{"id":165636,"date":"2022-12-22T13:16:44","date_gmt":"2022-12-22T10:16:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=165636"},"modified":"2022-12-22T13:19:18","modified_gmt":"2022-12-22T10:19:18","slug":"2030-komurden-cikisin-turkiye-icin-saglik-faydalari-arastirmasi-yayinlandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/2030-komurden-cikisin-turkiye-icin-saglik-faydalari-arastirmasi-yayinlandi\/","title":{"rendered":"(Turkish) HEAL: 2030\u2019da K\u00f6m\u00fcrden \u00c7\u0131k\u0131\u015f 102 Bin Hayat\u0131 Kurtaracak"},"content":{"rendered":"<p class=\"qtranxs-available-languages-message qtranxs-available-languages-message-en\">Sorry, this entry is only available in <a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165636\" class=\"qtranxs-available-language-link qtranxs-available-language-link-tr\" title=\"Turkish\">Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p><p><\/p>\n<h2><strong>Sa\u011fl\u0131k ve \u00c7evre Birli\u011fi HEAL, \u20182030 K\u00f6m\u00fcrden \u00c7\u0131k\u0131\u015f\u0131n T\u00fcrkiye \u0130\u00e7in Sa\u011fl\u0131k Faydalar\u0131\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 yay\u0131nlad\u0131.<\/strong><\/h2>\n<p><strong>Sa\u011fl\u0131k ve \u00c7evre Birli\u011fi HEAL\u2019in (Health and Environment Alliance)\u00a0<\/strong>haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 <strong>\u2018Kronik K\u00f6m\u00fcr\u00fc \u0130yile\u015ftirmek: 2030 K\u00f6m\u00fcrden \u00c7\u0131k\u0131\u015f\u0131n T\u00fcrkiye \u0130\u00e7in Sa\u011fl\u0131k Faydalar\u0131\u2019\u00a0<\/strong>ba\u015fl\u0131kl\u0131 ara\u015ft\u0131rma, <strong>k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santrallerinin<\/strong> izin s\u00fcrelerinin sona erece\u011fi <strong>2050 y\u0131l\u0131<\/strong> yerine <strong>2030\u2019a<\/strong> kadar kapat\u0131lmas\u0131yla \u00f6nlenebilecek <strong>\u00f6l\u00fcmler, hastal\u0131klar ve sa\u011fl\u0131k maliyeti tasarruflar\u0131n\u0131<\/strong> ortaya koyuyor. \u00c7al\u0131\u015fmada iki farkl\u0131 senaryo ortaya koyuluyor: K\u00f6m\u00fcr santrallerinin \u00fcretim lisanslar\u0131n\u0131n bitti\u011fi, yani santrallerin kapanaca\u011f\u0131 tarih baz senaryo olarak ele al\u0131n\u0131rken, 2030 senaryosunda yedi y\u0131l i\u00e7inde <strong>T\u00fcrkiye\u2019deki k\u00f6m\u00fcr santrallerinin kapanmas\u0131<\/strong> halinde <strong>\u00f6nlenebilecek hastal\u0131klar, erken \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc ve sa\u011fl\u0131k maliyetlerindeki<\/strong> gerileme inceleniyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-165639\" src=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/2022-12-22_130945.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"288\" srcset=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/2022-12-22_130945.jpg 706w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/2022-12-22_130945-300x173.jpg 300w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/2022-12-22_130945-500x288.jpg 500w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/2022-12-22_130945-80x46.jpg 80w\" sizes=\"(max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/p>\n<p>Fosil yak\u0131tlar\u0131n tetikledi\u011fi iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na do\u011frudan etkisi olan temiz hava, g\u00fcvenli i\u00e7me suyu, yeterli g\u0131da ve g\u00fcvenli bar\u0131nmay\u0131 da etkiliyor. D\u00fcnyada yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin, 2030 ile 2050 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda d\u00fcnya genelinde <strong>yetersiz beslenme, s\u0131tma, ishal ve s\u0131cak stresinden<\/strong> kaynaklanan yakla\u015f\u0131k <strong>250 bin ek \u00f6l\u00fcme<\/strong> neden olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. \u0130nsan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na do\u011frudan verilen zarar\u0131n maliyetinin (tar\u0131m, su ve at\u0131k tahliyesi gibi sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 belirleyen sekt\u00f6rlerdeki maliyetler hari\u00e7), <strong>2030 y\u0131l\u0131na kadar<\/strong> y\u0131lda <strong>2<\/strong> ile <strong>4 milyar ABD dolar\u0131<\/strong> aras\u0131nda olaca\u011f\u0131 tahmin ediliyor.<\/p>\n<p><strong>\u2018Kronik K\u00f6m\u00fcr\u00fc \u0130yile\u015ftirmek: 2030 K\u00f6m\u00fcrden \u00c7\u0131k\u0131\u015f\u0131n T\u00fcrkiye \u0130\u00e7in Sa\u011fl\u0131k Faydalar\u0131\u2019\u00a0<\/strong>\u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ise T\u00fcrkiye\u2019deki durumu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.\u00a01990-2020 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;de k\u00f6m\u00fcre dayal\u0131 elektrik \u00fcretiminin y\u00fczde 459, elektrik sekt\u00f6r\u00fc kaynakl\u0131 sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n ise y\u00fczde 323 oran\u0131nda artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiliyor ve bunun sa\u011fl\u0131k \u00fczerinde \u00e7ok ciddi olumsuz etki yaratt\u0131\u011f\u0131 ifade ediliyor. T\u00fcrkiye\u2019deki k\u00f6m\u00fcr santrallerinin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki yedi y\u0131l i\u00e7inde kapat\u0131lmas\u0131yla 102 bin 601 erken \u00f6l\u00fcm, 30 bin 975 erken do\u011fum, 67 bin 108 yeti\u015fkin bron\u015fiti engellenebilir.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 zamanda 114 bin 683 hastaneye ba\u015fvuru, 27 milyon 606 i\u015f g\u00fcn\u00fc kayb\u0131 ve 231 milyon 333 bin hastanede ge\u00e7irilen g\u00fcn \u00f6nlenebilir. <strong>\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki yedi y\u0131l i\u00e7inde k\u00f6m\u00fcr santralleri kapat\u0131l\u0131rsa,<\/strong> ast\u0131m hastas\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n<strong> 3 milyon 772 bin<\/strong> g\u00fcn ast\u0131m ve bron\u015fit semptomu g\u00f6stermesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilir, di\u011fer yandan <strong>419 bin 835 \u00e7ocuk<\/strong> bron\u015fitten korunabilir.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca<strong> 2030\u2019a kadar<\/strong> k\u00f6m\u00fcr santrallerin kapat\u0131lmas\u0131 halinde, bu sorunlar\u0131n getirece\u011fi <strong>3,1 trilyon TL (194 milyar euro)<\/strong> sa\u011fl\u0131k maliyeti ortadan kald\u0131r\u0131labilir.<\/p>\n<h3><strong>K\u00d6M\u00dcRDEN \u00c7IKI\u015e GEC\u0130K\u0130RSE \u00d6L\u00dcM ORANI 7 KAT ARTACAK<\/strong><\/h3>\n<p><strong>HEAL T\u00fcrkiye Sa\u011fl\u0131k ve Enerji Politikalar\u0131 K\u0131demli Dan\u0131\u015fman\u0131 Funda Gacal<\/strong>,<em> \u201cT\u00fcrkiye 2030 y\u0131l\u0131na kadar k\u00f6m\u00fcrden \u00e7\u0131kmay\u0131 tercih ederse, 102 bin 601 erken \u00f6l\u00fcm \u00f6nlenebilir. Bu rakam, her y\u0131l T\u00fcrkiye&#8217;de trafik kazalar\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybedenlerden 20 kat fazla. Sa\u011fl\u0131k sistemi \u00fczerindeki maliyetini de g\u00f6z ard\u0131 etmemek gerekiyor. 2020 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin sa\u011fl\u0131k harcamas\u0131 250 milyar TL (15,5 milyar euro) oldu. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki <strong>7 y\u0131lda k\u00f6m\u00fcrden \u00e7\u0131k\u0131l\u0131rsa<\/strong> bu rakam\u0131n <strong>12,5 kat\u0131<\/strong> kadar <strong>sa\u011fl\u0131k harcamas\u0131<\/strong> \u00f6nlenebilir\u201d<\/em> dedi.<\/p>\n<p>K\u00f6m\u00fcr santrallerinin 2030\u2019a kadar kapat\u0131lmay\u0131p s\u00fcrecin 2050 y\u0131l\u0131na sarkmas\u0131 durumda ise T\u00fcrkiye a\u011f\u0131r sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 ve sa\u011fl\u0131k maliyeti ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalacak. 2030 y\u0131l\u0131na k\u0131yasla 2050\u2019de erken \u00f6l\u00fcm oran\u0131 yedi kat, sa\u011fl\u0131k maliyeti, hastaneye yat\u0131\u015f ve i\u015f g\u00fcc\u00fc kayb\u0131 alt\u0131 kat artacak.<\/p>\n<p>Gacal, \u00c7anakkale, Adana, Hatay, K\u00fctahya, Mara\u015f, Mu\u011fla ve Zonguldak\u2019ta halen faaliyette olan k\u00f6m\u00fcr santrallerini \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fma yaparak sa\u011fl\u0131k \u00fczerine etkilerini ortaya koyduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p><strong>\u00c7anakkale<\/strong>&#8216;deki be\u015f k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santralin 2030 y\u0131l\u0131na kadar kapat\u0131lmas\u0131 halinde, her 100 erken \u00f6l\u00fcmden 90&#8217;\u0131 \u00f6nlenebilir. Sa\u011fl\u0131k maliyetleri ise y\u00fczde 87 oran\u0131nda, yakla\u015f\u0131k 29 milyar eurodan 4 milyar euroya d\u00fc\u015fecek.<\/p>\n<p><strong>Adana ve Hatay<\/strong>\u2019daki Atlas, Hunutlu, Sug\u00f6z\u00fc ve Tufanbeyli\u2019deki k\u00f6m\u00fcr santralleri devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131l\u0131rsa,\u00a0her 100 erken \u00f6l\u00fcmden 86&#8217;s\u0131 \u00f6nlenebilir. Sa\u011fl\u0131k maliyetleri ise y\u00fczde 82 oran\u0131nda, 34 milyar eurodan 6 milyar euroya inecek.<\/p>\n<p><strong>K\u00fctahya<\/strong>\u2019daki \u00fc\u00e7 k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santralin 2030 y\u0131l\u0131na kadar kapat\u0131lmas\u0131yla, her 100 erken \u00f6l\u00fcmden 88&#8217;nin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilir. Sa\u011fl\u0131k maliyetleri ise y\u00fczde 82 oran\u0131nda, yakla\u015f\u0131k 24 milyar eurodan 4 milyar euroya gerileyecek.<\/p>\n<p><strong>Mara\u015f<\/strong>\u2019taki Af\u015fin Elbistan A ve B k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santrali \u00fcretimi durdurdu\u011funda her 100 erken \u00f6l\u00fcmden 83&#8217;\u00fc \u00f6nlenebilir. 9 milyar euro olan sa\u011fl\u0131k maliyeti y\u00fczde 80 oran\u0131nda d\u00fc\u015ferek\u00a02 milyon euroya gerileyecek.<\/p>\n<p><strong>Mu\u011fla<\/strong>\u2019daki \u00fc\u00e7 k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santralinin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na son verilmesi, her 100 erken \u00f6l\u00fcmden 88&#8217;ini engelleyebilir.\u00a0Sa\u011fl\u0131k maliyetleri ise y\u00fczde 84 oran\u0131nda d\u00fc\u015ferek, 36 milyar eurodan 6 milyar euroya inecek.<\/p>\n<p><strong>Zonguldak<\/strong>\u2019taki d\u00f6rt k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santralinin faaliyetinin sona erdirilmesiyle her 100 erken \u00f6l\u00fcmden 88&#8217;i \u00f6nlenebilir. Sa\u011fl\u0131k maliyetleri de y\u00fczde 85 d\u00fc\u015ferek, 37 milyar eurodan 5 milyar euroya gerileyecek.<\/p>\n<h3><strong>KARAR VER\u0130C\u0130LERE \u00c7A\u011eRI<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Uzman\u0131 Dr. Melike Yavuz<\/strong> ise \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: <em>&#8220;Kirli hava insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frudan olumsuz etkiliyor. Bu rapor, her t\u00fcrl\u00fc ar\u0131tma sistemi kullan\u0131lsa dahi termik santrallerin 2050\u2019ye kadar faaliyette kalmas\u0131 halinde ortaya \u00e7\u0131kacak sa\u011fl\u0131k maliyetlerine odaklan\u0131yor. Tedbir al\u0131nmamas\u0131 durumunda gelecekte \u00e7ok daha a\u011f\u0131r sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla bunlara ba\u011fl\u0131 olarak artacak sa\u011fl\u0131k giderleriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalaca\u011f\u0131z.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fmada ayr\u0131ca sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131n\u0131n ve uzmanlar\u0131n k\u00f6m\u00fcr ve enerji \u00fcretiminin sa\u011fl\u0131k \u00fczerindeki etkileri ve maliyetleri hakk\u0131ndaki tart\u0131\u015fmalar\u0131na i\u015faret edildi. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 gibi kamu kurumlar\u0131n\u0131n da temiz havaya, k\u00f6m\u00fcr kirlili\u011fini azaltmaya ve k\u00f6m\u00fcr kullan\u0131m\u0131n\u0131 sonland\u0131rmay\u0131 ama\u00e7layan enerji ve iklim politikalar\u0131na katk\u0131 sunmas\u0131 gerekti\u011fine dikkat \u00e7ekildi.<\/p>\n<p>HEAL\u2019in karar vericilere \u00e7a\u011fr\u0131da bulunarak\u00a0mevcut k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santralleri i\u00e7in en ge\u00e7 2030 y\u0131l\u0131 olmak \u00fczere, kapat\u0131lma tarihlerinin belirlenmesi ve yeni k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santral in\u015fa edilmemesini istedi. Di\u011fer yandan enerji se\u00e7imi yap\u0131l\u0131rken, <strong>sa\u011fl\u0131k<\/strong> ve<strong> \u00e7evre<\/strong> etkisinin k\u0131sa ve uzun olarak ekonomik maliyet analizleriyle birlikte de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi vurguland\u0131. <strong>Elektrik sekt\u00f6r\u00fc kaynakl\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n da \u015feffaf olarak raporlanmas\u0131<\/strong> ve <strong>bilimsel de\u011ferlendirmelere<\/strong> olanak sa\u011flanmas\u0131 gerekti\u011fine dikkat \u00e7eken HEAL, di\u011fer taleplerini <span style=\"text-decoration: underline;\">\u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131:<\/span><\/p>\n<p>N\u00fcfusun sa\u011fl\u0131k durumu ile yerel d\u00fczeyde hastal\u0131k vakalar\u0131na ili\u015fkin istatistikleri kamuya a\u00e7\u0131lmal\u0131.\u00a0<strong>Ekonomi, enerji ve \u00e7evre mevzuatlar\u0131<\/strong> ve <strong>stratejileri birbirleriyle<\/strong> ili\u015fkilendirilerek enerji sekt\u00f6r\u00fc planlamas\u0131 geli\u015ftirilmeli. <strong>S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, yenilenebilir enerji <\/strong>ve<strong> enerji tasarrufu modelleri<\/strong> tercih edilmeli.<\/p>\n<p><strong>Raporun tamam\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in: <\/strong><a href=\"https:\/\/www.env-health.org\/curing-chronic-coal-turkey\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.env-health.org\/curing-chronic-coal-turkey\/ <\/a>adresini ziyaret edebilirsiniz.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. Sa\u011fl\u0131k ve \u00c7evre Birli\u011fi HEAL, \u20182030 K\u00f6m\u00fcrden \u00c7\u0131k\u0131\u015f\u0131n T\u00fcrkiye \u0130\u00e7in Sa\u011fl\u0131k Faydalar\u0131\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 yay\u0131nlad\u0131. Sa\u011fl\u0131k ve \u00c7evre Birli\u011fi HEAL\u2019in (Health and [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":165639,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,24649],"tags":[100420,106861,65104,60938,100421],"views":69,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165636"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=165636"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165636\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/165639"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=165636"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=165636"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=165636"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}