{"id":150257,"date":"2022-02-02T13:29:20","date_gmt":"2022-02-02T10:29:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=150257"},"modified":"2022-02-02T13:29:20","modified_gmt":"2022-02-02T10:29:20","slug":"korumazsak-kaybederiz-sulak-alanlarimiz-elden-gitmesin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/korumazsak-kaybederiz-sulak-alanlarimiz-elden-gitmesin\/","title":{"rendered":"(Turkish) Korumazsak Kaybederiz: Sulak Alanlar\u0131m\u0131z Elden Gitmesin!"},"content":{"rendered":"<p class=\"qtranxs-available-languages-message qtranxs-available-languages-message-en\">Sorry, this entry is only available in <a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150257\" class=\"qtranxs-available-language-link qtranxs-available-language-link-tr\" title=\"Turkish\">Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p><p><\/p>\n<h2>2 \u015eubat \u00c7ar\u015famba D\u00fcnya Sulak Alanlar G\u00fcn\u00fc. Bu y\u0131l 2 \u015eubat\u2019\u0131n temas\u0131 \u0130nsan ve Do\u011fa i\u00e7in Sulak Alanlar Hareketi\u2019. T\u00fcm d\u00fcnyada yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn en zengin ve \u00fcretken ekosistemlerini olu\u015fturan sulak alanlar\u0131 yok olmaktan kurtarmak ve bozulan sulak alanlar\u0131 eski haline getirmek i\u00e7in harekete ge\u00e7me \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131l\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc <strong>ya\u015famlar\u0131m\u0131z\u0131n ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu, canl\u0131l\u0131k kayna\u011f\u0131m\u0131z sulak alanlar\u0131 ve bu alanlarda ya\u015fayan t\u00fcrleri h\u0131zla kaybediyoruz<\/strong>. 2021 y\u0131l\u0131nda Tuz G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn sular\u0131n\u0131n \u00e7ekilmesi ile ya\u015fanan flamingo yavrular\u0131n\u0131n toplu \u00f6l\u00fcm\u00fc h\u00e2la haf\u0131zalardayken, su miktar\u0131n\u0131n son 50 y\u0131lda % 46 azald\u0131\u011f\u0131 Burdur G\u00f6l\u00fc&#8217;nde art\u0131k tehlike alt\u0131ndaki t\u00fcrlerden dikkuyruk \u00f6rde\u011fine rastlanm\u0131yor.<\/h2>\n<p>2 \u015eubat vesilesiyle \u00fclkemizdeki sulak alan kayb\u0131na vurgu yapan <strong>WWF-T\u00fcrkiye (Do\u011fal Hayat\u0131 Koruma Vakf\u0131)<\/strong>, tar\u0131msal sulaman\u0131n bunda \u00f6nemli bir pay\u0131 oldu\u011funa dikkat \u00e7ekti. Vak\u0131f, <strong>tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcnde<\/strong> modern <strong>sulama y\u00f6ntemlerine<\/strong> ge\u00e7menin \u00f6nemini vurgulad\u0131.<\/p>\n<h3><strong><img loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-150259\" src=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/korumazsak-kaybederiz-sulak-alanlarimiz-elden-gitmesin-2.jpg\" alt=\"\" width=\"320\" height=\"214\" srcset=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/korumazsak-kaybederiz-sulak-alanlarimiz-elden-gitmesin-2.jpg 550w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/korumazsak-kaybederiz-sulak-alanlarimiz-elden-gitmesin-2-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/korumazsak-kaybederiz-sulak-alanlarimiz-elden-gitmesin-2-500x334.jpg 500w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/korumazsak-kaybederiz-sulak-alanlarimiz-elden-gitmesin-2-75x50.jpg 75w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/korumazsak-kaybederiz-sulak-alanlarimiz-elden-gitmesin-2-450x300.jpg 450w\" sizes=\"(max-width: 320px) 100vw, 320px\" \/>3 Van G\u00f6l\u00fc b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde sulak alan ekolojik i\u015flevini yitirdi<\/strong><\/h3>\n<p>\u00c7ok say\u0131da <strong>bal\u0131k, ku\u015f<\/strong> ve<strong> sucul bitki t\u00fcr\u00fcn\u00fc<\/strong> bar\u0131nd\u0131ran ve <strong>tropikal ormanlardan<\/strong> sonra en y\u00fcksek biyolojik \u00fcretim potansiyeline sahip olan sulak alan ekosistemleri ayn\u0131 zamanda d\u00fcnyadaki toplam su varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n <strong>%1<\/strong>\u2019inden az olan eri\u015filebilir <strong>tatl\u0131 suyun \u00f6nemli depolama alanlar\u0131<\/strong> ve<strong> iklim krizine kar\u015f\u0131<\/strong> sigorta i\u015flevi g\u00f6ren \u00f6nemli <strong>karbon yutaklar\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Yeralt\u0131 sular\u0131n\u0131 <strong>besleyen, taban suyunu dengeleyen, su rejimini d\u00fczenleyerek<\/strong> <strong>sel<\/strong> ve <strong>ta\u015fk\u0131nlar\u0131n<\/strong> y\u0131k\u0131c\u0131 etkilerini azaltan sulak alanlar <strong>erozyon<\/strong> ve <strong>sediman kontrol\u00fc<\/strong> yaparak topra\u011f\u0131 korur; bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k, sazc\u0131l\u0131k ve turizm olanaklar\u0131 ile yerel ekonomiye katk\u0131 sa\u011flar. <strong>Do\u011fan\u0131n \u00e7e\u015fitlili\u011fini<\/strong> ve e\u015fsiz g\u00fczelliklerini bar\u0131nd\u0131ran <strong>g\u00f6ller, nehirler, dereler, akiferler<\/strong> gibi sulak alanlar\u0131 i\u00e7eren tatl\u0131 su habitatlar\u0131, t\u00fcm d\u00fcnyadaki bilinen hayvan t\u00fcrlerinin<strong> %10<\/strong>\u2019undan fazlas\u0131n\u0131n ve <strong>t\u00fcm bal\u0131k t\u00fcrlerinin<\/strong> %50\u2019sinin ya\u015fam alan\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcm i\u015flev ve de\u011ferlerine kar\u015f\u0131n sulak alanlar, yery\u00fcz\u00fcnde en h\u0131zl\u0131 kayb\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 ekosistemlerdir. D\u00fcnya genelinde sulak alanlar\u0131n durumunu takip etmekle g\u00f6revli <strong>Ramsar Sekreteryas\u0131<\/strong>\u2019n\u0131n 2018 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 bir rapora g\u00f6re yap\u0131la\u015fma, kirlilik, kurutma, a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131m gibi \u00e7e\u015fitli sorunlar nedeniyle son 300 y\u0131lda, d\u00fcnyadaki sulak alanlar\u0131n <strong>%87<\/strong>\u2019si, <strong>1970\u2019ten<\/strong> bu yana ise <strong>%35<\/strong>\u2019i yok oldu. D\u00fcnya y\u00fczeyinin yakla\u015f\u0131k<strong> %6<\/strong>\u2019s\u0131n\u0131 kaplayan sulak alanlar d\u00fcnyadaki karbonun <strong>%14,5<\/strong>\u2019unu tutarken sulak alanlar\u0131n tar\u0131m alanlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi b\u00fcy\u00fck miktarda <strong>karbondioksitin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131na<\/strong> neden oluyor.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de halen<strong> Do\u011fa Koruma ve Milli Parklar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, Ulusal Sulak Alan Envanteri Y\u00f6netim Bilgi Sistemine<\/strong> kay\u0131tl\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc <strong>8 hektar\u0131n<\/strong> \u00fczerinde<strong> 307 sulak<\/strong> alan bulunuyor. Bunlar\u0131n toplam alan\u0131 <strong>1.102.612 hektara<\/strong> ula\u015f\u0131yor.<strong> 25 nehir<\/strong> havzas\u0131na sahip \u00fclkemizde <strong>1960\u2019lardan bu yana<\/strong> sulak alanlar\u0131n yar\u0131s\u0131 nicelik ve kalite a\u00e7\u0131s\u0131ndan sa\u011fl\u0131kl\u0131 yap\u0131lar\u0131n\u0131 kaybetti. Bir ba\u015fka deyi\u015fle \u00fc\u00e7 Van G\u00f6l\u00fc b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde<strong> sulak alan\u0131m\u0131z ekolojik i\u015flevini<\/strong> yitirmi\u015f h\u00e2lde.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> U\u011frad\u0131klar\u0131 tahribat\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7menin hem ekolojik, hem de sosyo-ekonomik a\u00e7\u0131dan getirece\u011fi toplam faydaya paha bi\u00e7ilemez.<\/p>\n<h3><strong>\u2018Son 300 y\u0131lda d\u00fcnyadaki sulak alanlar\u0131n %87\u2019sini kaybettik\u2019<\/strong><\/h3>\n<p><strong>WWF-T\u00fcrkiye Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Asl\u0131 Pasinli<\/strong> D\u00fcnya Sulak Alanlar G\u00fcn\u00fc i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: <em>\u201cWWF\u2019in Ya\u015fayan Gezegen Raporu\u2019na g\u00f6re, <strong>1970-2016 y\u0131llar\u0131<\/strong> aras\u0131nda d\u00fcnya genelinde omurgal\u0131 canl\u0131 pop\u00fclasyonlar\u0131nda ya\u015fanan b\u00fcy\u00fck azalma ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ekolojik krizin en \u00f6nemli g\u00f6stergelerinden biri. Ne yaz\u0131k ki<strong> yap\u0131la\u015fma, kirlilik, kurutma, a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131m<\/strong> gibi faaliyetler nedeniyle en b\u00fcy\u00fck kay\u0131p <strong>%84<\/strong> ile sulak alanlarda ya\u015fand\u0131. \u00dclkemizde de ne yaz\u0131k ki en \u00e7ok sulak alanlar zarar g\u00f6r\u00fcyor. Bu s\u00fcreci tersine \u00e7evirmek m\u00fcmk\u00fcn. Bunun i\u00e7in kamu y\u00f6netimi, tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fc ve ilgili STK\u2019lar\u0131n birlikte harekete ge\u00e7mesi gerekiyor. Sadece<strong> tar\u0131mda damla sulama<\/strong>ya ge\u00e7erek bile, \u00fclkemizde her y\u0131l toplam <strong>16 milyar metrek\u00fcp<\/strong> su tasarrufu yapmak, sulak alanlar\u0131m\u0131z \u00fczerindeki bask\u0131y\u0131 azaltmak m\u00fcmk\u00fcn. Bu miktar <strong>80 milyona<\/strong> yak\u0131n n\u00fcfusa sahip T\u00fcrkiye\u2019de, yakla\u015f\u0131k 3 y\u0131ll\u0131k evsel su ihtiyac\u0131na denk d\u00fc\u015f\u00fcyor.\u201d<\/em><\/p>\n<h3><strong>\u2018Tar\u0131mda acilen modern sulamaya ge\u00e7meliyiz\u2019<\/strong><\/h3>\n<p><strong>WWF-T\u00fcrkiye Tatl\u0131 Su ve Sulak Alan Program\u0131<\/strong> <strong>M\u00fcd\u00fcr\u00fc Eren Atak <\/strong>ise tar\u0131mda modern sulamaya ge\u00e7ilmesinin aciliyeti \u00fczerinde durarak;<em> \u201cBug\u00fcn \u00fclkemizde sulak alan kayb\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca sebeplerinden biri <strong>tar\u0131msal sulama<\/strong>. Tatl\u0131 suyun <strong>%73<\/strong>\u2019\u00fc bu ama\u00e7la kullan\u0131l\u0131yor.\u00a0Sulanan alanlar\u0131n %97\u2019sinde y\u00fczeysel sulama y\u00f6ntemi uygulan\u0131rken sulamaya a\u00e7\u0131lan <strong>5,7 milyon hektar tar\u0131m arazisinin<\/strong> sadece <strong>110.185 hektarl\u0131k<\/strong> b\u00f6l\u00fcm\u00fc en verimli sulama \u015fekli olan<strong> damla sulama y\u00f6ntemi<\/strong> uygulan\u0131yor. Modern sulamaya ge\u00e7i\u015f, tar\u0131msal \u00fcretimin <strong>s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi<\/strong> ve <strong>iklim de\u011fi\u015fiminin<\/strong> yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 kurakl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 en etkili y\u00f6ntem olman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, sulak alanlar\u0131m\u0131z\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in de ivedilikle ele almam\u0131z gereken hususlardan biri. <strong>Modern sulama y\u00f6ntemlerini<\/strong> yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmada<strong> kamu idaresine, yerel y\u00f6netimlere, tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcne<\/strong> ve<strong> STK\u2019lara<\/strong> \u00f6nemli g\u00f6revler d\u00fc\u015f\u00fcyor. <strong>S\u00f6ke Pamu\u011fu Su Koruyuculu\u011fu<\/strong> Y\u00fcr\u00fctme Kurulu ve di\u011fer payda\u015flar\u0131m\u0131zla birlikte b\u00f6lgede y\u00fcr\u00fctmekte oldu\u011fumuz <strong>Pamuk \u00dcretiminde Bas\u0131n\u00e7l\u0131 (Modern) Sulama Sistemine Ge\u00e7i\u015f<\/strong> Pilot Projesi bu y\u00f6nde \u00f6rnek bir \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r. Burada s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, modern sulaman\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 \u00f6n\u00fcndeki <strong>engelleri kald\u0131rmaya y\u00f6nelik<\/strong> bir i\u015f modeli ortaya koyuyoruz.\u201d<\/em><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> <a href=\"https:\/\/saybis.tarimorman.gov.tr\">https:\/\/saybis.tarimorman.gov.tr<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. 2 \u015eubat \u00c7ar\u015famba D\u00fcnya Sulak Alanlar G\u00fcn\u00fc. Bu y\u0131l 2 \u015eubat\u2019\u0131n temas\u0131 \u0130nsan ve Do\u011fa i\u00e7in Sulak Alanlar Hareketi\u2019. T\u00fcm d\u00fcnyada yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":150260,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,52],"tags":[100626,100627,100628,1827,36743,10987,100625,3992,21171,4033,13289,10711,687],"views":166,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150257"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=150257"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150257\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/150260"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=150257"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=150257"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=150257"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}