{"id":31688,"date":"2014-09-21T23:24:35","date_gmt":"2014-09-21T20:24:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=31688"},"modified":"2014-09-21T23:24:35","modified_gmt":"2014-09-21T20:24:35","slug":"kose-yazisi-turkiyede-gunes-enerjisinde-zorluklar-ve-beklentiler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/kose-yazisi-turkiyede-gunes-enerjisinde-zorluklar-ve-beklentiler\/","title":{"rendered":"(Turkish) K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131: T\u00fcrkiye’de G\u00fcne\u015f Enerjisinde Zorluklar ve Beklentiler!"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

K\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte g\u00f6zlemlenen temiz ve yenilenebilir enerji ak\u0131m\u0131n\u0131n paralelinde ad\u0131ndan s\u0131k\u00e7a s\u00f6z ettiren g\u00fcne\u015f enerjisi, son y\u0131llarda \u00fclkemizde de iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve k\u00fcresel \u0131s\u0131nma ger\u00e7ekli\u011fine artan fark\u0131ndal\u0131k ile birlikte yerel ve ulusal medya deste\u011fi ile h\u0131zl\u0131 bir ivmeyle dikkatleri \u00fczerine \u00e7ekmeye devam etmektedir.<\/strong><\/p>\n

\u0130thal ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksekolan fosil yak\u0131tlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, kaynak \u00e7e\u015fitlendirmesi yoluyla d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131nda alternatif bir enerji kayna\u011f\u0131 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan g\u00fcne\u015f enerjisinin politika yap\u0131c\u0131lar\u0131n ajandas\u0131nda yer almas\u0131 olumlu bir geli\u015fme olarak nitelendirilebilmesine ra\u011fmen,bu durum g\u00fcne\u015f enerjisi kullan\u0131m\u0131 ve uygulanmas\u0131na dair kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan yasal, idari, be\u015feri vb. engellerin tamamen a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 konusunda maalesef bir kan\u0131t te\u015fkil etmemektedir. Bu yaz\u0131da, Avrupa\u2019n\u0131n en g\u00fcne\u015fli \u00fclkelerinden biri olan T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcne\"gunes-enerjisi\"<\/a>\u015f enerjisi alan\u0131ndaki d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131ndan hala neden uzak oldu\u011fu ile ilgili sekt\u00f6r\u00fcn kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 temel sorunlar\u0131 ve muhtemel \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131 irdeleyece\u011fiz.<\/p>\n

G\u00fcne\u015f enerjisi yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli sorun mevzuat ile ilgili d\u00fczenlemelerde ya\u015fanan belirsizlik ve gecikmeler olarak belirtilmektedir. Karar verici konumdaki t\u00fcm payda\u015f ve taraflar g\u00fcne\u015f enerjisini s\u00f6zl\u00fc olarak desteklese de, i\u015fin uygulama k\u0131sm\u0131nda t\u00fczel ki\u015filer aras\u0131ndaki yan\u0131nda ve kar\u015f\u0131s\u0131nda duru\u015f mevcut bilgi kirlili\u011fi ile de birlikte daha belirgin hale gelmektedir. Kanun, y\u00f6netmelik ve y\u00f6nerge gibi yasal dok\u00fcmanlar\u0131 okuyup, anlayabilmek ise olduk\u00e7a zaman al\u0131c\u0131 ve zor iken, t\u00fcm bu sebeplerden \u00f6t\u00fcr\u00fc uygulama k\u0131sm\u0131na ge\u00e7ebilen yat\u0131r\u0131mc\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Kendi \u00fclkesinin politikalar\u0131, hedefleri ve gelece\u011fi do\u011frultusunda yat\u0131r\u0131m yapmaya g\u00f6n\u00fcll\u00fc ve istekli bir\u00e7ok \u015fah\u0131s ve firman\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na ilk etapta 600 MW gibi bir yat\u0131r\u0131m s\u0131n\u0131rlamas\u0131 getirilmesinin yan\u0131 s\u0131ra, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n bu limit i\u00e7in uzun soluklu bir yar\u0131\u015fmaya tabi tutulmas\u0131 da politika yap\u0131c\u0131lar\u0131n tutum ve yakla\u015f\u0131mlar\u0131ndaki isteklili\u011fin \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n

G\u00fcne\u015f enerjisi yat\u0131r\u0131mlar\u0131 mevzuat\u0131 ile ilgili de\u011finilmesi gereken bir di\u011fer konu ise vergi te\u015fvikleridir. H\u00fck\u00fcmetler i\u00e7in temiz enerjiyi desteklemenin en kolay yollar\u0131ndan biri olan ve \u00f6zellikle belli bir zaman aral\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in KDV kesintileri uygulanmas\u0131, Bakanlar Kurulu\u2019nun tek bir karar\u0131 ile y\u00fcr\u00fcl\u00fc\u011fe girebilmektedir. \u00dclkemizde suni d\u00f6llenme i\u00e7in dondurulmu\u015f hayvan spermalar\u0131na uygulanan vergi oran\u0131n\u0131n %1 oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, g\u00fcne\u015f panellerine uygulanan %18\u2019lik vergi oran\u0131 bir hayli d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc olmaktad\u0131r. Tam da bu noktada YEK Kanunu kapsam\u0131nda belirlenen destekleme mekanizmas\u0131na d\u00f6n\u00fcp bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, uygulanacak destek fiyatlar\u0131n\u0131n i\u015f d\u00fcnyas\u0131nda tam bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yasa kapsam\u0131nda belirlenen g\u00fcne\u015f enerjisine dayal\u0131 \u00fcretim tesisi i\u00e7in 10 y\u0131l s\u00fcresince sa\u011flanacak te\u015fvik fiyat\u0131n\u0131n 13,3 dolar sent olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, ayn\u0131 te\u015fvikin Yunanistan\u2019da 20 y\u0131ll\u0131k al\u0131m garantisi ile birlikte 45 dolar sent oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, basit bir hesaplamayla Yunan te\u015fvikininT\u00fcrkiye\u2019den yedi kat daha fazla oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

Kanunla birlikte gelen di\u011fer ilgin\u00e7 bir h\u00fck\u00fcm, yerli \u00fcr\u00fcn kullan\u0131m deste\u011fi ile ilgilidir. Yerli \u00fcretim aksam ve te\u00e7hizat kullan\u0131lmas\u0131 durumunda 5 y\u0131l s\u00fcreyle te\u015fvik miktar\u0131n\u0131n 20 dolar sente \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, ilgin\u00e7tir ki yerli \u00fcretimi ger\u00e7ekle\u015ftirenden ziyade \u00fcr\u00fcn\u00fc kullanana sa\u011flanmaktad\u0131r. Bu durum, yerli araba kullan\u0131c\u0131lar\u0131na benzini ucuz fiyattan al\u0131m hakk\u0131 vermekle e\u015fde\u011ferdir ki hep birlikte ilgili h\u00fckme istinad edip yerli \u00fcretime ba\u015flayan \u00fcreticilerin durumunu da yak\u0131n zamanda g\u00f6zleme f\u0131rsat\u0131 bulaca\u011f\u0131z.<\/p>\n

Mevzuat ile ilgili tecr\u00fcbe edilen zorluklar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, giri\u015fimcilerin konuya yeterince hakim olmay\u0131\u015flar\u0131yla birlikte vizyon yoksunlu\u011fu, yerli \u00fcretim deneyimlerinin olmay\u0131\u015f\u0131 ve g\u00fcne\u015f enerjisine dair uzun d\u00f6nemli herhangi bir strateji geli\u015ftirmemeleri, k\u0131sa d\u00f6nemde y\u00fcksek karlar bekleyen bu yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n piyasa d\u0131\u015f\u0131na s\u00fcr\u00fcklenmesidir. Sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n yetersizli\u011fi ise, sekt\u00f6r\u00fcn kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 bir di\u011fer problem olarak nitelenmektedir. Kurumsall\u0131ktan hala uzakta oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclen mevcut ve ayn\u0131 zamanda gelecek t\u00fcm STK\u2019lar\u0131n T\u00fcrkiye i\u00e7in \u00f6ncelikli olarak sekt\u00f6r \u00fcyelerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir gelir seviyesine ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 nihai ve \u00f6ncelikli bir hedef olarak belirlemesi, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve etkin bir temiz enerji sekt\u00f6r\u00fc yarat\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerekli ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Son olarak, finansal deste\u011fe olan ihtiyac\u0131n art\u0131\u015f\u0131 ile birlikte, bankalar ve arac\u0131 kurumlar\u0131 rol\u00fc de \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak ya\u015fananlar g\u00f6stermektedir ki, ilgili kurumlar\u0131n g\u00fcne\u015f enerjisi yat\u0131r\u0131mlar\u0131 alan\u0131ndaki k\u00fcresel bilgi eksikli\u011fi tecr\u00fcbe edilen finansal krizler ile de birle\u015fince y\u00fcksek faiz oranlar\u0131 neticesinde yat\u0131r\u0131mlarda g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe sebep olmaktad\u0131r.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak, bahsi ge\u00e7en t\u00fcm bu zorluklara ra\u011fmen g\u00fcne\u015f enerjisi di\u011fer t\u00fcm temiz ve yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131 gibi sekt\u00f6rel olarak geli\u015fim ve yat\u0131r\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan T\u00fcrkiye i\u00e7in hen\u00fcz yolun \u00e7ok ba\u015f\u0131ndad\u0131r. Reg\u00fclasyon revizyonlar\u0131, kamuoyu bilin\u00e7lendirmesi ve payda\u015flar\u0131n koordinasyonu neticesinde, sekt\u00f6r\u00fcn yak\u0131n gelecekte potansiyeli ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda beklenen ve olmas\u0131 gereken seviyelere ta\u015f\u0131nmas\u0131 pek de zor olmayacakt\u0131r. Herkese bol g\u00fcne\u015fli g\u00fcnler diliyorum!<\/p>\n

Evrim \u00d6ZYORULMAZ
\nAra\u015ft\u0131rma G\u00f6revlisi ve Doktora Aday\u0131
\n\u0130zmir Ekonomi \u00dcniversitesi
\nevrim.ozyorulmaz@ieu.edu.tr<\/p>\n

Kaynak: Energy World<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.K\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte g\u00f6zlemlenen temiz ve yenilenebilir enerji ak\u0131m\u0131n\u0131n paralelinde ad\u0131ndan s\u0131k\u00e7a s\u00f6z ettiren g\u00fcne\u015f enerjisi, son y\u0131llarda \u00fclkemizde de iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve k\u00fcresel […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15829,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,49],"tags":[63,67,1009,165,227,13,142,842,846,18267,105],"views":2081,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31688"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31688"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31688\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31689,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31688\/revisions\/31689"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15829"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31688"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31688"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31688"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}