{"id":186151,"date":"2024-03-24T19:54:11","date_gmt":"2024-03-24T16:54:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=186151"},"modified":"2024-03-24T20:24:00","modified_gmt":"2024-03-24T17:24:00","slug":"cigdem-yorgancioglu-un-water-bm-dunya-su-gunu-taahhudu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/cigdem-yorgancioglu-un-water-bm-dunya-su-gunu-taahhudu\/","title":{"rendered":"(Turkish) ’\u00c7i\u011fdem Yorganc\u0131o\u011flu’ UN-Water – BM D\u00fcnya Su G\u00fcn\u00fc Taahh\u00fcd\u00fc"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

<\/p>\n

\u00c7\u0130\u00c7EKLER\u0130 NEDEN SABAHLARI SULARIZ YA DA AK\u015eAM SER\u0130NL\u0130\u011e\u0130NDE, H\u0130\u00c7 D\u00dc\u015e\u00dcND\u00dcK M\u00dc?<\/h2>\n

Bu soruyu ekseriya \u00e7ocuklarla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik at\u00f6lyeleri esnas\u0131nda buharla\u015fma ve su stresi azaltma konusundaki e\u011fitsel at\u00f6lyeleri yapt\u0131\u011f\u0131mda sorulardan biri olarak sorar\u0131m… Bug\u00fcn konumuz su. Tavsiyeler eskeriya finallerde olur. Ben ise daha yaz\u0131n\u0131n sonuna gelmeden size ge\u00e7ti\u011fimiz aylarda Sabanc\u0131 Center’da \u00f6d\u00fcl gecesi ve galas\u0131na bizzat kat\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fum Sabanc\u0131 Vakf\u0131’n\u0131n \u201cK\u0131sa Film Uzun Etki\u201d <\/strong>– Su krizi slogan\u0131yla 8. K\u0131sa Film Yar\u0131\u015fmas\u0131 \u00f6d\u00fcl alan filmlerini<\/strong> muhakkak izlemenizi \u00f6neriyorum. Bir ka\u00e7 dakikada eminim ki yazd\u0131klar\u0131mdan daha da fazla etki yaratacakt\u0131r.<\/p>\n

\"\"

\u00c7i\u011fdem Yorgancioglu PADI Advanced Scuba Diver- Karayipler Bahama Nassau A\u00e7\u0131k aletsiz-t\u00fcps\u00fcz kontroll\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00f6pek bal\u0131\u011f\u0131 serbest dal\u0131\u015f\u0131 – (\u00e7ekimler ve dal\u0131\u015f s\u0131ras\u0131nda tabiata ve hi\u00e7 bir canl\u0131ya zarar verilmemi\u015ftir.<\/p><\/div>\n

Denizde Seyir G\u00fcvenli\u011fine Kar\u015f\u0131 Yasad\u0131\u015f\u0131 Eylemlerin \u00d6nlenmesine y\u00f6nelik bir \u00e7al\u0131\u015fma ya da konu \u00f6zelindeki reg\u00fclasyonlar konusunda bir e\u011fitim vererek fark\u0131ndal\u0131k yaratmak acaba karbon ayak izi ve su ayak izimizi k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcr m\u00fc diye bir soru ile ilerleyelim \u015fimdi ve ba\u011flamsall\u0131\u011fa dikkat \u00e7ekelim. S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131, K\u0131z\u0131ldeniz\u2019deki g\u00fcvenlik tehditleri nedeniyle uluslararas\u0131 gemi trafi\u011finin seyrini de\u011fi\u015ftirmesinden etkilenince neler de\u011fi\u015fir acaba d\u00fcnyada? Uluslararas\u0131 Ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k ve Lojistik Hizmetleri firmalar\u0131 nas\u0131l kararlar al\u0131rlar rotalar\u0131n\u0131 ne y\u00f6ne \u00e7evirirler? Latin Amerika ve Karayipler b\u00f6lgesinde etkili olan El Nino’nun etkisi ile meydana gelen kurakl\u0131k nedeniyle, Panama Kanal\u0131ndaki g\u00fcnl\u00fck gemi ge\u00e7i\u015f say\u0131lar\u0131n\u0131n azalt\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n arkas\u0131nda Panama kanal\u0131na y\u00f6nelen artan talebin Husiler y\u00fcz\u00fcnden S\u00fcvey\u015f kanal\u0131ndan ka\u00e7anlar oldu\u011funu anlay\u0131nca kelebek etkisi ve dolayl\u0131 etki nedir daha iyi anl\u0131yoruz. Yoksa k\u0131rm\u0131z\u0131 etin su stresi ile ve kurakl\u0131kla ne ilgisi olabilir ki.<\/p>\n

BM K\u00fcresel \u0130lkeler S\u00f6zle\u015fmesini baz alarak CHi Ci Talks Cigdem Yorgancio\u011flu Taahh\u00fcd\u00fc – CEO Mandate<\/strong><\/h3>\n

\u201cKalk\u0131nma Ve Gelecek \u0130\u00e7in Su Konusundaki Paradokslar, D\u00fcnyan\u0131n Su Potansiyeli, Yeralt\u0131 Suyu ve G\u00f6r\u00fcnmez Kaynaklar, Obruklar, Su Kaynaklar\u0131 Etraf\u0131nda Hayatlar, Sava\u015flarda Susuzluklar ve Hastal\u0131klar, Afetler A\u00e7\u0131s\u0131ndan Su, Etkin Su Kaynak Kullan\u0131m\u0131, Enerji Kaynaklar\u0131 Kentle\u015fme Boyutu A\u00e7\u0131s\u0131ndan Su, Susuzlukla M\u00fccadele, Suyun Verimli Kullan\u0131lmas\u0131, Su Ve Risk Y\u00f6netimi, Su Kay\u0131plar\u0131, Su Ar\u0131tma, Tar\u0131msal Sulamalarda Su Kay\u0131plar\u0131n\u0131n \u00d6n\u00fcne Ge\u00e7ilmesi, Bas\u0131n\u00e7l\u0131 Sulama Sistemlerinin Yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve Bu Bas\u0131nc\u0131n Temininin de S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Olmas\u0131 Su Tasarrufu ile Verimli Kullanman\u0131n Ay\u0131rd\u0131na Y\u00f6nelik Fark\u0131ndal\u0131klar\u0131n \u00d6n\u00fcn\u00fc A\u00e7ma, Su K\u00fclt\u00fcr\u00fc, Su Ve \u015eiir, Denizler ve Kirlilik, Denizlerde ve Okyanuslarda Kirlili\u011fin \u00d6nlenmesine Y\u00f6nelik Fark\u0131ndal\u0131k\u201d konusunda T\u00fcrkiye’de ve d\u00fcnyada Bar\u0131\u015f konulu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m da dahil olmak \u00fczere pek \u00e7ok e\u011fitim ve seminerler veren verimlilik s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik, adil kullan\u0131m, yeniden kullan\u0131m, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ekonomisi savunucusu \u00a0biri olarak D\u00fcnya Su G\u00fcn\u00fc\u2019nde bu konudaki ki\u015fisel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fim ve buna dair taahh\u00fcd\u00fcm\u00fc yeniden vererek s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorum bu yaz\u0131m\u0131. Her birini tek tek ba\u015f harflerini b\u00fcy\u00fck yazarak yazarak hat\u0131rlatma \u00e7abas\u0131n\u0131n sorumlu ve bilin\u00e7li fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 ile. Bu meyanda Siz de the CEO Water Mandate’i ile su yetki taahh\u00fcd\u00fcn\u00fcz\u00fc imzalayarak su alan\u0131nda faaliyet g\u00f6steren k\u00fcresel \u015firketler a\u011f\u0131na kat\u0131lmak isterseniz CEO Water Mandate – Su\u00a0 Bildirisi \/ Taahh\u00fcd\u00fcn\u00fc ya da bir di\u011fer deyi\u015fle yetkisini onaylayabilirsiniz. Birle\u015fmi\u015f Milletler’in sayfalar\u0131nda kolayl\u0131kla bulabilirsiniz. Orada kazan\u0131mlara dair \u015fu gibi konular \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f ve \u015fu \u015fekilde belirtilmi\u015f “\u0130\u015f risklerini tan\u0131mlay\u0131n ve y\u00f6netin, Markay\u0131 ve itibar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirin, Su kullan\u0131m\u0131 verimlili\u011fi sayesinde maliyetleri azalt\u0131n Daha geni\u015f ESG stratejinizi geli\u015ftirin \u015firketinizin Daha H\u0131zl\u0131 \u0130leri \u2013 Water Resilience initiative- Suya Dayan\u0131kl\u0131l\u0131k giri\u015fimine olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulay\u0131n”<\/em><\/p>\n

Ekosisteme ve tabiata duyarl\u0131 \u00fcretimi benimseyen bir anlay\u0131\u015fla K\u0131tl\u0131k Su stresi, verimsiz \u00fcretim, oburluk, a\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fck, S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir sanayi politikalar\u0131, Ekonomik ve end\u00fcstriyel b\u00fcy\u00fcmeyi h\u0131zland\u0131ran, geciktiren ve yava\u015flatan s\u00fcre\u00e7, \u00fcretim yap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitlendirme kapasitesi, Ekonomik istikrars\u0131zl\u0131k, sava\u015flar ve g\u00f6\u00e7ler gibi k\u00fcresel meselelere dair \u015fimdi ve gelece\u011fe dair uzun vadeli hedefler, yapay zeka gibi oyun de\u011fi\u015ftirici geli\u015fmelerin t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n faydas\u0131na olmas\u0131 i\u00e7in i\u015fbirli\u011finin nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fi gibi konular\u0131n da ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u201cEski K\u00f6ye Yeni, D\u00fcnya D\u00fczeni\u201dni<\/strong> tema alan ve kendisini tabiat\u0131n merkezinde g\u00f6ren insan i\u00e7in hicivli bir \u015fiirsel ele\u015ftiri getiren son kitab\u0131mda da bu konulara yer vermi\u015f ve bu konuda d\u00fczenledi\u011fim e\u011fitim ve at\u00f6lyeleri s\u00fcrd\u00fcrmekte idim. Yine devam edecek. Bu bana ait bir taahh\u00fctt\u00fcr. Bildirimdir. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fum ve proje, akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar sahne performanslar\u0131 ve etkinlikler, e\u011fitsel at\u00f6lyeler ve mod\u00fcller halinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m Bar\u0131\u015f ve E\u011fitim projeleri kapsam\u0131nda su \u00f6zelinde ba\u015fka bir \u00e7al\u0131\u015fmam daha var. Hakemli \u00dcniversite dergilerinde yer alan ara\u015ft\u0131rmaya dayal\u0131 makale \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131mdan da bahsedece\u011fim. Zira ba\u011flamsall\u0131k bak\u0131m\u0131ndan Su stresi konusunda di\u011fer konulara k\u0131yasla daha az i\u015flenmi\u015f bir konu olmas\u0131 nedeniyle yukar\u0131daki su taahh\u00fcd\u00fcn yan\u0131s\u0131ra yeni ya da az s\u00f6ylenilen \u015feyleri de s\u00f6ylemek gerek.<\/p>\n

2015 y\u0131l\u0131nda t\u00fcm Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00dcye Devletleri taraf\u0131ndan kabul edilen 2030 S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma G\u00fcndemi<\/strong>, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ve gelecekte insanlar ve gezegen i\u00e7in bar\u0131\u015f ve refah i\u00e7in ortak bir plan sa\u011flamakta ve bunun merkezinde, k\u00fcresel bir ortakl\u0131k i\u00e7inde geli\u015fmi\u015f ve geli\u015fmekte olan t\u00fcm \u00fclkelerin acil eylem \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 olan 17 S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Hedefi (SDG)<\/strong> bulunmakta. Yoksullu\u011fu ve di\u011fer yoksunluklar\u0131 sona erdirmenin, sa\u011fl\u0131k ve e\u011fitimi iyile\u015ftiren, e\u015fitsizli\u011fi azaltan ve ekonomik b\u00fcy\u00fcmeyi te\u015fvik eden stratejilerle kol kola y\u00fcr\u00fcmek gerekti\u011finin fark\u0131ndalar; S\u00f6z Konusu \u00e7abalar\u0131n i\u00e7inde iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadele etmenin yan\u0131s\u0131ra okyanuslar\u0131m\u0131z\u0131 ve ormanlar\u0131m\u0131z\u0131 korumaya \u00e7al\u0131\u015fmak gibi alanlar da yer almakta. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Hedefi 6<\/strong> \u015f\u00f6yle der; milyarlarca insan hala g\u00fcvenli bir bi\u00e7imde y\u00f6netilen su ve sanitasyon olmaks\u0131z\u0131n ya\u015famakta. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Hedefi (SDG) 6, 2030 y\u0131l\u0131na kadar herkes i\u00e7in su ve sanitasyon hizmetlerinin kullan\u0131labilirli\u011fini ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir y\u00f6netimini sa\u011flamakt\u0131r. SDG 6’ya ula\u015fmak, a\u015f\u0131r\u0131 yoksullu\u011fu sona erdirmeyi ve gezegeni korumay\u0131 ama\u00e7layan 2030 S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma G\u00fcndemi ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n

1993 senesinde Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulu’nun ald\u0131\u011f\u0131 karar ile her y\u0131l\u0131n 22 Mart g\u00fcn\u00fc, “D\u00fcnya Su G\u00fcn\u00fc” olarak farkl\u0131 konu ba\u015fl\u0131klar\u0131 alt\u0131nda kutlan\u0131rken UN-Water taraf\u0131ndan organize edilen bu kutlamalar her y\u0131l farkl\u0131 bir tema ile ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. 2024 y\u0131l\u0131n\u0131n D\u00fcnya Su G\u00fcn\u00fc temas\u0131 ‘Bar\u0131\u015f ve Refah i\u00e7in Sudan Yararlanma.<\/strong><\/h3>\n

D\u00fcnya Su G\u00fcn\u00fc, World Water Day 22 Mart\u2019ta (#WaterDay) d\u00fczenlenen ve i\u00e7me ve tatl\u0131 suyun \u00f6nemine vurgu yapan senelik bir Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) – (annual United Nations | UN) g\u00f6zlem g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. D\u00fcnya Su G\u00fcn\u00fc tatl\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u015fekilde y\u00f6netimini savunmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem arz eder, kullan\u0131l\u0131r. Her y\u0131l\u0131n temas\u0131, Sustainable Development Goal 6 \u2013 S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Hedefi 6<\/strong>\u2019n\u0131n hedefleriyle uyumlu olan temiz su, sanitasyon ve hijyen (WASH) ile ilgili konular\u0131 oda\u011f\u0131na al\u0131p, mercek alt\u0131nda tutmaktad\u0131r. The UN World Water Development Report (WWDR) \u2013 BM D\u00fcnya Su Geli\u015ftirme Raporu (WWDR)<\/strong> her y\u0131l D\u00fcnya Su G\u00fcn\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde yay\u0131nlanmaktad\u0131r. Birle\u015fmi\u015f Milletler ve \u00fcye \u00fclkeler konuya \u00f6zel k\u00fcresel su kaynaklar\u0131 ile ilgili somut \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6d\u00fcllendirmek ve Birle\u015fmi\u015f Milletler tavsiyelerini uygulamaya \u00a0y\u00f6nelik bir seri aktivite d\u00fczenlemektedir. 2003 te kurulup halen faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcren ve 2023 te ABD LM.org ile birlikte bizzat katk\u0131 sundu\u011fum UN Water Birle\u015fmi\u015f Milletlerin su alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar ve bunun orkestrasyonunu yapan farkl\u0131 bir kurulu\u015fu olup D\u00fcnya Su G\u00fcn\u00fc\u2019nde yap\u0131lan uluslararas\u0131 koordineli etkinlikleri desteklemektedir. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz 2024 y\u0131l\u0131n\u0131n D\u00fcnya Su G\u00fcn\u00fc temas\u0131 Water for Prosperity and Peace<\/strong> Yani k\u0131saca “Refah ve Bar\u0131\u015f i\u00e7in Su”<\/strong> Bar\u0131\u015f i\u00e7in Sudan yararlanma. UN-Water’\u0131n su sorunlar\u0131na ili\u015fkin y\u0131ll\u0131k raporunun 2024 bask\u0131s\u0131, g\u00fcvenli ve e\u015fitlik\u00e7i bir su gelece\u011fi geli\u015ftirme ve s\u00fcrd\u00fcrmenin herkes i\u00e7in refah ve bar\u0131\u015f\u0131 nas\u0131l destekledi\u011fini ve yoksullu\u011fun ve dahi e\u015fitsizli\u011fin, toplumsal gerilim ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n su g\u00fcvensizli\u011fini nas\u0131l art\u0131rabilece\u011fini anlatmakta.. Mezkur Rapor, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir su y\u00f6netimi, refah ve bar\u0131\u015f aras\u0131ndaki karma\u015f\u0131k ve birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 ili\u015fkilere dikkat \u00e7ekerek, bir boyuttaki ilerlemenin di\u011fer boyutlarda ne derece \u00a0olumlu yans\u0131malara neden olabilece\u011finin de alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor.<\/p>\n

Gelelim su konusunda bahsedece\u011fim K\u0131br\u0131s Akademik ve Bilimsel Ara\u015ft\u0131rmalar Dergisi (KABAD) hakemli dergide (2023) yay\u0131nlanan taraf\u0131ma ait ( \u00c7i\u011fdem Yorganc\u0131o\u011flu ) makaleden D\u00fcnya Su G\u00fcn\u00fc\u00a0 \u00f6zelindeki at\u0131f ve al\u0131nt\u0131lara;<\/p>\n

\u0130KL\u0130M VE SA\u011eLIK DOSTU \u00a0MAKUL VE B\u0130L\u0130N\u00c7L\u0130 B\u0130R KIRMIZI ET, T\u00dcKET\u0130M\u0130 M\u00dcMK\u00dcN M\u00dc?<\/strong><\/h3>\n

Geri D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc Olmayan Zincirleme Reaksiyonlar\u0131 Durdurman\u0131n Yollar\u0131ndan Birisi de Tepkime Zincirinin Mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Ba\u011flamsall\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00c7\u00f6zmektir. Avrupa’daki sa\u011fl\u0131k sistemleri, 2019 sonunda patlak veren COVID \u00f6ncesinde, yetersiz finanse edilen birincil ve sosyalbak\u0131mdan i\u015fg\u00fcc\u00fc k\u0131tl\u0131\u011f\u0131na ve bak\u0131ma eri\u015fimdeki e\u015fitsizliklere kadar \u00f6nemli sorunlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131rken, ya\u015flanan n\u00fcfuslar ve bula\u015f\u0131c\u0131 olmayan hastal\u0131klardaki art\u0131\u015f gibi artan zorluklar\u0131 ele al\u0131yordu. S\u00fcregelen ve uzad\u0131k\u00e7a uzayan bir pandemi ve tedarik zincirinde ilk bozulmalar, salg\u0131na haz\u0131rl\u0131ks\u0131z yakalanan i\u015fletmeler, kapanan fabrikalar, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda \u00fcretimin aksamas\u0131, daha salg\u0131n\u0131n yaras\u0131 sar\u0131lmadan patlak veren Rus Ukrayna sava\u015f\u0131, k\u00fcresel toparlanmay\u0131 geciktiriyor, Uluslararas\u0131 Para Fonu (IMF) ve D\u00fcnya Bankas\u0131 gibi kurulu\u015flar k\u00fcresel ekonomik b\u00fcy\u00fcme tahminlerini a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc revize ediyorlar, sava\u015f\u0131n b\u00fcy\u00fcmeyi azaltaca\u011f\u0131 ve enflasyonu yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc tetiklemeye sebep verebilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulunuyorlard\u0131.. Sava\u015f\u0131n mermileri, may\u0131nlar\u0131 ve bombalar\u0131 binalarla birlikte tabiat\u0131 da tahrip edip ge\u00e7iyordu. Artan enerji fiyatlar\u0131 tedarik zincirlerinde bozulmalar\u0131n daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fip bir darbo\u011faza d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, Avrupa’da derinle\u015fen enerji krizi, artan hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve ya\u015famda kalma maliyetinin art\u0131\u015f\u0131ndaki kriz ve a\u015f\u0131r\u0131 iklim olaylar\u0131 ve dahil olmak \u00fczere takip eden kal\u0131c\u0131 kriz, sa\u011fl\u0131k sistemlerini ve \u00f6zellikle sa\u011fl\u0131k ve bak\u0131m i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u0131n\u0131rlar\u0131na kadar zorlayarak durumun vahametini daha da sanc\u0131l\u0131 bir hale getirdi. Pek \u00e7ok i\u015f\u00e7i hayat\u0131n\u0131 kaybederken, di\u011ferleri yorgunluk, bitkinlik ve t\u00fckenmi\u015flik ya\u015fad\u0131. D\u00fcn yani 13 Mart 2023 tarihinde \u201cD\u00fcnya ABD’deki banka krizini konu\u015fuyor\u201d ba\u015fl\u0131klar\u0131 ana ak\u0131m medya da boy boy yer alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

T\u00fcm geli\u015fmeler ge\u00e7ti\u011fimiz haftadan itibaren bir kez daha finansal piyasalarda sallant\u0131 etkileri yaratmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 bile.. ABD’de son bir haftada 2 bankan\u0131n iflas\u0131 daha so\u011fumadan yeni haftada bir banka daha iflas etmi\u015fti. Silvergate Bank, Silicon Valley Bank\u2019tan sonra New York merkezli Signature Bank da batt\u0131. S\u0131radaki pek \u00e7ok banka da diken \u00fcst\u00fcnde. K\u00f6t\u00fc ve a\u015f\u0131r\u0131 bilin\u00e7siz beslenen, gerekenden fazla \u00fcretip, a\u015f\u0131r\u0131 k\u0131rm\u0131z\u0131 et t\u00fcketen daha sa\u011fl\u0131ks\u0131z daha haz\u0131rl\u0131ks\u0131z bir toplum acaba t\u00fcm bu bahsi ge\u00e7en krizlerden daha m\u0131 \u00e7ok etkileniyor? Sa\u011fl\u0131k sistemlerinde iyile\u015fme halinin esasen en temelde bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ayn\u0131 zamanda adil, etik, b\u00fct\u00fcnle\u015fik ve proaktif bir yakla\u015f\u0131mla hem \u00e7evreci hem de kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131karan programlara ihtiyac\u0131n\u0131 dikkate al\u0131rsak, \u00fclkelerin g\u0131da politikalar\u0131 \u00f6zelinde a\u015f\u0131r\u0131 et t\u00fcketimindeki art\u0131\u015f\u0131n durdurulmas\u0131n\u0131n ve t\u00fcketimin azalmas\u0131n\u0131n hem sa\u011fl\u0131\u011fa hem de \u00e7evreye s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik anlam\u0131nda katk\u0131s\u0131 vard\u0131r. Bu makale bu konuda yap\u0131lan baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalara \u0131\u015f\u0131k tutmay\u0131 hedeflemektedir.<\/p>\n

KARD\u0130YOVASK\u00dcLER VE ONKOLOJ\u0130K HASTALIK TEHD\u0130TLER\u0130, SU STRES\u0130 VE SERA GAZLARI<\/strong><\/h3>\n

A\u015f\u0131r\u0131 dozda hayvansal et t\u00fcketimimizi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltman\u0131n gereklili\u011fine i\u015faret eden ara\u015ft\u0131rma bulgular\u0131 1 kalorilik hayvansal protein \u00fcretmek, 1 kalorilik bitki proteini \u00fcretmek i\u00e7in gereken fosil yak\u0131t miktar\u0131n\u0131n 10 kat fazla oldu\u011funu s\u00f6ylemektedir.<\/p>\n

K\u0131rm\u0131z\u0131 ve i\u015flenmi\u015f etin a\u015f\u0131r\u0131 t\u00fcketiminin kalp-damar hastal\u0131\u011f\u0131 ve kanser dahil, pek \u00e7ok hastal\u0131\u011f\u0131n sebebi ya da geli\u015fimini \u00e7o\u011falt\u0131c\u0131 etkide bulundu\u011funa y\u00f6nelik pek \u00e7ok kan\u0131tlanm\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015fma ve ara\u015ft\u0131rma mevcut olup bu derece bir t\u00fcketim neticesi \u00f6l\u00fcm risklerini artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Ayr\u0131ca et hayli de\u011ferli lezzetli bir besin kayna\u011f\u0131 olmakla birlikte, bu protein kayna\u011f\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7apta a\u015f\u0131r\u0131 t\u00fcketiminin de canl\u0131lar i\u00e7in olumsuz bir \u00e7evresel etkiye sahip oldu\u011fu bir ger\u00e7ektir. Hayvanc\u0131l\u0131k \u00fcretimi sadece sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131 \u00fczerinde de\u011fil, ayn\u0131 zamanda su ayak izi, su kirlili\u011fi<\/strong> ve su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131<\/strong> \u00fczerinde de olumsuz bir etki yaratmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca hayvanlar\u0131n \u00a0sindiriminin atmosfere metan gaz\u0131 (CH4) sal\u0131n\u0131m\u0131na neden olmas\u0131n\u0131n, yar\u0131m kilo inek eti \u00fcretmek i\u00e7in yakla\u015f\u0131k binlerce litre su t\u00fcketmek \u00f6tesinde bir etkiden bahsedebiliriz. Sera gaz\u0131 kaynakl\u0131 olumsuz iklim de\u011fi\u015fikliklerinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 kurakl\u0131k sebebiyle k\u00fcresel su t\u00fcketiminde \u00a0bozulma, su stresi yaratmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, k\u0131rm\u0131z\u0131 et \u00fcretimi i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131 gereken su konusu ise ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir \u201ctavuk yumurta paradoksuna\u201d d\u00f6nmektedir. \u0130nsan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131yla ilgili olarak, 2015 senesinde International Agency for Research on Cancer – Uluslararas\u0131 Kanser Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Ajans\u0131 (IARC), verileri dahil olmak \u00fczere ara\u015ft\u0131rmalar k\u0131rm\u0131z\u0131 etin yan\u0131 s\u0131ra salam sucuk sosis gibi i\u015flenmi\u015f et t\u00fcketiminin insanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan kanserojen oldu\u011funu belirtmi\u015flerdir. (PCDD \/ Fs, PCB’ler, PBDE’ler, PCN’ler vb. Gibi etlerde s\u0131kl\u0131kla bulunan \u00e7o\u011fu \u00e7evresel kirletici madde, y\u00fcksek oranda ya\u011fda \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcr. Bundan dolay\u0131, k\u0131rm\u0131z\u0131 etlerden ve et \u00fcr\u00fcnlerinden ya\u011flar\u0131 almaktan ka\u00e7\u0131nmak, \u015f\u00fcphesiz, sadece ya\u011f t\u00fcketiminden kaynaklanan kardiyovask\u00fcler-kalp damar hastal\u0131klar\u0131n\u0131n de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ba\u015fta kolorektal kanser olmak \u00fczere baz\u0131 kanser t\u00fcrlerinin \u00f6nlenmesine de yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. Baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar da k\u0131rm\u0131z\u0131 et yiyenlerde pankreas ve prostat kanseri riskinin daha y\u00fcksek oldu\u011funu bulmakta. Ayr\u0131ca daha fazla i\u015flenmi\u015f et yiyenlerin mide kanseri riski de daha y\u00fcksek tespit edilmi\u015f.<\/p>\n

MERA \u0130\u00c7\u0130N ORMANSIZLA\u015eMA, TARIMDA SU KULLANIMI VE KARBON AYAK \u0130Z\u0130<\/strong><\/h3>\n

K\u0131rm\u0131z\u0131 et tar\u0131m\u0131n\u0131n ciddi \u00e7evresel etkileri \u00f6zelindeki farkl\u0131 ara\u015ft\u0131rma ve \u00e7al\u0131\u015fmalar, k\u0131rm\u0131z\u0131 et tar\u0131m\u0131n\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine katk\u0131da bulunan ciddi \u00e7evresel etkilerini ele almaktad\u0131r. Metan emisyonlar\u0131, azotun g\u00fcbre ve g\u00fcbredeki k\u00fcresel \u0131s\u0131nma etkisi, mera i\u00e7in ormans\u0131zla\u015fma ve tar\u0131mda kullan\u0131lan b\u00fcy\u00fck su gereksinimleri bunlar\u0131n sadece birka\u00e7 tanesi. K\u00fcresel \u00a0\u0131s\u0131nman\u0131n \u00a0ba\u015fl\u0131ca sebebi olan karbondioksit (CO2) gaz\u0131n\u0131 emmesi bak\u0131m\u0131ndan ormanlar\u0131n k\u0131ymetini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek a\u011fa\u00e7lar\u0131 kesmenin ve k\u0131rm\u0131z\u0131 et \u00fcretiminin \u00f6nc\u00fclerinden olan hayvanlar i\u00e7in mera yaratmak i\u00e7in ormans\u0131zla\u015fmay\u0131 artt\u0131rman\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine ne denli b\u00fcy\u00fck \u00e7apta olumsuz etki yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliriz. Her ne kadar ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda D\u00fcnya liderleri 2021 Glasgow COP 26 zirvesinde, ormans\u0131zla\u015fmaya 2030’a dek son verme taahh\u00fcd\u00fcnde bulunmu\u015f olsalar da yine de neticeleri itibariyle k\u00fcresel \u00e7apta bu noktada pek ilerleme kaydedilmi\u015f oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. Odun k\u00f6m\u00fcr\u00fc, yakmaya y\u00f6nelik a\u011fa\u00e7 kesimleri, kentlere yer a\u00e7mak i\u00e7in kesimler ya da madencilik, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli tar\u0131m ama\u00e7l\u0131 sebeplere ba\u011fl\u0131 kesimler gibi sebeplerle ormans\u0131zla\u015fman\u0131n yan\u0131s\u0131ra; hayvanc\u0131l\u0131\u011fa y\u00f6nelik kesimler de karbon ayak izlerimizi b\u00fcy\u00fctt\u00fck\u00e7e b\u00fcy\u00fctmektedir. S\u0131\u011f\u0131r eti, metan i\u00e7eren sera gaz\u0131 emisyonunu artt\u0131ran etlerin ba\u015f\u0131nda gelmekte. K\u00fcresel ortalama 110 lb (50 kg) sera gaz\u0131, 3.5oz protein ba\u015f\u0131na sal\u0131n\u0131r. Kuzu ise bir sonraki en y\u00fcksek karbon ayak izine sahip olup, bu emisyonlar s\u0131\u011f\u0131r etine k\u0131yasla % 50 daha azd\u0131r. Karbon ayak izi \u00f6zelinde etler ve hayvansal \u00fcr\u00fcnler kademeli olarak s\u0131raland\u0131\u011f\u0131nda en d\u00fc\u015f\u00fck etkili hayvansal \u00fcr\u00fcnlerin etkileri tipik olarak bitkisel ikamelerinkinden daha fazla olmalar\u0131 ile dikkat \u00e7ekmektedir.<\/p>\n

Hakemli dergideki \u00e7al\u0131\u015fmama ili\u015fkin makaleden al\u0131nt\u0131lar bu kadar. G\u0131da sistemlerini ulusal iklim planlar\u0131na dahil etmek ve su ba\u011flamsall\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hat\u0131rlarsak 2023 senesininde, 130’dan fazla \u00fclke, COP 28 UAE Declaration on Sustainable Agriculture, Resilient Food Systems, and Climate Action, -S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Tar\u0131m, Dayan\u0131kl\u0131 G\u0131da Sistemleri ve \u0130klim Eylemine ili\u015fkin COP 28 BAE Bildirgesini imzalayarak g\u0131da sistemlerini uyarlama ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme taahh\u00fcd\u00fcnde bulunmu\u015f idi. Ayr\u0131ca g\u0131da ve arazi kullan\u0131m hedeflerini Nationally Determined Contributions (NDCs) Ulusal Olarak Belirlenen Katk\u0131lar\u0131na (NDC’ler) dahil etti ) ve 2025 y\u0131l\u0131na dek National Adaptation Plans (NAPs) yani Ulusal Uyum Planlar\u0131 (NAP’lar). S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u0131da \u00fcretimini, g\u0131da at\u0131klar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131n\u0131, diyet de\u011fi\u015fikliklerini ve iyile\u015ftirilmi\u015f arazi y\u00f6netimini hedefleyen eylemler, emisyonlar\u0131 azaltabilir ve do\u011fa ve sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan ortak faydalar sa\u011flayabilir \u015feklinde sonu\u00e7lara var\u0131lm\u0131\u015f idi. \u0130laveten, bir\u00e7ok \u00fclke (ev sahibi Birle\u015fik Arap Emirlikleri ve Birle\u015fik Krall\u0131k dahil) NDC lerine ve NAP’lerine g\u0131da ve su y\u00f6netimine entegre bir yakla\u015f\u0131m eklemeyi kabul etmi\u015fti. Tar\u0131m, tatl\u0131 su \u00e7ekiminin y\u00fczde 70’inden sorumludur ve bu nedenle, g\u0131da g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flarken su sistemleri \u00fczerindeki olumsuz etkileri en aza indirmek i\u00e7in entegre bir yakla\u015f\u0131m benimsemek \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu anlamda ba\u011flamsal neticeler COP 28’in dikkat \u00e7ekti\u011fi farkl\u0131l\u0131klar D\u00fcnya Su G\u00fcn\u00fc i\u00e7in \u00f6nemli sat\u0131r aralar\u0131 i\u00e7eriyor. daha ya\u015fanabilir daha adil s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir daha duyarl\u0131 bir d\u00fcnyan\u0131n i\u00e7inde su gibi ak\u0131\u015fta olmak i\u00e7in hevesimi korumakt\u0131r. Burada belirtece\u011fim son taahh\u00fcd\u00fcm. G\u00fczel bir hafta sonu dile\u011fi ile enerjimiz suyumuz bol olsun.<\/p>\n

K\u0131br\u0131s Akademik ve Bilimsel Ara\u015ft\u0131rmalar Dergisi (KABAD)K\u0131br\u0131s \u0130lim \u00dcniversitesi \u2013May\u0131s202376-A\u015f\u0131r\u0131 Et \u0130\u015ftah\u0131n\u0131n, Pi\u015firici Ate\u015fi K\u00fcresel Is\u0131nmayla Biz \u0130nsanlar\u0131 \u00a0Afiyette ve Afiyet Olsunda Tutar m\u0131?<\/p>\n

Hicran \u00c7i\u011fdem Yorganc\u0131o\u011flu<\/p>\n

https:\/\/www.academia.edu\/113941483\/Hicran_Cigdem_Yorgancioglu<\/a><\/p>\n

Regards<\/p>\n

H.\u00c7i\u011fdem Yorganc\u0131o\u011flu<\/p>\n

http:\/\/www.cigdemyorgancioglu.org<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. \u00c7\u0130\u00c7EKLER\u0130 NEDEN SABAHLARI SULARIZ YA DA AK\u015eAM SER\u0130NL\u0130\u011e\u0130NDE, H\u0130\u00c7 D\u00dc\u015e\u00dcND\u00dcK M\u00dc? Bu soruyu ekseriya \u00e7ocuklarla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik at\u00f6lyeleri esnas\u0131nda buharla\u015fma ve su stresi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":186156,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53],"tags":[113123,113119,55493,13726,99,113117,2979,113121,3827,113122,113118,113120],"views":28,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/186151"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=186151"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/186151\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/186156"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=186151"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=186151"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=186151"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}