{"id":10159,"date":"2013-04-26T15:38:40","date_gmt":"2013-04-26T12:38:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?p=10159"},"modified":"2013-04-26T15:38:40","modified_gmt":"2013-04-26T12:38:40","slug":"dunyanin-unuttugu-radyoaktif-sehir-celyabinsk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/dunyanin-unuttugu-radyoaktif-sehir-celyabinsk\/","title":{"rendered":"(Turkish) D\u00fcnyan\u0131n Unuttu\u011fu Radyoaktif \u015eehir \u00c7elyabinsk&#8230;"},"content":{"rendered":"<p class=\"qtranxs-available-languages-message qtranxs-available-languages-message-en\">Sorry, this entry is only available in <a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10159\" class=\"qtranxs-available-language-link qtranxs-available-language-link-tr\" title=\"Turkish\">Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p><p><strong>Bug\u00fcn \u00c7ernobil N\u00fckleer Facias\u0131\u2019n\u0131n y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc. D\u00fcnya ilk kez n\u00fckleer santrallar\u0131n ne kadar tehlikeli oldu\u011funu 1986\u2019da, \u00c7ernobil\u2019deki n\u00fckleer santral kazas\u0131yla \u00f6\u011frendi. Ancak d\u00fcnyan\u0131n ilk n\u00fckleer facias\u0131 de\u011fildi. Rusya\u2019da 1957\u2019de bir n\u00fckleer kaza daha ya\u015fand\u0131. Rusya\u2019n\u0131n do\u011fusundaki \u00c7elyabinsk kentinde n\u00fckleer santral yak\u0131t\u0131 \u00fcreten Mayak\u2019ta meydana gelen kaza, 1990\u2019lara kadar gizlendi. Y\u0131llarca zenginle\u015ftirme s\u0131ras\u0131nda radyasyon bula\u015fan at\u0131k su b\u00f6lgedeki nehre b\u0131rak\u0131ld\u0131. Halen faaliyetleri devam eden ve tarih i\u00e7inde bir\u00e7ok kazan\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 tesisin \u00e7evreye verdi\u011fi radyoaktif zarar devam ediyor.<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7elyabinsk\u2019teki n\u00fckleer tesisi yapan Rusya devletine ba\u011fl\u0131 ROSATOM Mersin\u2019deki n\u00fckleer santral\u0131 da yapacak. Radikal, ROSATOM\u2019un \u00c7elyabinsk\u2019teki faaliyetlerinin izini s\u00fcrd\u00fc. T\u00fcrkiye \u2019den ku\u015f u\u00e7u\u015fu 2900 kilometre uzaktaki \u00c7ernobil\u2019den daha fazla radyasyonun bulundu\u011fu k\u00f6yleri dola\u015ft\u0131. Kanser hastas\u0131 olan, fiziksel bozukluklar ya\u015fayan b\u00f6lge halk\u0131yla konu\u015ftu.<\/p>\n<h2>Meteor da d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc<\/h2>\n<p>Rusya, 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda Almanlar\u0131n ula\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek \u00c7elyabinsk\u2019e t\u00fcm a\u011f\u0131r sanayisini kayd\u0131rd\u0131. Halen \u00fclkenin, hatta kimi uzmanlar\u0131n verdi\u011fi bilgilere g\u00f6re d\u00fcnyan\u0131n bile en yo\u011fun a\u011f\u0131r sanayisinin bulundu\u011fu bir yer \u00c7elyabinsk. \u015eehir s\u00fcrekli yo\u011fun bir duman ve toz i\u00e7inde. D\u00fcnyan\u0131n en kirli b\u00f6lgelerinden biri olan \u00c7elyabinsk\u2019e Greenpeace Akdeniz ile birlikte gittik. D\u00fcnya \u00c7elyabinsk\u2019in ad\u0131n\u0131 en son \u015fubat ay\u0131nda kente d\u00fc\u015fen meteor sayesinde duydu. Ancak \u00c7elyabinsk, y\u0131llard\u0131r d\u00fcnyan\u0131n unuttu\u011fu, Rus h\u00fck\u00fcmetinin kulak t\u0131kad\u0131\u011f\u0131 bir \u015fehir.<\/p>\n<p>Y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc olarak da Rusya\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerinden biri olan \u00c7elyabinsk\u2019te Mayak ad\u0131nda n\u00fckleer santral yak\u0131t\u0131 \u00fcreten bir tesis bulunuyor. Tesiste uranyum zenginle\u015ftiriliyor. 1948\u2019de Rusya h\u00fck\u00fcmetine ba\u011fl\u0131 ROSATOM taraf\u0131ndan kurulan tesiste bir zamanlar n\u00fckleer silah yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan pl\u00fctonyum izotopu da \u00fcretiliyordu. ABD ile Rusya aras\u0131nda yap\u0131lan n\u00fckleer silahs\u0131zlanma anla\u015fmas\u0131ndan sonra art\u0131k \u00fcretilmiyor.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/cernobisyank-n\u00fckleeer-33.jpeg\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-10160\" title=\"cernobisyank-n\u00fckleeer-33\" src=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/cernobisyank-n\u00fckleeer-33-300x187.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"187\" srcset=\"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/cernobisyank-n\u00fckleeer-33-300x187.jpg 300w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/cernobisyank-n\u00fckleeer-33-80x50.jpg 80w, https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/cernobisyank-n\u00fckleeer-33.jpeg 447w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Uranyum zenginle\u015ftirmesi s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131lan radyoaktif bula\u015fm\u0131\u015f at\u0131k su, bu tesis taraf\u0131ndan y\u0131llarca b\u00f6lgedeki Te\u00e7a Nehri\u2019ne b\u0131rak\u0131ld\u0131. Kilometrelerce uzanan nehrin sular\u0131ndan ise \u00e7ok say\u0131da insan etkilendi. Ural Da\u011flar\u0131\u2019nda bulunan Mayak tesisi yak\u0131nlar\u0131ndan do\u011fan Te\u00e7a Nehri\u2019nin yakla\u015f\u0131k 50 km uzakl\u0131\u011f\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmova K\u00f6y\u00fc bulunuyor.<\/p>\n<p>Bu k\u00f6y Rusya taraf\u0131ndan radyoaktif kirlenme nedeniyle resmen bo\u015falt\u0131ld\u0131. B\u00f6lge \u015fu anda harabeye d\u00f6nm\u00fc\u015f durumda. Bir yurt ve so\u011fuk sava\u015f d\u00f6neminde kullan\u0131lan ekmek f\u0131r\u0131n\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda t\u00fcm evler yak\u0131ld\u0131. B\u00f6lgedeki 700 hanede ya\u015fayan vatanda\u015flar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 Yeni M\u00fcsl\u00fcmova\u2019ya, bir k\u0131sm\u0131 ise \u00c7elyabinsk\u2019e g\u00f6nderildi.<\/p>\n<p>K\u00f6ydeki nehir kenar\u0131nda Greenpeace Rusya ekibi ile birlikte <strong>radyasyon \u00f6l\u00e7\u00fcmleri<\/strong> yapt\u0131k. Radyasyondan korunmak i\u00e7in k\u0131yafetler giydik. Alexey Kiselev ile birlikte yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6l\u00e7\u00fcmler tehlike s\u0131n\u0131r\u0131ndan tam 35 kat fazlayd\u0131. Geiger aletiyle ilk \u00f6nce \u00c7elyabinsk kentinde \u00f6l\u00e7\u00fcm yapt\u0131k. De\u011fer 0.1 mikrosilvert\/saat \u00e7\u0131kt\u0131. Te\u00e7a Nehri\u2019ne yakla\u015ft\u0131k\u00e7a de\u011fer h\u0131zla artt\u0131. Belli noktalarda <strong>35.78\u2019e<\/strong> \u00e7\u0131kt\u0131. <strong>Geiger<\/strong>\u2019den \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sesler <strong>makineli t\u00fcfekten<\/strong> \u00e7\u0131k\u0131yor gibiydi.<\/p>\n<h2>Prof. K\u0131l\u0131\u00e7: Ka\u00e7\u0131n<\/h2>\n<p>Halen Amerika\u2019da ya\u015fayan ve n\u00fckleer enerji, \u00e7evre gibi konulada \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bulunan ABD Turun\u00e7 Ye\u015fil D\u00fc\u015f\u00fcnce Vakf\u0131 kurucusu ve Ba\u015fkan\u0131 Prof. Hayrettin K\u0131l\u0131\u00e7, bu de\u011ferlerin ne anlama geldi\u011fini \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klad\u0131:<br \/>\n\u201cBurada \u00f6nemli olan aletten \u00e7\u0131kan t\u0131klamalar ve g\u00f6stergedeki de\u011fer. Elle tutulan \u00f6l\u00e7me aletleri kayna\u011fa bir metreden tutulacak \u015fekilde kalibre edilmi\u015ftir. Kaynaktan 1 metre uza\u011f\u0131nda tutuyorsan\u0131z bir dakikada 12 tane atarsa saatte 0.10 mikrosievert\/saat demektir. Bu ayn\u0131 zamanda ortalama de\u011feri g\u00f6sterir. Asya\u2019da bu de\u011fer 0.17, Japonya\u2019da Fuku\u015fima \u00f6ncesi 0.081, ABD\u2019de ise 0.34. E\u011fer t\u0131k say\u0131s\u0131 dakikada 50\u2019ye \u00e7\u0131karsa bu 0.42 mekrosievers\/saat demektir. \u2018Dikkatli olun\u2019 anlam\u0131na gelir. T\u0131klama 100 \u00e7\u0131karsa kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 0.83, \u2018toprakta tehlike var\u2019 demektir. E\u011fer de\u011fer 1.00\u2019i a\u015f\u0131yorsa \u2018tehlikedesiniz\u2019 demek. Dakikada 500 t\u0131k olursa \u20184.17 mikrosievert\/saat demek. S\u0131\u011f\u0131na\u011fa girin.\u201d<\/p>\n<p>Rusya\u2019daki de\u011feri (35.78) s\u00f6yledi\u011fimizde oradan \u2018ka\u00e7mak\u2019 gerekti\u011fini s\u00f6yledi. K\u0131l\u0131\u00e7 ayr\u0131ca, bu \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn oldu\u011fu yerde en az 2500-3000 y\u0131l ya\u015fam\u0131n olamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u201cD\u00fcnyada b\u00f6yle Amerika\u2019da, \u0130ngiltere \u2019de iki nokta var. \u0130ki b\u00f6lge de karantina alt\u0131nda. \u00c7ernobil ve Fuku\u015fima da b\u00f6yle. Mayak\u2019\u0131n etraf\u0131 da \u00f6yle. D\u00fcnyan\u0131n en kirli yerleri. Ancak Rusya\u2019da insanlar ya\u015f\u0131yor\u201d dedi.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcmova terk edilmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen 15 evde h\u00e2l\u00e2 aileler ya\u015famaya devam ediyor. \u00c7o\u011funun ciddi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 var.<\/p>\n<p>Kaynak: <a href=\"http:\/\/enerjienstitusu.com\/2013\/04\/26\/dunyanin-unuttugu-radyoaktif-sehir-celyabinsk\/\" target=\"_blank\">Enerji Enstit\u00fcs\u00fc<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.Bug\u00fcn \u00c7ernobil N\u00fckleer Facias\u0131\u2019n\u0131n y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc. D\u00fcnya ilk kez n\u00fckleer santrallar\u0131n ne kadar tehlikeli oldu\u011funu 1986\u2019da, \u00c7ernobil\u2019deki n\u00fckleer santral kazas\u0131yla \u00f6\u011frendi. Ancak d\u00fcnyan\u0131n ilk [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10160,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53,43],"tags":[4854,4853,63,67,4857,71,21,4855,2322,4856,4858,2587,885],"views":812,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10159"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10159"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10159\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10161,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10159\/revisions\/10161"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10160"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10159"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10159"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10159"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}