{"id":18540,"date":"2013-12-02T10:36:09","date_gmt":"2013-12-02T07:36:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=18540"},"modified":"2013-12-02T11:11:49","modified_gmt":"2013-12-02T08:11:49","slug":"kose-yazisi-kurt-petrolu-bize-yar-olur-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/kose-yazisi-kurt-petrolu-bize-yar-olur-mu\/","title":{"rendered":"(Turkish) K\u00f6\u015fe Yaz\u0131s\u0131: K\u00fcrt Petrol\u00fc Bize Yar Olur mu?"},"content":{"rendered":"<p class=\"qtranxs-available-languages-message qtranxs-available-languages-message-en\">Sorry, this entry is only available in <a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18540\" class=\"qtranxs-available-language-link qtranxs-available-language-link-tr\" title=\"Turkish\">Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p><p><strong>Ankara ile Ba\u011fdat aras\u0131ndaki ili\u015fkiler normalle\u015fiyor diye beklerken Erdo\u011fan ile Maliki aras\u0131na yine K\u00fcrt petrol\u00fc girdi. T\u00fcrkiye\u2019nin Barzani ile anla\u015fmas\u0131na k\u0131zan Maliki, T\u00fcrkiye\u2019ye kay\u0131tl\u0131 u\u00e7aklara 4 g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne Irak hava sahas\u0131n\u0131 kapatt\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>Irak denince insanlar\u0131n akl\u0131na gelen en \u00f6nemli konu sahip oldu\u011fu zengin hidrokarbon yataklar\u0131. Saddam H\u00fcseyin d\u00f6neminde, Musul, Kerk\u00fck ve Basra ba\u015fta olmak \u00fczere \u00f6nemli kaynaklar \u00e7\u0131kar\u0131larak d\u00fcnya enerji pazar\u0131yla bulu\u015fturulmu\u015ftu. Kerk\u00fck ile Yumurtal\u0131k aras\u0131nda in\u015fa edilen petrol boru hatt\u0131 da b\u00fct\u00fcn zorluklara ve k\u0131s\u0131tlamalara ra\u011fmen Irak petrol\u00fcn\u00fcn can damarlar\u0131ndan biri olmu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u015eimdilerde Irak ve petrol denildi\u011finde art\u0131k sadece Kerk\u00fck, Musul, Basra gibi b\u00f6lgeler hat\u0131rlanm\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc on y\u0131llard\u0131r K\u00fcrtlerin b\u00f6lgesinde bulunan ve anla\u015fmazl\u0131klar nedeniyle el s\u00fcr\u00fclmeyen petrol ve do\u011falgaz yataklar\u0131, K\u00fcrdistan \u00d6zerk Y\u00f6netimi\u2019nin ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 at\u0131l\u0131mlar sayesinde ilgi oda\u011f\u0131 olmu\u015f durumda. Ge\u00e7en y\u0131l Erbil\u2019de yap\u0131lan \u2018Petrol ve Do\u011falgaz Konferans\u0131\u2019na Rusya\u2019dan ABD\u2019ye bir\u00e7ok petrol devi \u015firketin K\u00fcrdistan b\u00f6lgesi ile \u00f6zel olarak ilgilendi\u011fine bizzat tan\u0131kl\u0131k etmi\u015ftim.<\/p>\n<p>Konferans\u0131n 2013 versiyonu yar\u0131n yine Erbil\u2019de yap\u0131l\u0131yor. K\u00fcrdistan B\u00f6lgesel Y\u00f6netimi\u2019nin Ba\u015fbakan\u0131 Ne\u00e7irvan Barzani\u2019nin Ankara ziyaretinin ard\u0131ndan Enerji Bakan\u0131 Taner Y\u0131ld\u0131z\u2019\u0131n da s\u00f6z konusu konferans i\u00e7in Erbil\u2019e gitmesi bekleniyordu. Y\u0131ld\u0131z gitmese bile bakanl\u0131ktan \u00fcst d\u00fczey bir yetkilinin konferansa kat\u0131lmas\u0131 planlan\u0131yordu.<\/p>\n<h2>\u0130mzalar i\u015fi kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131<\/h2>\n<p>Ancak Barzani ile Erdo\u011fan aras\u0131nda ge\u00e7en hafta Ba\u015fbakanl\u0131k Resmi Konutu\u2019nda yap\u0131lan 3 saatlik toplant\u0131dan s\u0131zan bilgiler, T\u00fcrkiye ile uzun aradan sonra yeniden ili\u015fki kuran, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Ahmet Davuto\u011flu\u2019nu Ba\u011fdat\u2019ta a\u011f\u0131rlayan Irak Ba\u015fbakan\u0131 Nuri El Maliki\u2019nin tepkisini \u00e7ekti. \u00c7\u00fcnk\u00fc Erdal Sa\u011flam g\u00f6r\u00fc\u015fmenin perde arkas\u0131na ili\u015fkin yaz\u0131s\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin e<a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/kose-yazisi-kurt-petrolu-bize-yar-olur-mu.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignright size-medium wp-image-18541\" title=\"kose-yazisi-kurt-petrolu-bize-yar-olur-mu\" src=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/kose-yazisi-kurt-petrolu-bize-yar-olur-mu-300x203.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"203\" srcset=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/kose-yazisi-kurt-petrolu-bize-yar-olur-mu-300x203.jpg 300w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/kose-yazisi-kurt-petrolu-bize-yar-olur-mu-73x50.jpg 73w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/kose-yazisi-kurt-petrolu-bize-yar-olur-mu.jpg 400w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>nerji \u015firketi TEC\u2019nin Kuzey Irak\u2019ta arama ve \u00fcretim yapmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an, Kuzey Irak\u2019ta \u00fcretilen petrol\u00fcn Erbil\u2019den T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131r\u0131na uzanarak Kerk\u00fck-Yumurtal\u0131k boru hatt\u0131na eklenmesini sa\u011flayan, yine ayn\u0131 b\u00f6lgede \u00fcretilecek do\u011falgaz i\u00e7in Erbil\u2019den T\u00fcrkiye\u2019ye 4 milyar metrek\u00fcp kapasiteli bir boru hatt\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gibi konularda 6 ayr\u0131 s\u00f6zle\u015fme imzaland\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131na yer verdi. S\u00f6zle\u015fmelerde sat\u0131n al\u0131nacak petrol ve do\u011falgaz\u0131n paras\u0131n\u0131n ne \u015fekilde ve nereye \u00f6denece\u011fine dair de h\u00fck\u00fcmler oldu\u011funu ileri s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Oysa Ne\u00e7irvan Barzani, Yard\u0131mc\u0131s\u0131 \u0130mad Ahmet ve K\u00fcrdistan B\u00f6lgesel Y\u00f6netimi Do\u011fal Kaynaklar Bakan\u0131 A\u015fti Hawrami\u2019nin de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131 sonras\u0131nda anla\u015fmaya var\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ancak Maliki\u2019nin Ankara ziyareti \u00f6ncesinde anla\u015fma metinlerine imza at\u0131lmayaca\u011f\u0131 duyurulmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Hal b\u00f6yle olunca, Ba\u011fdat, bas\u0131na yans\u0131yan iddialar\u0131 ciddiye ald\u0131 ve T\u00fcrkiye\u2019nin \u201cBa\u011fdat\u2019la koordinasyon halinde hareket edece\u011fiz\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc tutmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti. Ankara-Ba\u011fdat aras\u0131nda zor zamanlar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan yeniden kurulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan k\u00f6pr\u00fc bir kez daha sallanmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<h2>Hava sahas\u0131n\u0131 kapatt\u0131<\/h2>\n<p>Ankara-Erbil aras\u0131ndaki anla\u015fmalar 29 Kas\u0131m 2013 g\u00fcn\u00fc bas\u0131na yans\u0131d\u0131. Irak ayn\u0131 g\u00fcn ak\u015fam saatlerinde b\u00fct\u00fcn hava sahas\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye bayrakl\u0131 \u00f6zel u\u00e7aklara kapad\u0131. T\u00fcrkiye\u2019nin Ba\u011fdat B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi Irak D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 nezdinde giri\u015fimde bulunurken yasa\u011f\u0131n gerek\u00e7esinin Erbil\u2019deki konferansa \u00f6zel u\u00e7aklarla gidecek T\u00fcrk \u015firketleri ve resmi yetkilileri engellemek oldu\u011fu \u00f6\u011frenildi.<\/p>\n<p>Irak 2012 y\u0131l\u0131nda da benzer bir yasak koymu\u015f, bu yasa\u011fa ra\u011fmen Ankara\u2019dan havalanan Enerji Bakan\u0131 Taner Y\u0131ld\u0131z, Ba\u011fdat ikna edilemeyince Kayseri\u2019ye inmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<h2>Mesele sadece para de\u011fil<\/h2>\n<p>K\u00fcrdistan B\u00f6lgesi petrollerinin sat\u0131\u015f\u0131ndan gelecek paran\u0131n kime, nas\u0131l yat\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 konusunda bir \u00f6n uzla\u015f\u0131 var. Irak anayasas\u0131na g\u00f6re paran\u0131n y\u00fczde 17\u2019si Kuzey\u2019e, y\u00fczde 83\u2019\u00fc Ba\u011fdat\u2019a gidiyor. Barzani bu orana itiraz etmiyor. Ancak y\u00fczde 17\u2019nin Ba\u011fdat taraf\u0131ndan verilmedi\u011fi gerek\u00e7esiyle do\u011frudan Erbil\u2019in hesab\u0131na yat\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyor. Ba\u011fdat ise buna \u2018merkezi h\u00fck\u00fcmetin yetkisinde\u2019 oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>Ba\u011fdat\u2019\u0131n esas itiraz nedeni ise paran\u0131n \u00f6tesinde. Irak anayasas\u0131, Irak topraklar\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn hidrokarbonlar\u0131n b\u00fct\u00fcn Irak halk\u0131na ait oldu\u011funa dair bir h\u00fck\u00fcm i\u00e7erdi\u011finden Ba\u011fdat, Kuzey\u2019deki petrol ve do\u011falgaz ile ilgili sadece tahsilat de\u011fil, ruhsatland\u0131rma, arama ve \u00fcretim faaliyetlerinin de merkezi h\u00fck\u00fcmetin kontrol\u00fcnde yap\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyor.<\/p>\n<p>Bu durumda da T\u00fcrkiye\u2019nin ya da ba\u015fka \u00fclkelerin Erbil ile masaya oturup lisans, arama ve \u00fcretim anla\u015fmalar\u0131 imzalamas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<h2>Gerilim artabilir<\/h2>\n<p>Ba\u011fdat\u2019\u0131n \u2018g\u00fcven sorunu\u2019na dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bu sert \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, sadece Ba\u011fdat ile Erbil aras\u0131ndaki gerilimi artt\u0131rmakla kalmaz, Ankara ile Ba\u011fdat aras\u0131nda ge\u00e7en ay ba\u015flayan normalle\u015fme ad\u0131mlar\u0131na da darbe vurabilir.<\/p>\n<p>Ya\u015fananlar g\u00f6steriyor ki T\u00fcrkiye\u2019nin enerji meselesinde ihtiya\u00e7 duydu\u011fu kaynak \u00e7e\u015fitlili\u011fine katk\u0131da bulunacak K\u00fcrt petrol\u00fc projesi, daha \u00f6nemli krizlere gebe. Ankara\u2019n\u0131n \u2018K\u00fcrdistan B\u00f6lgesel Y\u00f6netimi ile herhangi bir anla\u015fma imzalamad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde\u2019 ikna edememesi halinde, Maliki\u2019nin Ankara\u2019y\u0131 ziyareti de zora girebilir.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcn\u00fcrde ekonomik boyutu \u00f6n planda olan bu mesele, b\u00f6lgede ya\u015fanan (\u0130ran\u2019\u0131n uluslararas\u0131 toplumla diyalog ba\u015flatmas\u0131, bu sayede Maliki ile m\u00fcttefik \u0130ran\u2019\u0131n enerji denklemine yeniden girmesi, Suriye konusunda siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n plana \u00e7\u0131kmas\u0131, K\u00fcrt sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc etkileyecek geli\u015fmeler gibi) di\u011fer meselelerle birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde b\u00fcy\u00fck diplomatik sorunlar\u0131 da tetikleyebilir.<\/p>\n<p>Di\u011fer taraftan da T\u00fcrkiye, Ba\u011fdat\u2019\u0131n direncine ra\u011fmen K\u00fcrdistan b\u00f6lgesindeki enerji kaynaklar\u0131yla ilgili amac\u0131na ula\u015f\u0131rsa b\u00f6lge dengelerini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkileyebilir. Bakal\u0131m, T\u00fcrkiye b\u00fcy\u00fck riskleri al\u0131p giri\u015fti\u011fi bu enerji satranc\u0131ndan zaferle \u00e7\u0131kabilecek mi? Yoksa y\u00fcz y\u0131l sonra bir kez daha Bat\u0131l\u0131 m\u00fcttefiklerimizin dedi\u011fi mi olacak?<\/p>\n<p>Yazan: Deniz Zeyrek<\/p>\n<p>Kaynak: <a href=\"http:\/\/enerjienstitusu.com\/2013\/12\/02\/kose-yazisi-kurt-petrolu-bize-yar-olur-mu\/\" target=\"_blank\">Enerji Enstit\u00fcs\u00fc<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.Ankara ile Ba\u011fdat aras\u0131ndaki ili\u015fkiler normalle\u015fiyor diye beklerken Erdo\u011fan ile Maliki aras\u0131na yine K\u00fcrt petrol\u00fc girdi. T\u00fcrkiye\u2019nin Barzani ile anla\u015fmas\u0131na k\u0131zan Maliki, T\u00fcrkiye\u2019ye [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18541,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,44],"tags":[2674,63,67,1009,165,10855,10856,7338,1540,59,79],"views":528,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18540"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18540"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18540\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18554,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18540\/revisions\/18554"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18541"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18540"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18540"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18540"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}