{"id":32306,"date":"2014-10-10T13:00:39","date_gmt":"2014-10-10T10:00:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=32306"},"modified":"2014-10-10T13:00:39","modified_gmt":"2014-10-10T10:00:39","slug":"enerji-devriminin-oncusu-nobel-fizik-odulune-layik-mavi-led","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/enerji-devriminin-oncusu-nobel-fizik-odulune-layik-mavi-led\/","title":{"rendered":"(Turkish) Enerji Devriminin \u00d6nc\u00fcs\u00fc: Nobel Fizik \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019ne Lay\u0131k Mavi LED&#8230;"},"content":{"rendered":"<p class=\"qtranxs-available-languages-message qtranxs-available-languages-message-en\">Sorry, this entry is only available in <a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32306\" class=\"qtranxs-available-language-link qtranxs-available-language-link-tr\" title=\"Turkish\">Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p><p><strong>Nobel Fizik \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019ne lay\u0131k g\u00f6r\u00fclen Japon bilim insanlar\u0131 \u0130samu Akasaki, Hiroshi Amano ve Shuji Nakamura\u2019n\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi mavi LED, ayd\u0131nlatma teknolojilerinde d\u00fcnyan\u0131n arad\u0131\u011f\u0131 enerji tasarrufuna cevap vermesinin yan\u0131 s\u0131ra, elektri\u011fe eri\u015fimi olmayan 1.2 milyar insan\u0131 da ayd\u0131nlatacak teknoloji olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/strong><span id=\"more-67470\"><\/span><\/p>\n<p>Nobel Komitesi, \u2018ayd\u0131nlatma teknolojisinde temel bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme kap\u0131 aralayaca\u011f\u0131n\u0131\u2019 belirtti\u011fi mavi LED teknolojisini geli\u015ftiren \u00fc\u00e7 Japon bilim insan\u0131n\u0131 Nobel Fizik \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019ne lay\u0131k g\u00f6rd\u00fc. \u0130samu Akasaki, Hiroshi Amano ile Shuji Nakamura, ilk kez 1980\u2019li y\u0131llarda binlerce deneme yapara<a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/enerji-devriminin-oncusu-nobel-fizik-odulune-layik-mavi-led.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-32307\" src=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/enerji-devriminin-oncusu-nobel-fizik-odulune-layik-mavi-led-300x197.jpg\" alt=\"enerji-devriminin-oncusu-nobel-fizik-odulune-layik-mavi-led\" width=\"300\" height=\"197\" srcset=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/enerji-devriminin-oncusu-nobel-fizik-odulune-layik-mavi-led-300x197.jpg 300w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/enerji-devriminin-oncusu-nobel-fizik-odulune-layik-mavi-led-500x329.jpg 500w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/enerji-devriminin-oncusu-nobel-fizik-odulune-layik-mavi-led-75x50.jpg 75w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/enerji-devriminin-oncusu-nobel-fizik-odulune-layik-mavi-led.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>k yar\u0131 iletkenlerden mavi \u0131\u015f\u0131k elde etmeyi ba\u015fard\u0131. \u00dc\u00e7 bilim insan\u0131, 90\u2019l\u0131 y\u0131llarda mavi LED teknolojisini daha da ileriye g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. K\u0131rm\u0131z\u0131 ve ye\u015fil LED \u00fcretilmesinin ard\u0131ndan geli\u015ftirilen mavi LED sayesinde, yar\u0131 iletkenlerle beyaz \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><b>Enerji tasarrufunun \u00f6nc\u00fcs\u00fc<\/b><\/p>\n<p>Akasaki, Amano ve Nakamura\u2019n\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi mavi LED teknolojisinin insanl\u0131\u011fa en b\u00fcy\u00fck katk\u0131s\u0131, beyaz LED ayd\u0131nlatmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmas\u0131. LED, yani \u2018\u0131\u015f\u0131k yayan diyot\u2019 teknolojisi, enerjinin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 \u0131s\u0131ya \u00e7evirmeden do\u011frudan \u0131\u015f\u0131k elde etmesiyle \u00f6nemli bir enerji tasarrufu imkan\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n<p>Enerjinin sadece y\u00fczde 2\u2019sini \u0131\u015f\u0131k olarak yayan geleneksel ampuller watt ba\u015f\u0131na 16 lumen, floresan lambalar ise 70 lm\/W \u0131\u015f\u0131k yayarken, mevcut LED ayd\u0131nlatmalar 300 lm\/W gibi etkileyici bir performansa sahip. D\u00fcnya genelinde \u00fcretilen elektri\u011fin d\u00f6rtte birinin ayd\u0131nlatma i\u00e7in harcand\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Nobel Komitesi, LED teknolojisi sayesinde ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde tasarruf sa\u011flanaca\u011f\u0131na inan\u0131yor. Bug\u00fcn ABD\u2019nin \u00fcretti\u011fi enerjinin y\u00fczde 17\u2019si ayd\u0131nlatma i\u00e7in harcan\u0131yor.<\/p>\n<p>LED teknolojisinin gelecekte elektri\u011fe eri\u015fimi olmayan yakla\u015f\u0131k 1.2 milyar insan\u0131 da karanl\u0131ktan kurtarmas\u0131 \u00fcmit ediliyor. G\u00fcne\u015f enerjili LED ayd\u0131nlatmalar\u0131n, gaz lambalar\u0131ndan do\u011fada yak\u0131lan odun ate\u015fine kadar farkl\u0131 kaynaklar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131nlatmalar\u0131n yerini almas\u0131 bekleniyor. Temiz ayd\u0131nlatma teknolojileri geli\u015ftiren Lumina Project a\u011f\u0131n\u0131n kurucusu Evan Mills\u2019e g\u00f6re, bir kiraz b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki LED, \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck enerjiyle 100 gaz lambas\u0131na e\u015fit ayd\u0131nl\u0131k olu\u015fturabilir.<\/p>\n<p>Ayd\u0131nl\u0131k i\u00e7in fosil yak\u0131tlardan yararlan\u0131lmas\u0131, her y\u0131l 4 milyon insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olan hava kirlili\u011fine neden oluyor. LED\u2019lerin az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde bu sorunun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilmesi i\u00e7in, h\u0131zla d\u00fc\u015fen LED fiyatlar\u0131n\u0131n daha da azalmas\u0131 bekleniyor. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerdeki gibi enerji altyap\u0131s\u0131na sahip olmayan \u00fclkeler, g\u00fcne\u015f enerjili LED sayesinde g\u00fcnd\u00fczleri bataryalarda depolanacak enerjiyle geceleri beyaz LED ile ayd\u0131nlanacak.<\/p>\n<p><b>Ak\u0131ll\u0131 ev ve \u015fehirlerin ana \u00fcr\u00fcn\u00fc olacak<\/b><\/p>\n<p>S\u0131v\u0131 kristal ekran (LCD) teknolojisinin geli\u015fmesini sa\u011flayan LED, mobil cihaz ve televizyon gibi elektronik \u00fcr\u00fcnlerde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck geli\u015fim ya\u015fanmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Ak\u0131ll\u0131 telefonlarda kullan\u0131lan fla\u015ftan televizyon ayd\u0131nlatmalar\u0131na ve dekor \u0131\u015f\u0131klar\u0131na kadar yay\u0131lan LED, hayat\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra elektronik cihaz tasar\u0131mlar\u0131nda da etkin bir rol oynad\u0131.<\/p>\n<p>ABD Enerji Enformasyon \u0130daresi\u2019nin verilerine g\u00f6re LED\u2019ler ampullere oranla 30 kat daha uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc. Mevcut LED ampullerin bir\u00e7o\u011fu, 25 bin saatten uzun kullan\u0131m s\u00fcresine sahip. Bu s\u00fcre, her g\u00fcn 4 saat a\u00e7\u0131k tutulmas\u0131 halinde bir ampul\u00fcn 17 y\u0131l kullan\u0131labilece\u011fi anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n<p>Enerji etkinli\u011fini ve ye\u015file uyumu esas alan binalarda kullan\u0131lan LED, yava\u015f yava\u015f sokak ayd\u0131nlatmalar\u0131n\u0131n da yerini al\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rma firmas\u0131 Navigant\u2019a g\u00f6re, 2014\u2019te \u015fehirlerin ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in 13.2 milyon LED ampul kullan\u0131l\u0131rken, bu say\u0131n\u0131n 2023\u2019te 116 milyona \u00e7\u0131kmas\u0131 bekleniyor. \u015eehir planlamas\u0131 ve yeni nesil konutlardaki \u00f6neminin artmas\u0131, LED\u2019in enerji kullan\u0131m\u0131n\u0131 optimum k\u0131lacak ve elektrik h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ecek ak\u0131ll\u0131 \u015febekelerle uyumunu da g\u00fc\u00e7lendirecek.<\/p>\n<p><b>Ye\u015fil enerji etkisi<\/b><\/p>\n<p>LED teknolojisi, su kaynaklar\u0131 giderek azalan ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme giderek daha fazla ihtiya\u00e7 duyacak olan d\u00fcnyan\u0131n gelece\u011fini g\u00fcvenli\u011fe alabilir. Nobel Komitesi, mor\u00f6tesi LED\u2019lerin bakterilerin, vir\u00fcslerim ve mikroorganizmalar\u0131n DNA\u2019s\u0131n\u0131 yok edebildi\u011fini, b\u00f6ylece kirli sular\u0131n temizlenmesinde geleneksel y\u00f6ntemlere g\u00f6re \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck rol oynayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n<p>Bilim insanlar\u0131, bilgisayarlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla LED\u2019lerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edebilmeleri sayesinde, bitki b\u00fcy\u00fcmesini tetikleyen belli spektrumlar\u0131 da ortaya \u00e7\u0131karabiliyor. Bu sayede seralarda daha etkin \u00fcretim yap\u0131l\u0131rken, bitki b\u00fcy\u00fcmesi kontroll\u00fc yap\u0131labilmesini sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n<p>Haberin Devam\u0131 \u0130\u00e7in <a href=\"http:\/\/www.memurlar.net\/haber\/486016\/\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow\">T\u0131klay\u0131n\u0131z&gt;&gt;&gt;<\/a><\/p>\n<p>Kaynak: Memurlar.Net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.Nobel Fizik \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019ne lay\u0131k g\u00f6r\u00fclen Japon bilim insanlar\u0131 \u0130samu Akasaki, Hiroshi Amano ve Shuji Nakamura\u2019n\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi mavi LED, ayd\u0131nlatma teknolojilerinde d\u00fcnyan\u0131n arad\u0131\u011f\u0131 enerji [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":32307,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,52],"tags":[6102,8155,5332,4039,63,18760,67,1009,165,103,12,18762,18763,2333,18759,18761,18764,793,18765],"views":931,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32306"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32306"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32306\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32308,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32306\/revisions\/32308"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32307"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32306"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32306"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32306"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}