{"id":20032,"date":"2013-12-27T18:02:26","date_gmt":"2013-12-27T15:02:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=20032"},"modified":"2013-12-27T18:02:26","modified_gmt":"2013-12-27T15:02:26","slug":"rusya-ve-turk-cumhuriyetleri-petrol-ve-dogalgaz-ile-ayakta-kaldi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/rusya-ve-turk-cumhuriyetleri-petrol-ve-dogalgaz-ile-ayakta-kaldi\/","title":{"rendered":"(Turkish) Rusya ve T\u00fcrk Cumhuriyetleri Petrol ve Do\u011falgaz \u0130le Ayakta Kald\u0131&#8230;"},"content":{"rendered":"<p class=\"qtranxs-available-languages-message qtranxs-available-languages-message-en\">Sorry, this entry is only available in <a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20032\" class=\"qtranxs-available-language-link qtranxs-available-language-link-tr\" title=\"Turkish\">Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p><p><strong>Rusya ilk on ayl\u0131k d\u00f6nemde 146,8 milyar dolar ticaret fazlas\u0131 verirken, eski Sovyetler Birli\u011fi co\u011frafyas\u0131nda ekonominin belkemi\u011fi petrol ve do\u011falgaz olmaya devam ediyor. Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan birli\u011fin \u00fcyelerinden Rusya yeralt\u0131 zenginliklerini, siyasi n\u00fcfuzunu geni\u015fletmek i\u00e7in kullanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, T\u00fcrk cumhuriyetleri ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n 22. y\u0131l\u0131n\u0131 y\u00fcksek ekonomik b\u00fcy\u00fcmeyle kutluyor. Rusya, son y\u0131llarda d\u0131\u015f politikada etkinli\u011finin artmas\u0131, yapt\u0131\u011f\u0131 ticari anla\u015fmalar ve \u00fcyesi oldu\u011fu uluslararas\u0131 birliklerin katk\u0131s\u0131yla ekonomisini g\u00fc\u00e7lendirmeye devam ediyor.<\/strong><\/p>\n<p>Petrol ve do\u011falgaz ihracat\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n say\u0131l\u0131 \u00fclkelerinden olan Rusya, toplamda b\u00fcy\u00fck rakamlara ula\u015fan f\u00fcze sistemleri ba\u015fta olmak \u00fczere b\u00fcy\u00fck \u00e7apta silah sat\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiriyor. Devlet b\u00fcnyesinde bulundurdu\u011fu dev \u015firketler ve milyar dolarl\u0131k oligarklarla s\u0131k s\u0131k g\u00fcndeme gel<a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/rusya-ve-turk-cumhuriyetleri-petrol-ve-dogalgaz-ile-ayakta-kaldi.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-20033\" title=\"rusya-ve-turk-cumhuriyetleri-petrol-ve-dogalgaz-ile-ayakta-kaldi\" src=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/rusya-ve-turk-cumhuriyetleri-petrol-ve-dogalgaz-ile-ayakta-kaldi-300x165.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"165\" srcset=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/rusya-ve-turk-cumhuriyetleri-petrol-ve-dogalgaz-ile-ayakta-kaldi-300x165.jpg 300w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/rusya-ve-turk-cumhuriyetleri-petrol-ve-dogalgaz-ile-ayakta-kaldi-500x276.jpg 500w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/rusya-ve-turk-cumhuriyetleri-petrol-ve-dogalgaz-ile-ayakta-kaldi-80x44.jpg 80w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/rusya-ve-turk-cumhuriyetleri-petrol-ve-dogalgaz-ile-ayakta-kaldi.jpg 505w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>meye devam ediyor.<\/p>\n<p>Rusya\u2019n\u0131n son y\u0131llardaki en b\u00fcy\u00fck ekonomik yat\u0131r\u0131mlar\u0131ndan birini olimpiyat oyunlar\u0131n\u0131n d\u00fczenlenece\u011fi So\u00e7i ve \u00e7evresine yapt\u0131. Son olarak Rusya Ukrayna\u2019ya 15 milyar dolar yard\u0131m ederek ve bu \u00fclkeye satt\u0131\u011f\u0131 do\u011falgaz\u0131n fiyat\u0131nda y\u00fczde 30\u2032a varan indirim yaparak g\u00fcndeme geldi. Rusya bu y\u0131l, K\u00fcba\u2019n\u0131n Sovyetler Birli\u011fi d\u00f6neminden kalma 32 milyar dolar borcunun 29 milyar dolar\u0131n\u0131 sildi ve geri kalan\u0131n\u0131 ise yeniden yap\u0131land\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>2013\u2032\u00fcn 10 ayl\u0131k d\u00f6nemde 146,8 milyar dolar ticaret fazlas\u0131 veren Rusya\u2019n\u0131n gayrisafi milli has\u0131las\u0131 y\u00fczde 1,4-1,5 civar\u0131nda b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Tar\u0131m \u00fcretimi y\u00fczde 6,8 b\u00fcy\u00fcyen \u00fclkede konut in\u015faat\u0131nda art\u0131\u015f y\u00fczde 12,1 oldu.<\/p>\n<h2>Kazakistan bu y\u0131l y\u00fczde 6 b\u00fcy\u00fcme kaydedecek<\/h2>\n<p>Yeralt\u0131 zenginlikleriyle beslenen Kazakistan ekonomisinin 2013 y\u0131l\u0131n\u0131 y\u00fczde 6 b\u00fcy\u00fcmeyle tamamlayaca\u011f\u0131 tahmin ediliyor. Kazakistan \u015fu anda gayrisafi yurti\u00e7i has\u0131lan\u0131n y\u00fczde 56,9\u2019unu hizmetten, y\u00fczde 37,9\u2019unu enerji ve sanayi \u00fcretiminden ve y\u00fczde 5,2\u2019sini de tar\u0131mdan elde ediyor. K\u00fcresel pazardaki yava\u015flamaya kar\u015f\u0131 savunma mekanizmalar\u0131 geli\u015ftiren Astana y\u00f6netimi, i\u00e7 talebi canl\u0131 tutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ortado\u011fu d\u0131\u015f\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck petrol ihracat\u00e7\u0131s\u0131 \u00fclkelerin ba\u015f\u0131nda gelen Kazakistan\u2019\u0131n Ekonomi Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanan y\u00fczde 6\u2019l\u0131k b\u00fcy\u00fcme tahmininin do\u011frulu\u011funu petrol fiyatlar\u0131n\u0131n seyri de etkileyecek.<\/p>\n<p>Kazakistan\u2019\u0131n 2013 ekonomisi hakk\u0131nda konu\u015fan Avrasya Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc Analisti Do\u00e7. Dr. Canat Mom\u0131nkulov, y\u0131l boyunca \u00fclkenin makroekonomik dengesinin istikrarl\u0131 seyretti\u011fini s\u00f6yledi. 2013 y\u0131l\u0131nda enflasyon ortalamas\u0131n\u0131n y\u00fczde 6,8 seviyesinde olaca\u011f\u0131 tahminini dile getiren Mom\u0131nkulov, Astana y\u00f6netiminin izledi\u011fi sosyal politikalar\u0131n, fiyatlar\u0131n artmas\u0131n\u0131 \u00f6nledi\u011fine i\u015faret etti.<\/p>\n<p>Mom\u0131nkulov, rekabet\u00e7i piyasa \u015fartlar\u0131n\u0131n olu\u015fmamas\u0131n\u0131n fiyatlar\u0131 dalgaland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul ederken, yak\u0131t ve g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131n kontrol\u00fc, gizli anla\u015fmalar\u0131n \u00f6nlenmesi gibi tedbirlerin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Petrol fiyatlar\u0131n\u0131n denetlendi\u011fini anlatan Mom\u0131nkulov, g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131n reg\u00fcle edilmesi i\u00e7in b\u00f6lgelerde g\u0131da dengeleme fonlar\u0131 kurularak ticari spek\u00fclasyonlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n<p>Kazakistan\u2019\u0131n bu y\u0131l\u0131 y\u00fczde 6 b\u00fcy\u00fcme ile tamamlamas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu vurgulayarak, Kazak ekonomisindeki b\u00fcy\u00fcmenin s\u00fcrmesinde i\u00e7 talebin \u00f6nemine dikkati \u00e7eken Mom\u0131nkulov, \u201cAvrasya Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc olarak yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z de\u011ferlendirmeler, Kazakistan ekonomisindeki i\u00e7 talebin her sene y\u00fczde 7,5 artaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde\u2026 Bu durum Kazakistan gayrisafi yurti\u00e7i has\u0131las\u0131n\u0131n y\u00fczde 56,9\u2019unu olu\u015fturan hizmet sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc \u00f6ne \u00e7\u0131karacak\u201d dedi. IMF tahminlerine g\u00f6re Kazak ekonomisinin 2014 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 5,25 b\u00fcy\u00fcyece\u011fini ifade eden analist Mom\u0131nkulov, Kazakistan\u2019\u0131n d\u0131\u015f ticaret hacmindeki azal\u0131\u015f\u0131n ticari partnerlerinin ekonomilerindeki istikrars\u0131zl\u0131\u011fa ba\u011flad\u0131. Astana y\u00f6netiminin, yakla\u015f\u0131k 55 milyar dolarl\u0131k ihracat\u0131, yerel ihracat\u00e7\u0131lara mali destek vererek art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Mom\u0131nkulov, \u00fclke ekonomisinin petrol fiyatlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, varil ba\u015f\u0131 petrol fiyat\u0131n\u0131n 80 dolar\u0131n alt\u0131na inmesi durumunda \u00fclkede ciddi sorunlar ya\u015fanabilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n<h2>\u00d6zbekistan \u201cRefah ve Kalk\u0131nma Y\u0131l\u0131\u201dnda y\u00fczde 8 b\u00fcy\u00fcd\u00fc<\/h2>\n<p>\u00d6zbekistan ekonomisi bu y\u0131l y\u00fczde 8 b\u00fcy\u00fcrken, \u00e7e\u015fitli kaynaklardan yap\u0131lan yat\u0131r\u0131m hacmi 14 milyar dolar oldu. Ekonomisi, pamuk, alt\u0131n, uranyum ve do\u011falgaza ba\u011fl\u0131 \u00d6zbekistan\u2019da bu y\u0131l \u201cRefah ve Kalk\u0131nma Y\u0131l\u0131\u201d olarak ilan edilmi\u015fti. H\u00fck\u00fcmet bu kapsamda kabul etti\u011fi programla, t\u00fcm kaynaklardan 6,9 trilyon somluk (3 milyar dolar) kaynak harcad\u0131. \u00d6zbekistan ekonomisine bu y\u0131l \u00e7e\u015fitli kaynaklardan 14 milyar dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m yap\u0131ld\u0131. Bu rakam gayrisafi milli has\u0131lan\u0131n 23\u2032\u00fcne kar\u015f\u0131l\u0131k geldi. Sanayi \u00fcretiminde y\u00fczde 8,4, tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcnde y\u00fczde 6, yat\u0131r\u0131m hacminde y\u00fczde 11, hizmet sekt\u00f6r\u00fcnde y\u00fczde 16 art\u0131\u015f\u0131n oldu\u011fu \u00d6zbekistan ekonomisinde, y\u0131ll\u0131k b\u00fcy\u00fcme rakam\u0131 y\u00fczde 8 oldu.<\/p>\n<p>Daha \u00f6nceki y\u0131llardaki gibi 2013\u2032te de kat\u0131 para-kredi politikas\u0131 nedeniyle y\u0131ll\u0131k enflasyon y\u00fczde 7-9 olarak ger\u00e7ekle\u015fti. \u00d6zbekistan\u2019da h\u00fck\u00fcmet, yat\u0131r\u0131m program\u0131 kapsam\u0131nda 370\u2032ten fazla projeyi hayata ge\u00e7irdi. Projelere 14 milyar dolarl\u0131k kaynak aktaran Ta\u015fkent h\u00fck\u00fcmeti, 970 bin ki\u015fiye istihdam sa\u011flad\u0131.<\/p>\n<p>D\u00fcnya genelindeki ekonomik krizin etkileri devam ederken, \u00d6zbekistan\u2019\u0131n son 5 y\u0131ldaki GSMH\u2019s\u0131 y\u00fczde 8 artt\u0131. Bu rakam\u0131n 2014\u2032te y\u00fczde 8,1 olmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Makro ekonomik g\u00f6stergelerin istikrarl\u0131 b\u00fcy\u00fcmeyi i\u015faret etti\u011fi \u00fclkede, devlet b\u00fct\u00e7esi s\u00fcrekli fazla verdi. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k y\u0131llar\u0131nda, \u00d6zbek halk\u0131n\u0131n geliri 8,2 kat artt\u0131. D\u0131\u015f borcu GSMH\u2019nin y\u00fczde 16\u2032s\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k gelenn \u00d6zbekistan\u2019da, ihracatla alt\u0131n ve d\u00f6viz rezervleri \u00f6nemli miktarda y\u00fckseldi.<\/p>\n<p>Sovyetler Birli\u011fi\u2019nden ayr\u0131larak 1991 y\u0131l\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131nda yakla\u015f\u0131k 21 milyonluk n\u00fcfusa sahip olan \u00d6zbekistan\u2019da \u015fimdi yakla\u015f\u0131k 30 milyon ki\u015fi ya\u015f\u0131yor. Ge\u00e7en 22 y\u0131lda \u00fclke ekonomisine 162 milyar dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m yap\u0131ld\u0131, bunun 56 milyar dolar\u0131n\u0131 yabanc\u0131 sermaye olu\u015fturdu. \u00dclke ekonomisinde sanayinin pay\u0131 1990\u2032da y\u00fczde 14,2 iken, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde y\u00fczde 24,3\u2032e ula\u015ft\u0131, y\u00fczde 34 olan tar\u0131m pay\u0131 ise y\u00fczde 17\u2032ye geriledi. \u00d6zbekistan\u2019da ekonomi, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan sonra 4,1 kat b\u00fcy\u00fcd\u00fc.<\/p>\n<h2>Do\u011falgaz\u0131n hayat verdi\u011fi ekonomi: T\u00fcrkmenistan<\/h2>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck do\u011falgaz rezevrlerine sahip T\u00fcrkmenistan\u2019da, 11 ayl\u0131k d\u00f6nemde gayrisafi yurti\u00e7i has\u0131la y\u00fczde 10,1 artt\u0131. IMF ge\u00e7en ekim ay\u0131nda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 World Economic Outlook raporuna g\u00f6re, T\u00fcrkmen ekonomisinin 2013 y\u0131l\u0131nda 12,2 oran\u0131nda b\u00fcy\u00fcmesi bekleniyor. T\u00fcrkmenistan Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 2013 y\u0131l\u0131n\u0131n 11 ayl\u0131k ekonomi verilerine g\u00f6re, gayrisafi yurti\u00e7i has\u0131la (GSYH) y\u00fczde 10,1 y\u00fckseldi.<\/p>\n<p>\u00dclkedeki yat\u0131r\u0131mlar\u0131n ge\u00e7en seneye g\u00f6re y\u00fczde 7,2 art\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fi (rakamsal kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 41 milyar dolar) T\u00fcrkmenistan\u2019da, d\u0131\u015f ticaret hacmi 28 milyar 400 milyon dolara ula\u015ft\u0131. Halihaz\u0131rda \u00fclke genelinde de\u011feri 35 milyar dolar\u0131 bulan yat\u0131r\u0131m projeleri devam ediyor.<\/p>\n<p>Sanayi \u00fcretiminin ge\u00e7en y\u0131lla k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda y\u00fczde 113,3 artt\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkmenistan\u2019da, in\u015faat projelerinde, ayn\u0131 d\u00f6neme, y\u00fczde 20.2 art\u0131\u015f kaydedildi. Enerji \u00fcretiminde \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar elde edilen T\u00fcrkmenistan\u2019da bu y\u0131l\u0131n 11 ay\u0131nda 18,8 milyar kilovatsaat elektrik \u00fcretildi, petrol \u00fcretiminde ise ge\u00e7en y\u0131la k\u0131yasla y\u00fczde 101,7 art\u0131\u015f sa\u011fland\u0131. Bakanlar Kurulu raporuna g\u00f6re, 11 ayl\u0131k verilere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, gelir \u00f6ng\u00f6r\u00fclenden fazla, harcamalar ise az ger\u00e7ekle\u015fti. Do\u011falgaz rezervi bak\u0131m\u0131ndan d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00fclkesi konumundaki T\u00fcrkmenistan ekonomisinin can damar\u0131n\u0131 do\u011falgaz ihracat\u0131ndan gelen kaynak olu\u015fturuyor.<\/p>\n<p>\u00c7in\u2019e y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 40 milyar metrek\u00fcp gaz ihra\u00e7 eden T\u00fcrkmenistan, bu miktar\u0131 yak\u0131n gelecekte 65 milyar metrek\u00fcpe \u00e7\u0131kartmay\u0131 hedefliyor. \u00dclke her y\u0131l Rusya ve \u0130ran\u2019a 10 milyar metrek\u00fcp do\u011falgaz ihra\u00e7 ediyor.<\/p>\n<p>Do\u011falgaz\u0131n\u0131 sadece ihra\u00e7 etmekle yetinmeyen T\u00fcrkmen y\u00f6netimi, \u00fclke \u00e7ap\u0131ndaki say\u0131lar\u0131 10\u2019a yakla\u015fan do\u011falgaz t\u00fcrbinli elektrik santrallerinde y\u0131lda 18 milyar kilovatsaat elektrik \u00fcretiyor. Amonyak ve g\u00fcbre \u00fcretiminde de dogalgaz kullanan h\u00fck\u00fcmet, \u015fu anda yakla\u015f\u0131k 2 milyar dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m yaparak g\u00fcbre fabrikalar\u0131 kuruyor. Tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcnde de \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar elde eden T\u00fcrkmenistan, bu sene 1 milyon tonun \u00fczerinde pamuk \u00fcretirken, bu\u011fday \u00fcretimi ise 1 milyon 600 bin tonu buldu. Son y\u0131llarda \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn \u00f6n\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yasal d\u00fczenlemeler yapan T\u00fcrkmen y\u00f6netimi, yerli \u015firketlere de \u00f6nemli projelerde i\u015f vermeye ba\u015flad\u0131. 2020 y\u0131l\u0131na kadar \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn \u00fclkenin gayrisafi yurti\u00e7i has\u0131las\u0131na olan katk\u0131s\u0131n\u0131n y\u00fczde 70\u2019e kadar \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 hedefleniyor.<\/p>\n<p>Bu y\u0131l T\u00fcrkmenistan\u2019da faaliyet g\u00f6steren T\u00fcrk \u015firketleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan adeta alt\u0131n y\u0131l oldu. D\u00fcnyada T\u00fcrk \u015firketlerinin en \u00e7ok i\u015f ald\u0131klar\u0131 \u00fclke olan T\u00fcrkmenistan\u2019da T\u00fcrk i\u015f adamlar\u0131 11 ayda 10,6 milyar dolarl\u0131k i\u015flere imza att\u0131. T\u00fcrk m\u00fcteahhitler, T\u00fcrkmenistan\u2019da havaalan\u0131, olimpiyat k\u00f6y\u00fc, k\u00f6pr\u00fcler, yol ge\u00e7itleri, elektrik santralleri, liman, konut ve sanayi tesisleri in\u015fa ediyor.<\/p>\n<p>T\u00fcrkmenistan\u2019\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanmas\u0131nda sonra yakla\u015f\u0131k 40 milyar dolarl\u0131k proje \u00fcstlenen T\u00fcrk firmalar\u0131, ge\u00e7en y\u0131l 4,9 milyar dolarl\u0131k i\u015f alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<h2>Petrol\u00fcn \u00fclkenin \u00e7ehresini de\u011fi\u015ftirdi\u011fi \u00fclke: Azerbaycan<\/h2>\n<p>Azerbaycan Ekonomi Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n verilerine g\u00f6re 2013 Ocak-Eyl\u00fcl d\u00f6neminde gayrisafi yurti\u00e7i has\u0131lan\u0131n b\u00fcy\u00fcme performans\u0131 y\u00fczde 5,4 oldu. Bu rakam 54,7 milyar dolara kar\u015f\u0131l\u0131k gelirken ayn\u0131 verilerde, ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen milli gelir y\u00fczde 6,2 y\u00fckselerek y\u0131ll\u0131k 3 bin 508 dolara ula\u015ft\u0131. Bu y\u0131l petrol ve do\u011falgaz sekt\u00f6r\u00fc, 2012 y\u0131l\u0131na benzer \u00e7izgide seyretti. Bu sekt\u00f6r gayrisafi yurti\u00e7i has\u0131lan\u0131n y\u00fczde 44,1\u2032ni olu\u015fturdu. 2013\u2032te, petrol d\u0131\u015f\u0131 sekt\u00f6rlerde y\u00fczde 10,4 art\u0131\u015f kaydedilirken, 2012\u2032ye nazaran in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcnde y\u00fczde 30, tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcnde y\u00fczde 4,9, ileti\u015fim sekt\u00f6r\u00fcnde y\u00fczde 7,1, ula\u015f\u0131mda 4,9, ticaret sekt\u00f6r\u00fcnde ise y\u00fczde 9,6 art\u0131\u015f kaydedildi.<\/p>\n<p>Ana sermayeye yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlarda da y\u00fczde 19 art\u0131\u015f ya\u015fan\u0131rken, bunun 71,5\u2032ini i\u00e7, y\u00fczde 28,5\u2032ini d\u0131\u015f yat\u0131r\u0131mlar olu\u015fturdu. Azerbaycan ocak-kas\u0131m aylar\u0131nda 148 \u00fclkeyle toplam 31 milyar 721 milyon 807 bin dolarl\u0131k d\u0131\u015f ticaret ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Bu rakam\u0131n 21 milyar 993 milyon 246 bin dolarl\u0131k k\u0131sm\u0131n\u0131 ihracat, 9 milyar 728 milyon 561 bin dolar\u0131n\u0131 ithalat olu\u015fturdu. S\u00f6z konusu d\u00f6nemde 12 milyar 264 milyon 684 bin dolarl\u0131k d\u0131\u015f ticaret fazlas\u0131 olu\u015ftu.<\/p>\n<p>Azerbaycan Devlet G\u00fcmr\u00fck Komitesi verilerine g\u00f6re ocak-kas\u0131m d\u00f6neminde d\u0131\u015f ticarette b\u00fcy\u00fck paya sahip \u00fclke, y\u00fczde 17,5 oran ve 5 milyar 556 milyon 320 bin dolarla \u0130talya oldu. Azerbaycan\u2019\u0131n en \u00e7ok ticaret yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fclkeler s\u0131ralamas\u0131nda Endonezya 2 milyar 775 milyon 315 bin dolarla ikinci, Rusya ise 2 milyar 396 milyon 68 bin dolarla \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc oldu. Rusya\u2019y\u0131 1 milyar 861 milyon 656 bin dolarla Almanya, 1 milyar 839 milyon 515 bin dolarla T\u00fcrkiye takip etti. T\u00fcrkiye\u2019nin Azerbaycan\u2019\u0131n toplam d\u0131\u015f ticaretindeki pay\u0131 y\u00fczde 5,8 oldu.<\/p>\n<h2>K\u0131rg\u0131zistan, 2013\u2032te ekonomik refah\u0131n temelini att\u0131<\/h2>\n<p>K\u0131rg\u0131zistan Cumhurba\u015fkan\u0131 Almazbek Atambayev\u2019in g\u00f6rev s\u00fcresinin ikinci y\u0131l\u0131, ekonomik refah\u0131n temelinin at\u0131lmas\u0131 i\u00e7in belirleyici bir y\u0131l oldu. Bu y\u0131l\u0131n\u0131n ocak- eyl\u00fcl d\u00f6neminde Kanadal\u0131lar\u2019\u0131n i\u015fletti\u011fi Kumtor alt\u0131n madeninden elde edilen gelirle hesaplanan gayrisafi milli has\u0131la 2012 y\u0131l\u0131na oranla y\u00fczde 9,2 artt\u0131. Ayn\u0131 d\u00f6nemde sanayi \u00fcretiminin y\u00fczde 23,5 oran\u0131nda y\u00fckseldi\u011fi K\u0131rg\u0131zistan\u2019da T\u00dcFE 1,6 artt\u0131.<\/p>\n<p>Enflasyonun y\u00fczde 8 oldu\u011fu a\u00e7\u0131klanan \u00fclkede, son \u00fc\u00e7 y\u0131lda \u00f6zellikle ba\u015fkentte in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcndeki canl\u0131l\u0131k g\u00f6ze \u00e7arpt\u0131. GSMH\u2019deki pay\u0131 y\u00fczde 5,4 olan in\u015faat sekt\u00f6r\u00fc y\u00fczde 21,2 b\u00fcy\u00fcd\u00fc. H\u00fck\u00fcmet, in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn pazar\u0131 3 milyar dolar\u0131 a\u015ft\u0131\u011f\u0131 bildirdi.<\/p>\n<p>Tar\u0131m \u00fclkesi say\u0131lan K\u0131rg\u0131zistan\u2019da bu y\u0131l tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinde y\u00fczde 3,7, bitki \u00fcretiminde y\u00fczde 5,9, hayvanc\u0131l\u0131kta y\u00fczde 1,6 b\u00fcy\u00fcme ger\u00e7ekle\u015fti. Hizmet sekt\u00f6r\u00fcnde ise, ticaret y\u00fczde 8,3, ula\u015f\u0131m 6,3, ileti\u015fim sekt\u00f6rlerin y\u00fczde 19,5 geni\u015flemesi sayesinde y\u00fczde 6,1 b\u00fcy\u00fcd\u00fc.<\/p>\n<p>Ocak-kas\u0131m d\u00f6neminde d\u0131\u015f ticaret hacmi, ge\u00e7en y\u0131l\u0131n ayn\u0131 d\u00f6nemine g\u00f6re, y\u00fczde 10 artarak 6 milyar 101 milyon 300 bine ula\u015ft\u0131. Bu y\u0131l\u0131n ilk 9 ay\u0131nda ihracat ge\u00e7en y\u0131l\u0131n ayn\u0131 d\u00f6nemine g\u00f6re alt\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 sayesinde y\u00fczde 7,7 artarak 1 milyar 297 milyon 200 bin dolar oldu. \u0130hracat verilerinde, alt\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 hesap d\u0131\u015f\u0131 tutulmas\u0131 durumunda ihracat rakamlar\u0131nda tekstil ve tekstil \u00fcr\u00fcnlerinde ihracat\u0131n d\u00fc\u015fmesiyle y\u00fczde 4 d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>\u0130thalat\u0131n y\u00fczde 10,6 artarak 4 milyar 804 milyon 100 bin dolara ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 K\u0131rg\u0131zistan\u2019da, bu art\u0131\u015f\u0131 \u00f6zellikle plastik, sanayi kimyasal madde, mineral \u00fcr\u00fcnler, ara\u00e7 ve gere\u00e7 ve otomobil ithalat\u0131 etkiledi.<\/p>\n<p>K\u0131rg\u0131zistan\u2019\u0131n ticaret a\u00e7\u0131\u011f\u0131 2013 y\u0131l\u0131n\u0131n ocak-a\u011fustos d\u00f6neminde ge\u00e7en y\u0131l\u0131n ayn\u0131 d\u00f6nemine g\u00f6re y\u00fczde 18 artt\u0131 ve 2 milyar 801 milyon 300 bin dolar olarak ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p>Bu y\u0131l en \u00e7ok Kazakistan\u2019a, \u0130sve\u00e7re\u2019ye, \u00d6zbekistan\u2019a, Rusya\u2019ya, Arap Emirliklerine ve T\u00fcrkiye\u2019ye \u00fcr\u00fcn ve mal ihra\u00e7 eden K\u0131rg\u0131zistan, en \u00e7ok Rusya, \u00c7in, Kazakistan, ABD, Japonya ve T\u00fcrkiye\u2019den ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131. Rusya ile t\u00fcm i\u015fbirli\u011finin artmas\u0131na b\u00fcy\u00fck \u00f6nem atfeden K\u0131rg\u0131zistan, K\u0131rg\u0131zistan\u2019da al\u0131m\u0131, sat\u0131m\u0131 ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 yapan K\u0131rg\u0131zGaz \u015firketine 5 y\u0131la kadar 640 milyon dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m \u015fart\u0131yla Rusya\u2019n\u0131n Gazprom \u015firketine sembolik rakama, 1 dolara satt\u0131.<\/p>\n<p>K\u0131rg\u0131zistan\u2019da, devletin en b\u00fcy\u00fck bankalar\u0131ndan biri olan Zalkar Bankas\u0131\u2019n\u0131n (ZB) hisselerinin y\u00fczde 90\u2032\u0131 Rus sermayeli Yat\u0131r\u0131m Ticaret \u0130\u015f Holding\u2019e sat\u0131ld\u0131. Banka hisselerinin ad\u0131 ge\u00e7en \u015firkete 193 milyon 252 bin 500 K\u0131rg\u0131z soma (4 milyon 21 bin 900 ABD dolar\u0131) kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 duyuruldu. \u00c7in \u015firketleri, K\u0131rg\u0131zistan\u2019\u0131n g\u00fcney-kuzey aras\u0131ndaki elektrik ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren \u201cDatka-G\u00fcney\u201d ve Datka-Kemin\u201d ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan nakil hatlar\u0131 ve trafo merkezleri in\u015faat\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Ayr\u0131ca, K\u0131rg\u0131zistan\u2019\u0131n kuzeyindeki Kara-Balta \u015fehrinde 250 milyon dolara mal olan rafinerinin in\u015fat\u0131 ge\u00e7timiz aylarda tamamlanarak 2014 y\u0131l\u0131nda b\u00fct\u00e7eye katk\u0131s\u0131 bekleniyor.<\/p>\n<p>Y\u0131lba\u015f\u0131nda 2013 y\u0131l\u0131 devlet b\u00fct\u00e7esi 355 milyon 789 bin 473 dolarl\u0131k bir a\u00e7\u0131kla y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinin ard\u0131ndan T\u00fcrkiye de K\u0131rg\u0131zistan\u2019a bu y\u0131l i\u00e7inde 100 milyon dolarl\u0131k d\u00fc\u015f\u00fck faizli kredi ve 6 milyon dolar hibede bulundu.<\/p>\n<p>Kaynak: <a href=\"http:\/\/enerjienstitusu.com\/2013\/12\/27\/57907\" target=\"_blank\">Enerji Enstit\u00fcs\u00fc<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.Rusya ilk on ayl\u0131k d\u00f6nemde 146,8 milyar dolar ticaret fazlas\u0131 verirken, eski Sovyetler Birli\u011fi co\u011frafyas\u0131nda ekonominin belkemi\u011fi petrol ve do\u011falgaz olmaya devam ediyor. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20033,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[46,53,44],"tags":[4319,92,226,63,67,1009,165,2777,1989,10997,59,79,885,11650,1040],"views":1015,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20032"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20032"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20032\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20034,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20032\/revisions\/20034"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20033"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20032"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20032"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20032"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}