7ekle\u015fmektedir. 2016\u2019da \u00f6zellikle Eagle Ford, North Dakota, Texas yataklar\u0131n\u0131n i\u015flenmesiyle ABD 12 milyon\/varil g\u00fcnl\u00fck \u00fcretimle Suudi Arabistan\u2019\u0131 ge\u00e7erek d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ham petrol \u00fcreticisi olacakt\u0131r. ABD\u2019de maliyeti tart\u0131\u015f\u0131lan \u2018shale\u2019 petrol sahalar\u0131nda \u00fcretimin kazan\u00e7l\u0131 \u015fekilde devam edebilmesi i\u00e7in varil ba\u015f\u0131na 70 $ alt s\u0131n\u0131rken, ABD\u2019nin \u2018ba\u015fkalar\u0131n\u0131n\u2019 petrol\u00fcne ihtiyac\u0131 kalmamakta yani \u2018ba\u015fkalar\u0131yla\u2019 art\u0131k daha az ilgilenmektedir. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde FED faiz art\u0131r\u0131m\u0131yla tetiklenmesi beklenen d\u00fcnya iktisadi krizinin zamanlamas\u0131na g\u00f6re petrol piyasalar\u0131 da dalgalanacak ancak bundan ucuz yerli enerjisiyle sanayide rekabet\u00e7ili\u011fini art\u0131ran ABD en az etkilenecektir<\/p>\n

Petrol fiyatlar\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn tali nedeni ise jeopolitik fakt\u00f6rlerdir. Petrol fiyatlar\u0131 d\u00fc\u015ferken burada birden fazla ama\u00e7 belirlenmi\u015f olabilir: \u0130lkin Suriye sava\u015f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde I\u015e\u0130D kar\u015f\u0131t\u0131 koalisyon s\u00f6ylemiyle Orta Do\u011fu\u2019da yeni bir operasyon ihtimali s\u00f6zkonusuyken petrol ithalat\u00e7\u0131s\u0131 m\u00fcttefiklerin durgunla\u015fmaya ba\u015flayan ekonomilerine (Avrupa, T\u00fcrkiye) can suyu vermek. \u0130kincisi \u0130ran\u2019la ya\u015fanan n\u00fckleer yumu\u015faman\u0131n 24 Kas\u0131m\u2019a kadar net sonu\u00e7 vermesini sa\u011flamak. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc Esad y\u00f6netimine olan deste\u011fi ve Ukrayna krizindeki tutumu nedeniyle petrol gelirlerine ba\u011f\u0131ml\u0131 Rusya\u2019ya bir uyar\u0131da bulunmak. Bu ihtimallerin biri ya da birka\u00e7\u0131 ger\u00e7ek\u00e7i olabilir ancak bunlar petrol fiyatlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klayacak kadar \u00f6nemli de\u011fildir. Bu say\u0131lanlar fiyatlardaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn sebebi yerine ancak sonucu olabilecek geli\u015fmelerdir.<\/p>\n

Dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken as\u0131l jeopolitik fakt\u00f6r ise Suudi Arabistan\u2019la ili\u015fkilidir. Evet, y\u0131llard\u0131r s\u00fcren petro-dolar sisteminin \u00fcretim aya\u011f\u0131 S. Arabistan art\u0131k ABD\u2019nin K\u00f6rfez b\u00f6lgesindeki kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z m\u00fcttefiki de\u011fildir, ABD\u2019nin yeni sistemde Suudi petrol\u00fcne ihtiyac\u0131 yoktur! Bunun ya\u0131nda, Arap bahar\u0131n\u0131n Suriye\u2019de \u00e7\u0131kmaza girmesinden sonra ABD\u2019nin 2013 itibariyle \u0130ran\u2019la yak\u0131nla\u015fmas\u0131 Orta Do\u011fu\u2019nun yeniden dizayn\u0131nda Suudi rejimini de endi\u015felendirmi\u015ftir. Suudi Kraliyet ailesi i\u00e7erisinde Arap Bahar\u0131 ile birlikte b\u00f6lge rejimlerinin teker teker devrildi\u011fini g\u00f6rerek, s\u0131ran\u0131n kendilerine geldi\u011fini g\u00f6ren ABD\u2019ye \u015f\u00fcpheyle bakan bir klik olu\u015fmu\u015ftur. \u00d6yle ki bu gruplar kendi siyasal istikrar\u0131 i\u00e7in Esad\u2019\u0131n d\u00fc\u015fmesine yard\u0131mdan vazge\u00e7mi\u015f, M\u0131s\u0131r\u2019da Sisi darbesini desteklemi\u015f, bununla da kalmay\u0131p M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n ABD d\u0131\u015f\u0131 \u00fclkelerden alaca\u011f\u0131 silahlar\u0131 finanse edebileceklerini a\u00e7\u0131klayacak kadar ileri gidebilmi\u015flerdir.<\/p>\n

B\u00fct\u00e7e finansman\u0131 i\u00e7in Rusya\u2019dan daha fazla petrol gelirlerine ihtiya\u00e7 duyan Suudi Arabistan\u2019da a\u00e7\u0131k vermemek i\u00e7in fiyatlar\u0131n 90-95 $ band\u0131n\u0131n \u00fczerinde seyretmesi gerekmektedir. ABD petrol fiyatlar\u0131n\u0131 bu seviyenin alt\u0131nda tutarak art\u0131k petrol\u00fcn\u00fc ithal etmeye gereksinim duymad\u0131\u011f\u0131 S.Arabistan\u2019\u0131 hem siyaseten zorlamakta hem de ileride yapaca\u011f\u0131 petrol ihracat\u0131nda pazarda kendi \u00fcretimine yer a\u00e7mak i\u00e7in bu \u00fclkenin bilhassa Asya\u2019ya yollad\u0131\u011f\u0131 uluslararas\u0131 petrol piyasas\u0131ndaki pazar pay\u0131n\u0131 hedeflemi\u015f olabilir, zira mevcut durumda en \u00e7ok kaybeden Suudilerdir. \u00d6te yandan, petrol fiyatlar\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe Suudilerin \u00fcretimi k\u0131sarak fiyatlar\u0131 yukar\u0131ya \u00e7ekme takti\u011fiyle cevap verece\u011fi beklentilerine ra\u011fmen Suudi y\u00f6netimi \u00fcretimi k\u0131smak bir yana pazar pay\u0131n\u0131 korumak ad\u0131na Asya\u2019l\u0131 t\u00fcketicilere indirime dahi gitmi\u015ftir. BAE ve Katar gibi \u00fclkelerin pazar pay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck ve b\u00fct\u00e7e sorunu yokken 80 $ civar\u0131nda seyredecek fiyatlar Suudileri ku\u015fkusuz ki zorlayacakt\u0131r. Suudilerin ileride bu duruma ve ABD ile m\u00fcttefiklik ili\u015fkilerine nas\u0131l devam edece\u011fi belirsizdir, rejim kendi varolu\u015funu tehlikede g\u00f6rmektedir.<\/p>\n

3 milyon v\/g ilave kapasiteye sahip yegane \u00fclke olan ama asl\u0131nda kimsenin ne kadar petrol \u00fcretebilece\u011fini tam olarak bilemedi\u011fi Suudi Arabistan\u2019\u0131n neden sert bir kota uygulamas\u0131yla petrol fiyatlar\u0131n\u0131 yukar\u0131ya \u00e7ekmedi\u011fi sorusu ak\u0131llara gelmektedir. Buna yan\u0131t ise yukar\u0131da anlat\u0131lan petrol fiyatlar\u0131n\u0131n kim taraf\u0131ndan belirlendi\u011fi analizinde yatmaktad\u0131r. VOB\u2019lardaki finansal spek\u00fclasyonun hakim oldu\u011fu bir yerde, fiziki piyasadaki arz-talep dengesinde ya\u015fanan ekonomik durgunlukla talep d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ya da Libya petrol \u00fcretiminde art\u0131\u015f Suudi petrol \u00fcretiminde d\u00fc\u015f\u00fc\u015f gibi olaylar\u0131n petrol fiyatlar\u0131na etkisi son derece azd\u0131r. Petrol fiyat\u0131n\u0131n arz-talep dengesine g\u00f6re \u015fekillendi\u011fi bir d\u00fcnyada art\u0131k yoktur, fiyatlar\u0131 OPEC\u2019in belirledi\u011fi g\u00fcnler \u00e7ok geride kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan fiyat\u0131 istedikleri gibi belirleyemeyeceklerini g\u00f6ren Suudiler \u00e7aresizce pazar pay\u0131n\u0131 kaybetmemeye oynam\u0131\u015flard\u0131r ve bu da gayet anla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131r.<\/p>\n

Gelecekle ilgili fiyat \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fcne gelince spek\u00fclasyona a\u00e7\u0131k ve kayda de\u011fer yap\u0131sal bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmden ge\u00e7en petrol piyasalar\u0131nda somut fiyat tahmini yerine fiyatlar\u0131n dalgalanaca\u011f\u0131 alt\/\u00fcst koridor \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc yap\u0131labilir. Bu do\u011frultuda;<\/p>\n

Son aylarda i\u00e7inde bulundu\u011fumuz \u2018d\u00fc\u015f\u00fck koridor\u2019 70-95 $ aral\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Alt limit ABD\u2019deki konvansiyonel olmayan petrol \u00fcretimini kazan\u00e7l\u0131 olmaktan \u00e7\u0131karacak 70 $, \u00fcst limit ise Orta Do\u011fu Jeopoliti\u011finde rakipleri zorlayacak 95 $\u2019d\u0131r. Daha \u00f6nceki denge olan \u2018y\u00fcksek koridor\u2019 95-120 $ aral\u0131\u011f\u0131d\u0131r ve son 4 y\u0131l\u0131n ortalama de\u011feridir.<\/p>\n

Belirli bir s\u00fcre d\u00fc\u015f\u00fck koridorda (70-95 $) seyredecek fiyatlar\u0131n orta vadede burada durmas\u0131 kolay de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu denli d\u00fc\u015f\u00fck fiyatlar ABD\u2019nin yeni d\u00f6nem ekonomideki bir numaral\u0131 rakibi petrol ithalat\u00e7\u0131s\u0131 \u00c7in\u2019e yarayaca\u011f\u0131ndan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemeyecek ve petrol fiyatlar\u0131 belirli bir s\u00fcre sonra tekrar y\u00fcksek koridora (95-120 $) geri d\u00f6necektir. Uzun vadede ise petrol fiyatlar\u0131n\u0131\/piyasalar\u0131n\u0131 ilgin\u00e7 d\u00f6nemler beklemektedir. D\u00fcnya sermaye piyasalar\u0131n\u0131n yeni bir kriz beklentisiyle sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ABD\u2019nin petrolde en b\u00fcy\u00fck \u00fcretici, \u00c7in\u2019in ise en b\u00fcy\u00fck t\u00fcketici oldu\u011fu, Rusya\u2019n\u0131n yapt\u0131r\u0131mlar sertle\u015firse petrol\u00fcn\u00fc ruble-euro ya da yuan ile satabilece\u011fini lan etti\u011fi ve b\u00f6lgesel bazda yeni ittifaklar\u0131n g\u00fcndemde oldu\u011fu bir d\u00fcnyada uzun vadede a\u00e7\u0131k olan tek nokta \u2018tehlikeli\u2019 bir s\u00fcrecin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve fiyatlar\u0131n belirlenmesinde 5. Etaba ge\u00e7i\u015fin ayak seslerinin duyuldu\u011fudur.<\/p>\n

Yazan: Dr.Volkan \u00d6zdemir<\/p>\n

Bu yaz\u0131 eppen.org<\/strong> sitesinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.15 Temmuz 2014 itibariyle varili 115 $\u2019a sat\u0131lan Brent tipi petrol \u00fc\u00e7 ay i\u00e7erisinde % 20 de\u011fer kaybederek 82 $\u2019a kadar geriledi. Ayn\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":32792,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,44],"tags":[1198,19105,9400,63,67,1009,165,8811,13970,1377,59,79,347,1369,19106,1463],"views":675,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32791"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32791"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32791\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32793,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32791\/revisions\/32793"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32792"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32791"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32791"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32791"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}