{"id":184338,"date":"2024-02-09T14:49:34","date_gmt":"2024-02-09T11:49:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=184338"},"modified":"2024-02-09T14:53:58","modified_gmt":"2024-02-09T11:53:58","slug":"lisanssiz-ges-yatirimcilari-magdur-edilemez","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/lisanssiz-ges-yatirimcilari-magdur-edilemez\/","title":{"rendered":"(Turkish) Lisanss\u0131z GES Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 Ma\u011fdur Edilemez!"},"content":{"rendered":"<p class=\"qtranxs-available-languages-message qtranxs-available-languages-message-en\">Sorry, this entry is only available in <a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184338\" class=\"qtranxs-available-language-link qtranxs-available-language-link-tr\" title=\"Turkish\">Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p><p><\/p>\n<h2>G\u00fcne\u015f Enerjisi Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 Derne\u011fi (G\u00dcNE\u015eDER) Ba\u015fkan\u0131 Serdar Ekiz, 01.02.2024 tarihinde TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu\u2019nda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcp kabul edilen Maden Yasas\u0131 kapsam\u0131ndaki 5346 say\u0131l\u0131 Kanunun 6. maddesinde yap\u0131lan de\u011fi\u015fikli\u011fe tepki g\u00f6sterdi.\u00a0 Ekiz <em>&#8220;10 y\u0131ll\u0131k YEKDEM deste\u011fi s\u00fcresi dolan lisanss\u0131z GES\u2019lere bedel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 lisans hakk\u0131 verilerek GES\u2019lerin sataca\u011f\u0131 elektri\u011fin birim fiyat\u0131n\u0131n, piyasa fiyatlar\u0131n\u0131n \u00e7ok alt\u0131na \u00e7ekilmesi kabul edilemez&#8221;<\/em> dedi.<\/h2>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-184340\" src=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/lisanssiz-ges-yatirimcilari-magdur-edilemez.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"334\" srcset=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/lisanssiz-ges-yatirimcilari-magdur-edilemez.jpg 550w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/lisanssiz-ges-yatirimcilari-magdur-edilemez-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/lisanssiz-ges-yatirimcilari-magdur-edilemez-500x334.jpg 500w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/lisanssiz-ges-yatirimcilari-magdur-edilemez-75x50.jpg 75w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/lisanssiz-ges-yatirimcilari-magdur-edilemez-450x300.jpg 450w\" sizes=\"(max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/p>\n<p>G\u00fcne\u015f Enerjisi Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 Derne\u011fi (G\u00dcNE\u015eDER) Ba\u015fkan\u0131 Serdar Ekiz,\u00a0 Maden Yasas\u0131 kapsam\u0131nda\u00a0 2.12.2020 tarih 31322 say\u0131l\u0131 resmi gazetede y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 5346 say\u0131l\u0131 Kanunun 6. maddesinde, 1 \u015eubat 2024 tarihinde TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu\u2019nda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcp oy \u00e7oklu\u011fuyla kabul edilen de\u011fi\u015fikli\u011fe tepki g\u00f6sterdi. Yap\u0131lan de\u011fi\u015fikli\u011fin kabul edilemez oldu\u011funu ifade eden Ekiz <em>&#8220;10 y\u0131ll\u0131k YEKDEM deste\u011fi s\u00fcresi dolan lisanss\u0131z GES\u2019lere bir bedel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 lisans hakk\u0131 verilerek GES\u2019lerin sataca\u011f\u0131 elektri\u011fin birim fiyat\u0131, piyasa fiyatlar\u0131n\u0131n \u00e7ok alt\u0131na \u00e7ekildi. Yat\u0131r\u0131mc\u0131y\u0131 ma\u011fdur eden bu d\u00fczenleme\u00a0 komisyonda maalesef kabul edildi. Kabul edilen 8. madde i\u00e7erik olarak \u00e7eli\u015fkilerle dolu, gerek\u00e7e olarak savunulan\u00a0 tezler hatal\u0131, manip\u00fclatif,\u00a0 hayat\u0131n do\u011fal ak\u0131\u015f\u0131na, serbest piyasa ekonomisine ayk\u0131r\u0131l\u0131klar i\u00e7ermektedir.&#8221;<\/em> dedi.<\/p>\n<h3><strong>Bu d\u00fczenlemenin gerek\u00e7esi olarak sunulan arg\u00fcmanlar hatal\u0131 ve manip\u00fclatiftir<\/strong><\/h3>\n<p>Toplam g\u00fcne\u015f enerjisi yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 85\u2019ini olu\u015fturan lisanss\u0131z GES\u2019lerin i\u00e7inde YEKDEM destekli lisanss\u0131z GES\u2019lerin toplam g\u00fcc\u00fcn\u00fcn 6500 MWe, yat\u0131r\u0131mc\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131n ise 3 binin \u00fczerinde oldu\u011funu ifade eden Ekiz yasan\u0131n ilk y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi 2012 y\u0131l\u0131nda 1 MWp g\u00fcc\u00fcndeki santralin 1.5 milyon dolara mal oldu\u011funu, finansman ve operasyon maliyeti dahil bu yat\u0131r\u0131m\u0131n 10 y\u0131lda ancak kendini amorti edebildi\u011fine dikkat \u00e7ekti.\u00a0 Yap\u0131lan d\u00fczenlemenin\u00a0 gerek\u00e7elerinin hatal\u0131 ve manip\u00fclatif oldu\u011funu ifade eden Ekiz, do\u011fru san\u0131lan yanl\u0131\u015f bilgileri <span style=\"text-decoration: underline;\">\u015fu \u015fekilde d\u00fczeltti:<\/span><\/p>\n<h3><strong>\u201cDolarla satanlar \u00e7ok kazand\u0131\u201d ifadesi ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131d\u0131r<\/strong><\/h3>\n<p>Yukar\u0131da da ifade edildi\u011fi gibi YEKDEM deste\u011fiyle 10 y\u0131lda ilk yat\u0131r\u0131m maliyetini ancak \u00f6deyebilen GES yat\u0131r\u0131mlar\u0131 i\u00e7in <strong>\u201c\u00e7ok kazand\u0131lar\u201d<\/strong> demek hem ger\u00e7ekle uzaktan yak\u0131ndan alakas\u0131 olmay\u0131p, hem de iradeyi de zan alt\u0131nda b\u0131rakacak bir ifade i\u00e7ermektedir. Ayn\u0131 \u015fekilde bug\u00fcn d\u00fcnyada n\u00fckleerden \u00fcretilen elektri\u011fin birim maliyeti <strong>7 cent<\/strong> iken biz \u00fclke olarak<strong> 12.35 cent<\/strong> \u00f6deyece\u011fiz. O zaman Ruslara da ayn\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131 sergilemeliyiz. \u00dcstelik <strong>GES yat\u0131r\u0131mc\u0131s\u0131<\/strong> bu \u00fclkenin vatanda\u015f\u0131.<\/p>\n<h3><strong>\u201cYEKA\u2019larda d\u00fc\u015f\u00fck fiyatlar var\u201d arg\u00fcman\u0131 da do\u011fru de\u011fildir<\/strong><\/h3>\n<p>Yasa i\u00e7in bu arg\u00fcman\u0131 savunanlar en b\u00fcy\u00fck \u00e7eli\u015fkiyi burada ya\u015f\u0131yor. Savunulan YEKA\u2019larda 2,5 -3 cent\/kwh gibi bir rakam yok. En son YEKA 4 ihalesinde ortalama fiyat <strong>4,5 cent\/kwh<\/strong>. \u00dcstelik \u00f6l\u00e7ek ekonomisi denilen kavram da g\u00f6z ard\u0131 edilmi\u015f. <strong>100 mWe<\/strong> ile <strong>1 mWe<\/strong>\u2019nin \u00fcretti\u011fi elektrik birim fiyat\u0131n\u0131n nas\u0131l ayn\u0131 olmas\u0131 beklenebilir? Ayr\u0131ca lisanss\u0131z GES\u2019lere referans olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan YEKA\u2019lar\u0131 \u00f6rnek g\u00f6sterilmesi de b\u00fcy\u00fck bir \u00e7eli\u015fkidir. YEKA\u2019larda d\u00fc\u015f\u00fck fiyat verip sonras\u0131nda hesap hatas\u0131 yapt\u0131klar\u0131n\u0131 farkeden yat\u0131r\u0131mc\u0131lara <strong>Maden Yasas\u0131\u2019n\u0131n\u00a0 7. Maddesi<\/strong> kapsam\u0131nda af geliyor.<\/p>\n<h3>\u2018\u2019<strong>10 y\u0131l s\u00fcresinde yat\u0131r\u0131m maliyeti \u00e7\u0131kt\u0131. \u015eimdi PTF fiyat\u0131ndan al\u0131rsak \u00e7ok kar edeceksiniz\u2019\u2019\u00a0 arg\u00fcman\u0131 do\u011frular\u0131 yans\u0131tm\u0131yor<\/strong><\/h3>\n<p>GES\u2019ler a\u00e7\u0131k arazide \u00e7al\u0131\u015fan sistemler oldu\u011fu i\u00e7in\u00a0 iklim \u015fartlar\u0131ndan etkileniyor. \u0130nverterlerin de\u011fi\u015fme zaman\u0131 geldi. 10 y\u0131l \u00f6nce sahalara monte edilen inverterlerin teknolojileri de\u011fi\u015fti\u011fi i\u00e7in DC kablo ve \u015ealt malzemeleri de yenileniyor. Konstr\u00fcksiyonlar zamanla deforme oluyor, trafo ve elemanlar\u0131n\u0131n zaman i\u00e7inde de\u011fi\u015fimi gerekecek. Panel teknolojisi yeni bir teknoloji oldu\u011fu i\u00e7in degregasyon beklenenin \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015fti. \u00a010 y\u0131l \u2013 15 y\u0131l i\u00e7inde <strong>300.000 \u2013 400.000 \u00a0dolarl\u0131k<\/strong>\u00a0 yenilenme maliyeti var. Y\u0131ll\u0131k <strong>40.000 dolar<\/strong> geliri olan bir santral sahibi bunlar\u0131 yenileyemez.<\/p>\n<h3><strong>&#8220;Yat\u0131r\u0131mc\u0131 risk al\u0131r; risk\u2019in m\u00fckafat\u0131 kazan\u00e7t\u0131r&#8221;<\/strong><\/h3>\n<p>GES yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ilk yat\u0131r\u0131m maliyetini \u00f6dedikten sonra bu santrallerde \u00fcretilen elektri\u011fin \u00fcretim maliyetine sat\u0131lmas\u0131 akla mant\u0131\u011fa ve serbest piyasa ekonomisi kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131d\u0131r. E\u011fer devlet bu konuda bir yapt\u0131r\u0131m uygulayacaksa o zaman ekmek \u00fcreten f\u0131r\u0131nlar da ilk yat\u0131r\u0131m maliyeti kar\u015f\u0131land\u0131ktan sonra indirimli ekmek sats\u0131n; evinin borcunu \u00f6demi\u015f ev sahibinin de amortisman hesab\u0131n\u0131 yaps\u0131n devletimiz piyasadaki konut kiralar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in rayi\u00e7 bedelinin alt\u0131nda kiraya vermeye zorlas\u0131n. Amortisman\u0131 \u00f6denmi\u015f u\u00e7aklarla daha d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretli u\u00e7ak bileti sat\u0131ls\u0131n, \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn \u00fcretti\u011fi emtia\u2019n\u0131n amortisman\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak piyasa fiyat\u0131 belirlensin.<\/p>\n<h3><strong><em>Lisanss\u0131z \u00fcreticiler hi\u00e7bir katk\u0131 pay\u0131 \u00f6demeden yar\u0131\u015fmaya girmeden do\u011frudan \u00fcretici olma hakk\u0131 kazand\u0131. O zaman lisans alan \u00fcreticiden ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z katk\u0131 pay\u0131 haks\u0131z olmuyor mu? <\/em><\/strong><\/h3>\n<p>Ba\u015flang\u0131\u00e7ta br\u00fct gelirin % 5.3\u2019\u00fcne denk gelen sistem kullan\u0131m bedeli 2023 y\u0131l\u0131nda toplam br\u00fct gelirin % 27\u2019sine \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. 10 y\u0131l sonunda 1 MWe\u2019lik lisanss\u0131z GES\u00a0 1 mWe\u2019lik lisansl\u0131 GES\u2019e g\u00f6re 240.000 USD fazladan sistem kullan\u0131m bedeli \u00f6deyecek. 2013 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan\u00a0 lisans ihalesinde 1 mWe i\u00e7in al\u0131nan katk\u0131 pay\u0131n\u0131n\u00a0 yakla\u015f\u0131k\u00a0 150.000 USD olmas\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ayn\u0131 \u015fartlar alt\u0131nda lisanss\u0131zlar\u0131n 1.5 kat fazladan \u00f6deme yapt\u0131\u011f\u0131 kolayl\u0131kla hesaplanmaktad\u0131r. \u00dcstelik Lisansl\u0131 GES\u2019lerin 49 y\u0131l gibi bir s\u00fcre \u00fcretim hakk\u0131 olmas\u0131 sebebiyle bu katk\u0131 pay\u0131n\u0131n ne kadar komik bir rakam oldu\u011fu g\u00f6zden ka\u00e7mamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca son yap\u0131lan depolamal\u0131 GES lisans ba\u015fvurular\u0131nda da herhangi bir katk\u0131 pay\u0131 talep edilmemi\u015ftir.<\/p>\n<h3><strong>Yat\u0131r\u0131mc\u0131 g\u00fcveni zedeleniyor<\/strong><\/h3>\n<p><em>\u2018\u201912 y\u0131l \u00f6nce devletin kurumlar\u0131na g\u00fcvenip risk alan \u00fclkemizi g\u00fcne\u015f enerjisi end\u00fcstrisinde at\u0131l\u0131m sa\u011flatan Lisanss\u0131z G\u00fcne\u015f Enerji Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 bu de\u011fi\u015fikli\u011fe son derece tepkilidir. Yap\u0131lan d\u00fczenleme g\u00fcne\u015f enerjisi sekt\u00f6r\u00fcnde yat\u0131r\u0131mc\u0131 g\u00fcvenini zedeleyecektir\u2019\u2019<\/em> diyen<strong> Serdar Ekiz <span style=\"text-decoration: underline;\">\u015f\u00f6yle konu\u015ftu: <\/span><\/strong><\/p>\n<p><em>\u2018\u20192012 y\u0131l\u0131nda 1 tane panel bile \u00fcretilemezken bug\u00fcn 70\u2019den fazla panel \u00fcreticimiz var. Toplam kapasite yakla\u015f\u0131k 25 GWp\/y\u0131l. Panel \u00fcretiminde kullan\u0131lan h\u00fccre, al\u00fcminyum, ba\u011flant\u0131 kutusu, DC kablo, konnekt\u00f6r, EVA gibi bile\u015fenler, trafo ve orta gerilim \u015fat malzemelerinin t\u00fcm\u00fc yerli \u00fcretilebiliyor.\u00a0 Altyap\u0131 sistemlerinde kullan\u0131lan \u00e7elik ve al\u00fcminyum yerli \u00fcreticiler taraf\u0131ndan\u00a0 d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok noktas\u0131na g\u00f6nderiliyor, y\u00fczlerce yerli montaj \u015firketi ve personeli Avrupa\u2019n\u0131n bir\u00e7ok \u00fclkesinde \u00fclke santraller kuruyor. Yine y\u00fczlerce gen\u00e7 m\u00fchendis projeler \u00e7iziyor, onlarca\u00a0 yat\u0131r\u0131mc\u0131 \u00a0\u0130talya, Yunanistan, Romanya, Balkan \u00dclkeleri ve d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok noktas\u0131nda g\u00fcne\u015f santrali yat\u0131r\u0131mlar\u0131 yap\u0131yor. Peki bu ba\u015far\u0131 bir sihirli de\u011fnek dokunmas\u0131yla m\u0131 oldu?<\/em><\/p>\n<p><em>&#8220;\u015eunu unutmamak laz\u0131m: Bundan 12 sene yerle\u015fim yerlerinden uzak da\u011fl\u0131k ta\u015fl\u0131k bir araziye enerji nakil hatt\u0131 yapacaks\u0131n\u0131z, trafo kuracaks\u0131n\u0131z, \u00e7elik profillerin \u00fczerine\u00a0 al\u00fcminyum \u00e7er\u00e7eveli i\u00e7inde lacivert-mor renk kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 yar\u0131 iletken malzeme olan binlerce cam\u0131 birle\u015ftirip 25 y\u0131l bu camdan elektrik \u00fcreteceksiniz dediklerinde bunu yapmaya g\u00f6ze al\u0131p bir de var\u0131n\u0131z\u0131 yo\u011funuzu ipotek vereceksiniz ; \u00fcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck bu konuda bankalar\u0131 da ikna edeceksiniz, 1 milyon dolar yat\u0131r\u0131p y\u0131lda 40.000 dolar kazanacaks\u0131n\u0131z ( operasyon, finansman ve sistem kullan\u0131m bedeli \u00f6dendikten sonra) sonra da \u00e7ok kazand\u0131lar diyeceksiniz. \u00c7ok kazand\u0131lar diyenlerin bulunduklar\u0131 pozisyondan istifa edip sekt\u00f6rde yat\u0131r\u0131mc\u0131 olmas\u0131 en b\u00fcy\u00fck dile\u011fimiz.&#8221;<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. G\u00fcne\u015f Enerjisi Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 Derne\u011fi (G\u00dcNE\u015eDER) Ba\u015fkan\u0131 Serdar Ekiz, 01.02.2024 tarihinde TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu\u2019nda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcp kabul [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":184341,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,49],"tags":[28147,112442,2206,32191,5982,106699,8732,112443],"views":85,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184338"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=184338"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184338\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/184341"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=184338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=184338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=184338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}