{"id":197356,"date":"2025-05-09T14:22:10","date_gmt":"2025-05-09T11:22:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=197356"},"modified":"2025-05-09T14:22:10","modified_gmt":"2025-05-09T11:22:10","slug":"bilim-insanlari-uyariyor-mardin-ovasi-obruk-tehlikesiyle-karsi-karsiya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/bilim-insanlari-uyariyor-mardin-ovasi-obruk-tehlikesiyle-karsi-karsiya\/","title":{"rendered":"(Turkish) Bilim \u0130nsanlar\u0131 Uyar\u0131yor: “Mardin Ovas\u0131 Obruk Tehlikesiyle Kar\u015f\u0131 Kar\u015f\u0131ya”"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

<\/p>\n

Kurakl\u0131k ve bilin\u00e7siz sulama nedeniyle Mardin\u2019de hem su kaynaklar\u0131 h\u0131zla t\u00fckeniyor hem de topra\u011f\u0131n verim g\u00fcc\u00fc azal\u0131yor. Bilim insanlar\u0131, bu gidi\u015fat\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmezse Mardin Ovas\u0131\u2019n\u0131n obruk tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulundu. Dicle Elektrik, b\u00f6lgede baz\u0131 \u00e7ift\u00e7ilerin 800 metreyi a\u015fan derinliklere inerek y\u00fcksek elektrik t\u00fcketen motopomplarla su \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. \u015eirket, bu durumun sadece ka\u00e7ak elektrikle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayn\u0131 zamanda ciddi bir tar\u0131msal sulama sorunu haline geldi\u011fini ve elektrik \u015febekesi \u00fczerinde a\u011f\u0131r bir y\u00fck olu\u015fturdu\u011funu vurgulad\u0131.<\/strong><\/h2>\n

\"\"<\/p>\n

Kay\u0131ps\u0131z, kesintisiz ve kaliteli enerji da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 hedefiyle faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcren Dicle Elektrik\u2019in hizmet verdi\u011fi Mardin\u2019de, a\u015f\u0131r\u0131 su t\u00fcketimi ve bilin\u00e7siz tar\u0131msal sulama ciddi bir kriz noktas\u0131na ula\u015ft\u0131. T\u00fcrk M\u00fchendis ve Mimar Odalar\u0131 Birli\u011fi (TMMOB) Mardin \u0130l Koordinasyon Kurulu Su ve Ekoloji Komisyonu taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan 2025 Y\u0131l\u0131 Su Raporu\u2019na bilimsel katk\u0131 sunan Prof. Dr. Yusuf Do\u011fan<\/strong> ve Prof. Dr. Mehmet Ali \u00c7ullu<\/strong>, b\u00f6lgedeki su ve enerji krizinin derinle\u015fti\u011fine dikkat \u00e7ekti. Uzmanlara g\u00f6re mevcut gidi\u015fat durdurulmazsa hem tar\u0131m arazileri verimsizle\u015fecek hem de b\u00f6lge, ciddi ekolojik ve ekonomik risklerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalacak.<\/p>\n

Kuyu Derinlikleri 7 Kat Artt\u0131<\/strong><\/h3>\n

Mardin Artuklu \u00dcniversitesi K\u0131z\u0131ltepe Tar\u0131m Bilimleri ve Teknolojileri Fak\u00fcltesi Dekan\u0131 Prof. Dr. Yusuf Do\u011fan, s\u00f6z konusu raporda Artuklu il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 Yayl\u0131 Mahallesi\u2019nde 800 metreyi a\u015fan derinliklerde dahi su bulunamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden a\u00e7\u0131klamalara yer verdi. Prof. Dr. Do\u011fan, \u201cMevcut su kaynaklar\u0131m\u0131z her ge\u00e7en g\u00fcn azalmakta. Bunun temelinde ise kurakl\u0131k yatmaktad\u0131r. Ya\u011f\u0131\u015flar istedi\u011fimiz d\u00fczeyde olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in meteorolojik bir kurakl\u0131k s\u00f6z konusudur.\u201d diyerek Mardin\u2019de 7 bine yak\u0131n kuyu bulundu\u011funu, ova kesiminde suya ancak 450-700 metre derinlikte ula\u015f\u0131labildi\u011fini aktard\u0131. Do\u011fan, \u201c2010 y\u0131l\u0131nda Mardin\u2019e geldi\u011fimde kuyu derinlikleri 100-150 metreydi. \u015eimdi bu rakam 7 kat artt\u0131. Salma sulama y\u00f6ntemi hem topra\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 bozuyor hem de su t\u00fcketimini \u00fc\u00e7 kat art\u0131r\u0131yor. Obruklar ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale geliyor.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n

\u201cMardin Ovas\u0131’nda da Obruklar Ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz Olur\u201d<\/strong><\/h3>\n

\"\"<\/p>\n

Prof. Dr. Yusuf Do\u011fan<\/strong>, Mardin Ovas\u0131\u2019ndaki durumun Konya Ovas\u0131\u2019na benzerlik g\u00f6sterdi\u011fini belirterek, \u201cKonya Ovas\u0131\u2019nda obruk say\u0131s\u0131 3 binin \u00fczerinde. Bilin\u00e7siz sulama bu \u015fekilde devam ederse, ilerideki zamanlarda Mardin Ovas\u0131’nda da obruklar ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olur.\u201d dedi. Artan kuyu derinlikleri ve azalan su varl\u0131klar\u0131n\u0131n bir yandan toprakta tuzlanmaya, di\u011fer yandan ise y\u00fcksek enerji t\u00fcketimine neden oldu\u011funu dile getiren Do\u011fan, \u201cMevcut olan suyu ekonomik ve israf etmeden, bas\u0131n\u00e7l\u0131 sulama sistemleriyle kullanmal\u0131y\u0131z.\u201d<\/em> \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n

\u201cYeralt\u0131 Sular\u0131n\u0131 Do\u011fru Kullanm\u0131yoruz\u201d<\/strong><\/h3>\n

\"\"<\/p>\n

Harran \u00dcniversitesi Ziraat Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Mehmet Ali \u00c7ullu<\/strong> ise s\u00f6z konusu raporda yeralt\u0131 su seviyesinin her y\u0131l biraz daha derine indi\u011fini ve bu durumun hem \u00e7ift\u00e7iye hem de \u00fclke ekonomisine ek maliyet getirdi\u011fini vurgulad\u0131. \u00c7ullu, \u201cYeralt\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131n derinlere inmesiyle birlikte daha \u00e7ok elektrik enerjisiyle yukar\u0131ya ta\u015f\u0131nmas\u0131 gerekiyor. 2025 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk aylar\u0131nda ya\u011f\u0131\u015f yetersizdi, kurakl\u0131k vard\u0131, \u00e7ift\u00e7i daha fazla su kulland\u0131. Bu da daha fazla elektrik t\u00fcketimi demektir. Suyu do\u011fru kullanm\u0131yoruz.\u201d<\/em> dedi. \u00c7ullu ayr\u0131ca gece sulamas\u0131 ile dijital ve ak\u0131ll\u0131 sulama sistemlerinin y\u00fczde 30\u2019a kadar su tasarrufu sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek bu sistemlerin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ifade etti.<\/p>\n

Ka\u00e7ak Elektrik Maliyetleri 9 Kat Artt\u0131r\u0131yor<\/strong><\/h3>\n

Dicle Elektrik verilerine g\u00f6re, 100 d\u00f6n\u00fcml\u00fck bir m\u0131s\u0131r tarlas\u0131n\u0131 800 metreden su \u00e7ekerek sulamak isteyen bir \u00e7ift\u00e7i, sezonluk boyunca; yakla\u015f\u0131k 850 bin TL tutar\u0131nda elektrik t\u00fcketmek zorunda kal\u0131yor. Oysa bu derinlik 100 metre olsayd\u0131 \u00f6deyece\u011fi tutar sadece 400 bin TL kadar olacak, sulama kanal\u0131ndan cazibeli su alabilseydi ise elektrik i\u00e7in hi\u00e7 \u00f6deme yapmayacakt\u0131. Ayr\u0131ca ka\u00e7ak elektrik kullan\u0131m\u0131 durumunda, ayn\u0131 miktarda sulama i\u00e7in t\u00fcketilen enerji yakla\u015f\u0131k 9 kat artarak yakla\u015f\u0131k 7.5 milyon TL\u2019ye e\u015fde\u011fer bir elektrik maliyetine ula\u015fabiliyor. Konuyla ilgili a\u00e7\u0131klamalarda bulunan da\u011f\u0131t\u0131m \u015firketi, Mardin genelinde b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc ka\u00e7ak olan yakla\u015f\u0131k 7 bin sulama kuyusunun bulundu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131. \u015eirket, bu durumun yaln\u0131zca ka\u00e7ak elektrikle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayn\u0131 zamanda ciddi bir tar\u0131msal sulama sorununa ve elektrik \u015febekesi \u00fczerinde a\u011f\u0131r bir y\u00fcke yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n

S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00c7\u00f6z\u00fcm: Sulama Kanallar\u0131 ve E\u011fitim<\/strong><\/h3>\n

Tar\u0131msal sulamada s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi sa\u011flamak i\u00e7in hem Dicle Elektrik\u2019in hem de b\u00f6lgedeki \u00fcniversitelerin i\u015fbirli\u011fiyle yeralt\u0131 suyu ve enerji t\u00fcketimi analizleri yap\u0131lmaya devam ediyor. Yetkililer, sulama kanallar\u0131n\u0131n bir an \u00f6nce devreye al\u0131nmas\u0131n\u0131n, modern sulama y\u00f6ntemlerinin \u00e7ift\u00e7ilere \u00f6\u011fretilmesinin ve ka\u00e7ak elektrik kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesinin kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor. Aksi halde hem su kaynaklar\u0131 hem de \u00e7ift\u00e7ilerin ekonomik g\u00fcc\u00fc h\u0131zla t\u00fckenecek.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. Kurakl\u0131k ve bilin\u00e7siz sulama nedeniyle Mardin\u2019de hem su kaynaklar\u0131 h\u0131zla t\u00fckeniyor hem de topra\u011f\u0131n verim g\u00fcc\u00fc azal\u0131yor. Bilim insanlar\u0131, bu gidi\u015fat\u0131n \u00f6n\u00fcne […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":197360,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[51,53],"tags":[116748,116749,12240,7105,13289],"views":18,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197356"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=197356"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197356\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/197360"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=197356"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=197356"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=197356"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}