{"id":151768,"date":"2022-03-03T14:40:11","date_gmt":"2022-03-03T11:40:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=151768"},"modified":"2022-03-03T14:43:59","modified_gmt":"2022-03-03T11:43:59","slug":"turkiye-de-ve-dunya-da-surdurulebilirlik-endeksleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/turkiye-de-ve-dunya-da-surdurulebilirlik-endeksleri\/","title":{"rendered":"(Turkish) T\u00fcrkiye’de ve D\u00fcnya’da S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Endeksleri"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

<\/p>\n

S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik endeksleri, \u015firketlerin kurumsal s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik performanslar\u0131na g\u00f6re de\u011ferlendirildi\u011fi borsa endeksleridir. Bu endeksler, \u015firketlerin ekonomik, sosyal ve \u00e7evresel sorumluklar\u0131n\u0131 ne derece yerine getirdi\u011fini \u00f6l\u00e7meye yar\u0131yor. Faaliyetlerinde sadece elde edecekleri kar\u0131 de\u011fil; \u00e7evre, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, insan haklar\u0131, sorumlu tedarik zinciri, sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik, etik ilkeler vb gibi fakt\u00f6rleri de g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alan \u015firketler endeks kapsam\u0131na dahil olabiliyor. Bu endeksler, m\u00fc\u015fteriler, \u00e7al\u0131\u015fanlar, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar, hissedarlar, tedarik\u00e7iler, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131, meslek odalar\u0131 vb gibi bir \u015firketin t\u00fcm payda\u015flar\u0131 i\u00e7in \u00f6nem arz ediyor. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz i\u015f d\u00fcnyas\u0131nda \u015firketlerin marka de\u011ferinin ve kurumsal itibar\u0131n\u0131n sadece finansal parametreler ile de\u011fil s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik kriterlerine g\u00f6re belirlendi\u011fini g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131rsak, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik endekslerinin olduk\u00e7a i\u015flevsel bir ara\u00e7 oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/strong><\/h2>\n
\"\"

Taksim Dan\u0131\u015fmanl\u0131k – Dilek A\u015eAN<\/p><\/div>\n

1987\u2019de<\/strong> ilk defa Brundtland Raporu<\/strong>\u2019yla birlikte tan\u0131m\u0131 yap\u0131ld\u0131ktan sonra \u201cs\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma\u201d ile ilgili d\u00fcnyada bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Ba\u015fta geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler olmak \u00fczere bir\u00e7ok \u00fclke kendi i\u00e7erisinde veya Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019in (BM)<\/strong> y\u00f6nlendirmeleri ile kendilerine yeni hedefler belirledi. Uluslararas\u0131 standartlar, s\u00f6zle\u015fmeler ve yerel yasalar \u00fclkelerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik yolculuklar\u0131nda<\/strong> \u00f6nemli k\u0131lavuzlar oldu. H\u00fck\u00fcmetler sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi<\/strong>, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadele<\/strong>, \u00e7\u00f6lle\u015fmenin \u00f6nlenmesi vb<\/strong> gibi konularda \u00e7e\u015fitli taahh\u00fctlerde bulundu. Bu durumun 90\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n<\/strong> sonuna do\u011fru d\u00fcnya genelinde bir rekabete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc<\/strong> s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n

\u00dclkeler, belirli s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik kriterlerine<\/strong> g\u00f6re s\u0131ralan\u0131rken kurumsal s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fin \u00f6nem kazanmaya ba\u015flamas\u0131yla beraber bu rekabetin \u015firket baz\u0131nda da kendini g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Art\u0131k \u015firketler de kurumsal sosyal sorumluluk<\/strong> misyonunu yerine getirmek i\u00e7in s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi t\u00fcm s\u00fcre\u00e7lerine entegre etmeye ba\u015flad\u0131. Bu da kurumsal s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik performans\u0131<\/strong> y\u00fcksek olan \u015firketlerin bir araya gelmesini sa\u011flad\u0131. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fin ekonomik boyutunun bir par\u00e7as\u0131 olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik endeksleri<\/strong> geli\u015ftirildi ve bu konuda fark yaratan \u015firketler \u00f6ne \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Endeksleri Neyi \u00d6l\u00e7\u00fcyor?<\/strong><\/h3>\n

D\u00fcnya genelinde \u00e7ok say\u0131da s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik endeksi mevcut<\/strong> ve her birinin asl\u0131nda \u015firketleri benzer konularda de\u011ferlendirdi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Endekslerin temel odak noktalar\u0131<\/strong> \u015funlard\u0131r:<\/p>\n

– Karbon ayak izi<\/p>\n

– Su ayak izi<\/p>\n

– Enerji t\u00fcketimi ve verimli kullan\u0131m<\/p>\n

– Sera gaz\u0131 emisyonu \/ karbon ayak izi<\/p>\n

– At\u0131k y\u00f6netimi<\/p>\n

– Biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin korunmas\u0131<\/p>\n

– R\u00fc\u015fvet ve yolsuzlukla m\u00fccadele<\/p>\n

– \u0130nsan haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 (\u00e7ocuk i\u015f\u00e7ili\u011finin yasaklanmas\u0131, ka\u00e7ak i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmama, sendikal haklar, ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n engellenmesi, \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcreleri ve \u00fccretler vs)<\/p>\n

– Tedarik zinciri y\u00f6netimi<\/p>\n

– \u0130\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi<\/p>\n

– Finansal kaynaklar\u0131n y\u00f6netimi<\/p>\n

– Yat\u0131r\u0131mlar<\/p>\n

– Bankac\u0131l\u0131k kriterleri<\/p>\n

Peki, \u015firketler bu ba\u015fl\u0131klar \u00e7er\u00e7evesinde sorumlu davran\u0131\u015flar sergilemek<\/strong> i\u00e7in ne yapabilir?<\/strong> \u015eimdi bunlara bakal\u0131m.<\/p>\n

– Kurumsal s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlikle ilgili yaz\u0131l\u0131 politikalar\u0131n, stratejilerin, hedeflerin, acil durum eylem planlar\u0131n\u0131n vs haz\u0131rlanmas\u0131; ayr\u0131ca yukar\u0131da konularla ilgili specifik eylem planlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131; Biyo\u00e7e\u015fitlilik Eylem Plan\u0131, \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Eylem Plan\u0131<\/strong> gibi.<\/p>\n

– S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik kriterlerine uygun hedeflerin belirlenmesi; \u00f6rne\u011fin, karbon<\/strong> ve su ayak izinin<\/strong>… seviyesine d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi, orta ve a\u011f\u0131r derecede s\u0131f\u0131r i\u015f kazas\u0131<\/strong>, enerji kullan\u0131m\u0131nda … kadarl\u0131k azalma, y\u0131ll\u0131k … kadar istihdam, y\u00f6netim kurulu kadrosundaki kad\u0131n oran\u0131n\u0131n en az … olmas\u0131 vs.<\/p>\n

– Bu hedeflere giden yolda periyodik de\u011ferlendirmeler (y\u0131ll\u0131k g\u00f6zden ge\u00e7irme toplant\u0131lar\u0131 gibi) yap\u0131lmas\u0131.<\/p>\n

– \u00dcst y\u00f6netimden ba\u015flayarak her kademeden y\u00f6netici<\/strong> ve \u00e7al\u0131\u015fana s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlikle<\/strong> ilgili belirli sorumluluklar verilmesi ve bunlar\u0131n takibi.<\/p>\n

– Faaliyet alan\u0131na g\u00f6re ba\u015fta ISO 9001 Kalite, ISO 14001 \u00c7evre, ISO 50001 Enerji, ISO 45001 \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131<\/strong> ve G\u00fcvenli\u011fi Y\u00f6netim Sistemleri<\/strong> olmak \u00fczere di\u011fer standartlar\u0131n uygulanmas\u0131 ve bu konuda i\u00e7 tetkiklerin ve ba\u011f\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf denetimlerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi<\/p>\n

– Personellerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik konular\u0131yla ilgili e\u011fitimler almas\u0131<\/p>\n

– Y\u0131ll\u0131k s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik raporlar\u0131n\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131<\/p>\n

– Tedarik\u00e7ilerin kurumsal s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik hedeflerine uygun \u015fekilde se\u00e7ilmesi; bunun i\u00e7in WRAP, SEDEX SMETA, Amfori BSCI, ETI vb.<\/strong> gibi global sosyal uygunluk denetim metodolojilerinin uygulanmas\u0131 veya kuruma \u00f6zg\u00fc tedarik\u00e7i davran\u0131\u015f kurallar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi ve denetimlerin bu do\u011frultuda ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi.<\/p>\n

S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Endekslerinin Faydalar\u0131<\/strong><\/h3>\n

S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik endeksleriyle birlikte borsalardaki yat\u0131r\u0131mlarda geleneksel yakla\u015f\u0131mlar\u0131n yerine \u201csorumlu\u201d<\/strong> yat\u0131r\u0131m anlay\u0131\u015f\u0131 hakim olmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Zira, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik felsefesi giderek t\u00fcm d\u00fcnyaya yay\u0131l\u0131yor ve bunun yans\u0131malar\u0131n\u0131 ekonomide de g\u00f6r\u00fcyoruz. B\u00fcy\u00fck ya da k\u00fc\u00e7\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131lar art\u0131k kurumsal s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fe \u00f6nem veren<\/strong> \u015firketlere yat\u0131r\u0131m yapmay\u0131 tercih ediyor. Sorumlu ya da \u201cye\u015fil\u201d<\/strong> yat\u0131r\u0131m anlay\u0131\u015f\u0131 ile yat\u0131r\u0131mc\u0131lar art\u0131k sadece kazan\u00e7lar\u0131n\u0131 art\u0131rmay\u0131 de\u011fil, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nmaya katk\u0131<\/strong> sunmay\u0131 da hedefliyor. Yat\u0131r\u0131mlarla ekonominin yan\u0131 s\u0131ra \u00e7evrenin, iklimin, insan haklar\u0131n\u0131n, etik de\u011ferlerin korunup geli\u015ftirilmesi<\/strong>ne destek olmak art\u0131k yat\u0131r\u0131m d\u00fcnyas\u0131nda giderek daha fazla pop\u00fcler olan bir trend.\u00a0 S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik endeksleri de t\u00fcm bunlar i\u00e7in adeta turnusol ka\u011f\u0131d\u0131 niteli\u011finde.<\/p>\n

Gezegenimizin bug\u00fcn\u00fcn\u00fc ve gelece\u011fini tehdit eden \u00e7evresel problemlerle m\u00fccadele<\/strong> etmek art\u0131k do\u011frudan h\u00fck\u00fcmetlerin g\u00f6revi de\u011fil. Kamu ve \u00f6zel sekt\u00f6r \u015firketleri de bu m\u00fccadelede aktif olarak yer al\u0131yor. Endeksler de \u015firketlerin bu konuya nas\u0131l yakla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 ortaya koyuyor ve faaliyetlerinin 3’\u00fcnc\u00fc taraf kurulu\u015flar taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilerek sonu\u00e7lar\u0131n t\u00fcm payda\u015flar\u0131 ile payla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. \u015eirketler de b\u00f6ylelikle kurumsal s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik performanslar\u0131n\u0131<\/strong> ulusal ve uluslararas\u0131 d\u00fczeyde faaliyet g\u00f6steren di\u011fer \u015firketler ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma \u015fans\u0131 buluyor. Bunun sonucunda yeni hedefler belirleyebiliyor, eksik<\/strong> ve zay\u0131f taraflar\u0131n\u0131<\/strong> ke\u015ffederek bu konularda iyile\u015ftirmeler yapabiliyor. B\u00f6ylelikle, \u015firketler aras\u0131nda bir rekabet olu\u015fuyor ve bu rekabetin kazananlar\u0131 t\u00fcm sosyal ortaklar<\/strong> oluyor.<\/p>\n

S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Endeksleri<\/strong><\/h3>\n

T\u00fcm d\u00fcnyada \u00e7ok say\u0131da s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik endeksi<\/strong> mevcut. Bir\u00e7ok \u00fclkenin kendi ulusal borsalar\u0131nda<\/strong> bu endekslerin var oldu\u011funu g\u00f6rebiliriz. Endekste de\u011ferlendirmeye tutulan \u015firketlerin profiline, say\u0131s\u0131na ve endeksin de\u011ferine g\u00f6re yat\u0131r\u0131mc\u0131 say\u0131s\u0131<\/strong> ve portf\u00f6y\u00fc de<\/strong> de\u011fi\u015febiliyor. Yani endeks b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e<\/strong> ve pop\u00fcler hale geldik\u00e7e<\/strong> yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131s\u0131 da art\u0131yor.<\/p>\n

\u00dclkemizdeki en \u00f6nemli s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik endeksi Borsa \u0130stanbul taraf\u0131ndan 2014 y\u0131l\u0131nda geli\u015ftirilen BIST S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Endeksi<\/strong>\u2019dir. Y\u0131lda bir endeks d\u00f6nemi bulunan BIST S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Endeksi ilk etapta BIST 30<\/strong>, daha sonra ise BIST 100<\/strong>\u2019de yer alan \u015firketleri de\u011ferlendirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra ise g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak de\u011ferlendirilmek<\/strong> istenen \u015firketleri havuzuna katm\u0131\u015ft\u0131r. Endeks kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilen \u015firketler her y\u0131l Borsa \u0130stanbul<\/strong> taraf\u0131ndan yay\u0131nlanmaktad\u0131r. Halihaz\u0131rda farkl\u0131 sekt\u00f6rlerde faaliyet g\u00f6steren 60\u2019dan fazla<\/strong> b\u00fcy\u00fck \u015firket endeks kapsam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

D\u00fcnyaya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman ise ABD\u2019deki MSCI KLD 400 Sosyal Endeksi<\/strong>\u2019nin ve Avrupa\u2019daki Dow Jones S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Endeksleri<\/strong> ve FTSE4Good Endeksi<\/strong>\u2019nin \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu endeksler i\u00e7erisinde T\u00fcrkiye\u2019den de bir\u00e7ok global \u015firket yer al\u0131yor. Bu endeksler i\u00e7erisinde yer al\u0131yor olmak \u015firketlerin kurumsal sosyal sorumluluk performanslar\u0131<\/strong>na \u00e7ok \u00f6nemli katk\u0131lar sunarken ayn\u0131 zamanda kurumsal itibar<\/strong> ve marka de\u011ferlerini de<\/strong> y\u00fckseltiyor \u015f\u00fcphesiz. \u00dclkemizden bu endekslere girebilmek i\u00e7in giri\u015fimlerde bulunan \u015firket say\u0131s\u0131n\u0131n her ge\u00e7en y\u0131l artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n

Dilek A\u015eAN – Taksim Dan\u0131\u015fmanl\u0131k \/ dilek@taksimdanismanlik.com<\/a>\u00a0– www.dilekasan.com<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik endeksleri, \u015firketlerin kurumsal s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik performanslar\u0131na g\u00f6re de\u011ferlendirildi\u011fi borsa endeksleridir. Bu endeksler, \u015firketlerin ekonomik, sosyal ve \u00e7evresel sorumluklar\u0131n\u0131 ne derece yerine getirdi\u011fini […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":151770,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[51,53,52],"tags":[101421,101420,31979,2530,101419,84238,23479,1999,4531,76708,101417,101416,101415,57562,101418],"views":226,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/151768"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=151768"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/151768\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/151770"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=151768"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=151768"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=151768"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}