{"id":152406,"date":"2022-03-15T12:34:18","date_gmt":"2022-03-15T09:34:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=152406"},"modified":"2022-03-15T12:34:18","modified_gmt":"2022-03-15T09:34:18","slug":"gunumuz-ab-emisyon-ticaret-sistemi-ve-kapsami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/gunumuz-ab-emisyon-ticaret-sistemi-ve-kapsami\/","title":{"rendered":"(Turkish) G\u00fcn\u00fcm\u00fcz AB Emisyon Ticaret Sistemi ve Kapsam\u0131"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

<\/p>\n

Avrupa Komisyonu (EC) 14 Temmuz 2021 tarihinde, Avrupa\u2019n\u0131n 2050 y\u0131l\u0131na kadar karbon n\u00f6tr olmas\u0131n\u0131 hedefleyen baz\u0131 yasa tasar\u0131lar\u0131n\u0131 kabul etti. Bu yasalar aras\u0131nda Avrupa\u2019n\u0131n 2030 y\u0131l\u0131na kadar sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 en az %55 oran\u0131nda azaltmas\u0131na y\u00f6nelik bir ara hedef (Fit for 55) de mevcut. Yasa paketinin i\u00e7erisindeki en \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalardan biri de Avrupa Birli\u011fi Emisyon Ticaret Sistemi (ETS – Emission Trading System) oldu.<\/h2>\n
\"\"

Dilek A\u015eAN – Taksim Dan\u0131\u015fmanl\u0131k<\/p><\/div>\n

AB ETS, bir \u201c\u00fcst s\u0131n\u0131r ve ticaret\u201d (cap and trade) ilkesine g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu ba\u011flamda, sistem kapsam\u0131ndaki kurulu\u015flar taraf\u0131ndan her y\u0131l sal\u0131nabilecek belirli sera gazlar\u0131n\u0131n toplam miktar\u0131 i\u00e7in mutlak bir limit (cap)<\/strong> belirleniyor. Bu \u00fcst s\u0131n\u0131r, toplam emisyonlar\u0131n d\u00fc\u015fmesi<\/strong> i\u00e7in zamanla azalt\u0131l\u0131yor. Bu limitler dahilinde kurulu\u015flar, gerekti\u011finde birbirleriyle ticaret yapabilecekleri emisyon kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 (emission allowance)<\/strong> sat\u0131n alabiliyor. \u00a0Mevcut toplam kar\u015f\u0131l\u0131k say\u0131s\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar, bunlar\u0131n bir de\u011fere sahip olmas\u0131n\u0131; bu durum da AB ETS<\/strong>\u2019nin t\u0131pk\u0131 bir borsa gibi i\u015flem g\u00f6rmesini<\/strong> sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

AB ETS\u2019nin Kapsam\u0131<\/strong><\/h3>\n

2005 y\u0131l\u0131nda kurulan AB ETS, d\u00fcnyan\u0131n ilk uluslararas\u0131 emisyon ticaret sistemidir. Sistemin di\u011fer \u00fclkelerdeki emisyon ticaretinin geli\u015fimine de ilham verdi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. \u00c7ok kapsaml\u0131 ve tutarl\u0131 bir \u00e7er\u00e7evesi olmas\u0131, di\u011fer \u00fclkelerin de AB ETS\u2019ye uymas\u0131n\u0131 ve emisyon faaliyetlerini bu sisteme entegre edebilmesini sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

AB ETS, y\u00fcksek d\u00fczeyde do\u011frulukla \u00f6l\u00e7\u00fclebilen, raporlanabilen<\/strong> ve do\u011frulanabilen emisyonlara<\/strong> odaklanan sekt\u00f6rleri ve sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131<\/strong> kaps\u0131yor. Bunlar\u0131 \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klayabiliriz:<\/span><\/p>\n

– Karbondioksit (CO2<\/sub>);<\/p>\n

—>Demir, al\u00fcminyum, metal, \u00e7imento, kire\u00e7, cam, seramik, ka\u011f\u0131t hamuru, ka\u011f\u0131t, karton, asit ve d\u00f6kme organik kimyasallar\u0131n \u00fcretimi, petrol rafinerileri ve \u00e7elik fabrikalar\u0131 gibi \u00e7e\u015fitli enerji yo\u011fun sanayi sekt\u00f6rleri<\/p>\n

—>elektrik ve \u0131s\u0131 \u00fcretimi<\/p>\n

—>Avrupa Ekonomik Alan\u0131 (AEA) i\u00e7indeki ticari havac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc (bu sekt\u00f6r i\u00e7in baz\u0131 k\u0131s\u0131tlamalar mevcuttur)<\/p>\n

– Perflorokarbonlar (PFC’ler); al\u00fcminyum \u00fcretiminden kaynaklanan emisyonlar<\/p>\n

– Nitr\u00f6z oksit (N2<\/sub>O); nitrik, adipik ve glioksilik asitler ve glioksal \u00fcretiminden kaynakl\u0131 emisyonlar<\/p>\n

Tesisler, her y\u0131l\u0131n sonunda emisyonlar\u0131n tamam\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k gelen \u00f6demeleri (allowance)<\/strong> yapmak zorunda. Aksi takdirde \u015firketler \u00e7ok ciddi para cezalar\u0131<\/strong> alabilmektedir. Bir tesis emisyonlar\u0131n\u0131 azaltmas\u0131<\/strong> durumunda, gelecekteki ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in yedek kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 tutabiliyor veya bu kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 yetersiz olan ba\u015fka bir tesise satabiliyor. Bu sistemle, emisyonlar\u0131n en az maliyetli oldu\u011fu yerlerden azalt\u0131lmas\u0131na olanak tan\u0131yan bir esneklik sa\u011flanabiliyor. Do\u011fru, tutarl\u0131<\/strong> ve \u015feffaf<\/strong> bir \u015fekilde belirlenmi\u015f karbon fiyatlar\u0131; h\u00fck\u00fcmetlerin ve \u015firketlerin ilgisini yenilik\u00e7i d\u00fc\u015f\u00fck karbon teknolojileri<\/strong>ne yap\u0131lacak yat\u0131r\u0131mlara kayd\u0131rabiliyor.<\/p>\n

Kapsama giren sekt\u00f6rlerdeki \u015firketlerin AB ETS’ye kat\u0131l\u0131m\u0131 zorunludur. Ancak baz\u0131 durumlarda istisnalar s\u00f6z konusu olabilmektedir. \u00d6rne\u011fin;<\/span><\/p>\n

– Baz\u0131 sekt\u00f6rlerde sadece belirli bir kapasitenin \u00fczerindeki i\u015fletmeler ETS kapsam\u0131na<\/strong> girmektedir.<\/p>\n

– Baz\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck tesisler, emisyonlar\u0131n\u0131 e\u015fde\u011fer miktarda<\/strong> azaltacak birtak\u0131m mali<\/strong> veya teknik \u00f6nlemleri<\/strong> uygulamaya koymas\u0131 durumunda ETS\u2019den muaf<\/strong> tutulabilmektedir.<\/p>\n

– Havac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc \u00f6zelinde AB ETS, 31 Aral\u0131k 2023<\/strong> tarihine kadar sadece AEA<\/strong> i\u00e7erisinde bulunan havalimanlar\u0131 aras\u0131ndaki u\u00e7u\u015flar<\/strong> i\u00e7in ge\u00e7erli olacakt\u0131r.<\/p>\n

Avrupa karbon piyasas\u0131<\/strong>n\u0131n yasal \u00e7er\u00e7evesi ETS direktifinde[1]<\/a> belirtilmi\u015ftir. ETS, belirli ticaret a\u015famalar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Halihaz\u0131rda d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ticaret a\u015famas\u0131na (2021-2030) giren ETS, sistemin kapsay\u0131c\u0131 AB iklim politikas\u0131 hedefleriyle<\/strong> uyumunu s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli revizyonlardan ge\u00e7mi\u015ftir. AB ETS<\/strong>‘nin 4. a\u015famas\u0131 i\u00e7in belirlenmi\u015f yasal \u00e7er\u00e7evesi, AB’nin 2030 emisyon azaltma hedefini<\/strong> desteklemek amac\u0131yla gerekli emisyon azalt\u0131mlar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in 2018’de revize edilmi\u015ftir. Bu revizyon, AB\u2019nin Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131<\/strong>\u2019na sundu\u011fu katk\u0131lar\u0131n da bir par\u00e7as\u0131 haline getirildi.<\/p>\n

AB ETS Karbon Emisyonlar\u0131n\u0131n Azalt\u0131lmas\u0131n\u0131 Sa\u011fl\u0131yor<\/strong><\/h3>\n

AB ETS’nin, sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli bir \u015fekilde azaltmada etkili bir ara\u00e7 oldu\u011fu a\u00e7\u0131k ve net bir \u015fekilde ortaya konmu\u015ftur. ETS kapsam\u0131ndaki tesisler, 2005<\/strong> ile 2019<\/strong> y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda emisyonlar\u0131 yakla\u015f\u0131k %35<\/strong> oran\u0131nda azaltmay\u0131 ba\u015fard\u0131. Piyasa \u0130stikrar Rezervi<\/strong>\u2019nin (Market Stability Reserve) olu\u015fturulmas\u0131, 2019’da daha y\u00fcksek ve daha sa\u011flam karbon fiyatlar\u0131 ile sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu da elektrik ve \u0131s\u0131 \u00fcretiminde %14,9<\/strong> ve sanayide %1,9<\/strong> azalma ile 2019’da y\u0131ll\u0131k toplam emisyon azalt\u0131m\u0131<\/strong>n\u0131n %9 olmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur. Bu emisyon azalt\u0131mlar\u0131n\u0131n artarak devam edece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor..<\/p>\n

Avrupa Komisyonu<\/strong>, Avrupa Ye\u015fil Mutabakat\u0131<\/strong> \u00e7er\u00e7evesinde, Eyl\u00fcl 2020\u2019de etki de\u011ferlendirmeli bir plan sundu. Bu plan, AB’nin net sera gaz\u0131 emisyonu azaltma hedefi<\/strong>ni 2030 y\u0131l\u0131na kadar en az %55<\/strong>‘e \u00e7\u0131kar\u0131yor. Bu kapsamda, AB ETS’nin g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi ve kapsam\u0131n\u0131n geni\u015fletilmesi dahil olmak \u00fczere %55<\/strong> hedefinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini sa\u011flamak i\u00e7in yeni yasa teklifleri sunulabilir. Yani AB ETS<\/strong>\u2019nin dura\u011fan bir yap\u0131da olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, d\u00fcnyadaki mevcut geli\u015fmelere g\u00f6re ayarlanabilecek dinamil bir yap\u0131s\u0131n\u0131n bulundu\u011funu da s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n

[1]<\/a> Avrupa Birli\u011fi i\u00e7inde sera gaz\u0131 emisyonu ticareti i\u00e7in bir sistem kuran ve 96\/61\/EC say\u0131l\u0131 Avrupa Konseyi direktifini de\u011fi\u015ftiren, 2003\/87\/EC<\/strong> say\u0131l\u0131 13 Ekim 2003 tarihli Avrupa Parlamentosu<\/strong> ve Konseyi direktifi<\/strong><\/em><\/p>\n

Dilek A\u015eAN \u2013 Taksim Dan\u0131\u015fmanl\u0131k \/\u00a0dilek@taksimdanismanlik.com<\/a>\u00a0\u2013\u00a0www.dilekasan.com<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. Avrupa Komisyonu (EC) 14 Temmuz 2021 tarihinde, Avrupa\u2019n\u0131n 2050 y\u0131l\u0131na kadar karbon n\u00f6tr olmas\u0131n\u0131 hedefleyen baz\u0131 yasa tasar\u0131lar\u0131n\u0131 kabul etti. Bu yasalar […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":152409,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,52],"tags":[101762,101761,79082,84238,28547,101763,9054,12502,9053,1247,48840,101767,101766,11764,101765,2533,1296,101418,101764,793],"views":205,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/152406"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=152406"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/152406\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/152409"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=152406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=152406"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=152406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}