{"id":169413,"date":"2023-02-18T11:28:47","date_gmt":"2023-02-18T08:28:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=169413"},"modified":"2023-09-04T14:47:31","modified_gmt":"2023-09-04T11:47:31","slug":"makale-1-5-derece","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/makale-1-5-derece\/","title":{"rendered":"(Turkish) Makale: &#8220;1,5\u00b0C&#8221;"},"content":{"rendered":"<p class=\"qtranxs-available-languages-message qtranxs-available-languages-message-en\">Sorry, this entry is only available in <a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169413\" class=\"qtranxs-available-language-link qtranxs-available-language-link-tr\" title=\"Turkish\">Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p><p><\/p>\n<h2>\u201cRiley g\u00f6zlerini kamp\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki demir kulelerin \u00fczerine yerle\u015ftirilmi\u015f hoparl\u00f6rden gelen sese a\u00e7t\u0131. Pas ve toz i\u00e7indeki hoparl\u00f6r duygudan yoksun bir \u015fekilde kelimeleri etrafa savuruyordu. Hoparl\u00f6rden \u00e7\u0131kan ilk birka\u00e7 kelime kula\u011f\u0131na gidip kulak zar\u0131n\u0131 titretip beynine do\u011fru yol al\u0131rken rotalar\u0131n\u0131 \u015fa\u015f\u0131r\u0131p kayboldular. Anlamland\u0131rabildi\u011fi ilk kelimeler \u201c g\u00fcnl\u00fck azami su miktar\u0131 azalt\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d oldu. Ard\u0131ndan so\u011fuk hoparl\u00f6r devam etti &#8220;Mecburi olarak da\u011f\u0131t\u0131lan g\u0131da miktar\u0131 azalt\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Su ve g\u0131da miktarlar\u0131 ile ilgili ya\u015fam \u0130stasyonundaki g\u00f6revlilere s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7\u0131karmay\u0131n\u0131z. Aksi durumda g\u00f6revlilere tam yetki verilmi\u015ftir\u201d<\/h2>\n<p>K\u00fcresel \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi ve etkileri konulu distopik bir hikayeden al\u0131nt\u0131lanan yukardaki sat\u0131rlar <strong>Birle\u015fmi\u015f Milletler eski Genel Sekreteri Ban-K\u0130 Monn<\/strong>\u2019a aittir.<\/p>\n<p>Yerk\u00fcremizin varolu\u015f tarihinin en hayati sorunu olarak nitelendirebilece\u011fimiz k\u00fcresel iklim krizini \u00f6nleyebilecek son nesil belki de bizleriz, d\u00fcnyam\u0131z\u0131n ve insano\u011flunun gelecek g\u00fcnlerini Ban-Ki\u00a0 Moon\u2019un yukar\u0131daki sat\u0131rlarda kaleme ald\u0131\u011f\u0131 distopik bir hikayenin senaryosu haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmemek i\u00e7in <img loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-178848\" src=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/83d87a56-3850-4a65-aa22-289355b9a614.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"355\" srcset=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/83d87a56-3850-4a65-aa22-289355b9a614.jpg 690w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/83d87a56-3850-4a65-aa22-289355b9a614-254x300.jpg 254w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/83d87a56-3850-4a65-aa22-289355b9a614-338x400.jpg 338w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/83d87a56-3850-4a65-aa22-289355b9a614-42x50.jpg 42w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/83d87a56-3850-4a65-aa22-289355b9a614-500x591.jpg 500w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>tek\u00a0\u00e7\u0131k\u0131\u015f yolumuz h\u0131zla<strong> \u0131s\u0131nan yerk\u00fcremizin<\/strong> s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131 tercihen<strong> \u201c1,5\u00b0C\u201d<\/strong>\u00a0 ile s\u0131n\u0131rland\u0131rmak ve net karbon emisyon oranlar\u0131n\u0131 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131 i\u00e7erisinde s\u0131f\u0131rlanmas\u0131na y\u00f6nelik t\u00fcm aksiyonlar\u0131 zaman kaybetmeden almaktan ge\u00e7iyor.<\/p>\n<h3><strong>&#8220;1,5\u00b0C Neden \u00d6nemli, Paris \u0130klim Zirvesi&#8221;<\/strong><\/h3>\n<p>1,5\u00b0C kavram\u0131 2018 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131klanan <strong>IPCC (H\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Paneli)<\/strong> taraf\u0131ndan \u201cHedef 1,5\u00b0C derece\u201d adl\u0131 raporuna dayanmaktad\u0131r. \u201c1,5\u00b0C\u201d s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n neden \u00f6nemli oldu\u011fu konusuna ge\u00e7meden \u00f6nce kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z riskin tan\u0131m\u0131n\u0131 ve etki mekanizmas\u0131n\u0131 en iyi ortaya koyabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm bir deneyden bahsetmek isterim \u201ckaynayan kurba\u011fa\u201d deneyi; &#8220;Bir kurba\u011fa kaynar bir tencereye at\u0131l\u0131rsa ani \u015fok etkisiyle kendisini an\u0131nda suyun d\u0131\u015f\u0131na atar. Oysa ayn\u0131 kurba\u011fay\u0131 so\u011fuk su dolu tencereye at\u0131p, suyu da yava\u015f yava\u015f kaynatmaya ba\u015flarsan\u0131z kendisini bekleyen sonu alg\u0131layamaz. Artan v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131yla birlikte suyun s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark edemez hale gelen kurba\u011fa, s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 hissetti\u011fi zaman ise art\u0131k \u00e7ok ge\u00e7 kalm\u0131\u015ft\u0131r\u201d\u00a0 Evet, yerk\u00fcremiz de ayn\u0131 bu deneyde anlat\u0131lmak istendi\u011fi gibi yava\u015f yava\u015f hatta biz insano\u011flunu bu \u0131s\u0131 art\u0131\u015f\u0131na al\u0131\u015ft\u0131r\u0131rcas\u0131na \u0131s\u0131nmaya devam ediyor ve \u00a0gittik\u00e7e \u0131s\u0131s\u0131 artan d\u00fcnyam\u0131z i\u00e7in risklerin nitelikleri ve frekanslar\u0131 da g\u00fcnbeg\u00fcn art\u0131yor. \u015eu ger\u00e7e\u011fi de eklemek de fayda var ; iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin konu\u015fmakta ya da ya\u015famakta oldu\u011fumuz etkileri gelecek olan daha ciddi etkilerinin \u00a0sadece bir ba\u015flang\u0131c\u0131 oldu\u011funu yay\u0131mlanan raporlarda s\u0131kl\u0131kla belirtilmektedir. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi olgusunun bilinen t\u00fcm do\u011fal afet risklerinin etkilerini artt\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fe sahip oldu\u011funu da eklemekte fayda oldu\u011funu tekrar tekrar not etmekte fayda var.(risk artt\u0131r\u0131c\u0131, k\u0131r\u0131lganl\u0131k artt\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fi) \u00a0i\u015fte bu nedenlerle d\u00fcnya s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u201c1,5\u00b0C\u201d ile s\u0131n\u0131rlamay\u0131 vaad eden hedeflerin ve bu hedefler do\u011frultusunda al\u0131nmas\u0131 gereken aksiyon planlar\u0131n\u0131n hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz; \u0130klim zirvelerinde al\u0131nan aksiyon planlar\u0131na ge\u00e7meden \u00f6nce s\u00f6z konusu risklerin tahmin edilebilenlerinin ve\u00a0 bilinenlerinin baz\u0131lar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz; seller, heyelanlar, \u00e7\u0131\u011f d\u00fc\u015fmesi, \u00e7\u00f6kmeler, f\u0131rt\u0131nalar, ta\u015fk\u0131nlar, tayfunlar, kuvvetli kar ve ya\u011fmur ya\u011f\u0131\u015flar\u0131, \u015fiddetli donlar, a\u015f\u0131r\u0131 so\u011fuk ve s\u0131cak dalgalar, kurakl\u0131k, \u00e7\u00f6lle\u015fme, iklim g\u00f6\u00e7leri, tar\u0131msal \u00fcretimin yava\u015flamas\u0131, artan viral hastal\u0131klar, ekonomik istikrars\u0131zl\u0131klar, artan yang\u0131nlar, volkanik hareketlerin tetiklenmesi ve son y\u0131llarda h\u0131zla artan depremler.(<em>y\u00fckselen s\u0131cakl\u0131klar ve deniz seviyesi ,\u0131s\u0131nmaya devam eden d\u00fcnyan\u0131n etkisi \/Prof.BillMcGuire\u201dDevin Uyanmas\u0131\u201d)<\/em><\/p>\n<p>\u015eu istatisti\u011fi de \u00f6nemli bir veri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ; \u201dGe\u00e7ti\u011fimiz y\u00fczy\u0131lda d\u00fcnyan\u0131n ortalama s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 1\u00b0C\u00a0 kadar y\u00fckseldi\u011fi ancak bu art\u0131\u015f\u0131n 0.5\u00b0C\u00a0\u2018lik k\u0131sm\u0131n\u0131n son 33 y\u0131lda ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi ve 2030 y\u0131l\u0131na kadar ortalama s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n en az 0.5\u00b0C\u00a0 daha y\u00fckselece\u011finin \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc\u201d i\u00e7inde bulundu\u011fumuz k\u00fcresel iklim krizinin boyutlar\u0131n\u0131 daha net bir \u015fekilde ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Eldeki t\u00fcm veriler de\u011ferlendirildi\u011finde \u201c1.5 \u00b0C\u201dlik \u0131s\u0131nma hedefinin d\u00fcnyam\u0131z\u0131n dayanabilece\u011fi nihai e\u015fik olarak do\u011fru ve son derece hayati bir hedef oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu seviyenin \u00fczerindeki en ufak kademeli art\u0131\u015flar \u201cdo\u011fal felaketlerin\u201d ve beraberindeki risklerin maalesef artarak ya\u015fanmas\u0131n\u0131 anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n<p>30 Kas\u0131m \u2013 12 Aral\u0131k 2015 tarihleri aras\u0131nda k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadele ve d\u00fc\u015f\u00fck karbonlu s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir d\u00fcnya ya\u015fam\u0131na y\u00f6nelik faaliyet ve yat\u0131r\u0131mlar\u0131n tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u201cParis \u0130klim Zirvesi\u201dnde 2020 y\u0131l\u0131 ve sonras\u0131 i\u00e7in bir nevi iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi rejiminin yol haritas\u0131 tayin edilmi\u015f ve bu ama\u00e7 do\u011frultusunda al\u0131nan kararlar kat\u0131l\u0131mc\u0131 \u00fclkeler taraf\u0131ndan kabul edilmi\u015fti. Paris \u0130klim Zirvesinde;<\/p>\n<p>\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi kaynakl\u0131 etkenler nedeniyle k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n sanayi d\u00f6nemi \u00f6ncesi seviyenin yakla\u015f\u0131k 1\u00b0C \u00fczerine kadar y\u00fckseldi\u011fi, Sera Gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n h\u0131zla azalt\u0131lmas\u0131 gere\u011fi ve s\u0131cakl\u0131klar\u0131n 2040 y\u0131l\u0131nda 1,5\u00b0C \u2018ye kadar y\u00fckselebilece\u011fi vurguland\u0131. S\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131n 2100 y\u0131l\u0131nda 1,5\u00b0C ile s\u0131n\u0131rl\u0131 tutulabilmesi i\u00e7in k\u00fcresel emisyonlar\u0131n h\u0131zla azaltmas\u0131 i\u00e7in al\u0131nmas\u0131 gereken tedbirler, yol haritalar\u0131 ve stratejiler belirlendi ve bu zorlu hedeflere ula\u015f\u0131lsa bile iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi kaynakl\u0131 y\u0131k\u0131c\u0131 hasarlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131naca\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131 \u00f6nemle \u00e7izildi.<\/p>\n<h3><strong><u>Paris \u0130klim\u00a0 Anla\u015fmas\u0131nda al\u0131nan ba\u015fl\u0131ca kararlar:<\/u><\/strong><\/h3>\n<p>*Yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131n\u0131 \u00f6nem vermek ve bu kaynaklar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karmak.<\/p>\n<p>*Atmosferdeki Sera gaz\u0131 seviyesini 21\u2019inci y\u00fczy\u0131l\u0131n yar\u0131s\u0131 seviyesine kadar azaltmak.<\/p>\n<p>*K\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 sanayi \u00f6ncesi d\u00f6neme k\u0131yasla 2\u00b0C\u2019nin alt\u0131nda tutmak ve m\u00fcmk\u00fcnse 1,5\u00b0C\u2019yle s\u0131n\u0131rlamak.<\/p>\n<p>*Zengin \u00fclkelerden yoksul \u00fclkelere iklim finansman\u0131n sa\u011flanmas\u0131.<\/p>\n<h3><strong>\u201c1,5\u00b0C mi ,2 <\/strong><em><strong>\u00b0C mi ?\u201d<\/strong><\/em><\/h3>\n<p>H\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Paneli\u2019 nin(IPCC) \u201c<em>K\u00fcresel Is\u0131nmada 1,5\u00b0C\u201d raporuna g\u00f6re <\/em>k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n 1,5 C ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n aciliyetinin alt\u0131 \u00e7iziliyor. Raporda 1,5\u00b0C\u2019lik bir s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131n 2\u00b0C\u2019lik bir art\u0131\u015fa oranla d\u00fcnyam\u0131z ve insano\u011flu i\u00e7in daha g\u00fcvenli ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olaca\u011f\u0131 \u0131srarla vurgulan\u0131yor. Buna g\u00f6re yerk\u00fcremizdeki ortalama s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131 1,5\u00b0C\u2019ye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda %100 artmas\u0131 beklenen sel riski; 2\u00b0C\u2019lik bir s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda %170 oran\u0131na ula\u015faca\u011f\u0131 belirtiliyor. Ayr\u0131ca \u015fiddetli kurakl\u0131\u011fa maruz kalan insan say\u0131s\u0131 1,5\u00b0C\u2019lik bir art\u0131\u015fta 350 milyona, 2\u00b0C\u2019lik bir art\u0131\u015fta 410 milyona \u00e7akabilece\u011fi de\u011finilen di\u011fer etkilerin ba\u015f\u0131nda geliyor. A\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak hava dalgalar\u0131 ise d\u00fcnya n\u00fcfusunun %9\u2019u yerine %28\u2019ini etkileme ihtimali \u00e7ok y\u00fcksek. Bununla birlikte raporun en \u00f6nemli konular\u0131ndan biri de;\u00a0 her 0,5\u00b0C\u2019lik art\u0131\u015f\u0131n tar\u0131mda \u00fcr\u00fcn verimlili\u011fini daha da d\u00fc\u015f\u00fcrece\u011fi bildiriliyor . \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Paneli\u2019nin raporuna g\u00f6re, K\u00fcresel ortalama s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131n 2<em>\u00b0C\u2019yi<\/em>\u00a0 bulmas\u0131 halinde insan hayat\u0131n\u0131 do\u011frudan etkileyecek y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lara haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olunmas\u0131 da tekrar tekrar vurgulanmaktad\u0131r.<\/p>\n<h3><strong>\u201c1,5 <\/strong><strong>\u00b0C<\/strong><strong> Hedefinin neresindeyiz\u201d<\/strong><\/h3>\n<p>\u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz noktada, yap\u0131lan g\u00fcncel ara\u015ft\u0131rmalar ve raporlar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u015funu ifade etmekte fayda var; Paris Anla\u015fmas\u0131 kapsam\u0131nda verilen taahh\u00fctler, k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 1,5\u00b0C\u2019de s\u0131n\u0131rland\u0131rmaya maalesef yetmiyor. Ba\u015fta geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler olmak \u00fczere t\u00fcm \u00fclkelerin, vakit ge\u00e7irmeden taahh\u00fctlerini yenilemesi gerekiyor.\u201d (IPCC,1,5\u00b0C\u2019 K\u00fcresel Is\u0131nma \u00d6zel Raporu)<\/p>\n<p>Evet, 57 \u00fclke ve AB&#8217;nin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi konusundaki performanslar\u0131n\u0131 de\u011ferlendiren\u201d\u00a0<strong>\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi<\/strong> <strong>Performans Endeksi 2021\u201d<\/strong> raporuna g\u00f6re \u00fclkelerin hi\u00e7biri Paris Anla\u015fmas\u0131n\u0131n ortaya koydu\u011fu hedeflerle uyumlu hareket etmiyor. Oysa zaman kaybetmeden ve hemen Paris Anla\u015fmas\u0131 hedeflerini kar\u015f\u0131lamak ve k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 1,5\u00b0C ile s\u0131n\u0131rland\u0131rabilmek i\u00e7in \u00fclkelerin kollektif bir \u015fekilde sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131na neden olan fosil yak\u0131t \u00fcretimlerini k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 6 azaltmas\u0131 gerekti\u011fi ger\u00e7e\u011fi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z.<\/p>\n<p>Yine\u00a0<strong>\u201cBM \u00c7evre Program\u0131\u201d<\/strong> taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan \u201c<strong>\u00dcretim A\u00e7\u0131\u011f\u0131 Raporu<\/strong>\u201dnun 2020 verilerine g\u00f6re de d\u00fcnyadaki toplam fosil yak\u0131t \u00fcretimindeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f seviyesi k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 1,5\u00b0C s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n alt\u0131nda tutmak i\u00e7in gereken seviyeye hi\u00e7 de yak\u0131n de\u011fil. D\u00fcnyam\u0131z\u0131n fosil yak\u0131t \u00fcretiminde y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 2&#8217;lik bir art\u0131\u015fa do\u011fru ilerledi\u011fi belirtilmektedir. Yerk\u00fcremizde Fosil yak\u0131tlar\u0131n yo\u011fun bir \u015fekilde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gelecek senaryolar\u0131nda ise, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 20 y\u0131l i\u00e7erisinde s\u0131cakl\u0131klar\u0131n 1 ila 1,5\u00b0C artabilece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu durum, Paris Anla\u015fmas\u0131\u2019nda belirlenen s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rmas\u0131n\u0131n 2050 y\u0131l\u0131ndan \u00e7ok daha \u00f6nce a\u015f\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na geliyor ki bu durum d\u00fcnyam\u0131z i\u00e7in en k\u00f6t\u00fc senaryolardan birisi olarak kabul edilebilir.<\/p>\n<p>Son olarak Paris Anla\u015fmas\u0131\u2019na taraf olan \u00fclkelerin temsilcilerini bir araya getiren ve M\u0131s\u0131r&#8217;n\u0131n \u015earm El-\u015eeyh \u015fehrinde 2022 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen \u201cCOP27\u201d iklim zirvesinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n kelimenin tam anlam\u0131yla hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtilmekte fayda var. \u00d6zellikle Pandeminin t\u00fcm \u00fclke ekonomilerine olumsuz etkilerinin de sonucuyla ba\u015fta geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin \u201c 1.5\u00b0C\u201d hedefindeki eylemsizlikleri ve samimi olmayan yakla\u015f\u0131mlar\u0131na dikkat \u00e7ekilen zirvede ortaya at\u0131lan baz\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceler ise; &#8220;1.5\u00b0C&#8221; hedefinin art\u0131k ger\u00e7ek\u00e7i bir hedef olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin olas\u0131 sars\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131 aksiyon ve yat\u0131r\u0131m planlar\u0131n\u0131n \u015fimdiden olu\u015fturulmas\u0131, mevcut finansal yap\u0131lar\u0131n ise g\u00fc\u00e7lendirilmesi hatta iklim de\u011fi\u015fikli\u011finden etkilenen yoksul \u00fclkeler i\u00e7in zengin \u00fclkelerin katk\u0131lar\u0131yla bir fon olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fi gibi \u00f6nlem paketlerinin g\u00fcndeme geldi\u011fi belirtilmekte ve \u201c1.5\u00b0C\u201d hedefiyle ilgili gelinen son durum hakk\u0131nda bizlere fikir vermektedir.<\/p>\n<h3><strong>\u201c3<\/strong><strong>\u00b0C ,<\/strong><strong> K\u00f6t\u00fc Senaryo\u201d<\/strong><\/h3>\n<p>Biraz da k\u00f6t\u00fc senaryodan bahsedelim yani Paris \u0130klim anla\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc\u00a0 \u201c1,5\u00b0C\u201d\u2019 lik s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131 hedefinin yakalanamad\u0131\u011f\u0131 ve K\u00fcresel Sera gaz\u0131 emisyon seviyesinin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 75\u2019inden sorumlu\u00a0 olan \u201c<strong>G20\u201d \u00fclkelerinin hedeflenen s\u00fcre olan 2030 y\u0131l\u0131na kadar Paris iklim anla\u015fmas\u0131 kararlar\u0131ndan uzak bir yol haritas\u0131 izledi\u011fini\u00a0 ve\u00a0 yerk\u00fcremizde s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f h\u0131z\u0131n\u0131n \u201c3<\/strong>\u00b0C\u201dye<strong> ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 hayal edelim ,b\u00f6yle bir durumda kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131m\u0131z k\u00fcresel risklerin sadece tahmin edilebilenleri \u015fu \u015fekilde raporlanm\u0131\u015ft\u0131r;<\/strong><\/p>\n<p>*A\u015f\u0131r\u0131 hava olaylar\u0131 nedeniyle do\u011fal afetlerin s\u0131kl\u0131kla g\u00f6r\u00fclmesi ve dolay\u0131s\u0131yla can ve mal kay\u0131plar\u0131 h\u0131zla artmas\u0131.<\/p>\n<p>*Biyolojik \u00e7e\u015fitlil\u011fin yok olmas\u0131.<\/p>\n<p>*Suya ve g\u0131da kaynaklar\u0131na eri\u015fimde b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n ya\u015fanmas\u0131\u00a0 ve bu duruma ba\u011fl\u0131 olarak yeni salg\u0131n hastal\u0131klar\u0131n ve \u00f6l\u00fcm say\u0131lar\u0131ndaki art\u0131\u015f.<\/p>\n<p>*Kurakl\u0131k nedeniyle tar\u0131msal \u00fcretimin yap\u0131lamaz hale gelmesi.<\/p>\n<p>*D\u00fcnyadaki 410 milyon insan \u015fiddetli kurakl\u0131k ile maruz kalmas\u0131, tahmini 50 milyon insan\u0131n ise ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n deniz seviyesi art\u0131\u015f\u0131ndan etkilenerek sular alt\u0131nda kalmas\u0131 ve k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte iklim g\u00f6\u00e7lerinin olu\u015fmas\u0131.<\/p>\n<p>*S\u0131cak hava dalgalar\u0131 sebebiyle kronik ve viral hastal\u0131klara ba\u011fl\u0131 insanlar\u0131n hayatta kalma s\u00fcrelerinin h\u0131zla d\u00fc\u015fmesi ve sa\u011fl\u0131k sitemlerinde g\u00f6r\u00fclebilecek krizler.<\/p>\n<h3><strong>Sonu\u00e7<\/strong><\/h3>\n<p>\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkileri yukar\u0131daki sat\u0131rlarda da belirtmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m gibi hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz sadece d\u00fcnyam\u0131zdaki s\u0131cakl\u0131klar\u0131n art\u0131\u015f\u0131ndan ibaret de\u011fil; <strong>Kurakl\u0131k, seller, \u015fiddetli kas\u0131rgalar gibi a\u015f\u0131r\u0131 hava olaylar\u0131n\u0131n s\u0131kl\u0131\u011f\u0131<\/strong> ve etkisindeki art\u0131\u015f,<strong> okyanus ve deniz suyu seviyelerinde y\u00fckselme<\/strong>, okyanuslar\u0131n asit oranlar\u0131nda art\u0131\u015flar, <strong>buzullar\u0131n erimesi<\/strong> gibi etkenler sonucunda bitkiler, hayvanlar ve ekosistemlerin \u00fczerindeki etkisinin yan\u0131 s\u0131ra sosyal ve ekonomik d\u00fczeyde geni\u015f \u00e7apl\u0131 etki alanlar\u0131na sahip oldu\u011funu hat\u0131rlatmakta fayda var.<\/p>\n<p>K\u00fcresel \u0131s\u0131 art\u0131\u015f\u0131n\u0131n 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonuna kadar, sanayi \u00f6ncesi d\u00f6neme g\u00f6re, 2 \u00b0C\u2019 nin alt\u0131nda tutulmas\u0131 halinde, iklim krizinin en k\u00f6t\u00fc etkilerinden ka\u00e7\u0131n\u0131labilece\u011fi s\u0131kl\u0131kla yay\u0131mlanan raporlarda ifade edilmektedir. Bu hedefin tutturulmas\u0131 i\u00e7in atmosferdeki <strong>karbondioksit\/co2<\/strong>\u00a0oran\u0131n\u0131n<strong> \u201c450 ppm\u201d<\/strong> seviyesini a\u015fmamas\u0131 gere\u011fini de hat\u0131rlatmakta fayda var.<\/p>\n<p>Peki mevcut politikalar, uygulamalar ve bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 bu hedeflerin tutturulmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeterli mi ? <strong>Cevap ne yaz\u0131k ki, Hay\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnya Bankas\u0131n\u0131n raporuna g\u00f6re karbondioksit emisyonlar\u0131n\u0131n t\u00fcketiminin g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki art\u0131\u015f h\u0131z\u0131yla devam edildi\u011fi takdirde 2060 y\u0131l\u0131nda ortalama s\u0131cakl\u0131klardaki art\u0131\u015f\u0131n \u201c4\u00b0C\u201dyi bulaca\u011f\u0131 uyar\u0131s\u0131 yap\u0131l\u0131rken, bu art\u0131\u015f\u0131n etkilerinin t\u00fcm d\u00fcnyada \u00e7ok \u00e7e\u015fitli ve y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lara neden olaca\u011f\u0131 da vurgulanmaktad\u0131r.<\/p>\n<h3><em><strong>\u201cE\u011fer her a\u011fa\u00e7 Wi-Fi sa\u011flayabilseydi, her yeri a\u011fa\u00e7land\u0131rmakla u\u011fra\u015f\u0131rd\u0131k\u201d<\/strong><\/em><\/h3>\n<p>21. y\u00fczy\u0131l\u0131n en b\u00fcy\u00fck zorlu\u011fu ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z ,\u201dS\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir\u201d bir ya\u015fam ve bize emanet olan d\u00fcnyam\u0131z\u0131 koruyabilmek i\u00e7in biz insano\u011flunun \u00fczerindeki sorumluluk olduk\u00e7a fazla.<\/p>\n<p>Milyonlarca canl\u0131 t\u00fcr\u00fcyle beraber bir hayat\u0131 payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve insanl\u0131k tarihinin var oldu\u011fu yer olan gezegenimizden ba\u015fka yuvam\u0131z en az\u0131ndan \u015fimdilik yok. <strong>K\u00fcresel \u0131s\u0131nma<\/strong> ve <strong>iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi<\/strong> olgusunun ne kadar ger\u00e7ek bir sorun oldu\u011funun \u00f6tesinde, sorunun ne kadar h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlamakla ve anlatmakla belki de i\u015fe ba\u015flamal\u0131y\u0131z, daha fazla ge\u00e7 kalmamak i\u00e7in.. Yaz\u0131m\u0131z\u0131n giri\u015f paragraf\u0131nda da belirtmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m gibi iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini \u00f6nleyebilecek son ku\u015fak belki de \u015fuan bu yaz\u0131y\u0131 okumakta olan <strong>\u201cbizleriz\u201d<\/strong>. <strong>Banki Moon<\/strong>\u2019un iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi konulu distopik hikayesinde d\u00fcnyam\u0131z ve biz insano\u011flunun iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi kaynakl\u0131 adeta bir yok olu\u015fla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu senaryosu i\u015flenmektedir. \u0130\u015fte tam da bu nedenle<strong> \u201cs\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir\u201d<\/strong> bir ekosistem i\u00e7in <strong>\u201cwifi\/internet sa\u011flay\u0131c\u0131\u201d<\/strong> sistemlerinden \u00e7ok daha fazla hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz a\u011fa\u00e7lara, ormanlara, do\u011fal ya\u015fam alanlar\u0131na ve kaynaklar\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini bir an evvel idrak etmeli ve a\u015fa\u011f\u0131daki sat\u0131rlarda kal\u0131n puntolarla\u00a0 ge\u00e7en me\u015fhur s\u00f6z\u00fc ya\u015fayarak deneyimleme-mek i\u00e7in d\u00fcnyam\u0131z ve kendi gelece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcnerek do\u011fru tercihler yaparak sorumlulu\u011fu \u00fcstlenmeliyiz;<\/p>\n<p><em>\u201c<strong>Son a\u011fa\u00e7 kesildi\u011finde, son bal\u0131k yendi\u011finde, son nehir zehirlendi\u011finde, ancak o zaman paran\u0131n yenemeyece\u011fini anlam\u0131\u015f olaca\u011f\u0131z<\/strong>\u201d<\/em><\/p>\n<p><strong>Referans Kaynaklar:<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.wwf.org.tr\/\">https:\/\/www.wwf.org.tr\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.reinsurancene.ws\/cop-27-global-re-insurers-call-for-action-to-reduce-impacts-of-climate-change\/\">https:\/\/www.reinsurancene.ws\/cop-27-global-re-insurers-call-for-action-to-reduce-impacts-of-climate-change\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/wannart.com\/icerik\/33935-dunya-distopyasi\">https:\/\/wannart.com\/icerik\/33935-dunya-distopyasi<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.plumemag.com\/dunya-icin-kritik-esik-1-5-derece-nedir\/\">https:\/\/www.plumemag.com\/dunya-icin-kritik-esik-1-5-derece-nedir\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.ipcc.ch\/\">https:\/\/www.ipcc.ch\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/tr.euronews.com\/\">https:\/\/tr.euronews.com\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.mfa.gov.tr\/sub.tr.mfa?6f41190c-6742-405a-9e5a-784385301607\">https:\/\/www.mfa.gov.tr\/sub.tr.mfa?6f41190c-6742-405a-9e5a-784385301607<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.deloitte.com\/global\/en\/about\/story\/impact\/sustainability-and-climate.html\">https:\/\/www.deloitte.com\/global\/en\/about\/story\/impact\/sustainability-and-climate.html<\/a><\/p>\n<p><em>Sa\u011fl\u0131cakla kal\u0131n<\/em><\/p>\n<p><em>Ayd\u0131n Edin\u00e7gil<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. \u201cRiley g\u00f6zlerini kamp\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki demir kulelerin \u00fczerine yerle\u015ftirilmi\u015f hoparl\u00f6rden gelen sese a\u00e7t\u0131. Pas ve toz i\u00e7indeki hoparl\u00f6r duygudan yoksun bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":169417,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,52],"tags":[107799,1999,1471,4033,107800],"views":153,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169413"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=169413"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169413\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/169417"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=169413"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=169413"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=169413"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}