{"id":172031,"date":"2023-03-30T10:27:41","date_gmt":"2023-03-30T07:27:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=172031"},"modified":"2023-03-30T10:27:41","modified_gmt":"2023-03-30T07:27:41","slug":"iklim-krizine-dair-en-son-gelismeler-masaya-yatirildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/iklim-krizine-dair-en-son-gelismeler-masaya-yatirildi\/","title":{"rendered":"(Turkish) ’\u0130klim Krizi’ne Dair En Son Geli\u015fmeler Masaya Yat\u0131r\u0131ld\u0131"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

<\/p>\n

\u00c7EVKO Vakf\u0131 S\u00f6yle\u015fileri, 2023 y\u0131l\u0131nda da devam ediyor. K\u00fcresel Is\u0131nma Kurultay\u0131 Komitesi i\u015fbirli\u011fiyle,<\/strong>\u00a0\u00c7EVKO Vakf\u0131 \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi ve S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik \u00c7al\u0131\u015fma Grubu’nun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bu y\u0131lki s\u00f6yle\u015filerin ilki, \u201c\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi, Ye\u015fil Mutabakat ve S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlikteki Son Geli\u015fmeler\u201d<\/em> ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Toplant\u0131n\u0131n konu\u015fmac\u0131lar\u0131 akademisyenler ve \u00fcniversite \u00f6\u011frencisi gen\u00e7 bir iklim aktivisti oldu. Moderat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc K\u00fcresel Is\u0131nma Kurultay\u0131 Komitesi Ba\u015fkan\u0131 Celal Toprak\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131, \u00c7EVKO Vakf\u0131 Genel Sekreteri Mete \u0130mer\u2019in de kat\u0131l\u0131m\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fen s\u00f6yle\u015fiye; Paris Bosphorus Enstit\u00fcs\u00fc Ba\u015fkan\u0131 Bahad\u0131r Kalea\u011fas\u0131, Kadir Has \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Dr. Asl\u0131han Erba\u015f A\u00e7\u0131kel ve Kadir Has \u00dcniversitesi \u0130klim El\u00e7isi Ay\u00e7a Sezer konu\u015fmac\u0131 olarak kat\u0131ld\u0131.<\/strong><\/h2>\n

\"\"<\/p>\n

\u00c7EVKO Vakf\u0131, \u00c7EVKO Vakf\u0131 S\u00f6yle\u015fileri<\/strong> ile iklim krizi<\/strong> konusunu t\u00fcm y\u00f6nleriyle ele al\u0131yor. K\u00fcresel Is\u0131nma Kurultay\u0131 Komitesi i\u015fbirli\u011fiyle, \u00c7EVKO Vakf\u0131 \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi ve S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik \u00c7al\u0131\u015fma Grubu’nun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bu y\u0131lki s\u00f6yle\u015filerin ilki, “\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi, Ye\u015fil Mutabakat ve S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlikteki Son Geli\u015fmeler”<\/em> ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla<\/strong> ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Zoom platformu \u00fczerinde d\u00fczenlenen s\u00f6yle\u015finin moderat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, K\u00fcresel Is\u0131nma Kurultay\u0131 Komitesi Ba\u015fkan\u0131 Celal Toprak \u00fcstlenirken, s\u00f6yle\u015fiye \u00c7EVKO Vakf\u0131 Genel Sekreteri Mete \u0130mer ev sahipli\u011fi yapt\u0131. 2023 y\u0131l\u0131ndaki \u201c\u00c7EVKO Vakf\u0131 S\u00f6yle\u015fileri\u201dnin ilkinin konu\u015fmac\u0131lar\u0131 ise Paris Bosphorus Enstit\u00fcs\u00fc Ba\u015fkan\u0131 Bahad\u0131r Kalea\u011fas\u0131, Kadir Has \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Dr. Asl\u0131han Erba\u015f A\u00e7\u0131kel ve Kadir Has \u00dcniversitesi \u0130klim El\u00e7isi, \u00f6\u011frenci ve iklim aktivisti Ay\u00e7a Sezer oldu.<\/p>\n

\u00c7EVKO Vakf\u0131 Genel Sekreteri Mete \u0130mer: \u201cD\u00fcnyada Yeni Ekonomik Kurallar\u0131n Belirleyicisi \u0130klim D\u00fczenlemeleri Olacak\u201d<\/strong><\/h3>\n

Moderat\u00f6r Celal Toprak, \u00c7EVKO Vakf\u0131 S\u00f6yle\u015fileri\u2019nin \u00f6nemini vurgulayarak ilk s\u00f6z\u00fc \u00c7EVKO Vakf\u0131 Genel Sekreteri Mete \u0130mer\u2019e verdi. 2021 y\u0131l\u0131nda \u00c7EVKO Vakf\u0131\u2019n\u0131n 30uncu kurulu\u015f y\u0131l\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ba\u015flat\u0131lan ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131na giren s\u00f6yle\u015filerin toplumda fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n y\u00fckselmesine katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Mete \u0130mer, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc: \u201cBug\u00fcn son geli\u015fmelerle ilgili bilgi vermek istiyorum. D\u00fcnyada iklim d\u00fczenlemeleri asl\u0131nda yeni ekonomik kurallar\u0131n da belirleyicisi olma yolunda g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. \u0130klim krizi ile ilgili m\u00fccadele kapsam\u0131nda uygulanan politikalar, olumlu ekonomik sonu\u00e7lar yaratacak \u015fekilde tasarlanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Bu durum, te\u015fvik, korumac\u0131l\u0131k veya g\u00fcvenli tedarik zincirleri kurmak \u015feklinde somutla\u015f\u0131yor. Avrupa Komisyonu\u2019nun ocak ay\u0131nda a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 Ye\u015fil Mutabakat Sanayi Plan\u0131, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir ve basitle\u015ftirilmi\u015f mevzuat, finansmana eri\u015fimi h\u0131zland\u0131rma, emek piyasas\u0131nda gerekli becerileri sa\u011flamak ve dayan\u0131kl\u0131 tedarik zincirleri olu\u015fturmak i\u00e7in ticarete a\u00e7\u0131k olmak ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 i\u00e7eriyor. Planda, ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde arz g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak \u00fczere \u2018Kritik Hammaddeler Kul\u00fcb\u00fc\u2019 kurulmas\u0131na, yani kritik hammaddelere sahip olan \u00fclkelerin bunu kullanan \u00fclkelerle bir araya gelip arz g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na at\u0131f yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Haziran 2022\u2019de d\u00fcnya genelinde kurulmas\u0131 karar\u0131 al\u0131nan \u0130klim Kul\u00fcb\u00fc\u2019n\u00fcn ana esaslar\u0131 da ge\u00e7ti\u011fimiz aylarda yay\u0131mland\u0131; kul\u00fcb\u00fcn kurulu\u015f ve tan\u0131t\u0131m\u0131 BM 28. Taraflar Konferans\u0131\u2019nda yap\u0131lacak. Di\u011fer taraftan AB ve \u0130ngiltere\u2019nin de i\u00e7inde oldu\u011fu 50 \u00fclke Ticaret Bakanlar\u0131, \u0130klim Koalisyonu\u2019nu kurdular; bu koalisyonun, uluslararas\u0131 ticaretin sera gaz\u0131 azalt\u0131m\u0131na, dayan\u0131kl\u0131, iklim n\u00f6tr ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir yap\u0131ya adil ge\u00e7i\u015fte katk\u0131 sunabilece\u011fi belirtiliyor. \u00d6te yandan d\u00fcnya genelinde kurulan emisyon ticaret sistemlerinin (ETS) say\u0131s\u0131 13\u2019ten 28\u2019e, ETS kapsam\u0131ndaki sal\u0131m\u0131n toplam k\u00fcresel sal\u0131mdaki pay\u0131 y\u00fczde 8\u2019den y\u00fczde 17\u2019ye y\u00fckseldi. Haz\u0131rlanan bir raporda ETS\u2019lerden elde edilen gelirlerin h\u00fck\u00fcmetlerce iklim eylemini g\u00fc\u00e7lendirmek, yeni teknolojileri te\u015fvik etmek ve d\u00fc\u015f\u00fck gelirli hane halk\u0131n\u0131 desteklemek i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131 \u00e7iziliyor.\u201d<\/em><\/p>\n

T\u00fcrkiye i\u00e7in Depremin Yan\u0131 S\u0131ra \u00c7\u00f6lle\u015fme Riski de Tehdit Olu\u015fturuyor<\/strong><\/h3>\n

Deprem felaketi sonras\u0131nda yaralar\u0131m\u0131z\u0131 sarmaya devam etti\u011fimizi vurgulayan \u00c7EVKO Vakf\u0131 Genel Sekreteri Mete \u0130mer, T\u00fcrkiye\u2019ye dair iki \u00f6nemli uluslararas\u0131 uyar\u0131n\u0131n da alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi: \u201cBM \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Paneli, T\u00fcrkiye\u2019nin topraklar\u0131n\u0131n y\u00fczde 60\u2019\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6lle\u015fmeye yatk\u0131n, y\u00fczde 50\u2019sinin de deprem riski alt\u0131nda oldu\u011fu uyar\u0131s\u0131nda bulundu. Ayr\u0131ca Avrupa \u00c7evre Ajans\u0131\u2019ndan da T\u00fcrkiye\u2019nin \u2018tam gaz b\u00fcy\u00fcme\u2019 stratejisini yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmesi gerekti\u011fi, aksi takdirde yak\u0131n zamanda topraklar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ya\u015fam i\u00e7in elveri\u015fsiz duruma gelebilece\u011fi uyar\u0131s\u0131 geldi. Bulundu\u011fumuz co\u011frafyada hem deprem riski hem iklim krizinden kaynaklanan \u00e7\u00f6lle\u015fme riskine kar\u015f\u0131 \u00e7ok ciddi, bilime dayal\u0131 \u00f6nlemleri bir an \u00f6nce y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymal\u0131, b\u00fcy\u00fcme stratejimizi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ilkelerine g\u00f6re yeniden tasarlamal\u0131y\u0131z. Bu konuda T\u00fcrkiye, biliyorsunuz ki hedef belirlemi\u015f durumda ama bu hedefe ula\u015fmak i\u00e7in h\u0131zla iklim yasas\u0131, yasal d\u00fczenlemeler ve di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n da y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulmas\u0131 gerekiyor.\u201d<\/em><\/p>\n

\u00dcst Gelir Gruplar\u0131n\u0131n Daha Fazla Emisyonda Daha Fazla Pay\u0131 Var<\/strong><\/h3>\n

\u00c7EVKO Vakf\u0131 Genel Sekreteri Mete \u0130mer, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc: \u201cBir di\u011fer \u00f6nemli konu da iklim adaleti. BM destekli bir kurulu\u015f taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan 2023 \u0130klim E\u015fitsizli\u011fi Raporu\u2019na g\u00f6re bir \u00fclkede, y\u00fcksek gelir grubunda bulunanlar\u0131n karbon ayak izi, ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00fclkenin toplam sera gaz\u0131 sal\u0131m\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, d\u00fc\u015f\u00fck gelir grubunda yer alan kimselerin karbon ayak izinden \u00e7ok daha fazla. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, y\u00fczde 50\u2019lik d\u00fc\u015f\u00fck gelirli kesimin iklim krizi kaynakl\u0131 afetlerdeki oransal kay\u0131plar\u0131, iklim krizi nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kan kay\u0131plar\u0131n y\u00fczde 75\u2019ini olu\u015ftururken, toplam k\u00fcresel sal\u0131mlar\u0131n y\u00fczde 48\u2019inden sorumlu y\u00fczde 10\u2019luk y\u00fcksek gelirli kesimse bu kay\u0131plardan ancak y\u00fczde 3 oran\u0131nda etkileniyor. Burada, hem kay\u0131plar bak\u0131m\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fck gelirliler a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir durum var, hem de sal\u0131mlara olumsuz katk\u0131 yapmak bak\u0131m\u0131ndan y\u00fcksek gelirli gruplar\u0131n \u00f6nemli bir etkisi var. Sonu\u00e7 olarak, k\u00fcresel iklim krizi \u00e7abalar\u0131n\u0131 finanse edebilme kapasiteleri refah seviyesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirildi\u011finde, karbon ayak izi en y\u00fcksek y\u00fczde 10\u2019luk kesim iklim eylemlerinin finansman\u0131nda kullan\u0131labilecek kaynaklar\u0131n y\u00fczde 76\u2019s\u0131n\u0131 elinde bulunduruyor. \u00a0Bu durum da \u00fclkelerde \u00e7e\u015fitli yeni vergilerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yol a\u00e7abilecek; iklim adaletini sa\u011flamaya ve hane halklar\u0131n\u0131n bu konudaki direncini art\u0131rmaya y\u00f6nelik birtak\u0131m mali \u00f6nlemleri g\u00fcndeme getirebilecek.\u201d<\/em><\/p>\n

\u00c7EVKO Vakf\u0131 S\u00f6yle\u015fileri\u2019ne \u00dcniversitelerin ve Gen\u00e7lerin Kat\u0131l\u0131m\u0131 \u00d6nemli\u00a0<\/strong><\/h3>\n

\u00c7EVKO Vakf\u0131 S\u00f6yle\u015fileri\u2019ne \u00fcniversitelerin ve gen\u00e7lerin kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6nemine vurgu yapan Mete \u0130mer, \u201c\u0130klim krizi ile m\u00fccadelede gen\u00e7lerin de katk\u0131s\u0131 olsun, gen\u00e7leri de dinleyelim istiyoruz. Gen\u00e7ler g\u00fcmb\u00fcr g\u00fcmb\u00fcr geliyor. Ger\u00e7ekten bu konuda ge\u00e7mi\u015fte yap\u0131lan yanl\u0131\u015flar bak\u0131m\u0131ndan sorumluluklar\u0131 az ama bu sorundan en \u00e7ok etkilenecek olanlar da onlar. Onun i\u00e7in birlikte \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmek ve bu konuyu sahiplenmek bak\u0131m\u0131ndan gen\u00e7li\u011fi burada g\u00f6rmekten b\u00fcy\u00fck mutluluk duyuyoruz. \u00dcniversitelerin bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na gereksinim var. D\u00fcnya bir de\u011fi\u015fim i\u00e7inde. Ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm h\u0131zla ger\u00e7ekle\u015fiyor. Bizim de \u00fclke olarak \u00e7ok b\u00fcy\u00fck zorluklar\u0131m\u0131z var ama bu geli\u015fmenin d\u0131\u015f\u0131nda veya gerisinde kalmamam\u0131z gerekiyor. Hep birlikte, bir sonraki ku\u015faklar i\u00e7in, bu konuda ba\u015far\u0131l\u0131 olmak zorunday\u0131z,\u201d<\/em> \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n

Yapay Zeka ve Ye\u015fil D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm \u00d6ne \u00c7\u0131kan Sekt\u00f6rler<\/strong><\/h3>\n

\u00c7EVKO Vakf\u0131 S\u00f6yle\u015fileri\u2019nin ilkinin konuklar\u0131ndan Paris Bosphorus Enstit\u00fcs\u00fc Ba\u015fkan\u0131 Bahad\u0131r Kalea\u011fas\u0131, k\u00fcreselle\u015fmeden Yapay Zeka ve Ye\u015fil D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u2019e, ufuk a\u00e7\u0131c\u0131 bir konu\u015fma yapt\u0131: \u201cYe\u015fil konular, 25 y\u0131l \u00f6ncesinde \u00e7ok konu\u015fulmuyordu. Bir siyasi partinin g\u00fcndeminde olan, vatanda\u015fa da \u015firin g\u00f6z\u00fckebilecek konulard\u0131. Bug\u00fcn \u00c7EVKO Vakf\u0131 dahil STK\u2019lar\u0131n, devletin, yerel y\u00f6netimlerin, \u015firketlerin g\u00fcndeminde. Jeopoliti\u011fin ve jeostratejik d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u015firketlerin g\u00fcnl\u00fck nakit ak\u0131\u015f\u0131 kararlar\u0131na, tasar\u0131m kaynaklar\u0131na, insan kaynaklar\u0131na kadar g\u00fcndemde oldu\u011fu; yapay zeka, e\u011fitim politikas\u0131, tar\u0131m, ticaret politikalar\u0131yla ilgili kararlar ya da afet y\u00f6netimi ile ilgili kararlar gibi konular\u0131 da ilgilendirdi\u011fi bir d\u00f6nemdeyiz. Zaman ve mekan kavram\u0131 da de\u011fi\u015fiyor. Y\u00f6netilecek bir\u00e7ok sorun var. Ge\u00e7en haftalarda AB, n\u00fckleer enerjinin temizli\u011fini tart\u0131\u015ft\u0131. K\u00fc\u00e7\u00fck mod\u00fcler reakt\u00f6rler konu\u015fulacak. N\u00fckleer \u00f6nemli \u00e7\u00fcnk\u00fc Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019y\u0131 i\u015fgalinin bir sonucu da d\u00fcnyada enerji dengelerinin bozulmas\u0131 oldu. N\u00fckleer enerjiden \u00e7\u0131kma karar\u0131 alan Almanya, \u015fimdi eldekini koruman\u0131n yollar\u0131n\u0131 ar\u0131yor. 13 \u00fclke, n\u00fckleer enerjiden yararlan\u0131yor. B\u00fcy\u00fck de bir Ar-Ge yat\u0131r\u0131m\u0131 var. ABD, \u00c7in, Avrupa, Japonya gibi pek \u00e7ok \u00fclke hem yenilenebilir enerjiye hem de n\u00fckleere yat\u0131r\u0131m yap\u0131yor. Bir orta yol bulunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Ayr\u0131ca AB, 2035\u2019te y\u00fczde 100 elektrikli ara\u00e7lara ge\u00e7me karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131 ama Almanya ve \u0130talya, yeni teknolojilere yat\u0131r\u0131m\u0131n bu kadar kolay olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, zaman gerekti\u011fini anlad\u0131. \u015eimdi eFuel\u2019e yat\u0131r\u0131m yap\u0131lmas\u0131 planlan\u0131yor. Almanya bunu yapan \u00fclkelerden. Peki bunlar\u0131 kim yapacak? 3-4 milyonluk bir insan kayna\u011f\u0131 a\u00e7\u0131\u011f\u0131 var, STEM, teknoloji temelli bilimlerde. \u0130nsan kayna\u011f\u0131na yat\u0131r\u0131m, orta vadeli bir yap\u0131sal reform, k\u0131sa vadeli de de\u011fil. Nas\u0131l olacak? T\u00fcm bu sekt\u00f6rlerden bahsederken iki sekt\u00f6r \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor: Yapay Zeka ve Ye\u015fil D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm. Birbirini destekleyen alanlar ayn\u0131 zamanda. T\u00fcrkiye ise bir se\u00e7im d\u00f6nemine do\u011fru gidiyor. \u0130ktidar nas\u0131l \u015fekillenirse \u015fekillensin, k\u00fcresel rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn art\u0131r\u0131lmas\u0131 planlan\u0131rken yap\u0131lmas\u0131 gerekenler var. Hukuk devleti olmak, insan haklar\u0131, demokrasi gibi. Bunlar olmadan hi\u00e7bir alanda ilerleme m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil, ekonomi dahil. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yol a\u00e7aca\u011f\u0131 yap\u0131sal reformlar i\u00e7inde tabii ki dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm gibi alanlar, e\u011fitim, Ar-Ge\u2019ye yat\u0131r\u0131m gibi birbirini destekleyici s\u00fcre\u00e7ler var. AB ile G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi\u2019nin yenilenmesi g\u00fcndeme gelecek. G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi bir ticaret anla\u015fmas\u0131 de\u011fil, ekonomik entegrasyon anla\u015fmas\u0131. T\u00fcrkiye\u2019nin de ye\u015fil, dijital ve sosyal bir G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi anla\u015fmas\u0131na imza atmas\u0131 gerekiyor. Hepsini kapsamal\u0131.\u201d<\/em><\/p>\n

\u0130klim Adaleti Uluslararas\u0131 Hukuk Alan\u0131nda Giderek Daha Fazla \u00d6nem Kazanacak<\/strong><\/h3>\n

Kadir Has \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Dr. Asl\u0131han Erba\u015f A\u00e7\u0131kel ise \u00fcniversite b\u00fcnyesinde kurduklar\u0131 \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi ve Hukuk Laboratuvar\u0131\u2019n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na de\u011findi: \u201c\u00dcniversitemiz b\u00fcnyesinde kurdu\u011fumuz \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi ve Hukuk Laboratuvar\u0131\u2019nda iklim hukuku konusunda yeni bir ders tasar\u0131m\u0131, \u00f6\u011frenci \u00e7al\u0131\u015fma gruplar\u0131 ve iklim hukukuna ili\u015fkin \u00e7e\u015fitli konular\u0131n ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir seminer serisi olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli faaliyetler ger\u00e7ekle\u015ftirdik. \u0130klim, Denizler ve Deniz \u00c7evresinin Korunmas\u0131\u2019na dair bir AB projesine ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde ba\u015fvurduk ve sonu\u00e7 beklemekteyiz.\u00a0\u0130klim Adaleti konusu seminer serilerimizde ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z konulardan biri oldu. \u0130klim adaleti en temelinde karbon emisyonu \u00e7ok az olan \u00fclkelerin, toplumlar\u0131n hatta hi\u00e7 etkisi olmayan canl\u0131lar\u0131n iklim krizinden en \u00e7ok etkilenenler olmas\u0131n\u0131 ifade ediyor. Seminerimize kat\u0131lan Say\u0131n Cameron Diver, Pasifik \u00fclkeleri perspektifinden iklim adaletini \u00e7ok g\u00fczel bir \u015fekilde g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren a\u00e7\u0131klamalarda bulundu. Pasifik \u00fclkeleri ada \u00fclkelerinden olu\u015fuyor ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi nedeniyle de global \u0131s\u0131nma, buzullar\u0131n erimesine, bu durum da deniz seviyelerinin y\u00fckselmesine yol a\u00e7\u0131yor. Deniz seviyeleri y\u00fckselince de ada \u00fclkeleri sular alt\u0131nda kal\u0131yor. Bir devleti devlet yapan \u00fc\u00e7 unsurdan bir tanesi olan \u00fclke yani kara topra\u011f\u0131, asl\u0131nda yok oluyor. Bunun sonucunda o \u00fclkenin vatanda\u015flar\u0131n\u0131n ya\u015fayabildi\u011fi bir toprak olmayacak. Pasifik \u00dclkeleri, karbon emisyonuna en az etki eden \u00fclkelerden. Bunun gibi \u0131s\u0131nma ve \u00e7\u00f6lle\u015fme; ekonomisi tar\u0131ma dayal\u0131 pek \u00e7ok \u00fclkenin tar\u0131m yapamamas\u0131na yol a\u00e7acak. Tar\u0131m ve su s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 yan\u0131nda biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin azalmas\u0131, iklim m\u00fcltecileri vb. hususlar\u0131n hepsi \u0130klim Adaleti ile ilgili ve g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkilerinin buna en az \u00f6l\u00e7\u00fcde katk\u0131da olanlar taraf\u0131ndan hissedilmesi olduk\u00e7a \u00f6nemli bir toplumsal sorun olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Ye\u015fil Mutabakat ise iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadelede \u00f6nemli bir belge. Avrupa \u0130klim Kanunu ve di\u011fer ikincil mevzuatlar ile birlikte iklim krizi ile m\u00fccadelede \u00f6nemli bir ad\u0131m at\u0131lm\u0131\u015f durumda. Ye\u015fil Mutabakat\u2019a \u0130klim Adaleti perspektifinden yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise, insan merkezci bir yakla\u015f\u0131m ile haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131, daha ziyade iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadelede ekonomik dengeleri g\u00f6zetmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu a\u00e7\u0131dan \u0130klim Adaleti konusunda bir misyona sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu a\u00e7\u0131dan iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile ilgili politikalar\u0131n al\u0131nmas\u0131 ve hukuki d\u00fczenlemelerin tesisi s\u0131ras\u0131nda iklim adaletinin de dikkate al\u0131nmas\u0131 konusunda devletlere daha \u00e7ok rol d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi konusundaki k\u0131r\u0131lgan \u00fclkelerin iklim m\u00fczakerelerine kat\u0131l\u0131m\u0131 ve al\u0131nan kararlardaki etkinliklerinin sa\u011flanmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. \u0130klim adaleti, nesiller aras\u0131ndaki adaletin sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da dikkate al\u0131nmal\u0131.\u201d<\/em><\/p>\n

S\u00f6yle\u015fide Son S\u00f6z Gen\u00e7 \u0130klim Aktivistinin<\/strong><\/h3>\n

Kadir Has \u00dcniversitesi \u0130klim El\u00e7isi Ay\u00e7a Sezer<\/strong> ise \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencisi<\/strong>, gen\u00e7 bir iklim aktivisti olarak gen\u00e7lerin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile ilgili m\u00fccadelede ne gibi sorumluluklar almas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6zetledi, yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar hakk\u0131nda bilgi verdi: \u201c\u0130klim Krizini bir an \u00f6nce \u00e7\u00f6zebilmek, etkilerini azaltabilmek i\u00e7in bilim insanlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmeye gerek devletler gerek insanlar \u00fczerinde fark\u0131ndal\u0131k yaratmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc biliyorlar ki bu sorunu ancak hep birlikte \u00e7\u00f6zebiliriz. Karbon ayak izimizi derhal d\u00fc\u015f\u00fcrmek elbette kolay de\u011fil. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi konusunda \u00f6nlemler almak ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir sanayi sistemi kurmak ve \u0130klim Adaleti\u2019ni sa\u011flayabilmek ad\u0131na d\u00fczenleyici kurallar bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan bu sorun biraz inisiyatif al\u0131nan bir konuya d\u00f6nd\u00fc. Hukukun bu konudaki \u00f6nemini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak \u00fcniversite olarak bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctt\u00fck. \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi ve \u00c7al\u0131\u015fma Grubu olarak \u0130ngiltere \u0130klim Yasas\u0131\u2019n\u0131 terc\u00fcme ettik. Bu \u00e7al\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda ilgili t\u00fcm kurumlar\u0131n, yeni kurumlar da hayata ge\u00e7irilerek nas\u0131l entegrasyon ve koordinasyon i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu, hukukun ba\u011f\u0131ms\u0131z bir denetim mekanizmas\u0131 olarak iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadelede nas\u0131l bir politika belirleme arac\u0131 haline gelebilece\u011fini g\u00f6rd\u00fck. B\u00f6ylece \u00fclkemizde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi planlanan \u0130klim Kanunu\u2019nun \u00f6nemini daha iyi anlad\u0131k. Bu kanunla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir enerjinin desteklenmesi, karbon emisyonu denetimi ve azal\u0131m\u0131, kurulacak sorumlu birimler ve gerekli raporlamalar gibi \u00e7evreyi korumak ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin sebeplerini ve etkilerini azaltmak ad\u0131na d\u00fczenlemeler bekliyoruz. \u00c7evre \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n ba\u015fta isminin de\u011fi\u015fmesi olmak \u00fczere bir\u00e7ok geli\u015fime imza att\u0131\u011f\u0131n\u0131 da belirtmek gerekir. Bakanl\u0131k b\u00fcnyesinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u0130klim \u015euras\u0131\u2019nda \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fine uyum, sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n azalt\u0131m\u0131, teknoloji ve bilim, ye\u015fil finansman, g\u00f6\u00e7 ve sosyal politikalar olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli ba\u011flamlardan incelendi\u011finde, planlanan kanun hakk\u0131nda isti\u015farelerde bulundu\u011fu kaydedildi. T\u00fcrkiye, 2021 y\u0131l\u0131nda Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koydu. AB Ye\u015fil Mutabakat\u0131 da son derece \u00f6nemli. Gerekli ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 gerekiyor ama devletlerin nas\u0131l ad\u0131mlar atmas\u0131 gerekti\u011fi onlara b\u0131rak\u0131l\u0131yor. \u00d6rne\u011fin, COP27 Konferans\u0131. \u00d6zellikle az geli\u015fmi\u015f devletler i\u00e7in bir fon olu\u015fturulmas\u0131na karar verildi ama bu kadar. Nas\u0131l de\u011fi\u015ftirilecek, nas\u0131l olu\u015fturulacak, bunlar\u0131n hi\u00e7birinin cevab\u0131 verilmedi hen\u00fcz. Akademinin ve \u00fcniversitenin rol\u00fc de burada kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. T\u00fcm alanlarda bilim insanlar\u0131n\u0131n bu hususta yapmas\u0131 gereken, bilimsel temellere dayal\u0131 kararlar alma konusunda yetkili ve ilgili mercilere gerekli tavsiyelerde bulunmak ve konunun \u00f6neminin anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak, bu ba\u011flamda s\u00fcre\u00e7leri h\u0131zland\u0131rmak. Gerek okullarda gerek okul d\u0131\u015f\u0131 bilin\u00e7lenerek \u00e7evremizi de bu \u00e7er\u00e7evede bilin\u00e7lendirmeyi hedefliyoruz. Bizim okulumuzda oldu\u011fu gibi disiplinler aras\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma gruplar\u0131na ihtiya\u00e7 var. \u0130lgili kamu kurulu\u015flar\u0131 ile birlikte toplumun daha \u00e7ok bilin\u00e7lendirilmesi sa\u011flanmal\u0131.\u201d<\/em><\/p>\n

K\u00fcresel Is\u0131nma Kurultay\u0131 Komitesi i\u015fbirli\u011fiyle, \u00c7EVKO Vakf\u0131 \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi ve S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik \u00c7al\u0131\u015fma Grubu’nun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 “\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi, Ye\u015fil Mutabakat ve S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlikteki Son Geli\u015fmeler” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan ilk s\u00f6yle\u015fiyi, \u00c7EVKO Vakf\u0131\u2019n\u0131n YouTube kanal\u0131ndan da izleyebilirsiniz:<\/p>\n