{"id":184170,"date":"2024-02-06T15:51:25","date_gmt":"2024-02-06T12:51:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=184170"},"modified":"2024-02-06T15:51:25","modified_gmt":"2024-02-06T12:51:25","slug":"deprem-felaketine-karsi-tedbir-almak-mumkun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/deprem-felaketine-karsi-tedbir-almak-mumkun\/","title":{"rendered":"(Turkish) Deprem Felaketine Kar\u015f\u0131 Tedbir Almak M\u00fcmk\u00fcn!"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

<\/p>\n

ED\u0130S Deprem Erken Uyar\u0131 Sistemi binalara ve i\u015f yerlerine kurulmaya ba\u015fland\u0131, k\u0131sa bir s\u00fcre sonra cep telefonu \u00fczerinden de hizmete sunulacak.<\/strong><\/h2>\n

 <\/p>\n

2022 y\u0131l\u0131ndan bu yana kuruldu\u011fu b\u00f6lgedeki t\u00fcm depremlerde tam ba\u015far\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/strong><\/h3>\n

Y\u0131ld\u0131z Teknik \u00dcniversitesi Teknopark\u0131’nda geli\u015ftirilen ED\u0130S Deprem Erken Uyar\u0131 Sistemi, T\u00fcrkiye’nin deprem ger\u00e7e\u011fine kar\u015f\u0131 devrim niteli\u011finde bir \u00e7\u00f6z\u00fcm sunuyor. Yapay zeka tabanl\u0131 bu sistem, depremi \"\"yerinde (fay hatt\u0131 \u00fczerinde) tespit ederek depremden etkilenebilecek b\u00f6lgelere, deprem sars\u0131nt\u0131lar\u0131 ula\u015fmadan bir uyar\u0131 g\u00f6nderiyor. Entegre otonom bir sistem olan ED\u0130S, depremin merkez \u00fcss\u00fcne ba\u011fl\u0131 olarak saniyeler hatta dakikalara varan s\u00fcrelerde kullan\u0131c\u0131lara uyar\u0131 g\u00f6ndererek can ve mal kay\u0131plar\u0131n\u0131 \u00f6nl\u00fcyor. \u015eu anda Marmara B\u00f6lgesi\u2019nde<\/strong> binlerce ki\u015fi ve kurum taraf\u0131ndan aktif olarak kullan\u0131lmaya ba\u015flanan sistem \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde cep telefonlar\u0131<\/strong> \u00fczerinden de vatanda\u015flar\u0131n bireysel kullan\u0131m\u0131na<\/strong> sunulacak.<\/p>\n

6 \u015eubat 2023\u2019te meydana gelen ve 11 ili etkileyen Kahramanmara\u015f merkezli deprem ve art\u00e7\u0131 sars\u0131nt\u0131lar, T\u00fcrkiye’nin deprem ger\u00e7e\u011fini bir kez daha g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Depremin y\u0131k\u0131c\u0131 etkisi ile 50 binin \u00fczerinde can kayb\u0131 ya\u015fand\u0131, on binlerce ki\u015fi yaraland\u0131 ve y\u00fcz binlerce y\u0131k\u0131ld\u0131 veya hasar ald\u0131.<\/p>\n

Bununla birlikte Marmara B\u00f6lgesi\u2019nde en az 7.5 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bir depremin her an olma ihtimali oldu\u011fu konusunda bilim adamlar\u0131 s\u0131k s\u0131k uyar\u0131 yap\u0131yor. Olas\u0131 bir Marmara depreminden ise 34 milyon ki\u015finin etkilenmesi bekleniyor.<\/p>\n

D\u00fcnyadaki \u00f6rneklerinden \u00e7ok daha iyi<\/strong><\/h3>\n

Deprem erken uyar\u0131 sistemleri uzun zamand\u0131r d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcndeminde. T\u00fcrkiye ise d\u00fcnya muadillerinin de ilerisinde olan bir deprem erken uyar\u0131 sistemi geli\u015ftirmeyi ba\u015fard\u0131. Alan\u0131nda uzman \u00fc\u00e7 firman\u0131n, bilgi birikimlerini ve tecr\u00fcbelerini birle\u015ftirerek geli\u015ftirdi\u011fi ve Y\u0131ld\u0131z Teknik \u00dcniversitesi Teknopark\u2019\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren ED\u0130S T\u00fcrkiye, depremi yerinde tespit ederek, depremden etkilenebilecek b\u00f6lgelere erken uyar\u0131 g\u00f6nderiyor.<\/p>\n

Deprem an\u0131na haz\u0131rl\u0131k<\/strong><\/h3>\n

Yapay zeka tabanl\u0131 EDIS, m\u00fclkiyeti kendisine ait olan, fay hatlar\u0131na yerle\u015ftirilmi\u015f y\u00fcksek teknoloji deprem istasyonlar\u0131 ile depremi yerinde tespit ederek depremden etkilenebilecek b\u00f6lgelere erken uyar\u0131 g\u00f6nderen ve tedbir alman\u0131z\u0131 sa\u011flayan entegre otonom bir sistem.<\/p>\n

Ne kadar s\u00fcrede erken uyar\u0131yor?<\/strong><\/h3>\n

EDIS’in erken uyar\u0131 s\u00fcresi, bulundu\u011funuz b\u00f6lgeye ve depremin derinli\u011fine ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterebilir. Ancak, EDIS, depremin y\u0131k\u0131c\u0131 sars\u0131nt\u0131s\u0131 (S dalgas\u0131) size ula\u015fmadan \u00f6nce bir uyar\u0131 g\u00f6nderir. Her b\u00f6lgenin jeolojik yap\u0131s\u0131 ve deprem riski farkl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, uyar\u0131 s\u00fcreleri co\u011frafi konumdan etkilenebilir. \u00d6rne\u011fin, deprem merkezine daha yak\u0131n olan b\u00f6lgeler, uyar\u0131y\u0131 daha erken alabilirken, daha uzak b\u00f6lgeler i\u00e7in s\u00fcre biraz daha uzun olabilir. Bununla birlikte depremin merkezine uzakl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re saniyeler hatta baz\u0131 b\u00f6lgelerde dakikalara kadar \u00e7\u0131kabiliyor. Sistemi kullanmak i\u00e7in gerekli olan tek \u015fey ise internet ba\u011flant\u0131s\u0131.<\/p>\n