Kategori : ENERJİ GÜNDEMİ - Tarih : 11 Kasım 2026
Sabancı Üniversitesi İstanbul Uluslararası Enerji ve İklim Merkezi (IICEC) tarafından, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 kapsamında, 9 Kasım 2026 tarihinde Antalya Expo Blue Zone Türkiye Pavilion’da IICEC Özel Su Etkinliği gerçekleştirildi.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı ve IICEC Onursal Başkanı Dr. Fatih Birol’un açılış kısmında keynote konuşma gerçekleştirdiği etkinlikte, IICEC COP31 Özel Su Raporu’nun tanıtım sunumu da yapıldı.
Sabancı Holding CEO’su Kıvanç Zaimler’in moderatörlüğünde gerçekleşen panelde, Enerji Verimliliği Derneği Başkanı Ahmet Erdem, SOCAR Türkiye CEO’su ve SOCAR Başkanı Danışmanı Elchin Ibadov ve Hitachi Energy Türkiye Genel Müdürü Yasemin Öztekin konuşmacı olarak yer aldı.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı ve IICEC Onursal Başkanı Dr. Fatih Birol, su stresine, suyun stratejik önemine, enerji sektörü açısından kritik rolüne ve COP31’in küresel enerji dönüşümüne sağlayabileceği katkılara dikkat çekerek şu değerlendirmelerde bulundu:
Dr. Fatih Birol: Su konusu son derece önemli ve stratejik; IICEC’i bu konuyu gündeme taşıdığı için tebrik ediyorum
“Öncelikle IICEC’i su gibi son derece önemli ve stratejik bir konuyu gündeme taşıdığı ve bu alanda özel bir rapor hazırladığı için tebrik ediyorum. Bu çalışmanın yapılmasını öneren Güler Sabancı’ya özellikle teşekkür etmek istiyorum. IICEC ekibine de teşekkür etmek istiyorum; mükemmel bir iş çıkardılar. Çalışmanın farklı aşamalarını takip ettim. Raporun bulgularını ve önerilerini büyük bir ilgiyle bekliyorum.
Su konusunun enerji sektörü açısından neden bu kadar kritik olduğuna ilişkin yakın zamanda Macaristan’da yaşanan bir örneği paylaşmak istiyorum. İki hafta önce Macaristan Başbakanı ile yaptığım görüşmede, bana ülkelerinin bu yaz, Avrupa’nın ortasında, çok ciddi bir elektrik arz sorunu yaşadığını, neredeyse büyük çaplı bir elektrik kesintisiyle karşı karşıya kaldığını anlattı. Aşırı sıcaklıklar ve kuraklık nedeniyle nehirdeki su neredeyse sıfıra inmiş; nükleer santrallerin güvenli biçimde elektrik üretebilmesi için gereken soğutma sağlanamamış ve su stresi nedeniyle nükleer santraller kapatılmıştı. Bu nedenle IICEC’in hazırladığı su raporunu son derece önemli buluyorum. Raporun sonuçlarını 23 Aralık’ta İstanbul’da dinlemeyi sabırsızlıkla bekliyorum.”
Dr. Fatih Birol: COP31’in başarısı liderlerin katılımı ve somut kararlarla ölçülecek; elektrifikasyonda hedef 2035’e kadar yüzde 35
“Son yıllarda iklim değişikliği konusunun uluslararası politika gündemindeki ağırlığının azaldığını gözlemliyorum. G7, G20 ve diğer uluslararası zirvelerde iki-üç yıl öncesine kıyasla iklim değişikliğine daha az yer veriliyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Avustralya Başbakanı ile yaptığım görüşmelerde her ikisi de bana başarılı bir COP’un nasıl tanımlanabileceğini sordu. Benim iki temel kriterim var: Birincisi, zirveye katılan devlet ve hükümet başkanlarının sayısı; ikincisi ise zirve sonunda ülkelerin üzerinde uzlaştığı somut ve görünür kararların alınması.
Antalya’da yaklaşık 100 devlet ve hükümet liderinin katılımından söz ediyoruz. Bu, özellikle mevcut jeopolitik koşullar dikkate alındığında çok önemli ve olumlu bir gelişme. Ancak yüksek düzeyli katılımın yanında somut sonuçlara da ihtiyacımız var. Türkiye ve Avustralya’ya elektrifikasyonun COP31’in ana çıktısı olması yönünde öneride bulundum. Bugün elektriğin toplam enerji tüketimindeki payı yaklaşık yüzde 23 seviyesinde. Önerimiz, bu payın 2035 yılına kadar yüzde 35’e yükseltilmesi. Bunu kısaca ‘35 by 35’ olarak ifade ediyoruz.
Dünya genelinde çok sayıda hükümetle yaptığım görüşmelerde bu hedef etrafında giderek güçlenen bir yakınlaşma görüyorum. COP31 sonunda 100’den fazla hükümetin bu yönde bir taahhüde imza atmasını ümit ediyorum. Türkiye ve Avustralya da bu hedef doğrultusunda yoğun bir çalışma yürütüyor ve onlar da umutlu. Eğer bu somut sonuç elde edilirse, yalnızca kâğıt üzerinde kalan bir karar olmayacak; piyasalara ve yatırımcılara enerjinin geleceğinin elektrifikasyonda olduğuna ilişkin çok güçlü ve açık bir mesaj verecektir. Türkiye ve Avustralya’nın ortak çalışmalarıyla Antalya’da gerçekleştirilen COP31’in hem üst düzey katılım hem de somut sonuçlar bakımından başarılı olmasını ümit ediyorum.”
Kıvanç Zaimler: IICEC öncü ve analitik raporlarıyla stratejilerin ve yönelimlerin belirlenmesine güçlü katkı yapıyor; IICEC Özel Su Raporu, Türkiye’nin güvenli ve sürdürülebilir su geleceğine yol gösterecek.
Sabancı Holding CEO’su Kıvanç Zaimler, suyun ve Türkiye’de giderek artan su stresinin, sanayi, enerji sektörü ve tüm sektörler için taşıdığı kritik öneme dikkat çekti. Stratejik elektrifikasyon gündeminin önemini vurgulayan Kıvanç Zaimler, suyla ilişkili konuların Türkiye’nin çok önemli elektrifikasyon hedefleri bakımından önümüzdeki dönemde mutlaka dikkatle ele alınması gerektiğini belirtti. Tüm sektörlerde artan su stresine karşı etkili ve verimli çözümlerin yaygınlaşmasının ve bu alanlarda farkındalığın özellikle önem taşıdığının altını çizen Kıvanç Zaimler, IICEC’in enerji sektöründe yayımladığı öncü ve analitik outlook raporlarıyla stratejilerin ve yönelimlerin belirlenmesine güçlü katkı yaptığını, IICEC’in su konusundaki öncü ve özel çalışmasının da Türkiye’nin daha güvenli ve sürdürülebilir su geleceği için yol gösterici nitelik taşıyacağını ifade etti.
Ahmet Erdem: Verimlilik, su ve enerjide ortak çözüm alanı
Türkiye’nin su bütçesine ilişkin çarpıcı rakamlar paylaşan Enerji Verimliliği Derneği Başkanı Ahmet Erdem, Türkiye’nin yıllık ortalama 450 milyar metreküp brüt tatlı su bütçesinin yaklaşık yarısının buharlaşma nedeniyle eksildiğini, kalan kısmın yarısının teknik ve ekonomik olarak kullanılabilir net potansiyel olduğunu belirtti. Tatlı su tüketiminin yirmi yılda bir-buçuk kat artış göstererek 60 milyar metreküpün üzerine geldiğinin ve kısıtlı su kaynakları üzerindeki baskının iklim değişikliği nedeniyle arttığının altını çizen Ahmet Erdem, su arz-tüketim dengesindeki trendlerin ve zorlayıcı dinamiklerin Türkiye için su stresinin aciliyetini net şekilde gösterdiğini vurguladı. Bunun tarımdan sanayiye, enerjiden hanelere kadar önemli riskler getirdiğini belirten Erdem, geç kalınmadan çözümlerin uygulamaya geçirilmesi gerektiğini ifade etti. Su ve elektrik arzında ve tüketiminde mevsimsellik etkilerinin birlikte yaşandığını belirten Erdem, hem enerjide hem de suda verimliliğin ortak çözüm alanı olarak yüksek potansiyel taşıdığını, suda kayıpların azaltılmasının enerji verimliliğine de önemli katkı sağladığını ifade etti. Ahmet Erdem, güvenli ve sürdürülebilir su geleceği için yatırım ve yönetişim konularının önemine de dikkat çekti.
Elchin Ibadov: Su ve enerji sistemlerinin geleceği bütünleşik çözümlerde
SOCAR Türkiye CEO’su ve SOCAR Başkanı Danışmanı Elchin Ibadov, Hitit İmparatorluğu’nun yaşadığı kuraklık dönemini örnek göstererek su krizlerinin toplumlar ve ekonomiler üzerindeki belirleyici etkilerine dikkat çekti. “Hititler Mısır’la masaya oturabiliyordu; ama yağmurla masaya oturamadılar” sözleriyle, su risklerinin önceden öngörülmesinin ve zamanında harekete geçilmesinin önemini vurguladı. Sanayide su ayak izinin ölçülmesi, suyun yeniden kullanılması ve su yönetiminin tesislerin ötesinde havza ölçeğinde ele alınması gerektiğini belirten Ibadov, rüzgâr enerjisi, deniz suyu arıtma, veri merkezleri ve kimya sanayisini bir araya getiren yenilikçi bir “mavi enerji kombine çevrimi” yaklaşımını paylaştı. Bu modelde, rüzgâr enerjisiyle deniz suyunun arıtılması, arıtma sonucunda elde edilen tuz ve minerallerin kimya sanayisinde değerlendirilmesi, arıtılmış suyun veri merkezlerinde sıvı soğutma amacıyla kullanılması ve veri merkezlerinden açığa çıkan atık ısının kimyasal üretim süreçlerinde yeniden değerlendirilmesi öngörülüyor. Ibadov, su ve elektriğin birlikte planlanmasının ve üniversite-sanayi iş birliğinin bu tür bütünleşik çözümlerin geliştirilmesinde kritik önem taşıdığını ifade etti.
Yasemin Öztekin: Su verimliliği, dijitalleşme ve entegre planlama öncelik olmalı
Hitachi Energy Türkiye Genel Müdürü Yasemin Öztekin, su kıtlığının yalnızca çevresel bir sorun değil, aynı zamanda ekonomik, toplumsal ve altyapı dayanıklılığını etkileyen kritik bir mesele olduğunu vurguladı. Elektrifikasyonun hızlanmasıyla birlikte su ve elektrik sistemleri arasındaki karşılıklı bağımlılığın daha da artacağına dikkat çeken Öztekin, bu iki kritik sistemin entegre biçimde planlanmasının, dijitalleşme ve akıllı altyapılarla kaynakların daha verimli kullanılmasının önemini belirtti. Su yönetiminde odağın yalnızca kaynak yönetiminden su verimliliğine kaydırılması gerektiğini ifade eden Öztekin, şehir şebekelerindeki su kayıplarının azaltılması, tarımda hassas sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması, yağmur suyu hasadı ve arıtılmış suyun yeniden kullanımının artırılmasını öncelikli çözüm alanları olarak değerlendirdi. Elektrik sektöründeki dijital izleme, tahminleme ve akıllı şebeke uygulamalarının su altyapıları için de önemli fırsatlar sunduğunu belirten Öztekin, su verimliliği yatırımlarının ölçeklenebilmesi için öngörülebilir düzenleyici çerçevelere ve projeleri finansal açıdan uygulanabilir kılacak yeni finansman modellerine ihtiyaç duyulduğunun altını çizdi.
Bora Şekip Güray: Öncü çalışmamızla, Türkiye’nin su stresi ve kıtlığına, risklere, fırsatlara ve çözümlere analitik ve bütüncül olarak bakıyoruz
IICEC Direktörü Bora Şekip Güray, IICEC’in Özel Su Raporu’nun tanıtım sunumunu gerçekleştirdi. Güray sunumunda Türkiye’nin hâlihazırda su stresi altında olduğunun, bazı havzalarda su kıtlığı yaşandığının, artan su stresi ve kıtlığının büyüyen riskler ve etkileri bakımından Türkiye için alarm verici ve çok stratejik bir konu olduğunun altını çizdi. IICEC’in bu alanda öncü, özel rapor çalışmasında, Türkiye’nin su stresine, su güvenliğine ve sürdürülebilirliğine odaklı analitik yaklaşımla, tatlı su kaynaklarını ve tüketim dinamiklerini, riskleri, aynı zamanda fırsatları ve çözüm alanlarını bütüncül olarak değerlendirdiklerini aktaran Güray, IICEC’in tüm outlook raporlarında olduğu gibi Kamu-Sanayi-Akademi “başarı üçgeni” modeli ve paydaş katılımlarıyla desteklenerek geliştirilen bu önemli çalışmayla daha güvenli ve sürdürülebilir su geleceği için somut öneriler sunacaklarını belirtti. Güray, COP31’in elektrifikasyon ajandasıyla da yakından bağlantılı olarak, Türkiye’nin su ve elektrik sektörleri arasındaki çift yönlü dinamiklerin de raporda özel olarak irdelendiğini ifade etti.
Dr. Mehmet Doğan Üçok: Enerji dönüşümünün her halkası suya bağlı
Etkinliğin sunuculuğunu Sabancı Üniversitesi IICEC Koordinatörü Dr. Mehmet Doğan Üçok üstlendi. Üçok etkinliğe ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“COP31 bir uygulama zirvesi olarak tanımlanıyor; Sabancı Üniversitesi IICEC olarak biz de bu çağrıya, iklim değişikliğinin en önce ve en doğrudan hissedildiği alandan, su konusuyla yanıt veriyoruz. Su, enerji dönüşümünün bir yan konusu değil; dönüşümün her aşamasında yer alıyor. Elektrik üretiminden hidrojene, kritik minerallerden soğutmaya kadar enerji dönüşümünün her halkası suya bağlı; küresel ölçekte artan su stresi bu halkaları giderek daha fazla zorluyor. IICEC COP31 Özel Su Raporu’yla mevcut durumu ve ileriye dönük gidişatı Türkiye’nin kendi verileriyle ve uygulanabilir politika seçenekleriyle ortaya koyuyor, bu konuyu Antalya’da dünyanın gündemine taşıyoruz. Panelde iş dünyasının üst düzey temsilcilerinin paylaştığı çözüm önerileri de bu alanda somut adımlar atılabileceğini gösterdi. Bu etkinlik, taahhütler ile uygulama arasındaki mesafenin kapatılmasına IICEC’in bir katkısıdır. ‘Uygulama COP’u’ kavramı bu nedenle son derece önemli.”
