{"id":136982,"date":"2021-06-18T12:18:13","date_gmt":"2021-06-18T09:18:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=136982"},"modified":"2021-06-18T12:19:34","modified_gmt":"2021-06-18T09:19:34","slug":"iklim-degisikligi-nin-akdeniz-deki-etkileri-endise-verici","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/iklim-degisikligi-nin-akdeniz-deki-etkileri-endise-verici\/","title":{"rendered":"(Turkish) \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi&#8217;nin Akdeniz\u2019deki Etkileri Endi\u015fe Verici"},"content":{"rendered":"<p class=\"qtranxs-available-languages-message qtranxs-available-languages-message-en\">Sorry, this entry is only available in <a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136982\" class=\"qtranxs-available-language-link qtranxs-available-language-link-tr\" title=\"Turkish\">Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p><p><strong>WWF\u2019in yeni raporuna g\u00f6re Akdeniz d\u00fcnyadaki en h\u0131zl\u0131 \u0131s\u0131nan deniz haline geliyor. A<\/strong><strong>rtan s\u0131cakl\u0131klar halihaz\u0131rda yo\u011fun insan etkisine maruz kalm\u0131\u015f denizel kaynaklar\u0131 t\u00fckenme noktas\u0131na getirerek havza genelinde g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, vahim sonu\u00e7lar do\u011furuyor. Ekosistemler ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 de\u011fi\u015fiyor ve b\u00f6lge halk\u0131n\u0131n ge\u00e7im kaynaklar\u0131 yok oluyor.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi<\/strong>, t\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc tehdit eden en b\u00fcy\u00fck tehlike haline gelirken; s\u0131cakl\u0131klar\u0131n k\u00fcresel ortalamadan <strong>%20<\/strong> daha h\u0131zl\u0131 artt\u0131\u011f\u0131 Akdeniz, gezegenimizin en h\u0131zl\u0131<strong> \u0131s\u0131nan<\/strong> ve <strong>en tuzlu denizi<\/strong> haline geliyor. <strong>WWF (D\u00fcnya Do\u011fay\u0131 Koruma Vakf\u0131)<\/strong> yeni raporu ile <a href=\"https:\/\/wwftr.awsassets.panda.org\/downloads\/wwf_med_tr3.pdf\"><em>\u201c\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011finin Akdeniz\u2019deki Etkileri\u201d<\/em><\/a> bu art\u0131\u015f\u0131n havza genelindeki somut ve vahim sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda <img loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-136986\" src=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/iklim-degisikligi-nin-akdeniz-deki-etkileri-endise-verici-1.jpg\" alt=\"\" width=\"320\" height=\"206\" srcset=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/iklim-degisikligi-nin-akdeniz-deki-etkileri-endise-verici-1.jpg 530w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/iklim-degisikligi-nin-akdeniz-deki-etkileri-endise-verici-1-300x194.jpg 300w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/iklim-degisikligi-nin-akdeniz-deki-etkileri-endise-verici-1-500x323.jpg 500w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/iklim-degisikligi-nin-akdeniz-deki-etkileri-endise-verici-1-77x50.jpg 77w\" sizes=\"(max-width: 320px) 100vw, 320px\" \/>da devam edecek bu art\u0131\u015fla, <strong>2100\u2019e<\/strong> gelindi\u011finde deniz seviyesinin bir metreden <strong>fazla y\u00fckselece\u011fi<\/strong> ve b\u00f6lge n\u00fcfusunun <strong>\u00fc\u00e7te birinin<\/strong> bu durumdan etkilenece\u011fi tahmin ediliyor. \u00c7al\u0131\u015fmada ayr\u0131ca <strong>sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131<\/strong>n\u0131n etkilerini <strong>azaltmak<\/strong> ve \u0131s\u0131nan deniz ger\u00e7e\u011fine uyum sa\u011flamak i\u00e7in<strong> acilen al\u0131nmas\u0131 gereken kapsay\u0131c\u0131 \u00f6nlemlere<\/strong> yer veriliyor.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn art\u0131k neredeyse <strong>1000 yabanc\u0131 t\u00fcr<\/strong> Akdeniz&#8217;in \u0131s\u0131nan sular\u0131na g\u00f6\u00e7 ederek <strong>yerel t\u00fcrlerin<\/strong> yerini alm\u0131\u015f durumda. Giderek daha da \u015fiddetlenen <strong>a\u015f\u0131r\u0131 hava olaylar\u0131, k\u0131r\u0131lgan deniz \u00e7ay\u0131rlar\u0131<\/strong>n\u0131 ve <strong>mercan topluluklar\u0131<\/strong>n\u0131 tahrip ediyor, <strong>\u015fehirler<\/strong> ve <strong>k\u0131y\u0131 \u015feridi<\/strong> i\u00e7in tehdit olu\u015fturuyor.<strong> \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin Akdeniz&#8217;in<\/strong> en \u00f6nemli deniz ekosistemlerinden baz\u0131lar\u0131 \u00fczerindeki geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemez etkilerini ortaya koyan rapor, bu durumun <strong>bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k<\/strong> ve <strong>turizm<\/strong> gibi sekt\u00f6rleri ve <strong>deniz \u00fcr\u00fcnleriyle<\/strong> ilgili t\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftiren sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 da g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011finin Akdenizdeki Etkileri Raporu, <strong>iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi<\/strong>nin <strong>deniz biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi<\/strong> \u00fczerindeki alt\u0131 ana etkisinden hareketle \u00f6nemli <strong>bal\u0131k t\u00fcrleri<\/strong> ve<strong> habitatlar\u0131nda<\/strong> ortaya \u00e7\u0131kan ve yerel ge\u00e7im kaynaklar\u0131n\u0131 etkileyen de\u011fi\u015fimin boyutlar\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. S\u00f6z konusu rapor ile <strong>WWF<\/strong>, <strong>a\u015f\u0131r\u0131 avlanma, kirlilik, k\u0131y\u0131larda yap\u0131la\u015fma<\/strong> ve<strong> deniz ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/strong> gibi Akdeniz\u2019in ekolojik g\u00fcc\u00fcn\u00fc \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltan<strong> insan bask\u0131s\u0131<\/strong> ile<strong> iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkileri<\/strong> aras\u0131ndaki tehlikeli ili\u015fkiye dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n<h2><strong>Asl\u0131 Pasinli: \u201c\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi gelece\u011fin meselesi de\u011fil; bug\u00fcn\u00fcn ger\u00e7e\u011fi\u201d <\/strong><\/h2>\n<p><strong>WWF-T\u00fcrkiye (Do\u011fal Hayat\u0131 Koruma Vakf\u0131)<\/strong> Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc <strong>Asl\u0131 Pasinli<\/strong>, konuyla ilgili yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada <em>&#8220;Akdeniz art\u0131k eskisi gibi de\u011fil; giderek daha da tropikalle\u015fiyor. <strong>\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi<\/strong> k\u00f6t\u00fc bir gelecek senaryosu ya da gelece\u011fin meselesi de\u011fil; aksine, bilim insanlar\u0131n\u0131n, bal\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131n, yeti\u015ftiricilerin, dalg\u0131\u00e7lar\u0131n, k\u0131y\u0131 topluluklar\u0131n\u0131n ve b\u00f6lgeyi ziyaret eden turistlerin ya\u015famakta oldu\u011fu bug\u00fcn\u00fcn ger\u00e7e\u011fi. <strong>Ekonomilerimizi, ge\u00e7im kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131<\/strong> ve Akdeniz&#8217;in sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 faydalar\u0131 olumsuz etkileyebilecek b\u00fcy\u00fck bir riskle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Mevcut e\u011filimi tersine \u00e7evirmek istiyorsak, insan bask\u0131s\u0131n\u0131 azaltmal\u0131, <strong>denizin \u0131s\u0131nmaya kar\u015f\u0131 direncini<\/strong> art\u0131rmal\u0131y\u0131z. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ekosistemler ve ya\u015fayan biyo\u00e7e\u015fitlilik, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkilerine kar\u015f\u0131 en g\u00fc\u00e7l\u00fc do\u011fal savunma ara\u00e7lar\u0131m\u0131zd\u0131r.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Akdeniz havzas\u0131n\u0131n tamam\u0131nda, habitatlar de\u011fi\u015fiyor, bal\u0131k pop\u00fclasyonlar\u0131 azal\u0131yor. Yerel yumu\u015fak\u00e7alar \u0130srail sular\u0131nda neredeyse <strong>%90<\/strong> oran\u0131nda azald\u0131. \u00a0<strong>Akdeniz\u2019in sular\u0131n\u0131n K\u0131z\u0131ldeniz k\u00f6kenli t\u00fcrlerin kolonile\u015fmesine elveri\u015flili\u011fi nedeniyle Akdeniz ve Ege k\u0131y\u0131lar\u0131m\u0131zda aslan bal\u0131\u011f\u0131, balon bal\u0131\u011f\u0131 ve sokar olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 istilac\u0131 t\u00fcr \u00f6zellikle Do\u011fu Akdeniz sular\u0131m\u0131zda son y\u0131llarda artan yo\u011funlukta yay\u0131l\u0131m g\u00f6steriyor. Ka\u015f-Kekova \u00d6zel \u00c7evre Koruma B\u00f6lgesi deniz alan\u0131nda d\u00fczenli g\u00f6zlemlenen sokar bal\u0131\u011f\u0131, son y\u0131llarda yerel bal\u0131k\u00e7\u0131lar taraf\u0131ndan yakalanan av\u0131n %80&#8217;ini olu\u015fturmaya ba\u015flad\u0131.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Artan s\u0131cakl\u0131klar<\/strong> ve<strong> f\u0131rt\u0131nalar deniz dibini<\/strong> de d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor. <strong>Endemik <em>Posidonia<\/em><\/strong> <strong>deniz \u00e7ay\u0131rlar\u0131, gorgon mercanlar\u0131<\/strong> ve <strong>Akdeniz<\/strong>\u2019in en b\u00fcy\u00fck \u00e7ift kabuklusu <strong><em>Pinna nobilis<\/em><\/strong> t\u00fcm b\u00f6lgede azald\u0131, baz\u0131 b\u00f6lgelerde tamamen yok oldu. Bu t\u00fcrlerin kaybolmas\u0131, do\u011fal ya\u015fam ortam\u0131 sunduklar\u0131 bir\u00e7ok t\u00fcr\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra, do\u011fal karbon yuta\u011f\u0131 olarak <strong>iklimin gelece\u011fi<\/strong> ve <strong>dal\u0131\u015f turizmi<\/strong> a\u00e7\u0131s\u0131ndan ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 \u00f6nem nedeniyle b\u00f6lge ekonomisi i\u00e7in son derece <strong>olumsuz etkiler<\/strong> yaratacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bu <strong>vakalar, iklim<\/strong> ve <strong>denizler<\/strong> aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011flant\u0131y\u0131 ortaya koyarken; kalan <strong>pop\u00fclasyonlar \u00fczerindeki bask\u0131y\u0131 azaltmak, biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi<\/strong> ve <strong>bal\u0131k stoklar\u0131n\u0131 eski haline getirmek<\/strong> ve Akdeniz\u2019i d\u0131\u015f etkilere kar\u015f\u0131 daha diren\u00e7li k\u0131lmak i\u00e7in daha iyi y\u00f6netilen, daha geni\u015f <strong>deniz koruma<\/strong> alanlar\u0131na duyulan ihtiyac\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymaktad\u0131r. <strong>WWF,<\/strong> d\u00fcnya ve <strong>Akdeniz \u00fclkeleri<\/strong>nin liderlerini bu y\u0131l <strong>biyo\u00e7e\u015fitlilik<\/strong> ve <strong>iklim<\/strong> alan\u0131nda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ad\u0131mlar atmaya ve daha <strong>iyi mali mekanizmalar<\/strong> geli\u015ftirmeye davet etmektedir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.WWF\u2019in yeni raporuna g\u00f6re Akdeniz d\u00fcnyadaki en h\u0131zl\u0131 \u0131s\u0131nan deniz haline geliyor. Artan s\u0131cakl\u0131klar halihaz\u0131rda yo\u011fun insan etkisine maruz kalm\u0131\u015f denizel kaynaklar\u0131 t\u00fckenme [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":136987,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,52],"tags":[4531,92147,57224],"views":156,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136982"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=136982"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136982\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/136987"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=136982"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=136982"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=136982"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}