{"id":140296,"date":"2021-08-15T16:24:51","date_gmt":"2021-08-15T13:24:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=140296"},"modified":"2021-08-15T16:24:51","modified_gmt":"2021-08-15T13:24:51","slug":"ipcc-uyardi-iklim-degisikligini-sinirlandirmak-icin-derhal-harekete-gecilmeli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/ipcc-uyardi-iklim-degisikligini-sinirlandirmak-icin-derhal-harekete-gecilmeli\/","title":{"rendered":"(Turkish) IPCC: &#8220;\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fini S\u0131n\u0131rland\u0131rmak \u0130\u00e7in Derhal Harekete Ge\u00e7ilmeli&#8221;"},"content":{"rendered":"<p class=\"qtranxs-available-languages-message qtranxs-available-languages-message-en\">Sorry, this entry is only available in <a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/140296\" class=\"qtranxs-available-language-link qtranxs-available-language-link-tr\" title=\"Turkish\">Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p><p><\/p>\n<h2>T\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n \u201cen b\u00fcy\u00fck k\u00fcresel sorun\u201d olarak kabul etti\u011fi iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, etkilerini art\u0131rmaya devam ediyor. Son d\u00f6nemde d\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok noktas\u0131nda oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye\u2019de de ortaya \u00e7\u0131kan ve \u00fclkenin tamam\u0131n\u0131 \u00fcz\u00fcnt\u00fcye bo\u011fan orman yang\u0131nlar\u0131 ve seller gibi do\u011fal afetler de, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin en \u00f6nemli sinyalleri olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/h2>\n<p>Uzmanlar, \u00f6zellikle fosil yak\u0131tlar\u0131n neden oldu\u011fu <strong>k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilmek<\/strong> i\u00e7in <strong>\u2018karbonsuz gelecek\u2019 \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131<\/strong> yap\u0131yor. \u00dclkelerin enerji karmalar\u0131nda fosil yak\u0131tlar\u0131n pay\u0131n\u0131 azaltmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen uzmanlar, <strong>temiz enerji kaynaklar\u0131na<\/strong><strong>\u00a0y\u00f6nelmenin<\/strong> gelecek i\u00e7in \u00f6nemini her f\u0131rsatta hat\u0131rlat\u0131yor. Halen enerji ihtiyac\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc fosil yak\u0131tlardan sa\u011flayan T\u00fcrkiye de,<img loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-140299\" src=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/ipcc-uyardi-iklim-degisikligini-sinirlandirmak-icin-derhal-harekete-gecilmeli-1.jpg\" alt=\"\" width=\"320\" height=\"214\" srcset=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/ipcc-uyardi-iklim-degisikligini-sinirlandirmak-icin-derhal-harekete-gecilmeli-1.jpg 550w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/ipcc-uyardi-iklim-degisikligini-sinirlandirmak-icin-derhal-harekete-gecilmeli-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/ipcc-uyardi-iklim-degisikligini-sinirlandirmak-icin-derhal-harekete-gecilmeli-1-500x334.jpg 500w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/ipcc-uyardi-iklim-degisikligini-sinirlandirmak-icin-derhal-harekete-gecilmeli-1-75x50.jpg 75w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/ipcc-uyardi-iklim-degisikligini-sinirlandirmak-icin-derhal-harekete-gecilmeli-1-450x300.jpg 450w\" sizes=\"(max-width: 320px) 100vw, 320px\" \/> temiz bir gelecek i\u00e7in<strong> yenilenebilir enerjinin pay\u0131n\u0131 art\u0131rma yolunda<\/strong> ad\u0131mlar at\u0131yor.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye gibi t\u00fcm d\u00fcnya \u00fclkelerinin \u00e7\u00f6z\u00fcm arad\u0131\u011f\u0131 iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi konusunda bir \u00e7a\u011fr\u0131 da Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019den geldi. <strong>H\u00fck\u00fcmetler aras\u0131 \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Paneli\u2019nin (IPCC)<\/strong> son raporunda, sera etkisine yol a\u00e7an <strong>gaz emisyonlar\u0131<\/strong>n\u0131n derhal, h\u0131zl\u0131 bi\u00e7imde ve geni\u015f \u00f6l\u00e7ekte azalt\u0131lmamas\u0131 halinde k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131 yakla\u015f\u0131k <strong>1,50C<\/strong> ve hatta <strong>20C<\/strong> dereceyle s\u0131n\u0131rland\u0131rman\u0131n \u00e7ok uzak bir ihtimal oldu\u011funa dikkat \u00e7ekildi. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin fiziki temelinin de\u011ferlendirildi\u011fi yeni <strong>IPCC \u00c7al\u0131\u015fma Grubu I raporu<\/strong>, seneye tamamlanacak <strong>IPCC<\/strong>\u2019nin <strong>6&#8217;\u0131nc\u0131 De\u011ferlendirme Raporu<\/strong>\u2019nun (AR6) ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc te\u015fkil ediyor.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fma Grubu I,<strong> iklim sistemi<\/strong> ve <strong>iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi<\/strong>ne ili\u015fkin en g\u00fcncel bilgileri ele al\u0131yor, iklim bilimindeki son geli\u015fmeler ile <strong>paleoiklim, g\u00f6zlemler, s\u00fcre\u00e7 bilgisi, k\u00fcresel<\/strong> ve<strong> b\u00f6lgesel iklim sim\u00fclasyonlar\u0131<\/strong> konusunda pek \u00e7ok kan\u0131t\u0131 bir araya getiriyor. Rapor, bug\u00fcne dek iklimin nas\u0131l ve neden de\u011fi\u015fti\u011fini, u\u00e7 noktadaki durumlar da dahil insanlar\u0131n daha geni\u015f yelpazede iklimin \u00f6zelliklerine etkisi konusunda daha fazla bilgi sunuyor.<\/p>\n<p><strong>\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi 2021:<\/strong> Fiziksel Bilimi Temeli 2021 ba\u015fl\u0131kl\u0131 rapor, 66 \u00fclkeden 234 uzman taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nd\u0131. Nisan 2021\u2019de \u00f6ng\u00f6r\u00fclen raporun yay\u0131mlanma zaman\u0131 <strong>Covid-19 pandemisi<\/strong> nedeniyle birka\u00e7 ay gecikti. Rapor,<strong> 26 Temmuz\u2019da<\/strong> ba\u015flayan ve iki haftadan uzun s\u00fcren, sanal olarak d\u00fczenlenen genel kurulun onay oturumunda IPCC\u2019ye \u00fcye <strong>195 h\u00fck\u00fcmet<\/strong> taraf\u0131ndan kabul edildi. IPCC ilk kez raporlar\u0131ndan biri i\u00e7in <strong>sanal onay oturumu<\/strong> d\u00fczenlemi\u015f oldu.<\/p>\n<p>Raporda, insan faaliyetlerinden kaynaklanan <strong>sera etkisine yol a\u00e7an gazlar\u0131n<\/strong> emisyonunun <strong>1850 &#8211; 1900\u2019den<\/strong> bu yana yakla\u015f\u0131k <strong>1.10C<\/strong> \u0131s\u0131nmaya neden oldu\u011fu kaydedildi. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki<strong> 20 y\u0131l boyunca<\/strong> ortalama olarak k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n <strong>1.50 C<\/strong> art\u0131\u015fa ula\u015faca\u011f\u0131 ya da bunun \u00fczerine \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 tahmininde bulunulan raporda, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkilerinin d\u00fcnya genelinde zaten g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc vurguland\u0131.<\/p>\n<h3>\u201cEtkiler geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemez hale geldi\u201d<\/h3>\n<p>Raporda,<em> \u201c\u0130klimde g\u00f6zlemlenen de\u011fi\u015fikliklerin \u00e7o\u011funun benzeri, binlerce hatta y\u00fcz binlerce y\u0131lda olmasa \u00f6ncesinde yok ve deniz seviyesindeki s\u00fcregelen art\u0131\u015f gibi de\u011fi\u015fikliklerden baz\u0131lar\u0131 art\u0131k y\u00fcz binlerce y\u0131l boyunca geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemez halde&#8221;<\/em> ifadesi kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin t\u00fcm b\u00f6lgelerde artaca\u011f\u0131n\u0131n vurguland\u0131\u011f\u0131 raporda, 1.50C&#8217;lik <strong>k\u00fcresel \u0131s\u0131nmayla, s\u0131cak hava dalgalar\u0131n\u0131n artaca\u011f\u0131<\/strong>na, daha uzun yazlar\u0131n ve daha k\u0131sa k\u0131\u015flar\u0131n olaca\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekildi. Raporda, <strong>20C<\/strong>&#8216;lik k\u00fcresel \u0131s\u0131nmada, yak\u0131c\u0131 s\u0131caklar\u0131n tar\u0131m ve sa\u011fl\u0131k alanlar\u0131nda daha s\u0131k kritik tahamm\u00fcl s\u0131n\u0131r\u0131na ula\u015fmaya yol a\u00e7aca\u011f\u0131 da belirtildi.<\/p>\n<p>Ancak IPCC, <strong>karbondioksit (CO2)<\/strong> ve di\u011fer <strong>sera etkisine yol a\u00e7an gazlar\u0131n<\/strong> kararl\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bi\u00e7imde azalt\u0131lmas\u0131n\u0131n<strong> iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini s\u0131n\u0131rland\u0131rabilece\u011fi<\/strong>ni a\u00e7\u0131klad\u0131. Hava kalitesindeki iyile\u015fmenin h\u0131zla g\u00f6r\u00fclebilece\u011finin belirtildi\u011fi raporda, k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131klarda istikrar\u0131n g\u00f6r\u00fclmesinin ise <strong>20-30 y\u0131l<\/strong> alabilece\u011fi vurguland\u0131. \u00a0De\u011ferlendirme, <strong>iklim sisteminin<\/strong> insan kaynakl\u0131 emisyonlara verdi\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131\u011fa ili\u015fkin <strong>bilimsel bilgilerdeki<\/strong> geli\u015fmenin yan\u0131 s\u0131ra <strong>ge\u00e7mi\u015fteki \u0131s\u0131nmayla<\/strong> ilgili geli\u015ftirilmi\u015f verilere dayan\u0131yor.<\/p>\n<p>IPCC \u00c7al\u0131\u015fma Grubu I E\u015f ba\u015fkan\u0131 <strong>Panmao Zhai<\/strong> yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, <em>&#8220;\u0130klimi istikrara kavu\u015fturmak, sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n kararl\u0131, h\u0131zl\u0131 ve s\u00fcrekli azalt\u0131lmas\u0131 ve <strong>net s\u0131f\u0131r CO2 emisyonu<\/strong>na ula\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirecektir&#8221; diyerek &#8220;Ba\u015fta <strong>metan<\/strong> olmak \u00fczere di\u011fer <strong>sera gazlar\u0131n\u0131<\/strong> ve <strong>hava kirleticilerini s\u0131n\u0131rlamak<\/strong> hem sa\u011fl\u0131k hem de iklim i\u00e7in fayda sa\u011flayabilir&#8221;<\/em> ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n<h3>Harekete ge\u00e7me zaman\u0131<\/h3>\n<p><strong>IPCC \u00c7al\u0131\u015fma Grubu I<\/strong> E\u015f Ba\u015fkan\u0131 <strong>Val\u00e9rie Masson-Delmotte<\/strong> ise, rapora ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamas\u0131nda, <em>&#8220;Bu rapor ger\u00e7ekleri y\u00fcze vuruyor. Art\u0131k nereye gitti\u011fimizi, ne yap\u0131labilece\u011fini ve nas\u0131l haz\u0131rlanabilece\u011fimizi anlamak i\u00e7in gerekli olan ge\u00e7mi\u015fteki, \u015fimdiki ve gelecekteki iklimin \u00e7ok daha net bir resmine sahibiz\u201d<\/em> diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Masson-Delmotte s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti: <em>&#8220;Y\u0131llard\u0131r D\u00fcnya&#8217;n\u0131n <strong>ikliminin de\u011fi\u015fti\u011fi<\/strong> ve <strong>iklim sistemi<\/strong> \u00fczerindeki insan etkisinin tart\u0131\u015fmas\u0131z oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131. Bununla birlikte yeni rapor, ili\u015fkilendirme, yani belirli hava ve<strong> iklim olaylar\u0131n\u0131 \u015fiddetlendirme<\/strong>de <strong>iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin rol\u00fc<\/strong>n\u00fc anlama bilimindeki b\u00fcy\u00fck ilerlemeleri de yans\u0131t\u0131yor.\u201d<\/em><\/p>\n<h3>\u0130nsanl\u0131k i\u00e7in k\u0131rm\u0131z\u0131 alarm<\/h3>\n<p>BM Genel Sekreteri <strong>Ant\u00f3nio Guterres<\/strong>, de \u00e7al\u0131\u015fma grubunun raporuyla ilgili olarak <em>&#8220;Rapor, insanl\u0131k i\u00e7in \u2018k\u0131rm\u0131z\u0131 alarm\u0131n\u2019 \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyor. Alarm zilleri sa\u011f\u0131r edici halde, kan\u0131tlar yads\u0131namaz. 1.50C [s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f] hedefini hayatta tutabilmek i\u00e7in kararl\u0131 bir \u015fekilde harekete ge\u00e7ilmesi gerek\u2026Bu krize dayan\u0131\u015fma ve cesaretle yan\u0131t verirsek, kapsay\u0131c\u0131 ve ye\u015fil ekonomiler, refah, daha temiz hava ve daha iyi sa\u011fl\u0131k herkes i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r\u201d<\/em> dedi.<\/p>\n<p>Rapor bu y\u0131l<strong> 31 Ekim &#8211; 12 Kas\u0131m\u2019da<\/strong> Glasgow&#8217;da d\u00fczenlenecek <strong>26. BM \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Taraflar Konferans\u0131<\/strong>&#8216;ndan (COP26) \u00f6nce yay\u0131mland\u0131.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. T\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n \u201cen b\u00fcy\u00fck k\u00fcresel sorun\u201d olarak kabul etti\u011fi iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, etkilerini art\u0131rmaya devam ediyor. Son d\u00f6nemde d\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok noktas\u0131nda oldu\u011fu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":140300,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,52],"tags":[43836,92921,67845,94754,4531,95102,95101,13250,13252],"views":202,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/140296"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=140296"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/140296\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/140300"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=140296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=140296"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=140296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}