{"id":26100,"date":"2014-05-06T10:09:42","date_gmt":"2014-05-06T07:09:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=26100"},"modified":"2014-05-06T10:09:42","modified_gmt":"2014-05-06T07:09:42","slug":"firat-universitesinden-barajlardaki-enerji-verimliligini-artiran-proje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/firat-universitesinden-barajlardaki-enerji-verimliligini-artiran-proje\/","title":{"rendered":"(Turkish) F\u0131rat \u00dcniversitesi\u2019nden Barajlardaki Enerji Verimlili\u011fini Art\u0131ran Proje…"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

Elaz\u0131\u011f F\u0131rat \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri barajlardaki suyun daha verimli kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir sistem geli\u015ftirdi. Proje ile do\u011falgaz ve termik santrallere olan ihtiyac\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 planlan\u0131yor. F\u0131rat \u00dcniversitesi \u0130n\u015faat M\u00fchendisli\u011fi Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri Prof.Dr. Ahmet Baylar ile Yrd.Do\u00e7.Dr. Cihat Tuna, barajlardaki suyun daha verimli kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in sistem geli\u015ftirdi. \u2018Hava-Su Enerji Sistemi\u2019 ad\u0131 verilen sistem, kurakl\u0131k ya\u015fanan \u00fclkelerdeki barajlarda azalan suyun daha verimli kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak. Do\u011falgaz ve termik santrallere olan ihtiyac\u0131 azaltacak.<\/strong><\/p>\n

Proje kapsam\u0131nda \u00fcniversitenin Hidrolik Laboratuvar\u0131\u2019nda geli\u015ftirilen d\u00fczenekle su jeti h\u0131z\u0131, herhangi bir ilave enerji kayna\u011f\u0131 olmadan art\u0131r\u0131ld\u0131. Kazan\u0131lan bu y\u00fcksek h\u0131z\u0131n, su g\u00fcc\u00fc ile \u00e7al\u0131\u015fan santrallerde enerji \u00fcretimini artt\u0131rmas\u0131 bekleniyor. Sistemin T\u00fcrkiye\u2019deki hidroelektrik santrallere uygulanarak, hem \u00fclke toplam enerji \u00fcretim miktar\u0131na, hem de elektrik arz g\u00fcvenli\u011fi ve enerji projeksiyonundaki negatif \"\"<\/a>g\u00f6r\u00fcn\u00fcme ciddi bir katk\u0131 sa\u011flamas\u0131 hedefleniyor.<\/p>\n

F\u0131rat \u00dcniversitesi \u0130n\u015faat M\u00fchendisli\u011fi Hidrolik Ana Bilim Dal\u0131 \u00f6\u011fretim \u00fcyesi, Prof. Dr. Ahmet Baylar, geli\u015ftirdikleri sistemle ilgili \u015fu bilgileri verdi:<\/p>\n

\u201cSular\u0131n ve t\u00fcrbinlerin enerji verimlili\u011fini artt\u0131rmak amac\u0131yla kullan\u0131labilecek bir sistem geli\u015ftirdik. Su h\u0131z\u0131n\u0131 artt\u0131rmay\u0131 ba\u015fard\u0131k. Su i\u00e7erisine yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6l\u00e7e\u011fe g\u00f6re su debisinin 3 veya 4 kat\u0131 miktar\u0131nda hava \u00e7ektik. Bu havan\u0131n etkisiyle su s\u0131k\u0131\u015farak tazyiki artt\u0131. Tazyiki art\u0131nca da t\u00fcrbinlerde enerji verimlili\u011fini artt\u0131rmay\u0131 hedeflemekteyiz. T\u00fcrbin \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapaca\u011f\u0131z. Bununla ilgili, T\u00dcB\u0130TAK projesi haz\u0131rl\u0131yoruz. Patent ba\u015fvurumuz oldu. Ayr\u0131ca bu sistemi sular\u0131n havaland\u0131r\u0131lmas\u0131nda da kullanmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bu konuda da \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z oldu. \u00c7ok y\u00f6nl\u00fc bir sistem. \u00d6rne\u011fin tar\u0131mda s\u0131v\u0131 g\u00fcbre \u00e7ekiminde, flotasyon i\u015flerinde ve bir\u00e7ok \u00e7evresel y\u00f6ntemlerde kullan\u0131labilir. Kapal\u0131 bir g\u00f6l\u00fcn oksijen seviyesini artt\u0131rmak i\u00e7in de bundan yararlan\u0131labilir. Birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Projeye uygun bir t\u00fcrbin geli\u015ftirebilirsek \u015fu anda mevcut olan veya yap\u0131lacak barajlarda bu sistemi kullanarak daha az su ile daha fazla enerji \u00fcretmeyi hedefliyoruz.\u201d<\/p>\n

Geli\u015ftirilen sistem sadece havayla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor<\/h2>\n

Yrd. Do\u00e7. Dr. Cihat Tuna ise projede 4 hava giri\u015fi oldu\u011funu ve sadece hava ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u015funlar\u0131 anlatt\u0131: \u201cSistemde 4 tane hava t\u00fcneli ile havan\u0131n sisteme giri\u015fi sa\u011flan\u0131yor. \u015eu an sadece bir t\u00fcnele giren h\u0131z\u0131n, metre\/saniye cinsinden g\u00f6rebiliyorsunuz. Bu hava giri\u015f h\u0131z\u0131 oluyor, toplam 4 tane. her birinden 120 metre\/saniye \u015fu an bu \u00f6l\u00e7ekte bir sisteme hava giri\u015fi, bu sayede oluyor. Normalde b\u00f6yle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lanlar d\u00fcnyada var. Fakat onlarda bu sistemin i\u00e7erisinde hava bir kompres\u00f6r arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile veriliyor ve enerji harcanm\u0131\u015f oluyor. Yaln\u0131z bizim sistemimizde su i\u00e7erisine hava, otomatik olarak girdi\u011fi i\u00e7in herhangi bir ilave enerji kayna\u011f\u0131na gerek duyulmuyor. \u00dcretti\u011fimiz enerji i\u00e7in ilave bir enerji masraf\u0131 olmadan art\u0131\u015f bekliyoruz.\u201d<\/p>\n

Yerli t\u00fcrbin i\u00e7in b\u00fcy\u00fck umut<\/h2>\n

Laboratuvar ortam\u0131nda herhangi bir zorlukla kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131klar\u0131na anlatan Yrd. Do\u00e7. Dr. Tuna, \u015f\u00f6yle devam etti: \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc mikro \u00f6l\u00e7ekte bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 rahatl\u0131kla yapabildik. Ama \u00fclkemizde yakla\u015f\u0131k 2 bin tane hidroelektrik santral in\u015faat\u0131 devam ediyor. Bunlardan 300 tanesi bitti. Geri kalan 1600 tanesinin in\u015faat\u0131 ve prosed\u00fcr a\u015famas\u0131 var. Bizim \u00fclke olarak bu t\u00fcrbinler i\u00e7in harcayaca\u011f\u0131m\u0131z para 8-10 milyar dolar. Biz e\u011fer bu sistemimizi AR-GE \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla destekleyip, yerli bir t\u00fcrbin \u00fcretimine \u00e7evirebilirsek, bu harcanacak para cebimizde kalacak. Bu paran\u0131n miktar\u0131 da \u00fclkemizin otomotiv sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ortada. A\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 belki binlerce insan\u0131n istihdam edildi\u011fi otomotiv sekt\u00f6r\u00fc kadar dev bir sekt\u00f6r elde edilmi\u015f olacak.<\/p>\n

Bu konuda bizim a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 \u00e7ok daha profesyonel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapabilece\u011fimiz AR-GE ortamlar\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var. Burada beklentimiz o y\u00f6nde. H\u0131z\u0131 artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in enerjinin direk artaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Hatta belki \u015fu da olabilir. Oradan giren hava giri\u015finin oldu\u011fu yerde, r\u00fczgar t\u00fcrbinleri de \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p, multi bir sistem; yani hem su, hem r\u00fczgar g\u00fcc\u00fcn\u00fcn beraber \u00fcretilebildi\u011fi bir sistem olacak. Zaten bizim patent ba\u015fvurumuzdaki ismimiz; hava, su, enerji sistemi diye ge\u00e7iyor. \u0130ki enerji beraber kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman, \u00fclkemizin de enerji \u00fcretimine \u00e7ok ciddi miktarda katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.\u201d<\/p>\n

Kaynak: Enerji Enstit\u00fcs\u00fc<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.Elaz\u0131\u011f F\u0131rat \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri barajlardaki suyun daha verimli kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir sistem geli\u015ftirdi. Proje ile do\u011falgaz ve termik santrallere olan ihtiyac\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26101,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,52],"tags":[2059,14646,14647,14648,14649,14650,63,67,1009,14651,165,18,12,14652,35370,14653,14654,14655,793,14656],"views":863,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26100"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26100"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26100\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26102,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26100\/revisions\/26102"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26101"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}