{"id":104568,"date":"2019-12-13T13:10:11","date_gmt":"2019-12-13T10:10:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=104568"},"modified":"2019-12-13T13:12:07","modified_gmt":"2019-12-13T10:12:07","slug":"cop25-sona-gelindi-ama-yolun-sonu-gorunmedi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/cop25-sona-gelindi-ama-yolun-sonu-gorunmedi\/","title":{"rendered":"(Turkish) COP25: “Sona Gelindi Ama Yolun Sonu G\u00f6r\u00fcnmedi”"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

<\/p>\n

Bug\u00fcn Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130klim Zirvesi’nin planlanan kapan\u0131\u015f tarihi fakat hem karbon piyasalar\u0131 hem de kay\u0131p zarar mekanizmas\u0131 konular\u0131nda delegeler hen\u00fcz anla\u015famad\u0131. Bu iki konu, Katowice’de ge\u00e7en sene d\u00fczenlenen zirveden de kalan konular ve Paris Anla\u015fmas\u0131’n\u0131n uygulanmas\u0131na dair kurallar\u0131 belirlenmemi\u015f 2 temel mesele olarak masada duruyor.<\/h1>\n

\u0130klim Zirvesi’nin<\/strong> bu y\u00fczden bu sene de ge\u00e7ti\u011fimiz senelerde oldu\u011fu<\/strong> gibi uzamas\u0131 bekleniyor. A\u015fa\u011f\u0131da zirvede devam eden tart\u0131\u015fmalar<\/strong> ve son 2 g\u00fcnde<\/strong> olanlar hakk\u0131ndaki bilgileri bulabilirsiniz.<\/p>\n

\"\"Jennifer Morgan, Greta, Hilda ve G\u00fcvenlik\u00e7iler<\/strong><\/h2>\n

\u00c7ar\u015famba sabah\u0131, iklim zirvelerinde ender ya\u015fanan bir etkinlikle ba\u015flad\u0131.Greenpeace<\/strong> Direkt\u00f6r\u00fc Jennifer Morgan<\/strong> ile gen\u00e7 aktivistler Greta (\u0130sve\u00e7) ve Hilda (Uganda) ile beraber bir grup sivil toplum temsilcisi<\/strong> \u00f6nce konu\u015fma yaparak delegelere hitap etti<\/strong>, sonras\u0131nda da sahnede oturma eylemi<\/strong> yapt\u0131.<\/a>\u00a0\u00d6zellikle Jennifer Morgan’\u0131n<\/strong> s\u00f6zleri \u00e7arp\u0131c\u0131yd\u0131.<\/p>\n

Jennifer Morgan:<\/strong><\/h2>\n

“25 y\u0131ld\u0131r<\/strong> iklim zirvelerine kat\u0131l\u0131r\u0131m. Bu duvarlar aras\u0131nda olanlar ile d\u0131\u015far\u0131da olanlar aras\u0131ndaki fark, hi\u00e7bir zaman bu kadar b\u00fcy\u00fck olmam\u0131\u015ft\u0131. 25 y\u0131ld\u0131r, bu zirvelere, liderleri bilimi dinlemeleri, bu halen \u00e7\u00f6z\u00fclebilir olan krizi \u00f6nlemek i\u00e7in beraber \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve gezegeni kirleten al\u00e7ak bencilli\u011fe \u0131\u015f\u0131k tutmalar\u0131 konusunda uyar\u0131yorum. Dinlemiyorlar”<\/a><\/em><\/p>\n

Hilda Flavia Nakabuye (Uruguay):<\/strong><\/h2>\n

“Benim gelecek nesilim, bana, do\u011fa bencil ve a\u00e7g\u00f6zl\u00fc insanlar taraf\u0131ndan yok edilirken sen neredeydin, ne yapt\u0131n diye sordu\u011funda ne cevap verece\u011fim? Bencil olmay\u0131 b\u0131rak\u0131n ve herkese e\u015fit davran\u0131n. Niye zaman\u0131m\u0131z varm\u0131\u015f gibi davran\u0131yoruz? Hepiniz iklim krizinden bahsediyorsunuz, ama kriz yokmu\u015f gibi davran\u0131yorsunuz. Sevgili liderler, iklim eyleminde liderli\u011fe ihtiyac\u0131m\u0131z var, s\u00f6ylemde de\u011fil.”<\/a><\/em><\/p>\n

Greta ise karbon b\u00fct\u00e7esinden 8 y\u0131l\u0131m\u0131z kald\u0131\u011f\u0131ndan bahsederek, bunun kendisinin g\u00f6r\u00fc\u015fleri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun kimsenin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bilimin bu ger\u00e7e\u011fi ortaya koydu\u011funu ifade ederek, liderleri eyleme ge\u00e7meye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131.<\/a><\/p>\n

Sabah, s\u00f6z verilen sivil toplum temsilcileri ve aktivistler, \u00f6\u011fleden sonra ise iklim eylemsizli\u011fini salonun kap\u0131s\u0131nda protesto etti. Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l eylem, g\u00fcvenlik\u00e7ilerin sert tepkisi ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Gen\u00e7 aktivistler<\/strong> ve yerliler, \u00f6zellikle \u0130spanyol polisinin m\u00fcdahalesi ile, montlar\u0131n\u0131 almalar\u0131na bile izin verilmeden d\u0131\u015far\u0131ya at\u0131ld\u0131. Devam\u0131nda ise sivil toplum temsilcilerinin<\/strong> i\u00e7eri girilmesine izin verilmedi. Eylemcilere<\/a> destek vermek i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kan g\u00f6zlemci stat\u00fcs\u00fcndeki sivil toplum temsilcileri<\/strong> g\u00fcn\u00fcn devam\u0131nda zirve mekan\u0131na giri\u015f yapamad\u0131.\u00a0<\/a><\/p>\n

M\u00fczakere Masas\u0131<\/strong><\/h2>\n

Karbon Piyasalar\u0131<\/em><\/strong><\/h2>\n

M\u00fczakere masas\u0131nda resmi olarak son g\u00fcne girilirken, her ihtimal masada g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. D\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcp \u00e7\u00f6z\u00fclemeyece\u011fi halen belli de\u011fil. Zirveden k\u0131smi bir uzla\u015fma da \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n

Tart\u0131\u015fmalar \u00f6zellikle\u00a0\u00e7evresel d\u00fcr\u00fcstl\u00fck (environmental integrity) ve k\u00fcresel emisyonlar\u0131n toplam azalt\u0131m\u0131 (overall mitigation of global emissions) konular\u0131nda t\u0131kan\u0131yor. Paris Anla\u015fmas\u0131’n\u0131n 6. maddesi, \u00fclkelerin i\u015fbirli\u011fini artt\u0131rmak ve iklim eylemine finansman sa\u011flamak i\u00e7in bir piyasa mekanizmas\u0131 kurulmas\u0131n\u0131 ama\u00e7l\u0131yor. \u00dclkelerin mevcut verdikleri hedeflerinin (NDC) \u00f6tesine ge\u00e7melerini finansal olarak te\u015fvik eden ve hedeflerinin gerisinde kalan \u00fclkelerin bir piyasa rejimi \u00fczerinden g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak iklim finansman\u0131 yaratmas\u0131 sa\u011flayan bir sistem hedefleniyor.<\/a><\/p>\n

B\u00f6yle sistemin iklim eylemini artt\u0131rabilmesi<\/strong> i\u00e7in \u00f6ncelikli olarak;<\/span><\/p>\n

1- Piyasadaki faaliyetlerin toplam k\u00fcresel emisyonu azaltmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ifte say\u0131ma izin vermeyen,<\/p>\n

2- \u00dclkelerin piyasa mekanizmas\u0131ndan daha \u00e7ok faydalanabilmek i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fck iklim hedefi vermesini \u00f6nleyen kurallara ihtiya\u00e7 var.<\/a><\/p>\n

Buradaki tart\u0131\u015fma ise teknik bir tart\u0131\u015fma olarak g\u00f6r\u00fclse de olduk\u00e7a \u00f6nemli detaylara sahip. Ge\u00e7mi\u015fte emisyon azalt\u0131m\u0131na yaramayan ve bir\u00e7ok tart\u0131\u015fmal\u0131 projelere neden olan Kyoto’dan<\/strong> kalan karbon kredilerini<\/strong>, yeni rejime ta\u015f\u0131mak isteyen \u00fclkeler ve gruplar var (Avustralya, Brezilya, Hindistan, \u00c7in). Di\u011fer bir yandan ise AB, Ada Devletleri gibi \u00fclkeler i\u00e7in ise bu konu k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgi. Kyoto’nun kredilerinin ta\u015f\u0131nmas\u0131na bu \u00fclkeler kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlar. Madde 6’n\u0131n<\/strong> neredeyse hemen hemen t\u00fcm alt maddelerinde, geli\u015fmi\u015f ile geli\u015fmekte olan \u00fclkeler \u00f6nemli g\u00f6r\u00fc\u015f farkl\u0131l\u0131klar\u0131na sahipler.<\/a><\/p>\n

Karbon piyasalar\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131na<\/strong> dair detaylar i\u00e7in \u00dcmit \u015eahin<\/strong>‘nin yazd\u0131\u011f\u0131 detayl\u0131 yaz\u0131y\u0131 <\/a>inceleyebilirsiniz.<\/p>\n

Kay\u0131p Zarar Mekanizmas\u0131<\/strong><\/h2>\n

Bu konuda ise yine kay\u0131p zarar\u0131n finansman\u0131 ile sorumluluk tart\u0131\u015fmas\u0131 ya\u015fan\u0131yor. G77<\/strong> ve Afrika \u00fclkeleri<\/strong> i\u00e7in bu madde konusunda finansman k\u0131sm\u0131 \u00f6ncelikli mesele; kay\u0131p zararlar\u0131n teminine dair somut ad\u0131mlar konusunda diretiyorlar ve geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin sorumluluklar\u0131n\u0131n kabul edilmesini talep ediyorlar. AB<\/strong> ve ABD<\/strong> ise, sorumluluk (liability)<\/strong> konusunda k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgi<\/strong> \u00e7ekiyor. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler, kay\u0131p zarar finansman\u0131<\/strong> konusunda ise kat\u0131 bir pozisyona sahip de\u011filler. Ancak bu konuda, Madde 6<\/strong> tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 bekliyorlar.<\/a><\/p>\n

Toplumsal Cinsiyet ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi<\/strong><\/h2>\n

Karbon piyasalar\u0131 ve kay\u0131p zarar mekanizmas\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n g\u00f6lgesinde kalsa da, d\u00fcn ak\u015fam itibari ile \u00f6nemli bir geli\u015fme ya\u015fand\u0131. Delegeler toplumsal cinsiyet ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi konusunda uzla\u015fmaya vard\u0131lar. Kabul edilen karar ile insan haklar\u0131, adil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm kavramlar\u0131\u00a0 zirvenin sonu\u00e7 bildirgesine giriyor ve iklim eyleminde toplumsal cinsiyetin ana ak\u0131mla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in finasman yarat\u0131l\u0131yor.\u00a0<\/a>\u00a0Ayr\u0131ca t\u00fcm UNFCCC denetim, takip ve g\u00f6zlem s\u00fcre\u00e7lerine toplumsal cinsiyet perspektifi\u00a0eklenecek.<\/a><\/p>\n

Avrupa’da Ye\u015fil D\u00fczen<\/strong><\/h2>\n

Avrupa Komisyonu, birlik ekonomisini k\u00f6k\u00fcnden de\u011fi\u015ftirebilecek Avrupa Ye\u015fil D\u00fczen <\/a>belgesini yay\u0131mlad\u0131. Avrupa Ye\u015fil D\u00fczeni, ekim 2020’de kabul edilmesi beklenen iklim yasas\u0131 ile birlikte,\u00a0 AB\u2019nin do\u011fal sermayesini korumay\u0131, art\u0131rmay\u0131 ve vatanda\u015flar\u0131n\u0131 \u00e7evre kaynakl\u0131 risklerden korumay\u0131 hedefliyor. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn kat\u0131l\u0131mc\u0131 ve adil olmas\u0131 gerekti\u011fi de metinde vurgulan\u0131yor.<\/p>\n

Belge, Avrupa Birli\u011fi’nin iklim hedefini de g\u00fcncelliyor. Emisyonlar\u0131n 1990 seviyelerine k\u0131yasla 2030\u2019a kadar en az %50 ila %55 aras\u0131nda azalt\u0131lmas\u0131 planlan\u0131yor. Ayr\u0131ca, belgeye g\u00f6re Komisyon, se\u00e7ilen sekt\u00f6rlerde, ihracatla olu\u015fan karbon s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 (carbon leakage) azaltmak i\u00e7in \u201cKarbon S\u0131n\u0131r D\u00fczenleme Mekanizmas\u0131\u201d (Carbon border adjustment mechanism) d\u00fczenlemelerini hayata ge\u00e7irilecek. Bu mekanizma d\u0131\u015f ticarete bir t\u00fcr karbon vergisi olarak tan\u0131mlan\u0131yor. <\/a><\/p>\n

Climate Ambition Alliance<\/strong><\/h2>\n

Zirveden ba\u015fka bir olumlu haber de \u015eili’nin kurdu\u011fu Climate Ambition Alliance’tan geldi. 2050 y\u0131l\u0131nda net s\u0131f\u0131r emisyon hedefi i\u00e7in kurulan bu ittifaka 73 \u00fclkenin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131. B\u00f6ylelikle, 73 \u00fclke 2020 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde iklim eylem planlar\u0131n\u0131 yenileyece\u011fini de taahh\u00fct etmi\u015f oldu. \u0130klim zirvesi \u00f6ncesinde bu say\u0131 sadece ikiydi. Bu planlar 2050 y\u0131l\u0131nda net s\u0131f\u0131r emisyonu hedefleyecek.\u00a0<\/a><\/p>\n

Bug\u00fcn ne var?<\/strong><\/h2>\n

COP25 Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131<\/strong> Madde 6 ve WIM (kay\u0131p zarar mekanizmas\u0131)<\/strong> dahil olmak \u00fczerine t\u00fcm ba\u015fl\u0131klardaki taslak metinleri bu sabah yay\u0131mlamay\u0131 planl\u0131yor. Ba\u015fkanl\u0131k, T\u00fcrkiye saati ile 3’te<\/strong> durum de\u011ferlendirmesi i\u00e7in toplant\u0131 yapaca\u011f\u0131n\u0131 da delegelere<\/strong> duyurdu. Bu toplant\u0131da m\u00fczakerecilerin hangi konularda ne kadar ilerledi\u011fi ve m\u00fczakere s\u00fcrecinin<\/strong> devam\u0131n\u0131n nas\u0131l olaca\u011f\u0131 hakk\u0131nda bilgilendirme yap\u0131lmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n

K\u00fcresel \u0130klim Grevi<\/strong><\/h2>\n

\u00c7ar\u015famba g\u00fcn\u00fc<\/strong> ya\u015fananlar ve m\u00fczakerelerin yava\u015f ilerlemesi \u00fczerine Fridays of Future<\/strong> hareketi ve gen\u00e7 iklim eylemcileri, 13 Aral\u0131k Cuma<\/strong> g\u00fcn\u00fc i\u00e7in k\u00fcresel grev \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu. Sivil toplum temsilcileri, yerel hareketler ve de gen\u00e7 aktivistler yar\u0131n zirvenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Madrid<\/strong> ba\u015fta olmak \u00fczere, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda uluslararas\u0131 greve \u00e7\u0131kacak. Aktivistler Madrid’te 18:30’da<\/strong> (T\u00fcrkiye saati) zirvenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 IFEMA adl\u0131 konferans merkezinin<\/strong> \u00f6n\u00fcnde toplanacak.<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. Bug\u00fcn Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130klim Zirvesi’nin planlanan kapan\u0131\u015f tarihi fakat hem karbon piyasalar\u0131 hem de kay\u0131p zarar mekanizmas\u0131 konular\u0131nda delegeler hen\u00fcz anla\u015famad\u0131. Bu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":104570,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,52],"tags":[27450,62876,26559,1401,47782,62870,62872,41159,18489,62147,62869,62873,48840,42120,62875,55921,60285,27427,62871,62874,36831,793],"views":313,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104568"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=104568"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104568\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/104570"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=104568"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=104568"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=104568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}