AB Komisyonu’nun enerjiden sorumlu üyesi Gunther Oettinger, Berlinde’de Rusya ve Ukrayna temsilcileri arasında gerçekleştirilen toplantıda Rusya’nın Ukrayna’ya gaz satması konusunda geçici bir anlaşmaya varıldığını duyurdu.
Avrupa Enerji Komiseri Günther Öttinger:
· Ukrayna’ya tedarik edilmiş bulunan doğalgaz konusunda: Burada tartışmalı bir durum yok, Ukrayna’nın öde
· Tartışmalı konu, fiyat. Bu husus halen Stokholm Tahkim Mahkemesinde inceleniyor.
· Tarafların, “kış paketi” adı verilen geçici çözüm üzerinde anlaşmaya varmış olması önemli. Ukrayna mevcut borcunu ödeyecek. Yani Rusya’ya Ekim sonuna dek 2 milyar dolar, 2014 sonuna dek ayrıca 1,1 milyar dolar aktaracak. Ukrayna toplamda daha önce tedarik edilen gaz için 3,1 milyar dolar ödeme yapacak.
· 2 milyar dolarlık ödemenin gerçekleşmesinin ardından, Ukrayna’ya ön ödemeli yöntemle 5 milyar metreküp doğalgaz tedarik edilecek. Bunun için üzerinde uzlaşılan fiyat bin metreküp başına 385 dolar.
· Yeni imzalanacak geçici sözleşme 2015 yılı Mart ayına dek geçerli olacak. Stokholm’un 2015 yazına dek konuyu karara bağlaması bekleniyor.
· Tarafların kış paketi üzerine dün vardıkları ve taslağa döktükleri anlaşmanın Rusya ve Ukrayna hükümetlerince onaylanması gerekiyor.
· Pazartesi ya da Salı günü daha fazla ayrıntı açıklanacak, bağlayıcı anlaşmanın ise önümüzdeki haftanın sonuna dek imzalanması bekleniyor. Anlaşma imzalanırsa, AB’nin doğalgaz tedarik güvenliği sağlanmış olacak.
· Kış paketi üzerinde anlaşma sağlanamazsa, 2009 krizinin tekrarlanma riski var.
Rusya Enerji Bakanı Aleksandr Novak:
· Müzakerelerdeki temel hususlar Avrupa’ya yönelik doğalgaz tedariki güvenliğinin sağlanması, Ukrayna’nın mevcut borç bakiyesini ödemesi ve Ukraynalı tüketicilere yönelik doğalgaz tedarikinin sağlanmasıydı.
· Paket altı ay boyunca geçerli olacak ve mevcut sorunların çözümü için altyapı oluşturacak. 2009 tarihli mevcut sözleşmeye uyulacak. Söz konusu süre için 100 dolarlık bir indirim söz konusu olacak.
· Ukrayna’nın yer altı depolama tesislerindeki doğalgaz miktarı kış aylarını geçirmek için yeterli değil. Ukrayna’nın doğalgaz satın alması gerekecek.
· Gazprom’un Ekim ayı sonuna dek kısmi bir ödeme (en az 2 milyar dolar) alması gerek. Geri kalan tutar yeniden yapılandırılacak. 2014 sonuna dek 1,1 milyar doların taksitler halinde ödenmesi gerekiyor.
· Ödeme Ukrayna’nın IMF’den aldığı fonlardan gerçekleştirilecek, AB ve Dünya Bankası kefil olacak.
· Al ya da öde hükmü uyarınca 5 milyar metreküp ancak ön ödeme yapıldığı takdirde tedarik edilecek. Bu doğalgaz hacmi her iki taraf için de bağlayıcı.
· Ters akım meselesine çok kısaca değinildi. Rusya’nın bu konudaki tutumu aynı.
Ukrayna Enerji Bakanı Yuri Prodan:
· Rusya’nın teklifini kabul edip AB ile Ukrayna’nın kış boyunca 385 dolar ödeme yapacağı konusunda anlaştık. Ukrayna yaz döneminde de 325 dolar ödeme teklifinde bulundu ancak Rus tarafı bunu olumlu bulmadı.
· Ukrayna Avrupa’daki sistem operatörleriyle enerji güvenliğini sağlamak ve AB sistemine daha iyi entegre olmak için işbirliğini sürdürecek.
· 385 dolarlık geçici fiyatın herhangi bir indirimin söz konusu olmadığı fiyat olması gerekiyor. Bu fiyat istikrarlı olmalı ve Rus hükümetinin aksi yöndeki herhangi bir kararından bağımsız olmalı.
· Rusya’nın doğalgaz sözleşmelerinin yerine getirilmesi yönündeki ısrarından kaynaklanan sorun henüz çözülmüş değil.
· Ödemeye dair atılacak adımları Ukrayna Bankası ile netleştirmemiz gerekiyor.
· Ukrayna borcuna karşılık olarak 3.1 milyar dolar ödeyebilecek durumda. Ukrayna’nın borcunu ödemesi tedarik güvenliği konusuyla yakından ilintili.
· Ukrayna 268 doların Rus doğalgazı için adil bir fiyat olduğu konusunda halen ısrarcı.
Kaynak: Enerji Enstitüsü