{"id":22613,"date":"2014-02-13T17:47:51","date_gmt":"2014-02-13T14:47:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=22613"},"modified":"2014-02-13T17:47:51","modified_gmt":"2014-02-13T14:47:51","slug":"makale-irak-dogalgazi-avrupaya-tanap-ile-tasinacak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/makale-irak-dogalgazi-avrupaya-tanap-ile-tasinacak\/","title":{"rendered":"(Turkish) Makale: \u201cIrak Do\u011falgaz\u0131, Avrupa\u2019ya TANAP \u0130le Ta\u015f\u0131nacak…\u201d"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

<\/p>\n

T\u00fcrkiye<\/h2>\n

Son zamanlarda T\u00fcrkiye, ihracat ve ithalata y\u00f6nelik boru hatlar\u0131n\u0131n birbiriyle bulu\u015ftu\u011fu ve fiziki bir gaz al\u0131m sat\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 bir ticareti merkezi haline gelmektedir. Ba\u015fka bir ifadeyle, Ekonomik ve siyasi olarak Orta Asya, Ortado\u011fu ve Avrupa Birli\u011fi aras\u0131nda ciddi bir oyuncu olma iddias\u0131 olan T\u00fcrkiye\u2019nin enerji piyasas\u0131ndaki \u00f6nemi g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e artmaktad\u0131r.\"\"<\/a><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin \u015fu an EPDK verilerine g\u00f6re yakla\u015f\u0131k, y\u0131ll\u0131k 47 milyar metrek\u00fcp do\u011falgaz ihtiyac\u0131 bulunmaktad\u0131r. 2030 y\u0131l\u0131nda ise bu rakam y\u0131ll\u0131k, 81 milyar metrek\u00fcpe \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 ileride ise uzmanlara g\u00f6re, bu rakam\u0131n gerekli altyap\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonucu, do\u011falgaz ticaretinin 100 milyar metrek\u00fcpe \u00e7\u0131kabilece\u011fi tahmin edilmektedir. Bu nedenli b\u00fcy\u00fck bir ticaretin daha \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmamda da bahsetti\u011fim gibi en \u00f6nemli sorunu, yeni likit do\u011falgaz depolama tesisi yat\u0131r\u0131mlar\u0131na ihtiya\u00e7 duyulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Avrupa<\/h2>\n

Di\u011fer taraftan, T\u00fcrkiye\u2019nin yan\u0131 s\u0131ra bir\u00e7ok AB \u00fcyesi \u00fclkelerinde ise, birincil enerji t\u00fcketiminde yenilenebilir enerji kullan\u0131m\u0131 artm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, Avrupa\u2019n\u0131n do\u011fal gaz talebi 650 milyar metrek\u00fcpe y\u00fckselece\u011fi ifade edilmektedir. Ayr\u0131ca, %64 olan Avrupa do\u011fal gaz ithalat\u0131n\u0131n 2030 y\u0131l\u0131nda %80\u2019e y\u00fckselmesi beklenmektedir. Hal b\u00f6yle iken Avrupa\u2019n\u0131n, yeni do\u011fal gaz kaynaklar\u0131 ve tedarik\u00e7iler bulmas\u0131 g\u00fcndeme gelmi\u015ftir. G\u00fcney Gaz Koridoru, Avrupa i\u00e7in yeni bir g\u00fczergah olu\u015fturmas\u0131 ve arz \u00e7e\u015fitlili\u011fi sa\u011flamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir. Trans Anadolu boru hatt\u0131 anla\u015fmas\u0131, \u00f6zellikle Avrupa Birli\u011fi\u2019nin Rusya\u2019ya olan enerji ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltmay\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir.<\/p>\n

Azerbaycan Ve TANAP<\/h2>\n

Bug\u00fcn, Azerbaycan\u2019\u0131n ispatlanm\u0131\u015f gaz rezervlerinin hacmi 2.6 trilyon metrek\u00fcp\u2019t\u00fcr. G\u00fcney Gaz Koridoru\u2019nun ilk kapasitesi 16 milyar metrek\u00fcp, gelecekte 31 milyar metrek\u00fcp olmas\u0131 beklenmekte ve b\u00f6lgedeki zengin rezervler g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ise bu hacmin, yine gelecekte 100 milyar metrek\u00fcpe kadar \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu potansiyel, T\u00fcrkiye \u00fczerinden Avrupa\u2019ya Trans Anadolu Do\u011fal Gaz Boru Hatt\u0131 Projesi (TANAP) yolu ile ta\u015f\u0131nacakt\u0131r. Azerbaycan devlet petrol \u015firketi SOCAR`\u0131n yapm\u0131\u015f oldu\u011fu bu yat\u0131r\u0131m, T\u00fcrkiye ekonomisindeki en b\u00fcy\u00fck uluslararas\u0131 do\u011frudan yat\u0131r\u0131m olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemlidir. 7-10 Milyar dolara mal olacak bu proje ile Ba\u015flang\u0131\u00e7 y\u0131l\u0131nda 16 milyar metrek\u00fcp gaz (ileride 31 milyar metrek\u00fcp), Azerbaycan\u2019\u0131n \u015eahdeniz II alan\u0131ndan Avrupa\u2019ya ta\u015f\u0131nacakt\u0131r. Yakla\u015f\u0131k 6 milyar metrek\u00fcp T\u00fcrkiye\u2019ye, geri kalan\u0131 ise Avrupa\u2019ya teslim edilecektir. Bu projenin, 6 y\u0131l i\u00e7inde tamamlanmas\u0131 ve 2017 y\u0131l\u0131 sonuna kadar ise Star Rafinerisi ve TANAP dahil olmak \u00fczere, toplamda bu yat\u0131r\u0131m\u0131n 17-21 milyar dolar\u2019a ula\u015fmas\u0131 beklenmektedir.<\/p>\n

TANAP sadece, T\u00fcrkiye ve Azarbaycan devletlerinin bir projesi olup, \u015fu anda TANAP\u2019\u0131n son al\u0131nan rakamlarla y\u00fczde 30 pay\u0131 BOTA\u015e\u2019a ve y\u00fczde 70 pay\u0131 Azerbaycan Devlet Petrol \u015eirketi (SOCAR)\u2019a aittir. TANAP \u0130n\u015faat\u0131 ile ilgili ihalelere, 2014 y\u0131l\u0131 ba\u015flar\u0131nda ba\u015flanm\u0131\u015f olup, projenin ilk a\u015famas\u0131n\u0131n 2018 y\u0131l\u0131nda haz\u0131r olmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Proje, 30 milyar metrek\u00fcp geni\u015fletilebilir ve sonunda 60 milyar metrek\u00fcpe ula\u015fabilir \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Trans Anadolu Do\u011fal Gaz Boru Hatt\u0131 Projesi (TANAP), Avrasya\u2019n\u0131n \u201cenerji tarihinde bir devrim\u201d olarak nitelendirilmektedir. Bununla birlikte G\u00fcney Gaz Koridoru ise, yaln\u0131zca Hazar gaz\u0131n\u0131n de\u011fil ayn\u0131 zamanda Do\u011fu Akdeniz, T\u00fcrkmen ve Kuzey Irak gaz\u0131n\u0131n iletilmesi i\u00e7in ba\u015fl\u0131ca g\u00fczerg\u00e2h olma potansiyeline sahiptir. Do\u011fu Akdeniz\u2019de 1 trilyon metrek\u00fcp kan\u0131tlanm\u0131\u015f rezervin oldu\u011fu ve ayr\u0131ca 10 trilyon metrek\u00fcp potansiyel rezervin bulundu\u011fu ifade edilmektedir.<\/p>\n

Irak Ve Azerbaycan<\/h2>\n

BP verilerine g\u00f6re Irak\u2019\u0131n do\u011fal gaz rezervi yakla\u015f\u0131k 3.6 tcm\u2019t\u00fcr. Maalesef, bu kadar G\u00fc\u00e7l\u00fc bir rezerve sahip olan bu \u00fclkenin toplam \u00fcretimi 2012 sonunda sadece 1 bcm\u2019dir. Bu rezervler g\u00f6steriyor ki, Uzun vadede Irak, Avrupa pazarlar\u0131na do\u011frudan gaz ihra\u00e7 edebilen potansiyel, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00fclke konumundad\u0131r.<\/p>\n

Rezerv bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a zengin bir \u00fclke olan Irak, kendi do\u011fal gaz\u0131n\u0131n 10 ila 30 milyar metrek\u00fcpe kadar\u0131n\u0131 G\u00fcney Gaz Koridoru\u2019na kolayl\u0131kla dahil edilebilecek durumdad\u0131r. Tedarik\u00e7ilerin \u00e7e\u015fitlendirilmesi ve piyasaya rekabetin gelmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu koridor, AB i\u00e7in vazge\u00e7ilmez, alternatif bir g\u00fczergaht\u0131r.<\/p>\n

\u0130ki \u00fclke aras\u0131ndaki D\u0131\u015f ticaret ile devam eden i\u015fbirli\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde, 2013 y\u0131l\u0131nda Azerbaycan ile Irak aras\u0131ndaki ticaret hacmi, $353.64 milyon dolar\u0131 ihra\u00e7, $0.55 milyon ise ithal olmak \u00fczere toplam, $354.19 milyon olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n

10 \u015eubat 2014\u2019te Azerbaycan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Elmar Mammadyarov ile Irak Ba\u015fbakan\u0131 Nuri el-Maliki, ikili ili\u015fkilerin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in ekonomi, ticaret, enerji ve e\u011fitim alanlar\u0131nda Ba\u011fdat\u2019da g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n

Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeler sonras\u0131 ortak bas\u0131n toplant\u0131s\u0131 yap\u0131larak, Irak Do\u011fal gaz\u0131n\u0131n Avrupa\u2019ya G\u00fcney Gaz Koridoru proje ile ta\u015f\u0131nmas\u0131 konusunda kat\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131n olabilece\u011fi ifade edilmi\u015ftir. \u015eahdeniz II do\u011fal gaz\u0131n\u0131n g\u00fcney gaz koridoru ile Avrupa\u2019ya ta\u015f\u0131nma projesinin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ve \u00f6nemli oldu\u011fu vurgusu \u00f6zellikle belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n

Sonu\u00e7 yerine<\/h2>\n

Irak petrol ve Do\u011fal Gaz\u0131\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye topraklar\u0131 \u00fczerinden, Avrupa\u2019ya ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, T\u00fcrkiye enerji jeopoliti\u011fine ve hem T\u00fcrkiye\u2019nin hem de AB\u2019nin petrol ve do\u011falgaz arz g\u00fcvenli\u011fine, kaynak \u00e7e\u015fitlili\u011fine \u00e7ok \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flayacakt\u0131r. \u00d6zellikle de, Bug\u00fcnlerde enerji maliyetlerini s\u00fcrekli a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekmeyi \u00e7abalayan T\u00fcrkiye i\u00e7in Irak pazar\u0131, d\u00fc\u015f\u00fck fiyat avantaj\u0131 beklentisi nedeniyle de son derece \u00f6nemlidir.<\/p>\n

Di\u011fer taraftan, T\u00fcrkiye, Irak petrol ve do\u011falgaz\u0131n\u0131 \u0130srail yerine, kendi \u00fclke topraklar\u0131 \u00fczerinden Avrupa\u2019ya TANAP ile ta\u015f\u0131mas\u0131, hem Orta Do\u011fu\u2019da hem de Irak\u2019ta, ABD ve \u0130srail kadar avantajl\u0131 durumda olaca\u011f\u0131 gibi \u201cEnerji hube\u201d olma yolunda \u201c\u201dwin win\u201d modelli b\u00fcy\u00fck kazan\u0131mlar da elde etmi\u015f olacakt\u0131r. Ayr\u0131ca, Kuzey Irak gibi \u0130srail\u2019in de, do\u011fal gaz rezervlerini ortaya \u00e7\u0131karmas\u0131 durumunda, fiziki olarak m\u00fcmk\u00fcn olan deniz yolu koridoru yerine, g\u00fcney gaz koridoru tercih edilece\u011fi g\u00fcndeme gelecektir. Bu durum, fiyat ve g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha rekabet\u00e7i bir durum ortaya \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 gibi d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131na da b\u00fcy\u00fck katk\u0131da sa\u011flayarak, geni\u015fleyen AB s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde yer alma gibi bir\u00e7ok kazan\u0131mlarda ortaya \u00e7\u0131karacakt\u0131r.<\/p>\n

Do\u00e7.Dr. Ayhan ERDEM<\/strong><\/em><\/p>\n

HASEN, Enerji ve Ekonomik Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi Uzman\u0131<\/p>\n

Kaynak: Enerji Enstit\u00fcs\u00fc<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. T\u00fcrkiye Son zamanlarda T\u00fcrkiye, ihracat ve ithalata y\u00f6nelik boru hatlar\u0131n\u0131n birbiriyle bulu\u015ftu\u011fu ve fiziki bir gaz al\u0131m sat\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 bir ticareti merkezi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22614,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[46,53],"tags":[1964,3694,2029,63,67,1009,2698,165,12840,2297,846],"views":768,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22613"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22613"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22613\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22615,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22613\/revisions\/22615"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22614"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22613"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22613"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22613"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}