{"id":3741,"date":"2012-11-22T14:35:24","date_gmt":"2012-11-22T11:35:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/?page_id=3741"},"modified":"2012-11-22T14:50:25","modified_gmt":"2012-11-22T11:50:25","slug":"ruzgar-enerjisi","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/enerji-kutuphanesi\/yenilenebilir-enerji-kaynaklari\/ruzgar-enerjisi\/","title":{"rendered":"(Turkish) R\u00fczgar Enerjisi (RES)"},"content":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish<\/a>. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.<\/p>

<\/p>\n

R\u00dcZGAR ENERJ\u0130S\u0130<\/h1>\n
\n

R\u00fczgar Enerjisi Nedir?<\/strong>
\nR\u00fczgar enerjisi; do\u011fal, yenilenebilir, temiz ve sonsuz bir g\u00fc\u00e7 olup kayna\u011f\u0131 g\u00fcne\u015ftir. G\u00fcne\u015fin d\u00fcnyaya g\u00f6nderdi\u011fi enerjinin %1-2 gibi k\u00fc\u00e7\u00fck bir miktar\u0131 r\u00fczgar enerjisine d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir G\u00fcne\u015fin, yer y\u00fczeyini ve atmosferi homojen \u0131s\u0131tmamas\u0131n\u0131n bir sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131kan s\u0131cakl\u0131k ve bas\u0131n\u00e7 fark\u0131ndan dolay\u0131 hava ak\u0131m\u0131 olu\u015fur. Bir hava k\u00fctlesi mevcut durumundan daha fazla \u0131s\u0131n\u0131rsa atmosferin yukar\u0131s\u0131na do\u011fru y\u00fckselir ve bu hava k\u00fctlesinin y\u00fckselmesiyle bo\u015falan yere, ayn\u0131 hacimdeki so\u011fuk hava k\u00fctlesi yerle\u015fir. Bu hava k\u00fctlelerinin yer de\u011fi\u015ftirmelerine r\u00fczgar ad\u0131 verilmektedir. Di\u011fer bir ifadeyle r\u00fczgar; birbirine kom\u015fu bulunan iki bas\u0131n\u00e7 b\u00f6lgesi aras\u0131ndaki bas\u0131n\u00e7 farklar\u0131ndan dolay\u0131 meydana gelen ve y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7 merkezinden al\u00e7ak bas\u0131n\u00e7 merkezine do\u011fru hareket eden hava ak\u0131m\u0131d\u0131r. R\u00fczgarlar y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7 alanlar\u0131ndan al\u00e7ak bas\u0131n\u00e7 alanlar\u0131na akarken; d\u00fcnyan\u0131n kendi ekseni etraf\u0131nda d\u00f6nmesi, y\u00fczey s\u00fcrt\u00fcnmeleri, yerel \u0131s\u0131 yay\u0131l\u0131m\u0131, r\u00fczgar \u00f6n\u00fcndeki farkl\u0131 atmosferik olaylar ve arazinin topografik yap\u0131s\u0131 gibi nedenlerden dolay\u0131 \u015fekillenir. R\u00fczgar\u0131n \u00f6zellikleri, yerel co\u011frafi farkl\u0131l\u0131klar ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn homojen olmayan \u0131s\u0131nmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak, zamansal ve y\u00f6resel de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir. R\u00fczgar h\u0131z ve y\u00f6n olmak \u00fczere iki parametre ile ifade edilir. R\u00fczgar h\u0131z\u0131 y\u00fckseklikle artar ve teorik g\u00fcc\u00fc de h\u0131z\u0131n\u0131n k\u00fcp\u00fc ile orant\u0131l\u0131 olarak de\u011fi\u015fir. R\u00fczgar enerjisi uygulamalar\u0131n\u0131n ilk yat\u0131r\u0131m maliyetinin y\u00fcksek, kapasite fakt\u00f6rlerinin d\u00fc\u015f\u00fck olu\u015fu ve de\u011fi\u015fken enerji \u00fcretimi gibi dezavantajlar\u0131 yan\u0131nda \u00fcst\u00fcnl\u00fckleri genel olarak \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir;<\/p>\n

1. Atmosferde bol ve serbest olarak bulunur.
\n2. Yenilenebilir ve temiz bir enerji kayna\u011f\u0131d\u0131r, \u00e7evre dostudur.
\n3. Kayna\u011f\u0131 g\u00fcvenilirdir, t\u00fckenme ve zamanla fiyat\u0131n\u0131n artma riski yoktur.
\n4. Maliyeti g\u00fcn\u00fcm\u00fcz g\u00fc\u00e7 santralar\u0131yla rekabet edebilecek d\u00fczeye gelmi\u015ftir.
\n5. Bak\u0131m ve i\u015fletme maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr.
\n6. \u0130stihdam yarat\u0131r.
\n7. Hammaddesi tamam\u0131yla yerlidir, d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yaratmaz.
\n8. Teknolojisinin tesisi ve i\u015fletilmesi g\u00f6receli olarak basittir.
\n9. \u0130\u015fletmeye al\u0131nmas\u0131 k\u0131sa bir s\u00fcrede ger\u00e7ekle\u015febilir.<\/p>\n\n\n\n
\"R\u00fczgar<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

R\u00fczgar T\u00fcrbin Teknolojisi<\/strong>
\nR\u00fczgar t\u00fcrbinleri, r\u00fczgar enerji santrallerinin ana yap\u0131 eleman\u0131 olup hareket halindeki havan\u0131n kinetik enerjisini \u00f6ncelikle mekanik enerjiye ve sonras\u0131nda elektrik enerjisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren makinelerdir. R\u00fczgar t\u00fcrbinleri d\u00f6n\u00fc\u015f eksenlerinin do\u011frultusuna g\u00f6re yatay eksenli veya d\u00fc\u015fey eksenli olarak imal edilirler. Bu tiplerden en fazla kullan\u0131lan\u0131 yatay eksenli r\u00fczgar t\u00fcrbinleridir. Yatay eksenli r\u00fczgar t\u00fcrbinleri, d\u00f6nme eksenleri r\u00fczgar y\u00f6n\u00fcne paralel ve kanatlar\u0131 ise r\u00fczgar y\u00f6n\u00fcne dik vaziyette \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu tip r\u00fczgar t\u00fcrbinleri bir, iki, \u00fc\u00e7 veya \u00e7ok kanatl\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r. Yatay eksenli r\u00fczgar t\u00fcrbinleri; r\u00fczgar\u0131n kuleyi yalamadan rotora \u00e7arpmas\u0131 durumunda ileri yada \u00f6nden r\u00fczgarl\u0131 (up-wind), \u00f6nce kuleye dokunup sonra rotora gelmesi ko\u015fulunda geri yada arkadan r\u00fczgarl\u0131 (down-wind) t\u00fcrbin ad\u0131n\u0131 al\u0131rlar. D\u00fc\u015fey eksenli r\u00fczgar t\u00fcrbinlerinin eksenleri r\u00fczgar y\u00f6n\u00fcne dik ve d\u00fc\u015fey olup kanatlar\u0131 da d\u00fc\u015fey vaziyettedir. D\u00fc\u015fey eksenli r\u00fczgar t\u00fcrbinlerinde r\u00fczgar\u0131n esme y\u00f6n\u00fc de\u011fi\u015fti\u011fi zaman yatay eksenli r\u00fczgar t\u00fcrbinlerinde oldu\u011fu gibi herhangi bir pozisyon de\u011fi\u015ftirmesi olmaz. Elektrik \u00fcretim ama\u00e7l\u0131 \u015febeke ba\u011flant\u0131l\u0131 modern r\u00fczgar t\u00fcrbinleri \u00e7o\u011funlukla 3 kanatl\u0131, yatay eksenli ve up-wind t\u00fcr\u00fc r\u00fczgar t\u00fcrbinleridir.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde teknolojik geli\u015fmelere paralel olarak 1,0-6,0 MW g\u00fcc\u00fcnde yatay eksenli r\u00fczgar t\u00fcrbinleri kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bir r\u00fczgar t\u00fcrbini, \u00e7evredeki engellerin r\u00fczgar h\u0131z profilini de\u011fi\u015ftirmeyece\u011fi y\u00fckseklikteki bir kule \u00fczerine yerle\u015ftirilmi\u015f g\u00f6vde ve rotordan olu\u015fur. Kanatlar ve g\u00f6bek rotor olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Kanatlar polyester ile kuvvetlendirilmi\u015f fiberglass veya epoxy ile g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f fiber karbondan yap\u0131lmakta ve \u00e7elik omurga ile desteklenmektedir. \u00dc\u00e7 kanatl\u0131 yeni nesil r\u00fczgar t\u00fcrbinlerinin kanat \u00e7aplar\u0131 100 m de\u011ferine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Modern r\u00fczgar t\u00fcrbinlerinin rotor g\u00f6bekleri (hub) yer seviyesinden 60-100 m y\u00fckseklikte bir kule \u00fczerinde bulunur. Bir r\u00fczgar t\u00fcrbininden elde edilecek enerji miktar\u0131 birinci dereceden t\u00fcrbin hub y\u00fcksekli\u011findeki r\u00fczgar h\u0131z\u0131na ba\u011fl\u0131 olmaktad\u0131r. T\u00fcrbin hub y\u00fcksekli\u011finin art\u0131r\u0131lmas\u0131 sonucu r\u00fczgar h\u0131z\u0131n\u0131n artaca\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda hub y\u00fcksekli\u011finin art\u0131r\u0131lmas\u0131, mevcut r\u00fczgar g\u00fcc\u00fcnden maksimum d\u00fczeyde yararlan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n

G\u00fcr\u00fclt\u00fc kirlili\u011fini \u00f6nlemek i\u00e7in g\u00f6vde ses izolasyonludur. Kuleler kafes veya boru bi\u00e7iminde yap\u0131lmaktad\u0131r. Kule y\u00fckseklikleri fazla olabildi\u011finden kafes kulelerin d\u0131\u015f\u0131ndaki konstr\u00fcksiyonlar iki yada \u00fc\u00e7 par\u00e7al\u0131 olabilmektedir. Kafes kuleler g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kirlili\u011fi ve bak\u0131m zorlu\u011fu nedeniyle hemen hemen terk edilmi\u015ftir. Maliyeti fazla olmakla beraber g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yayg\u0131n olarak a\u00e7\u0131k gri renge boyanm\u0131\u015f silindirik konik kesitli kuleler kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Rotor d\u00fc\u015f\u00fck devirli bir ana mile ba\u011fl\u0131d\u0131r. R\u00fczgar\u0131n kinetik enerjisi rotor taraf\u0131ndan mekanik enerjiye \u00e7evrilir ve d\u00fc\u015f\u00fck devirli ana milin d\u00f6n\u00fc\u015f hareketi g\u00f6vde i\u00e7ersindeki iletim sistemine (di\u015fli kutusu vb.), oradan generat\u00f6re aktar\u0131l\u0131r. \u0130letim sistemi, generat\u00f6r ve yard\u0131mc\u0131 \u00fcniteler g\u00f6vde i\u00e7ersinde yer al\u0131r. Bir r\u00fczgar t\u00fcrbininde tan\u0131t\u0131lan elemanlar d\u0131\u015f\u0131nda; frenleme d\u00fczenleri, kontrol-kumanda sistemleri, y\u00f6nlendirme motoru ve mekanizmas\u0131, anemometre ve r\u00fczgar g\u00fcl\u00fc gibi \u00f6l\u00e7\u00fcm cihazlar\u0131 bulunur.<\/p>\n

R\u00fczgar T\u00fcrbinleri ile \u0130lgili Parametreler ve G\u00fc\u00e7 \u0130fadesi
\nAtmosferde serbest olarak yer de\u011fi\u015ftiren hava, belli bir k\u00fctleye ve r\u00fczgar formunda hareket halinde olmas\u0131 nedeniyle bir kinetik enerjiye sahiptir. Kinetik enerji ve momentumun korunumu ilkelerinden yola \u00e7\u0131karak atmosferde serbest olarak hareket eden r\u00fczgar\u0131n Po teorik g\u00fcc\u00fcn\u00fcn; ? hava yo\u011funlu\u011fu ( kg\/m3 ), A r\u00fczgar\u0131n ilerleme y\u00f6n\u00fcne dik kesit alan\u0131 ( m2 ) ve V r\u00fczgar h\u0131z\u0131 ( m\/sn) olmak \u00fczere matematiksel ifadesi a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir.
\n\"\"
\nR\u00fczgar\u0131n teorik g\u00fcc\u00fc esas olarak r\u00fczgar h\u0131z\u0131n\u0131n k\u00fcp\u00fcyle orant\u0131l\u0131d\u0131r. Bu nedenle, r\u00fczgar h\u0131z\u0131n\u0131n fazla oldu\u011fu yerlere r\u00fczgar enerji santralleri kurmak ekonomik olmakta ve bu t\u00fcr r\u00fczgar kaynak alanlar\u0131nda daha \u00e7ok enerji \u00fcretilebilmektedir. Po teorik r\u00fczgar g\u00fcc\u00fcn\u00fcn r\u00fczgar t\u00fcrbini taraf\u0131ndan elektrik enerjisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilen k\u0131sm\u0131 ise;
\n\"\"
\n\u015feklindedir. Burada; Cp g\u00fc\u00e7 fakt\u00f6r\u00fc, A rotor d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc s\u0131ras\u0131nda taranan alan ( m2 ), NG jenerat\u00f6r verimi, ND di\u015fli kutusu verimi ve Nc ise kuplaj verimidir. Cp g\u00fc\u00e7 fakt\u00f6r\u00fc, elde edilen \u015faft g\u00fcc\u00fcn\u00fcn r\u00fczgar t\u00fcrbinine gelen r\u00fczgar g\u00fcc\u00fcne oran\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131r. G\u00fc\u00e7 fakt\u00f6r\u00fc maksimum %59,3 olup bu de\u011fere Betz Limiti denilmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz teknolojisi kullan\u0131larak iyi tasarlanm\u0131\u015f ideal bir r\u00fczgar t\u00fcrbini i\u00e7in Cp de\u011feri % 40 civar\u0131ndad\u0131r. CP g\u00fc\u00e7 fakt\u00f6r\u00fc, kanatlar\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f h\u0131z\u0131 (U) ile kanatlara \u00e7arpan r\u00fczgar h\u0131z\u0131 (V) oran\u0131n\u0131n bir fonksiyonudur Cp=f(U\/V). Bu (U \/ V) oran\u0131 ayn\u0131 zamanda \u201cTip-Speed Ratio \u2013 Kanat Ucu \u00c7evresel H\u0131z Oran\u0131 ?\u201d olarak bilinir. Bu ifadeden de anla\u015f\u0131labilinece\u011fi gibi prensip olarak, e\u011fer elde edilen g\u00fcc\u00fcn s\u00fcrekli olarak maksimum seviyede olmas\u0131 isteniyorsa, rotor d\u00f6n\u00fc\u015f h\u0131z\u0131n\u0131n, herhangi bir \u015fekilde, anl\u0131k r\u00fczgar h\u0131zlar\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015ftirilerek kanat ucu \u00e7evresel h\u0131z oran\u0131n\u0131n maksimum CP de\u011ferini verebilecek bir optimumda tutulmas\u0131 gerekmektedir. Geli\u015ftirilmi\u015f r\u00fczgar t\u00fcrbinlerinde bu d\u00fczenleme otomatik olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir.<\/p>\n

R\u00fczgar t\u00fcrbinleri, elektrik enerjisi \u00fcretimine ancak belirli bir r\u00fczgar h\u0131z\u0131nda ba\u015flayabilmektedir. \u201cCut-in\u201d ad\u0131 verilen bu r\u00fczgar h\u0131z\u0131n\u0131n alt\u0131nda sistem tamamen durmaktad\u0131r. Sistemden elde edilen elektrik enerjisi r\u00fczgar h\u0131z\u0131n\u0131n artmas\u0131yla birlikte artmaktad\u0131r. Her bir r\u00fczgar t\u00fcrbini i\u00e7in belirlenmi\u015f bir r\u00fczgar h\u0131z\u0131nda, sistemden elde edilen g\u00fc\u00e7 en b\u00fcy\u00fck de\u011fere ula\u015f\u0131r. Bu en b\u00fcy\u00fck g\u00fcce \u201cnominal g\u00fc\u00e7\u201d ve bu r\u00fczgar h\u0131z\u0131na \u201cnominal h\u0131z\u201d ad\u0131 verilmektedir. R\u00fczgar h\u0131z\u0131n\u0131n, nominal h\u0131z de\u011ferini a\u015fmas\u0131 halinde sistemden elde edilecek g\u00fc\u00e7 nominal g\u00fc\u00e7 kadar olacakt\u0131r. Sistemin hasar g\u00f6rmemesi i\u00e7in belirli bir r\u00fczgar h\u0131z\u0131ndan sonra r\u00fczgar t\u00fcrbinlerinin stop konumuna ge\u00e7mesi otomatik olarak sa\u011flan\u0131r. Bu maksimum h\u0131za sistemin \u201cCut-out\u201d h\u0131z\u0131 ad\u0131 verilmektedir. Di\u011fer bir ifadeyle , bir r\u00fczgar t\u00fcrbini Cut-in ve Cut-out r\u00fczgar h\u0131zlar\u0131 aras\u0131nda enerji \u00fcretimini ger\u00e7ekle\u015ftirir. Modern r\u00fczgar t\u00fcrbinlerinin Cut-in h\u0131zlar\u0131 3-4 m\/s, nominal h\u0131zlar\u0131 11-15 m\/s ve Cut-out h\u0131zlar\u0131 ise 25-30 m\/s aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

Kaynak: YEGM<\/a><\/p>\n<\/div>\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sorry, this entry is only available in Turkish. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language. R\u00dcZGAR ENERJ\u0130S\u0130 R\u00fczgar Enerjisi Nedir? R\u00fczgar enerjisi; do\u011fal, yenilenebilir, temiz ve sonsuz bir g\u00fc\u00e7 olup kayna\u011f\u0131 g\u00fcne\u015ftir. G\u00fcne\u015fin d\u00fcnyaya g\u00f6nderdi\u011fi enerjinin %1-2 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":3731,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3741"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3741"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3741\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3760,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3741\/revisions\/3760"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3731"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.enerjigazetesi.ist\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3741"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}